Türkiye’nin Ekonomi Politikaları Kazanım Test Çöz

Sorular

1. Cumhuriyet dönemi ekonomi politikalarının mekânsal boyutunda, 1980 sonrasında döviz girdisi sağlamak ve cari açığı kapatmak amacıyla ön plana çıkarılan hizmet sektörü aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Maden işletmeciliği
   • B) Ormancılık ve kereste üretimi
   • C) Turizm sektörü
   • D) Geleneksel tarımsal hayvancılık
   • E) Ağır döküm sanayisi

2. 1950'li yıllarda Türkiye'de uygulanan ekonomi politikalarında dış yardımların ve iç talebin etkisiyle hangi ulaşım sektörüne yapılan yatırımlar demiryollarının önüne geçmiştir?

   • A) Yüksek hızlı demiryolu hatları
   • B) Boru hattı taşımacılığı
   • C) Metro ve tramvay raylı sistemleri
   • D) Karayolu ağı ve karayolu taşımacılığı
   • E) Nehir ve kanal yolu taşımacılığı

3. Türkiye'de uygulanan kademeli yatırım teşvik sisteminde iller sosyoekonomik gelişmişlik düzeylerine göre 6 bölgeye ayrılmıştır. Buna göre 6. Bölge kapsamındaki illerin temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Kişi başına düşen gelirin ve sanayileşme oranının en yüksek olduğu bölgedir.
   • B) En az gelişmiş olan ve en yüksek devlet teşviki sağlanan illerden oluşur.
   • C) Teşvik sistemi dışı bırakılan ve yatırım desteği almayan ildir.
   • D) Yalnızca yabancı sermayeli büyük ölçekli holdinglerin kurulabildiği alandır.
   • E) Sadece kıyı turizmine dönük otel yatırımlarının desteklendiği bölgedir.

4. Türkiye'de 1963 yılından günümüze kadar uygulanan Beş Yıllık Kalkınma Planları ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

   • A) Sadece tarımsal üretimi artırmaya odaklanmış, sanayiyi dışlamıştır.
   • B) Özel sektör için kesin bağlayıcı kurallar getirmiştir.
   • C) Tüm kalkınma planları sadece birer yıllık dönemler için yapılmıştır.
   • D) Planlar yalnızca yabancı uzmanların denetimiyle yürütülmüştür.
   • E) Kamu sektörü için emredici, özel sektör için ise yol gösterici ve teşvik edici niteliktedir.

5. Cumhuriyetin ilk yıllarında ulusal sermaye oluşturmak ve tüccarlara kredi imkânı sunmak amacıyla 1924 yılında kurulan Türkiye'nin ilk millî bankası aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Türkiye İş Bankası
   • B) Merkez Bankası
   • C) İller Bankası
   • D) Sanayi ve Maadin Bankası
   • E) Denizbank

6. Cumhuriyet döneminde madenlerin aranması, işletilmesi ve elektrik enerjisi üretiminin finanse edilmesi amacıyla 1935 yılında kurulan iktisadi devlet kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Ziraat Bankası
   • B) Sümerbank
   • C) Etibank
   • D) Halkbank
   • E) Vakıfbank

7. Türkiye'de mekânsal gelişim ve ekonomi politikaları kapsamında belirlenen Kalkınmada Öncelikli Yöreler (KÖY) uygulamasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Büyükşehirlerin nüfus yoğunluğunu daha da artırmak
   • B) Sadece kıyı bölgelerindeki turizm yatırımlarını desteklemek
   • C) Sanayi yatırımlarını Marmara Bölgesi'nde yoğunlaştırmak
   • D) Tarımsal üretimi durdurup sadece maden ihracatı yapmak
   • E) Bölgeler arasındaki sosyoekonomik gelişmişlik farklarını en aza indirmek

8. 1980 sonrasında Türkiye'de devletin ekonomik faaliyetlerdeki doğrudan üretici payını azaltmak ve piyasa mekanizmasını güçlendirmek amacıyla Kamu İktisadi Teşekkülleri (KİT) üzerinde uygulanan temel politika aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Kamulaştırma politikası
   • B) Koruyucu gümrük politikası
   • C) Fiyat sabitleme (narh) politikası
   • D) Özelleştirme politikası
   • E) İthal ikameci üretim politikası

9. I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın başarısı üzerine hazırlanan ancak 1939 yılında başlayan II. Dünya Savaşı'nın getirdiği olağanüstü koşullar nedeniyle uygulanamayan ekonomi planı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) II. Beş Yıllık Sanayi Planı
   • B) Marshall Kalkınma Planı
   • C) Dokuzuncu Kalkınma Planı
   • D) Demokrat Parti Sanayi Programı
   • E) Bölgesel GAP Eylem Planı

10. 1927 yılında yürürlüğe konan, özel sektöre ucuz arazi, taşıma indirimi ve vergi muafiyeti gibi ayrıcalıklar sağlayan ancak sermaye ve teknik bilgi yetersizliği sebebiyle beklenen sonucu veremeyen yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Kabotaj Kanunu
    • B) Teşvik-i Sanayi Kanunu
    • C) Toprak Reformu Kanunu
    • D) Köy Kanunu
    • E) Men-i İsrafat Kanunu

11. Türkiye'de 1980'li yıllardan itibaren dış ticareti geliştirmek ve ülkeye yabancı sermaye çekmek amacıyla serbest bölgeler kurulmaya başlanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi serbest bölgelerin kurulma amaçlarından biri değildir?

    • A) İhracata yönelik yatırım ve üretimi teşvik etmek
    • B) Ülkeye doğrudan yabancı sermaye ve teknoloji girişini hızlandırmak
    • C) Uluslararası ticaret imkânlarından daha fazla yararlanmak
    • D) Ülke genelindeki tüm sanayi tesislerini tek bir bölgede toplamak
    • E) İstihdam olanaklarını artırarak döviz girdisi sağlamak

12. Türkiye'de 1960-1980 döneminde uygulanan ve daha önce yurt dışından ithal edilen tüketim mallarının yerli imkânlarla içeride üretilmesini amaçlayan sanayi stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Doğrudan yabancı sermayeye bağımlı montaj modeli
    • B) Tamamen tarımsal ihracata odaklı büyüme stratejisi
    • C) Serbest döviz piyasasına dayalı küresel entegrasyon modeli
    • D) Devlet tekelinde maden ihracatı stratejisi
    • E) İthal ikameci sanayileşme stratejisi

13. 1933 yılında hazırlanan ve 1934-1938 yılları arasında başarıyla uygulanan I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın temel ilkesi nedir?

    • A) Tamamen lüks tüketim mallarının üretimine öncelik verilmesi
    • B) Hammaddesi yurt içinde bulunan temel ihtiyaç maddelerine yönelik tesislerin kurulması
    • C) Bütün fabrikaların yalnızca yabancı şirketler aracılığıyla inşa edilmesi
    • D) Tarım sektöründeki tüm faaliyetlerin durdurularak madenciliğe geçilmesi
    • E) İthalatı artırmak amacıyla gümrük kapılarının tamamen açılması

14. Türkiye'de uygulanan mekânsal ve bölgesel ekonomi politikalarında bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmak temel bir hedeftir. Aşağıdakilerden hangisi bu amaçla az gelişmiş bölgelerde yatırımları artırmak için sunulan teşvik araçlarından biridir?

    • A) Gümrük vergilerinin bölgesel olarak artırılması
    • B) İşletmelere yönelik ek çevre vergisi getirilmesi
    • C) Arsa tahsisi, vergi indirimi ve sigorta primi desteği sağlanması
    • D) Kırsal alanlarda banka kredisi faizlerinin yükseltilmesi
    • E) Hammadde taşımacılığına yönelik nakliye kısıtlamaları uygulanması

15. Türkiye ekonomisinde dönüm noktası kabul edilen 24 Ocak 1980 Kararları ile temel bir politika değişikliğine gidilmiştir. Bu kararlar doğrultusunda benimsenen temel ekonomik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İhracata dayalı, serbest piyasa koşullarını önceleyen dışa açık model
    • B) İthal ikameci ve tamamen iç pazara odaklı kapalı ekonomi modeli
    • C) Yabancı sermaye girişini tamamen durduran devletçi model
    • D) Bütün sanayi kuruluşlarının devlet mülkiyetine geçirildiği planlı model
    • E) Tarımsal ürün ihracatının yasaklandığı hammadde koruma modeli

16. 1960 yılında kurulan ve 1963 yılından itibaren Beş Yıllık Kalkınma Planları hazırlayarak Türkiye'nin planlı ekonomiye geçmesini sağlayan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Türkiye İstatistik Kurumu
    • B) Sanayi ve Ticaret Odası
    • C) Sümerbank Genel Müdürlüğü
    • D) Rekabet Kurumu
    • E) Devlet Planlama Teşkilatı

17. 1950-1960 döneminde Türkiye'de uygulanan ekonomi politikalarında önemli bir paradigma değişimi yaşanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemin en belirgin ekonomik özelliklerinden biridir?

    • A) Devlet planlamasıyla sadece ağır sanayi tesislerinin kurulması
    • B) Dış ticaretin tamamen devlet kontrolüne alınması
    • C) Tarımda makineleşmenin hızlanması ve serbest piyasa uygulamalarına ağırlık verilmesi
    • D) İthal ikameci sanayileşme modelinin resmen başlatılması
    • E) Özel sektör yatırımlarının tamamen yasaklanması

18. Cumhuriyetin ilk yıllarında tarımsal üretimi artırmak ve kırsal kesim üzerindeki mali yükü hafifletmek amacıyla önemli düzenlemeler yapılmıştır. 1925 yılında yürürlükten kaldırılan ve köylünün rahatlamasını sağlayan vergi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Aşar vergisi
    • B) Varlık vergisi
    • C) Katma değer vergisi
    • D) Arazi vergisi
    • E) Gümrük resmi

19. 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkisiyle Türkiye'de özel sektörün yetersiz kaldığı alanlarda devlet doğrudan yatırım yapmaya başlamıştır. Türkiye'de 1932-1950 yılları arasında uygulanan bu temel ekonomi politikası aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Dışa açık serbest piyasa modeli
    • B) Tam liberal ekonomi modeli
    • C) İhracata dayalı büyüme politikası
    • D) Devletçilik ilkesine dayalı sanayileşme politikası
    • E) Özelleştirme ve serbest dış ticaret modeli

20. 17 Şubat 1923 tarihinde toplanan İzmir İktisat Kongresi'nde millî bir ekonomi oluşturulması hedeflenmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu kongrede alınan Misak-ı İktisadi (Ekonomi Andı) kararlarının temel amaçlarından biridir?

    • A) Tarımsal üretimi sınırlandırıp tamamen ağır sanayiye yönelmek
    • B) Yerli üretimi teşvik ederek dışa bağımlılığı azaltmak
    • C) Yabancı şirketlere geniş ticari ayrıcalıklar tanımak
    • D) Tüm özel girişimleri devlet eliyle kamulaştırmak
    • E) İthal ürünlere uygulanan gümrük vergilerini tamamen kaldırmak

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.