Kelime ve Kelime Gruplarının Anlamı Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   "Havanın varlığı ve ağırlığı gözle görülemediği için çoğu zaman varlığı hissedilmez. Ancak sönük bir basketbol topunun kütlesi 570 gram ölçülmüşken içine hava basıldıktan sonra 615 gram geldiği hassas terazi ile tespit edilmiştir. Elde edilen bu 45 gramlık net fark, havanın bir kütlesi olduğu gerçeğini somut ve tartışmasız biçimde ispatlamaktadır." Metnin yazarının düşüncesini inandırıcı kılmak için izlediği yol aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Somut ölçüm aleti verileriyle soyut/görünmez bir kavramı kanıtlama
   • B) Efsanevi anlatılar ve halk hikâyelerinden örnekler verme
   • C) Fikrini desteklemek amacıyla genel ahlak kurallarını öne sürme
   • D) Bilimsel terimlerin yerine günlük konuşma dilinin rahatlığını kullanma
2. 2.

   "Manyetik alan şiddetinin elektromıknatıstaki sarım sayısına bağlılığını incelediğimiz deneyde; 20 sarımlı çivi 6 adet ataş çekerken sarım sayısı 60'a çıkarıldığında aynı çivinin 21 adet ataş çektiği sayılmıştır. Bu gözlem, sarım sayısı arttıkça manyetik çekim kuvvetinin katlanarak arttığını açıkça ispatlamaktadır." Bu metinde yazarın okuyucuyu yönlendirmek ve ikna etmek için kullandığı temel araç hangisidir?

   • A) İkna edici benzetmeler ve mecazlı tamlamalar
   • B) Değişkenlerin niceliksel sayım sonuçları ve somut kanıtlar
   • C) Tartışmalı teoriler üzerinden yapılan tahminler
   • D) Okuyucunun sezgilerine ve önsezilerine yapılan vurgular
3. 3.

   "Işığın kırılma açısını tespit ettiğimiz deneyde; hava ortamından suya 45 derecelik açıyla gönderilen ışık ışınının kırılma açısı 32 derece, cam ortamına gönderildiğinde ise 28 derece olarak kaydedilmiştir. Ortam yoğunluğu arttıkça ışığın kırılma miktarının arttığı böylece kesin bir gözlemle ortaya konmuştur." Metinde kullanılan ikna tekniğiyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Yazar, kişisel beğenilerini okura dayatmak için abartıya başvurmuştur.
   • B) Bilimsel kural, doğrudan ölçülen açı değerleri ve gözlem verileriyle kanıtlanmıştır.
   • C) Savunulan düşünce, toplumun çoğunluğunun ortak fikri olduğu için doğrulanmıştır.
   • D) İddia, geçmişte yaşanmış talihsiz bir olay örnek gösterilerek savunulmuştur.
4. 4.

   "Yalıtım malzemelerinin ısı kaybını önlemedeki rolü üç farklı kapla test edilmiştir: Yalıtımsız kaptaki suyun sıcaklığı 1 saatte 80 °C'den 35 °C'ye düşerken yün sarılı kapta 58 °C'ye, köpük sarılı kapta ise 71 °C'ye gerilemiştir. Bu veriler, köpük malzemenin ısı yalıtımında diğerlerine oranla belirgin bir üstünlüğe sahip olduğunu açıkça belgelemektedir." Bu metindeki ikna edici anlatımın temeli aşağıdakilerden hangisine dayanmaktadır?

   • A) Farklı malzemelerin performansını gösteren çoklu deney sonuçlarına
   • B) Okuyucunun vicdani ve ahlaki sorumluluk duygusuna
   • C) Geçmişten günümüze aktarılan geleneksel bilgilere
   • D) Gerçekleşmesi imkânsız olan varsayımsal durumlara
5. 5.

   "Sıcaklığın çözünme hızına etkisini ölçmek için 20 °C ve 60 °C sıcaklıktaki 100'er mililitre suya eşit miktarda küp şeker atılmıştır. Şeker, soğuk suda 75 saniyede çözünürken sıcak suda yalnızca 18 saniyede tamamen kaybolmuştur. Gözlemlenen bu 57 saniyelik fark, moleküler hareketliliğin sıcaklıkla arttığını şüpheye yer bırakmayacak biçimde ortaya koymaktadır." Metinde savunulan tezi kanıtlamak için aşağıdakilerden hangisinden yararlanılmıştır?

   • A) Toplumsal değerleri öne çıkaran ahlaki öğütlerden
   • B) Ölçülebilir deney değişkenleri ve somut zaman verilerinden
   • C) Mecazlı ifadelerle zenginleştirilmiş edebi anlatımdan
   • D) Tarihi kaynaklardan aktarılan rivayetlerden
6. 6.

   "Bazı kişiler asit yağmurlarının sadece tarihi yapılara zarar verdiğini, canlılar üzerinde kalıcı bir etkisi olmadığını öne sürmektedir. Oysa 30 gün boyunca asitli su püskürtülen fasulye fidelerinin yapraklarının %80'inin kuruduğu ve gövdelerinin sarardığı laboratuvar ortamında fotoğraflarla belgelenmiştir. Dolayısıyla asit yağmurlarının canlı dokularına zarar vermediği iddiası tamamen temelsizdir." Bu metinde yazar, düşüncesini kabul ettirmek için hangi ikna stratejisini uygulamıştır?

   • A) Karşıt görüşü somut deney gözlemleri ve verilerle çürütme
   • B) Okuyucunun duygusal tepkilerini harekete geçirme
   • C) Kanıt göstermeden kişisel deneyimlerini aktarma
   • D) Konuyu bilinen atasözleri ve deyimlerle açıklama
7. 7.

   "Sürtünme kuvvetinin harekete etkisini incelediğimiz düzenekte, pürüzsüz ahşap zeminde serbest bırakılan oyuncak araba 120 cm yol alırken aynı araba zımpara kağıdı kaplı zeminde ancak 35 cm ilerleyebilmiştir. Demek ki yüzeydeki pürüzlülük oranı arttıkça sürtünme direnci yükselmekte ve bu direnç cismin daha kısa mesafede durmasına sebep olmaktadır." Yazarın bu metinde okuru ikna etmek amacıyla kurduğu temel mantıksal ilişki nedir?

   • A) Varsayımlara dayalı hayali senaryolar üretme
   • B) Olayları zamana bağlı belirsizliklerle açıklama
   • C) Sanatsal betimlemelerle estetik bir algı oluşturma
   • D) Deney değişkenleri arasında kesin bir neden-sonuç bağı kurma
8. 8.

   "Tuzun suyun kaynama noktasına etkisini test ederken saf suyun 100 °C'de kaynadığı, içine 20 gram tuz eklenen aynı miktardaki suyun ise ancak 103 °C'de kaynamaya başladığı termometre ile belirlenmiştir. Nitekim Kimya Enstitüsü Başaraştırmacısı Prof. Dr. Ayşe Yılmaz da 'Çözünen madde miktarının artması sıvıların kaynama noktasını doğrudan yükseltir.' diyerek bu durumu teyit etmektedir." Bu parçada iddiayı güçlendirmek için kullanılan ikna tekniği aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Yaşanmış bir anıyı abartılı bir dille anlatma
   • B) Kişisel tahminleri nesnel birer kural gibi sunma
   • C) Ölçüm sonucunu alanında yetkin bir uzmanın görüşüyle destekleme
   • D) Karşıt görüşleri dayanaksız iddialarla çürütmeye çalışma
9. 9.

   "Maddenin ısı iletkenliğini araştırdığımız deneyde; aynı kalınlıktaki bakır ve tahta çubukların uçlarına yapıştırılan özdeş mumların erime süreleri kıyaslanmıştır. Bakır çubuktaki mum 40 saniyede tamamen erirken tahta çubuktaki mum 5 dakika boyunca erimemiştir. Bu durum, metallerin ısıyı ametal maddelere göre çok daha hızlı ilettiğini göstermektedir." Metindeki yazarın savını desteklemek amacıyla başvurduğu ikna yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) İki farklı maddenin deney sırasındaki davranışlarını karşılaştırma
   • B) Okuyucuda merak duygusu uyandıracak cevapsız sorular sorma
   • C) Toplumun genelkabullerini tartışmasız kural sayma
   • D) Tarihsel bir olayın gelişim aşamalarını kronolojik sıralama
10. 10.

    "Güneş ışığının bitki gelişimine etkisini inceleyen kontrollü deneyimizde; eşit miktarda sulanan iki özdeş bitkiden ışık alanın boyu 15 günde 8 cm uzarken karanlıkta tutulanın sadece 2 cm uzadığı ölçülmüştür. Elde edilen bu ölçüm sonuçları, fotosentez için ışığın zorunlu olduğunu tartışmasız biçimde kanıtlamaktadır." Bu metinde yazar, savunduğu düşüncenin doğruluğuna okuru ikna etmek için özellikle hangi ikna tekniğini kullanmıştır?

    • A) Duygulara hitap ederek acıma hissi uyandırma
    • B) Kontrollü deney ve ölçüm verilerini kanıt olarak sunma
    • C) Alanında tanınmış bir uzmanın sözünü doğrudan aktarma
    • D) Konuyu olağanüstü benzetmelerle ilgi çekici kılma

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.