Millî Mücadele’nin Hazırlık Sürecinde Yaşanan Olaylar Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. İtilaf Devletleri, Osmanlı Mebusan Meclisinin Misâk-ı Millî kararlarını kabul etmesi üzerine 16 Mart 1920’de İstanbul'u resmen işgal etmiş ve meclisi dağıtmıştır. Bu gelişme, Mustafa Kemal’in Ankara’da olağanüstü yetkilere sahip yeni bir meclis (BBM) açma sürecini hızlandırmış ve ona demokratik bir meşruiyet zemini hazırlamıştır. İstanbul’un işgali ve meclisin dağıtılması, Ankara'da kurulacak yeni yönetim için doğrudan aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesini kolaylaştırmıştır?

   • A) Saltanatın kaldırılmasının halka önceden kabul ettirilmesini
   • B) Yeni meclisin, Türk milletinin tek yasal temsilcisi konumuna gelmesini
   • C) Sovyet Rusya ile doğrudan askeri ittifak antlaşması imzalanmasını
   • D) Düzenli ordu kurma çalışmalarının askıya alınmasını
   • E) Sevr Barış Antlaşması'nın maddelerinin hafifletilmesini

2. Millî Mücadele sürecinde ordunun ve lojistik faaliyetlerin finansmanını sağlamak amacıyla çok kısıtlı bütçelerle hareket edilmiştir. Ankara'da açılan Büyük Millet Meclisi, bütçe açıklarını kapatmak ve savaş ekonomisini yönetmek adına çıkardığı ilk vergi kanunuyla aşağıdakilerden hangisinde artışa gitmiştir?

   • A) Aşar Vergisi
   • B) Haraç ve Cizye Vergisi
   • C) Gümrük Resmi Vergisi
   • D) Anam (Küçükbaş Hayvan) Vergisi
   • E) Tekâlif-i Milliye Vergisi

3. Sivas Kongresi sırasında milli mücadeleyi halka doğru aktarmak, propaganda ve dezenformasyonun önüne geçmek amacıyla Mustafa Kemal'in talimatıyla "İrade-i Milliye" gazetesi çıkarılmıştır. Bu gelişme, Millî Mücadele liderlerinin öncelikle hangi alana verdikleri önemi göstermektedir?

   • A) Askeri teknolojinin yerlileştirilmesine
   • B) Kamuoyu oluşturma ve milli bilincin uyanık tutulmasına
   • C) İstanbul Hükûmeti ile gizli diplomasi yürütülmesine
   • D) Bölgesel derneklerin finansal kaynaklarının artırılmasına
   • E) Batı tarzı anayasal reformların hızlandırılmasıse

4. Osmanlı Mebusan Meclisinde kabul edilen Misâk-ı Millî, Türk vatanının sınırlarını çizen ve tam bağımsızlığı hedefleyen tarihi bir belgedir. Misâk-ı Millî'de yer alan "Siyasi, adli ve mali gelişmemizi engelleyen her türlü sınırlamalar kaldırılmalıdır." kararıyla doğrudan aşağıdakilerden hangisi hedef alınmıştır?

   • A) Kapitülasyonlar
   • B) Azınlık hakları
   • C) Dış borçlar ödemeleri
   • D) Boğazlar Komisyonu
   • E) Mondros Sınırları

5. Karadeniz Bölgesi'nde bağımsız bir devlet kurmayı amaçlayan Rumların faaliyetlerine karşı Türk halkı tarafından "Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti" kurulmuştur. Bu cemiyetin, bölgedeki Türk nüfusunun yoğunluğunu dünya kamuoyuna kanıtlamak ve tarihi haklarını savunmak amacıyla dayanak gösterdiği uluslararası belge aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Amasya Protokolü
   • B) Wilson İlkeleri
   • C) Sevr Antlaşması
   • D) Paris Barış Konferansı Kararları
   • E) Londra Konferansı Bildirgesi

6. Millî Mücadele yıllarında işgal güçlerine karşı halkın örgütlenmesiyle kurulan Kuvâ-yı Milliye birlikleri, düzenli ordu kurulana kadar düşman ilerleyişini yavaşlatmıştır. Ancak zamanla bu birliklerin kaldırılmasına ve düzenli orduya geçilmesine karar verilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu kararın alınmasındaki askeri ve idari gerekçelerden biri değildir?

   • A) Tek bir merkezden yönetilmedikleri için emir-komuta zincirinden yoksun olmaları
   • B) İhtiyaçlarını halktan zorla karşılamalarının toplumsal huzursuzluğa yol açması
   • C) Yunan ordusunun Anadolu içlerine doğru kesin olarak ilerlemesini durduramamaları
   • D) Bölgesel bağımsızlığı savunarak TBMM'nin otoritesini tamamen reddetmeleri
   • E) Kendi kurallarına göre yargılama yapıp cezalar uygulamaları

7. Erzurum Kongresi, toplanma amacı ve delege yapısı açısından bölgesel bir nitelik taşımasına rağmen aldığı kararlar bakımından milli bir kongre özelliğine sahiptir. Aşağıdaki kongre kararlarından hangisi bu durumun en güçlü kanıtıdır?

   • A) Doğu vilayetlerindeki direniş cemiyetlerinin birleştirilmesi
   • B) Mebusan Meclisinin derhal toplanması için çalışılması
   • C) Doğu Anadolu'dan göç edilmesinin yasaklanması
   • D) Manda ve himayenin kesinlikle kabul edilemeyeceğinin ilan edilmesi
   • E) Doğu sınırlarının güvenliği için yerel milis güçlerinin kurulması

8. Amasya Genelgesi’nde yer alan "Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikededir." ile "Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, Türk siyasi tarihi açısından nasıl bir dönüşümün habercisi olduğu söylenebilir?

   • A) Meşrutiyet rejiminin anayasal reformlarla güçlendirileceğinin
   • B) Padişahın yetkilerinin meclis denetimine devredildiğinin
   • C) Geleneksel diplomasi yollarıyla barışçıl çözümler aranacağının
   • D) Ulusal bağımsızlık mücadelesinin, ulusal egemenlik temelinde yürütüleceğinin
   • E) İtilaf Devletleri ile yeni bir ateşkes antlaşması imzalanacağının

9. Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışından sonra yayımladığı Havza Genelgesi, sadece askeri bir genelge olmayıp halkın milli bilincini uyandırmayı amaçlayan ilk resmi çağrıdır. Bu genelgede işgallere karşı protesto mitingleri düzenlenmesi istenirken Hristiyan azınlığa yönelik kötü muameleden kaçınılmasının özellikle vurgulanma nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Mondros Mütarekesi'nin 7. maddesinin işgal gerekçesi yapılmasını önlemek
   • B) Osmanlı Anayasası'ndaki eşitlik ilkelerine bağlı kalındığını kanıtlamak
   • C) İstanbul Hükûmeti’nin Anadolu üzerindeki idari kontrolünü artırmak
   • D) Azınlıkların kurduğu zararlı cemiyetlerin üyelerini barışa ikna etmek
   • E) İtilaf Devletleri’nden alınacak dış mali yardımların kesilmesini engellemek

10. Mondros Mütarekesi sonrası Anadolu’da başlayan işgallere karşı yerel halk, öncelikle kendi bölgelerini kurtarmak amacıyla hukuki ve siyasi savunma örgütleri kurmuştur. Sivas Kongresi’nde bu dağınık cemiyetlerin "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında tek bir merkezde birleştirilmesinin temel stratejik gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Saltanat ve hilafet makamının yetkilerini sınırlandırmak
    • B) İstanbul Hükûmeti ile ilişkileri tamamen sonlandırmak
    • C) Bölgesel direniş odaklarını ortak hedefe yönlendirip askeri ve siyasi gücü merkezileştirmek
    • D) Batı Anadolu’daki Kuvâ-yı Milliye birliklerini düzenli orduya dönüştürmek
    • E) İtilaf Devletleri ile yapılacak barış görüşmelerine doğrudan katılmak

11. 🛡️ Sevr ve Kurtuluş İradesi: İtilaf Devletleri tarafından Osmanlı Hükümeti'ne dikte edilen Sevr Antlaşması, Türk vatanını parçalayan ve bağımsızlığı tamamen yok eden şartlar içeriyordu. Büyük Millet Meclisi'nin bu antlaşmayı kesin olarak reddedip imzalayanları vatan haini ilan etmesi, meclisin hangi temel kararlılığını gösterir?

    • A) Yeni bir anayasa için İtilaf Devletleri'nden süre istemek
    • B) Padişahın yetkilerini yabancı devletlerle paylaşmak
    • C) Tam bağımsızlık ilkesinden taviz vermeyerek vatanı kurtarmak
    • D) Batı Anadolu'da bölgesel bir tampon devlet kurmayı kabul etmek
    • E) Antlaşma şartlarını yumuşatmak için diplomatik heyetler göndermek

12. 💰 Millî Mücadele'nin Finansmanı: Savaşın kazanılması için her türlü kaynağın seferber edildiği bu dönemde, Tekâlif-i Millîye Emirleri yayımlanarak halkın elindeki giyecek, yiyecek, binek hayvanı ve silahların belirli bir kısmı orduya devredilmiştir. Bu durum, Millî Mücadele'nin kazanılmasında halkın hangi özelliğinin en büyük kanıtıdır?

    • A) Yabancı ülkelerin kredilerine tam bağımlı olunduğunun
    • B) Topyekûn seferberlik ruhuyla büyük bir fedakarlık gösterdiğinin
    • C) Osmanlı maliyesinin hazinesinin tamamen dolu olduğunun
    • D) Sadece profesyonel tüccarların desteğine ihtiyaç duyulduğunun
    • E) Savunma sanayisinin savaştan önce tamamen kurulduğunun

13. 🏛️ Meclisin Açılışı ve Kurucu Rolü: 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılan Büyük Millet Meclisi, kabul ettiği önergeyle hükümet kurmanın zorunlu olduğunu belirtmiş ve meclisin üzerinde hiçbir gücün bulunmadığını ilan etmiştir. Bu durum, meclisin aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olduğunu doğrudan kanıtlar?

    • A) İstanbul Hükümeti ile ortak kararlar alan uzlaşmacı bir yapıya sahip olduğunu
    • B) Tamamen yabancı uzmanların denetiminde çalıştığını
    • C) Saltanat haklarını korumak için geçici olarak kurulduğunu
    • D) Olağanüstü yetkilere sahip, kurucu ve bağımsız bir meclis olduğunu
    • E) Sadece ekonomik düzenlemeler yapmakla görevli bir meclis olduğunu

14. 🗺️ Misâk-ı Millî ve Mebusan Meclisi: Son Osmanlı Mebusan Meclisinde kabul edilen Misâk-ı Millî kararlarında; işgal altındaki Arap memleketlerinin, Kars, Ardahan, Batum ve Batı Trakya'nın geleceği için gerekirse halk oylamasına (referandum) başvurulması kararlaştırılmıştır. Bu karar halkın hangi ilkeye olan bağlılığını gösterir?

    • A) Padişahın mutlak iradesine
    • B) Ulusal iradeye ve demokratik yöntemlere
    • C) İtilaf Devletleri ile yapılacak ortak yönetim planlarına
    • D) Federalist devlet yapısının benimsenmesine
    • E) Ekonomik ayrıcalıkların (kapitülasyonların) genişletilmesine

15. ⚖️ Sivas Kongresi ve Temsil Heyeti: Sivas Kongresi'nde Temsil Heyeti üye sayısı artırılarak tüm vatanı temsil eder hale getirilmiş ve hemen ardından Batı Cephesi Komutanlığı'na Ali Fuat Paşa atanmıştır. Temsil Heyeti'nin bu atamayı yapması, onun doğrudan hangi gücü kullandığını gösterir?

    • A) Yasama gücünü
    • B) Yargı yetkisini
    • C) Yürütme gücünü
    • D) Diplomatik dokunulmazlığı
    • E) Saltanat naipliğini

16. 🏔️ Erzurum Kongresi Karşılaştırması: Erzurum Kongresi, toplanış amacı ve şekli bakımından bölgesel olmasına rağmen, aldığı kararlar açısından ulusal bir nitelik taşımaktadır. Aşağıdaki kararlardan hangisi bu kongrenin doğrudan tüm ülkeyi ilgilendiren ulusal bir nitelikte olduğunun en güçlü kanıtıdır?

    • A) Doğu Anadolu'daki cemiyetlerin tek çatı altında birleştirilmesi
    • B) Ermeni ve Rum çetelerinin bölgedeki faaliyetlerine karşı önlem alınması
    • C) Trabzon ve Erzurum illerinden gelen delegelerin katılımıyla toplanması
    • D) Manda ve himayenin kesin olarak reddedilerek millî sınırların bir bütün olarak savunulacağının ilan edilmesi
    • E) Bölgesel göçlerin durdurulması yönünde karar alınması

17. 📜 Amasya Genelgesi Sentezi: Amasya Genelgesi'nde yer alan 'Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.' ve 'Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.' maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, Türk tarihi açısından nasıl bir ihtilal niteliği taşımaktadır?

    • A) Saltanat makamının gücünü artırarak iç isyanları sonlandırmıştır.
    • B) Kurtuluşun ancak yabancı bir devletin koruyuculuğuyla mümkün olacağını ilan etmiştir.
    • C) Doğu Anadolu'daki Ermeni iddialarını uluslararası mahkemelere taşımıştır.
    • D) Millî Mücadele'nin gerekçesini ve yöntemini belirleyerek millî egemenliğe dayalı yeni bir devletin işaretini vermiştir.
    • E) Osmanlı Hükümeti ile İtilaf Devletleri arasında yeni bir barış masası kurmuştur.

18. ⚔️ Kuvâ-yı Milliye Analizi: İşgallere karşı halkın kendi imkanlarıyla oluşturduğu milis güçler olan Kuvâ-yı Milliye, düzenli ordu kurulana kadar düşman ilerleyişini yavaşlatmada büyük rol oynamıştır. Kuvâ-yı Milliye hareketinin tek merkezden yönetilememesi ve disiplinsiz hareket etmesi, Türk ulusal mücadelesinde zamanla hangi zorunlu adımı doğurmuştur?

    • A) İstanbul Hükümeti ile kesin bir ittifak yapılması
    • B) Mücadeleden tamamen vazgeçilerek diplomatik yollara öncelik verilmesi
    • C) Tek elden yönetilen, disiplinli bir düzenli ordunun kurulması
    • D) Bölgesel kongrelerin yönetiminin tamamen yerel valilere bırakılması
    • E) Halifelik ordusunun desteklenerek milislerin buraya katılması

19. 🕊️ Cemiyetler ve Amaçları: İzmir'in Yunanlılar tarafından işgal edileceği söylentileri üzerine kurulan İzmir Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti, kongreler düzenleyerek bölgenin Türk olduğunu dünyaya duyurmaya çalışmıştır. Bu cemiyetin faaliyetleri doğrudan aşağıdaki Wilson İlkeleri'nden hangisinin kötü niyetli uygulanmasını engellemeye yöneliktir?

    • A) Gizli diplomasinin ve gizli antlaşmaların yasaklanması
    • B) Uluslararası barışı sağlayacak bir teşkilatın kurulması
    • C) Mağlup devletlerden savaş tazminatı alınmaması
    • D) Osmanlı sınırları içindeki Türk çoğunluğa egemenlik hakkı tanınması
    • E) Çanakkale Boğazı'nın tüm devletlerin ticaretine açılması

20. 🔍 Tarihsel Değerlendirme: Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında Anadolu halkı, yıllar süren savaşların getirdiği büyük bir yoksulluk ve ulaşım imkânsızlıkları içinde hayatta kalma mücadelesi veriyordu. Bu sosyo-ekonomik çöküş döneminde halkın işgallere karşı ilk tepki olarak bölgesel savunma dernekleri kurması, onların öncelikle hangi düşünceyi benimsediklerini gösterir?

    • A) Saltanatın otoritesini Anadolu geneline yaymak
    • B) Kendi kaderini tayin etme ve yerel kurtuluş çareleri arama
    • C) Batılı büyük devletlerin mandaterliğini gönüllü kabul etme
    • D) Düzenli ordu kurulana kadar pasif bir bekleyiş içine girme
    • E) Komşu ülkelerle hızla yeni ekonomik ortaklıklar kurmak

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.