Millî Mücadele Muharebeleri ve Diplomatik Zaferler Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Fransa'nın, Sakarya Zaferi sonrasında TBMM ile Ankara Antlaşması'nı imzalayarak Anadolu'daki işgallerine son vermesi ve Hatay hariç güney sınırını çizmesi, İtilaf Devletleri bloğunda nasıl bir etki yaratmıştır?

   • A) Sovyet Rusya ile İtilaf Devletleri arasında gizli bir ittifak kurulmuştur.
   • B) İngiltere, Ortadoğu politikalarında Fransa ile ortak hareket etme kararı almıştır.
   • C) İtilaf Devletleri bloğu sarsılmış ve İngiltere Anadolu politikasında yalnızlaşmıştır.
   • D) İtalya, Batı Anadolu'da yeni bir askeri taarruz başlatmıştır.
   • E) Yunanistan, Batı Cephesi'ndeki tüm askeri iddialarından hemen vazgeçmiştir.

2. Milli Mücadele boyunca elde edilen diplomatik başarılar, yeni kurulacak Türk devletinin iç politikadaki dönüşüm sürecini ve rejim tartışmalarını da hızlandırmıştır. 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Barış Antlaşması'nın ardından uluslararası meşruiyetini tam anlamıyla sağlayan TBMM'nin iç politikada gerçekleştirdiği ilk büyük hamle aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Ankara'nın başkent ilan edilmesi ve Cumhuriyetin ilanı
   • B) Saltanatın resmen kaldırılması
   • C) Halifeliğin kaldırılarak laik düzene geçilmesi
   • D) Takrir-i Sükun Kanunu'nun çıkarılması
   • E) Çok partili hayata geçiş denemelerinin başlatılması

3. Bir tarih öğretmeni akıllı tahtada şu bilgiyi paylaşmıştır: "Lozan Barış Konferansı sürecinde Türk heyeti, yeni devletin bağımsızlığına ve egemenliğine gölge düşürecek hiçbir tavizi kabul etmemiştir." Buna göre Türk heyetinin taviz vermeden kesinlikle reddettiği ve çözüme kavuşturduğu ekonomik bağımsızlık engeli aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Boğazlar Komisyonu'nun varlığı
   • B) Duyun-u Umumiye idaresinin Türkiye şubelerinin kapatılması ve kapitülasyonların tamamen kaldırılması
   • C) Hatay sınırının Fransa ile ortak çözülmesi
   • D) Patrikhane'nin İstanbul dışına çıkarılması
   • E) Ege Adaları'nın silahsızlandırılması şartı

4. Büyük Taarruz'un başarıyla sonuçlanması ve Anadolu'nun işgalden temizlenmesinin ardından, İtilaf Devletleri TBMM'ye ateşkes teklifinde bulunmuştur. Bu doğrultuda imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması ile diplomatik bir zafer kazanılarak savaşılmadan kurtarılan bölgeler hangi seçenekte tam ve doğru olarak verilmiştir?

   • A) Doğu Karadeniz ve Batı Anadolu
   • B) Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar
   • C) Musul, Kerkük ve Hatay
   • D) Batı Trakya ve Adalar
   • E) İzmir, Aydın ve Manisa

5. Sakarya Meydan Muharebesi'nin zaferle sonuçlanması, uluslararası konjonktürde TBMM'nin gücünü kanıtlamış ve Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması'nın imzalanmasını sağlamıştır. Bu antlaşmanın yeni kurulacak Türk devletinin sınırları açısından en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Hatay'ın Suriye sınırları dışında kalmasının kesinleşmesi
   • B) Batı Trakya sınırımızın Meriç Nehri olarak belirlenmesi
   • C) Türkiye'nin doğu sınırının kesin ve nihai şeklini alması
   • D) Batum'un Misakımillî sınırlarına dahil edilmesi
   • E) Musul sorununun çözümü için zemin hazırlanması

6. Mustafa Kemal Paşa’nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emriyle literatüre geçen ve Türk ordusunun 1683 yılından beri devam eden geri çekilişini durduran askerî mücadele aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Sakarya Meydan Muharebesi
   • B) Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi
   • C) II. İnönü Muharebesi
   • D) Çanakkale Savaşları
   • E) Doğu Cephesi Taarruzu

7. Batı Cephesi'nde Yunan taarruzu karşısında alınan Kütahya-Eskişehir yenilgisi, TBMM içerisinde derin tartışmalara yol açmış ve ordunun moralini sarsmıştır. Bu kritik süreçte Mustafa Kemal Paşa'nın yasama ve yürütme yetkilerini kendisinde toplayan Başkomutanlık Kanunu ile üstlendiği ilk sorumluluk ve ordunun ihtiyaçlarını karşılamak adına yayımladığı emirler bütünü aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Takrir-i Sükun Kanunu
   • B) Hıyanet-i Vataniye Kanunu
   • C) Tekalif-i Milliye Emirleri
   • D) Teşvik-i Sanayi Kanunu
   • E) Men-i Müskirat Kanunu

8. Batı Cephesi'nde kazanılan I. İnönü Zaferi, yeni kurulan düzenli ordunun rüştünü ispat etmesini sağlamış ve TBMM Hükümetinin hem iç politikada hem de dış politikada prestijini artırmıştır. Aşağıdaki gelişmelerden hangisi I. İnönü Zaferi'nin uluslararası alandaki doğrudan yansımalarından biri olarak gösterilemez?

   • A) Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması'nın imzalanması
   • B) İtilaf Devletlerinin TBMM'yi Londra Konferansı'na davet etmesi
   • C) Afganistan ile Dostluk Antlaşması'nın yapılması
   • D) Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabul edilerek yeni anayasal sürecin başlaması
   • E) İtilaf Devletlerinin Sevr Antlaşması'nı hafifleterek kabul ettirme girişimleri

9. Güney Cephesi'nde Fransız işgaline karşı Maraş, Urfa ve Antep halkının gösterdiği topyekûn sivil direniş, düzenli bir ordu olmaksızın büyük kahramanlıklarla yürütülmüştür. Bu bölgesel direnişlerin Fransızların bölgedeki planlarını bozması ve nihayetinde Ankara Antlaşması ile bölgeden çekilmelerini sağlayan en önemli askerî gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) I. İnönü Savaşı'nın kazanılması üzerine Londra Konferansı'nın toplanması
   • B) Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın imzalanması
   • C) Doğu Cephesi'ndeki birliklerin tamamının güneye kaydırılması
   • D) Sakarya Meydan Muharebesi'nin Türk ordusunun zaferiyle sonuçlanması
   • E) Kütahya-Eskişehir Muharebeleri sonrasında ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi

10. Millî Mücadele Dönemi’nde kazanılan askerî başarıların uluslararası alanda diplomatik kazanımlara zemin hazırladığı bilinmektedir. Bu doğrultuda, Doğu Cephesi'ndeki Ermeni tehdidini sonlandıran Gümrü Antlaşması ile Batı Cephesi'ndeki ilk düzenli ordu zaferi olan I. İnönü Muharebesi sonrası imzalanan Moskova Antlaşması'nın ortak diplomatik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İtilaf Devletleri arasında ilk kez görüş ayrılıklarının ortaya çıkması
    • B) TBMM'nin varlığının ve Misakımillî'nin farklı devletlerce hukuken tanınması
    • C) Güney Cephesi'ndeki silahlı mücadelenin resmen sona ermesi
    • D) Kapitülasyonların kaldırılmasının tüm dünya devletlerine kabul ettirilmesi
    • E) Sevr Antlaşması'nın tamamen geçersiz olduğunun tüm İtilaf Devletlerince kabul edilmesi

11. Millî Mücadele Dönemi’nde Doğu, Güney ve Batı cephelerinde yürütülen askerî mücadeleler sırasıyla Gümrü, Ankara, Mudanya ve nihayetinde Lozan Antlaşması ile taçlanmıştır. Bu kronolojik neden-sonuç zinciri analiz edildiğinde, ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Askerî başarılar kalıcı siyasi kazanımlara dönüşmedikçe bağımsızlık sağlanamaz.
    • B) Diplomatik görüşmeler, her zaman cephedeki mücadelelerden daha önce başlamıştır.
    • C) Cephelerde kazanılan zaferler, yeni Türk devletinin uluslararası alanda bağımsız bir özne olarak kabulünü sağlamıştır.
    • D) Batı Cephesi'ndeki mücadeleler tamamlanmadan diğer cephelerde antlaşma imzalanmamıştır.
    • E) İtilaf Devletleri, askerî güce başvurmadan sadece masada ikna edilerek geri çekilmişlerdir.

12. Mustafa Kemal Paşa, II. İnönü Muharebesi sonrasında Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’ya gönderdiği telgrafta; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makûs talihini de yendiniz." demiştir. Mustafa Kemal'in bu sözü, askerî başarıların milletin psikolojisi ve devletin kuruluşu üzerindeki hangi etkisine vurgu yapmaktadır?

    • A) Yüzyıllardır süregelen gerileme ve yenilgi algısının kırılarak mücadele azminin perçinlenmesine
    • B) Düzenli ordudan tamamen vazgeçilerek gerilla taktiklerine geçilmesine
    • C) Osmanlı Devleti ile ortak bir dış politika yürütülmesinin gerekliliğine
    • D) Batı Cephesi'ndeki savaşı sonlandıracak nihai barışın hemen sağlandığına
    • E) Doğu ve Güney cephelerindeki tüm birliklerin Batı'ya kaydırılması gerektiğine

13. TBMM Hükümeti, Lozan Barış Konferansı’na gidecek olan delegasyondan Kapitülasyonlar ve Ermeni Yurdu konularında kesinlikle taviz verilmemesini istemiştir. Meclisin bu iki husustaki tavizsiz duruşunun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İtilaf Devletleri arasındaki diplomatik fikir ayrılıklarından yararlanmak
    • B) Ekonomik bağımsızlık ve toprak bütünlüğünden asla ödün vermemek
    • C) Rusya ile imzalanan dostluk antlaşmalarına sadık kalındığını göstermek
    • D) Saltanatın kaldırılmasının önündeki engelleri tamamen kaldırmak
    • E) Yunanistan'ın ödemek zorunda olduğu savaş tazminatını garantiye almak

14. Kurtuluş Savaşı sürecinde imzalanan Gümrü, Moskova, Ankara ve Kars antlaşmaları incelendiğinde, bu diplomatik belgelerin ortak bir yönü dikkat çekmektedir. Bu antlaşmaların yeni Türk devletinin kuruluş süreci üzerindeki en belirgin ortak etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Misak-ı Millî sınırlarının tüm dünyaya tavizsiz kabul ettirilmesi
    • B) Osmanlı Devleti'nin hukuki varlığının uluslararası alanda sona ermesi
    • C) Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğinin kesin olarak onaylanması
    • D) Yeni Türk devletinin sınırlarının kademeli olarak çizilmesi ve meşruiyetinin artması
    • E) Kapitülasyonların tüm devletler için tamamen ve kesin olarak kaldırılması

15. Sakarya Meydan Muharebesi'nin Türk ordusunun zaferiyle sonuçlanması, uluslararası dengeleri değiştirmiş ve İtilaf Devletleri bloğunun çatlamasına yol açmıştır. Bu zaferin ardından Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması'nın, yeni Türk devletinin siyasi geleceği açısından en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Doğu sınırımızın kesin ve değişmez biçimde çizilmesi
    • B) İstanbul ve Boğazlar bölgesinin tamamen TBMM kontrolüne geçmesi
    • C) İlk kez bir İtilaf Devleti'nin Misak-ı Millî'yi ve TBMM'yi resmen tanıması
    • D) İngiltere'nin Anadolu'daki tüm askerî planlarından vazgeçmesi
    • E) Güney sınırlarımızın Hatay dahil olacak şekilde eksiksiz güvenceye alınması

16. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nde alınan yenilgi ordunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesine yol açmış, bu durum TBMM'de sert tartışmaları beraberinde getirmiştir. Bu kritik süreçte meclisin yasama ve yürütme yetkilerini doğrudan Mustafa Kemal Paşa'ya devretmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Millî egemenlik ilkesini kalıcı olarak askıya almak
    • B) Düzenli ordu sisteminden Kuva-yı Milliye sistemine geri dönmek
    • C) Karar alma ve uygulama sürecini hızlandırarak olağanüstü duruma karşı koymak
    • D) Saltanat yanlılarının meclis üzerindeki baskısını tamamen kırmak
    • E) İtilaf Devletleri ile derhal bir ateşkes masasına oturulmasını sağlamak

17. Güney Cephesi'nde Fransız işgaline karşı Maraş, Urfa ve Antep halkının gösterdiği topyekûn sivil direniş, düzenli bir ordu olmaksızın büyük bir zafere dönüşmüştür. Bu yerel direnişlerin başarısı, işgalci güçlerin Anadolu'daki varlığını sorgulatarak aşağıdaki diplomatik sonuçlardan hangisine doğrudan zemin hazırlamıştır?

    • A) Ermenistan'ın Doğu Anadolu'daki iddialarından vazgeçmesine
    • B) Mudanya Mütarekesi ile Doğu Trakya'nın savaşsız kurtarılmasına
    • C) İtalya'nın işgal ettiği bölgelerden hemen çekilme kararı almasına
    • D) Fransa'nın TBMM hükümetini resmen tanıyarak Ankara Antlaşması'nı imzalamasına
    • E) Sovyet Rusya ile sınırlarımızı kesinleştiren Kars Antlaşması'na

18. Millî Mücadele’nin Doğu Cephesi’nde kazanılan askerî başarılar, yeni kurulan TBMM hükümetinin uluslararası alandaki ilk siyasi zaferinin önünü açmıştır. Bu durum, askerî başarılar ile diplomatik gelişmeler arasındaki ilişki dikkate alındığında aşağıdaki antlaşmalardan hangisinin imzalanmasında doğrudan etkili olmuştur?

    • A) Moskova Antlaşması
    • B) Gümrü Antlaşması
    • C) Ankara Antlaşması
    • D) Kars Antlaşması
    • E) Mudanya Ateşkes Antlaşması

19. Lozan Görüşmeleri sırasında Avrupalı devletler, Osmanlı İmparatorluğu'ndan kalan borçların (Düyun-u Umumiye) tamamının yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti tarafından ödenmesini talep etmiştir. Türk heyeti ise borçların Osmanlı'dan ayrılan diğer devletler arasında da paylaştırılmasını savunmuş ve bu görüşü kabul ettirmiştir. Lozan'daki bu finansal paylaşım mücadelesi ve elde edilen sonuç, yeni Türk devletinin geleceği açısından neyi güvence altına almıştır?

    • A) Cumhuriyet'in ilanının ertelenmesini önlemeyi
    • B) Kurulacak devletin ekonomik bağımsızlığını ve mali egemenliğini yabancı ipoteklerden kurtarmayı
    • C) Boğazlar üzerindeki tam egemenliğin hemen o dönemde sağlanmasını
    • D) Hatay'ın Misak-ı Millî sınırları içinde kalmasını kesinleştirmeyi
    • E) Osmanlı saltanatının hukuki mirasından tamamen feragat edilmesini

20. Büyük Taarruz'un zaferle sonuçlanmasının ardından imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması, İngiltere'de büyük bir siyasi depreme yol açmış ve Türk karşıtı politikalarıyla bilinen Başbakan Lloyd George hükümetinin istifa etmesiyle sonuçlanmıştır. Bu olay tarihe Chanak Krizi olarak geçmiştir. Bu gelişme, yeni Türk devletinin askeri ve diplomatik mücadelesinin uluslararası düzleme etkisi açısından nasıl yorumlanabilir?

    • A) İngiliz kamuoyunun Türk bağımsızlığına tamamen karşı çıktığı şeklinde
    • B) Savaşın Avrupa kıtasına sıçrayarak küresel bir dünya savaşına dönüştüğü şeklinde
    • C) Anadolu'daki kararlı mücadelenin, sömürgeci güçlerin iç siyasetini ve dış politika dengelerini sarsacak güçte olduğu şeklinde
    • D) Mudanya Antlaşması'nın İngiltere tarafından tek taraflı olarak geçersiz sayıldığı şeklinde
    • E) Saltanat makamının İngiliz hükümetiyle iş birliğini artırdığı şeklinde

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.