Yazım Kuralları Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin (tablo, heykel, müzik) yalnızca özel adları büyük harfle başlar; özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözcükler küçük harfle yazılır. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala aykırı bir kullanım söz konusudur?

   • A) Yazarın son makalesi Varlık Dergisinde bu ay yayımlandı.
   • B) Kaplumbağa Terbiyecisi tablosu müzenin en çok ilgi gören eseridir.
   • C) Sabahları Hürriyet gazetesi okumak dedemin en büyük alışkanlığıydı.
   • D) Sınıfta Halit Ziya'nın Mai ve Siyah romanını tahlil ettik.

2. Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

   • A) Anadolu medeniyetleri Cilalı Taş Devri boyunca önemli gelişmeler kaydetti.
   • B) Edebiyatımızda Tanzimat Dönemi yeniliklerin başlangıcı kabul edilir.
   • C) Tarih dersinde Orta Çağ Avrupası'nın siyasi yapısını ayrıntılı inceledik.
   • D) Ülkemiz milli mücadele yıllarında büyük fedakârlıklar göstermiştir.

3. Somut olarak yer bildirmeyen "alt, üst, üzeri" sözcüklerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik sözcükler bitişik yazılır. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmadığı için bir yazım yanlışı yapılmıştır?

   • A) Öğrenciler akşamüstü okulun bahçesinde bir araya geldiler.
   • B) Şüpheli şahsın suç üstü yakalanması mahalleliyi rahatlattı.
   • C) Bilinçaltında yer eden anılarını yazarak hafiflemeye çalıştı.
   • D) Doktor, hastaya öğleüzeri tekrar kontrole geleceğini belirtti.

4. Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözcükler küçük harfle başlar. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

   • A) Proje kapsamında Uzungöl Beldesi yeni tesislerine kavuştu.
   • B) Konya ili tarımsal üretimde ülkemizin en önemli merkezidir.
   • C) Gezimizin son durağı olan Safranbolu ilçesi tarihiyle büyülüyor.
   • D) Tahtaköy köyü sakinleri geleneksel el sanatlarını sürdürüyor.

5. Ünlü ile biten fiillere "-yor" eki getirildiğinde fiilin sonundaki düz-geniş ünlüler (a, e) daralarak "ı, i, u, ü"ye dönüşür. Ancak kaynaştırma harfi "y", fiil kök veya gövdesindeki geniş ünlüleri -bazı istisnalar dışında- daraltmaz. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereksiz ünlü daralmasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

   • A) Söylediklerini dikkatle dinliyor ve tek tek not alıyordu.
   • B) Yarınki maç için sahaya çıkmıyan oyuncular tribünde bekledi.
   • C) Bizimle gelmeyeceğini herkese açıkça söylüyor.
   • D) Soruları büyük bir dikkatle inceleyerek çözmeye çalıştı.

6. Gezegen ve yıldız adları gök bilimi (astronomi) terimi olarak kullanıldıklarında büyük harfle başlar; günlük dilde genel anlamda kullanıldıklarında küçük harfle yazılır. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamıştır?

   • A) Ay, Dünya'nın tek doğal uydusu olarak yörüngesinde döner.
   • B) Güneş ışınları kış mevsiminde yeryüzüne daha eğik açıyla gelir.
   • C) Sen benim dünyamı aydınlatan en değerli arkadaşımsın.
   • D) Odaya perde çekilince içeri hiç bir şekilde Güneş girmedi.

7. Soru eki olan "mı / mi / mu / mü" gelenekselleşmiş olarak kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır ve kendisinden sonra gelen ekler bu eke bitişik yazılır. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru ekinin yazımıyla ilgili bir yanlışlık vardır?

   • A) Akşamki konferansa sen de bizimle gelecek misin?
   • B) Yağmur yağdımı etrafı mis gibi bir toprak kokusu sarar.
   • C) Bu güzel manzarayı daha önce hiç görmüş müydün?
   • D) Kitap fuarında aradığın o eski baskıyı bulabildin mi?

8. İkilemeler daima ayrı yazılır ve ikilemeyi oluşturan sözcüklerin arasına hiçbir noktalama işareti konmaz. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikilemelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

   • A) Çocuklar bahçede güle oynaya neşeli vakit geçiriyordu.
   • B) Masanın üzerinde irili ufaklı birçok taş parçası vardı.
   • C) Olayın ayrıntılarını bize enine-boyuna anlatmasını istedik.
   • D) Sınava hazırlanırken art arda çözdüğü sorular hızını artırdı.

9. Etmek, olmak, eylemek gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde ilk kelimede ses düşmesi veya ses türemesi varsa birleşik fiil bitişik, herhangi bir ses olayı yoksa ayrı yazılır. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yardımcı eylemle kurulan birleşik fiilin yazımı yanlıştır?

   • A) Yaptığı bütün iyilikleri kimseye hissettirmeden terketti.
   • B) Kaybettiği saati bulabilmek için tüm odayı dikkatle aradı.
   • C) Kendisine yöneltilen haksız suçlamayı hemen reddetmişti.
   • D) Yaşanan aksaklıklar yüzünden gezi programını iptal etti.

10. Akrabalık bildiren kelimeler başa geldiğinde lakap veya unvan oluşturduğu için büyük harfle, özel addan sonra gelip akrabalık ilişkisi bildirdiğinde ise küçük harfle başlar. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamıştır?

    • A) Kurtuluş Savaşı'nda Nene Hatun gösterdiği cesaretle tarihe geçti.
    • B) Mahallemizin sevilen siması Dayı Kemal dükkânını erkenden açardı.
    • C) Yarın akşam Ayşe Teyzem bize lezzetli kurabiyeler yapacak.
    • D) Hafta sonu Mehmet amcamla birlikte balık tutmaya gideceğiz.

11. Aşağıdaki metinde numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır? (I) Herkes sabah erkenden (II) birkaç arkadaşıyla toplanmış, (III) hiçbirşey konuşmadan (IV) pek çok hazırlığı tamamlamıştı.

    • A) I
    • B) II
    • C) III
    • D) IV

12. Sıra sayıları yazıyla veya rakamla gösterilebilir. Rakamla gösterilmesi durumunda ya rakamdan sonra bir nokta konur ya da rakamdan sonra kesme işareti konularak derece bildiren ek yazılır. Buna göre aşağıdaki kullanımların hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

    • A) Yarışmada 2'nci olan sporcuya gümüş madalya verildi.
    • B) Apartmanın 6'ıncı katında oturan komşumuz taşındı.
    • C) Kitabın 7'nci sayfasındaki alıştırmaları ödev olarak yaptık.
    • D) Bu yıl okulumuzun 8. geleneksel bilim şenliği düzenleniyor.

13. Bağlaç olan "ki" ayrı yazılırken sıfat yapan veya ilgi zamiri olan "-ki" bitişik yazılır. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki"nin yazımı yanlıştır?

    • A) Evdeki hesap çarşıya uymayınca planlarımızı değiştirmek zorunda kaldık.
    • B) Anladımki bu konuda herkes farklı bir çözüm yolu öneriyor.
    • C) Bizim arabamız serviste olduğu için komşununki ile yola çıktık.
    • D) Masadaki dosyaları toplayıp toplantı odasına doğru hızla yürüdü.

14. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle, belirli bir tarih bildirmeyenler ise küçük harfle başlar. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde gün ya da ay adının yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

    • A) Okullar her yıl eylül ayının ikinci haftasında eğitime başlar.
    • B) 29 Ekim 1923 Pazartesi günü Cumhuriyet resmen ilan edildi.
    • C) Kardeşim 14 Mayıs'ta yapılacak olan mezuniyet törenine hazırlanıyor.
    • D) Gezi kulübü bu yılki Doğu turunu Haziran ayında gerçekleştirecek.

15. Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala aykırı bir kullanım vardır?

    • A) Atatürk Ortaokulu'nun bahçesinde geniş kapsamlı bir fidan dikimi yapıldı.
    • B) Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilen kanun yürürlüğe girdi.
    • C) Türk Dil Kurumuna yapılan başvurular titizlikle değerlendiriliyor.
    • D) Yeşilay Derneğinin düzenlediği sağlıklı yaşam koşusu yoğun ilgi gördü.

16. Öğretmen, tahtaya kısaltmaların yazımı ve ek almasıyla ilgili kuralları yazmış ve öğrencilerden buna uygun örnekler vermelerini istemiştir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaya getirilen ekle ilgili bir yazım yanlışı vardır?

    • A) Yeni çıkan yasayı TBMM'nin resmî internet sitesinden inceledik.
    • B) TDK'nin yayımladığı son kılavuz kitapçılarda yerini aldı.
    • C) THY'de çalışan kabin memurları yeni üniformalarını tanıttı.
    • D) DSİ'ne bağlı ekipler baraj gölündeki su seviyesini ölçtü.

17. Kelimelerden her ikisi veya ikincisi, birleşme sırasında anlam değişmesine uğradığında bu tür birleşik kelimeler bitişik yazılır. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün yazımı bu kurala uyulmadığı için yanlıştır?

    • A) Bahçedeki saksılara rengârenk aslanağzı çiçekleri diktik.
    • B) Akşam yemeğinde misafirlere nefis bir kuşbaşı et yemeği ikram edildi.
    • C) Akvaryuma yeni aldığımız japonbalığı diğerleriyle hemen uyum sağladı.
    • D) Küçük çocuk sahilde bulduğu yalıçapkını kuşunu dikkatle inceledi.

18. Dilimizde "-de / -da" bağlacı kendinden önceki sözcükten ayrı yazılırken bulunma durumu eki olan "-de / -da" sözcüğe bitişik yazılır. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de / da"nın yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

    • A) Kitaplığındaki romanları da türlerine göre düzenlemeye karar verdi.
    • B) Bu projede görev alan her öğrencinin görüşü bizim için değerlidir.
    • C) Toplantı da konuşulan konuların raporu akşama doğru paylaşılacak.
    • D) Sınıfta sessizlik sağlandıktan sonra öğretmen dersi anlatmaya başladı.

19. Bir öğrenci hazırladığı Türkçe afişinde yer yön bildiren sözcüklerin yazımını örneklendirmek istemiştir. Buna göre öğrencinin afişe yazdığı aşağıdaki cümlelerin hangisinde yön bildiren sözcüğün yazımı yanlıştır?

    • A) Ege'nin Kuzeyi bu mevsimde sert ve serin rüzgârlar alır.
    • B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi zengin bir mutfak kültürüne sahiptir.
    • C) Hafta sonu Doğu Karadeniz yaylalarını keşfetmek için yola çıktık.
    • D) Şehrin güneyinde yer alan ormanlık alan koruma altına alındı.

20. Bir şehir rehberinde yer alan tanıtım yazısında geçen "Tarihî Galata Köprüsü, her gün binlerce turisti ağırlar." cümlesindeki yazım kuralı incelenmiştir. Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde benzer bir kurala uyulmamasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

    • A) Hafta sonu yürüyüşümüzü Çamlıca Tepesi etrafında tamamladık.
    • B) Şehrin batısındaki Zigana geçidi yoğun kar nedeniyle ulaşıma kapatıldı.
    • C) Fırat Nehri üzerine inşa edilen köprü bölgeye canlılık kattı.
    • D) Turistler bu mevsimde Van Gölü çevresindeki koyları gezerler.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.