Metnin içeriğine uygun başlık Kazanım Test Çöz
7. Sınıf Türkçe dersi "Metnin içeriğine uygun başlık" konusu için MEB müfredatına uygun 15 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.
Soruların ön izlemede ve testte nasıl görüneceğini seç.
Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.
Sorular
- 1.
Geleneksel mimarideki avlu ve hayat kavramları üzerine iki değerlendirme şöyledir: I. Metin: Geleneksel Türk evinde hayat (avlu); ailenin mahremiyetini korurken dış dünyayla doğa arasında köprü kuran yarı açık bir yaşam alanıdır. Günlük işlerin çoğu burada yapılır, komşuluk ilişkileri bu alanın sunduğu ferahlıkla sürdürülürdü. II. Metin: Çağdaş apartman mimarisinde balkonlar daralmış, ortak avlular yerini otoparklara ve kapalı koridorlara bırakmıştır. İnsanlar dış dünyadan tamamen yalıtılmış kutu gibi dairelerde bireysel bir yaşam sürmektedir. Bu iki metin karşılaştırıldığında mimari mekânların insan yaşamı üzerindeki hangi etkisi vurgulanmaktadır?
- 2.
Geleneksel motiflerin kullanım alanına dair iki araştırma özeti aşağıdadır: I. Metin: Tarihî kilimlerde kullanılan "eli belinde" ve "koçboynuzu" gibi semboller, dokuyanın doğaya ve hayata bakışını yansıtan sessiz birer iletişim aracıydı. Her ilmekte bir dilek, bir inanç ve toplumsal duygu saklıydı. II. Metin: Günümüz modasında geleneksel kilim desenleri çantalarda, defter kapaklarında ve mobilya döşemelerinde görsel bir tasarım ögesi olarak sıklıkla kullanılmaktadır. Bu kullanım ürünlere estetik ve nostaljik bir çekicilik katmaktadır. Bu iki metin karşılaştırıldığında motiflerin kullanım amacı açısından nasıl bir dönüşüm gerçekleşmiştir?
- 3.
Kültürel zanaatların aktarımı üzerine iki metin şöyledir: I. Metin: Ahilik teşkilatında usta-çırak ilişkisi sadece mesleğin inceliklerini değil, ahlakı ve dürüstlüğü de öğretirdi. Çırak, yıllarca ustasını gözlemleyerek sabırla olgunlaşır ve ancak ustasından izin alınca dükkân açabilirdi. II. Metin: Günümüzde geleneksel sanatlar belediye ve bakanlıkların açtığı meslek edindirme kurslarıyla öğretilmektedir. Belirli bir ders programı ve modüler eğitimle öğrenciler kısa sürede teknik bilgiye ulaşıp sertifika almaktadır. Bu iki metin karşılaştırıldığında zanaat aktarımındaki değişim hangi kavramla en iyi açıklanır?
- 4.
Geleneksel Türk gölge oyunu ve orta oyunu hakkında iki açıklama şöyledir: I. Metin: Karagöz oyununda olaylar iki ana tip olan okumamış halk adamı Karagöz ile eğitimli Hacivat arasındaki yanlış anlamalar üzerine kurulur. Gösteri yazılı bir metne dayanmaz, oyuncunun anlık buluşlarıyla gelişir. II. Metin: Orta oyununda meydanın ortasında Pişekâr ve Kavuklu arasında geçen diyaloglar oyunu sürükler. Önceden yazılmış bir senaryo olmaksızın oyuncuların doğaçlama yeteneği ve söz cambazlıklarıyla temsil tamamlanır. Bu iki metin karşılaştırıldığında türlerin anlatım tarzındaki ortak yön hangisidir?
- 5.
Türk süsleme motifleriyle ilgili iki metin verilmiştir: Rumi Motifi: Hayvan bedenlerinin, kanat ve bacaklarının stilize edilip kıvrımlı hatlara dönüştürülmesiyle oluşan köklü bir desendir. Selçuklu ve Osmanlı mimarisinde güç, süreklilik ve sonsuzluk hissini yansıtmak için taş ve ahşapta sıkça kullanılmıştır. Hatai Motifi: Çiçeklerin, gonca ve yaprakların enine ya da boyuna kesitlerinin sadeleştirilerek çizilmesiyle ortaya çıkar. Çini, tezhip ve kumaşlarda doğanın zarafetini ve canlılığını mekânlara taşımak amacıyla tercih edilmiştir. Bu metinlerden hareketle Rumi ve Hatai motiflerinin ortaya çıkışındaki temel benzerlik nedir?
- 6.
Kültürel mirasın korunmasıyla ilgili yazılmış iki görüş şöyledir: I. Görüş: Geleneksel el sanatlarımız müzelerde ve sergi salonlarında asıllarına sadık kalınarak sergilenmeli, geçmişin dokusu hiçbir müdahale yapılmadan olduğu gibi korunmalıdır. Sanatın doğallığı ancak böyle yaşatılabilir. II. Görüş: Geleneksel sanatların yaşaması için sadece sergilenmesi yetmez; bu sanatlar modern tasarım ve günlük kullanım ürünleriyle buluşturulmalıdır. Genç nesiller bu ürünleri günlük hayatında kullandıkça sanat kalıcı olur. Bu iki görüşün ayrıştığı temel nokta aşağıdakilerden hangisidir?
- 7.
Geleneksel Türk maden sanatı ve taş işçiliği hakkında şu bilgiler verilmiştir: Telkâri: Gümüş veya altın ince tellerin bükülüp kaynakla birleştirilmesiyle yapılan bir el sanatıdır. Genellikle Mardin ve çevresinde yaygın olan bu teknikte ince işçilikle takı ve süs eşyaları üretilir. Oltu Taşı İşlemeciliği: Erzurum yöresinde topraktan çıkarılan siyah renkli, yarı değerli bir taşın elde yontulup parlatılmasıyla yapılır. Kolay işlenen ve kullanıldıkça parlayan bu taştan tespih, yüzük ve kolye ucu gibi zarif eşyalar tasarlanır. Bu iki metin karşılaştırıldığında söz konusu el sanatlarının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- 8.
Aşağıda Osmanlı dönemi mimari eserleriyle ilgili iki metin verilmiştir: Süleymaniye Camisi: Mimar Sinan'ın kalfalık eseri olarak nitelendirdiği yapı; geniş kubbesi, sade süslemeleri ve dengeli oranlarıyla sakin ve vakur bir ihtişamı yansıtır. Akustik düzeni sayesinde içerideki ses her köşeye eşit dağılır. Ortaköy Camisi: Boğaz kıyısında 19. yüzyılda inşa edilen yapı; dış cephesindeki hareketli kabartmaları, yüksek pencereleri ve süslü oymalarıyla zarafeti ve batı etkili gösterişi öne çıkarır. İç mekânda ışık kullanımı oldukça yoğundur. Bu iki metin karşılaştırıldığında Süleymaniye Camisi ile Ortaköy Camisi arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
- 9.
Geleneksel iki müzik aletimizle ilgili bilgiler şunlardır: Bağlama: Gövdesi oyma dut veya kestane ağacından yapılan, perdeli ve telli bir Türk halk müziği çalgısıdır. Mızrap veya parmak vurma (şelpe) tekniğiyle çalınır; türkülerdeki sevinç, hüzün ve hasret duygularını dile getirir. Ney: Dokuz boğumlu kargı kamışından üretilen, içi boşaltılıp delikleri açılan üflemeli bir çalgıdır. Tasavvuf ve klasik Türk müziğinde derin, sakinleştirici sesiyle insanın iç dünyasına yönelişini ve manevi huzuru temsil eder. Bu iki metin karşılaştırıldığında çalgıların hangi yönü benzerdir?
- 10.
Geleneksel süsleme sanatlarına dair iki metin aşağıda verilmiştir: Tezhip: Arapça "altınlamak" anlamına gelen tezhip; el yazması kitapların, hat levhalarının ve fermanların kenarlarını altın tozu ve boyalarla ince ince süsleme sanatıdır. Yazının değerini ve estetiğini artırmayı amaçlar. Minyatür: Işık-gölge ve derinlik kuralı uygulanmadan yapılan, el yazması kitaplardaki olayları veya tarihî sahneleri görselleştiren küçük boyutlu resim sanatıdır. Olayların belgelenmesini ve metnin anlaşılmasını kolaylaştırır. Bu iki metin karşılaştırıldığında ulaşılabilecek ortak sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
- 11.
Aşağıda geleneksel dokuma sanatıyla ilgili iki farklı yörenin özellikleri verilmiştir: Hereke Halısı: İpek ve ince yün ipliklerle, çift düğüm tekniği kullanılarak dokunur. Santimetrekareye düşen düğüm sayısının yüksekliği sayesinde çok ince çiçek motifleri ve ayrıntılı saray desenleri halıya ustalıkla işlenir. Uşak Halısı: Genellikle yerli koyun yünü ve kök boyalarla renklendirilmiş kalın ipliklerle dokunur. Madalyon ve geometrik şemaların hâkim olduğu bu halılar, dayanıklılığı ve sıcak renk tonlarıyla öne çıkar. Bu metinler karşılaştırıldığında Hereke ve Uşak halılarının farklı olmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi belirtilmemiştir?
- 12.
Çini ve ahşap oymacılığı sanatlarına ilişkin iki metin şöyledir: I. Metin: Çini sanatı; toprağın yoğrulup şekillendirilmesi, fırınlanması ve yüzeyine sır altı tekniğiyle bitkisel desenler çizilmesiyle oluşturulur. Camilerde ve saraylarda duvar süslemesi olarak sıkça kullanılan çiniler, parlak ve kalıcı renkleriyle mekânlara ferahlık katar. II. Metin: Ahşap oymacılığı; ceviz, meşe veya abanoz gibi dayanıklı ağaçların özel bıçaklarla yontularak geometrik ve bitkisel motiflerle işlenmesidir. Mihrap, minber ve kapı kanatlarında tercih edilen bu eserler, ahşabın doğal dokusunu ve el işçiliğinin zarafetini mimariye yansıtır. Bu iki metin karşılaştırıldığında her iki sanat dalı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- 13.
Halk oyunlarıyla ilgili hazırlanan iki metin şöyledir: Zeybek: Ege Bölgesi'nde yaygın olan bu oyun, genellikle tek kişiyle ya da dairesel dizilen gruplarla oynanır. Diz vurma hareketleri, dik duruş ve ağır ritim; yiğitlik, mertlik ve bağımsızlık duygusunu simgeler. Horon: Karadeniz kıyılarında icra edilen bu oyun, oyuncuların el ele veya omuz omuza tutuşarak sıra hâlinde dizilmesiyle oynanır. Kemençe eşliğindeki hızlı ayak hareketleri ve omuz silkme figürleri; denizdeki dalgaları ve bölge insanının çalışkan, hareketli yapısını yansıtır. Bu metinler karşılaştırıldığında zeybek ve horon oyunlarının ortak yönü aşağıdakilerden hangisidir?
- 14.
Geleneksel Türk tiyatrosu türlerinden Karagöz ve Meddah hakkında şu bilgiler verilmiştir: Karagöz: Manda veya deve derisinden yapılan tasvirlerin ışıklandırılmış beyaz bir perde arkasında oynatılmasına dayalı gölge oyunudur. Oyunda çok sayıda tip yer alır ve perde gerisindeki hayalî bu karakterlerin seslerini tek başına canlandırır. Meddah: Bir meydanda ya da kahvehanede seyircilerin ortasında yüksekçe bir yere oturup mendil ve baston gibi aksesuarlar yardımıyla tek başına hikâye anlatan kişinin gösterisidir. Sanatçı, anlattığı hikâyedeki tüm kişilerin şivelerini ve taklitlerini kendisi yapar. Bu iki metinden hareketle Karagöz ve Meddah türlerinin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- 15.
Bir araştırmacı geleneksel Türk sanatlarından ebru ve hat sanatına dair şu bilgileri derlemiştir: I. Metin: Ebru sanatı; kitreyle yoğunlaştırılmış su yüzeyinde doğal boyalarla oluşturulan desenlerin kâğıda aktarılmasıyla yapılır. Bu sanatta suyun akışkanlığı ve boyaların dağılma biçimi her eseri tek ve benzersiz kılar. II. Metin: Hat sanatı; kamış kalem ve is mürekkebi kullanılarak Arap harflerinin estetik ölçülerle kâğıda yazılması esasına dayanır. Çizgilerin orantısı ve harflerin birbiriyle uyumu katı kurallara bağlı bir disiplin gerektirir. Bu iki metin karşılaştırıldığında sanat dallarının hangi yönü bakımından farklılık vurgulanmıştır?
Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.