Türkiye'de 1923-1965 döneminde nüfus artış hızını yükseltmek amacıyla yürürlüğe konulan yasal ve idari tedbirlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Evlilik yaş sınırının kadınlarda 22'ye çıkarılması
- B) Aile planlaması kliniklerinin ülke genelinde zorunlu hale getirilmesi
- C) 6 veya daha fazla çocuğu olan annelere madalya ve para ödülü verilmesi
- D) Yurt dışına gidecek vasıflı işçilere vergi kolaylığı sağlanması
- E) Çok çocuklu ailelerden alınan gelir vergisinin iki katına çıkarılması
Aşağıdakilerden hangisi bir ülkede uygulanan nüfus politikasının hedefine ulaşmasını geciktiren veya engelleyen sosyokültürel etkenlerden biridir?
- A) Şehirleşme oranının hızla artması
- B) Sanayi üretiminde modern otomasyona geçilmesi
- C) Ulaşım ve haberleşme ağlarının gelişmesi
- D) Kişi başına düşen elektrik enerjisi tüketiminin yükselmesi
- E) Geleneksel aile yapısı, dinsel inançlar ve toplumsal cinsiyet rolleri
Bir ülkenin nüfus piramidinde tepe noktasının giderek genişlemesi ve ortanca yaşın 40'ın üzerine çıkması hangi demografik gerçeği ifade eder?
- A) Ülkenin hızla gençleştiğini ve doğum patlaması yaşadığını
- B) Doğurganlığın azaldığını, ortalama yaşam süresinin uzadığını ve nüfusun yaşlandığını
- C) Ülke genelinde bulaşıcı hastalıkların ortalama ömrü kısalttığını
- D) Genç bağımlılık oranının yaşlı bağımlılık oranından katbekat fazla olduğunu
- E) Nüfus artışını engellemek için acil antinatalist politikalar gerektiğini
Doğal nüfus artış hızının sıfırın altına indiği (negatif olduğu) bir ülke hakkında aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
- A) Ülkedeki bebek ölüm oranları dünya ortalamasının çok üzerindedir.
- B) Demografik yatırımlara ayrılan pay ülkenin ekonomik gelişimini engellemektedir.
- C) Tarım sektöründe çalışanların oranı hizmet sektöründen fazladır.
- D) Kaba ölüm hızı kaba doğum hızından daha yüksek bir değere ulaşmıştır.
- E) Nüfusun ikiye katlanma süresi tarihin en kısa seviyesindedir.
Gelişmekte olan ülkelerde kadınların eğitim düzeyinin yükseltilmesi ve iş gücüne katılımının artırılması nüfus dinamiklerini doğrudan nasıl etkiler?
- A) Doğurganlık hızının düşmesine ve ilk evlenme yaşının yükselmesine neden olur
- B) Doğal nüfus artış hızının kontrolsüz biçimde katlanmasına yol açar
- C) Genç bağımlı nüfus oranının rekor seviyelere çıkmasını sağlar
- D) Kırsal kesimden kentlere yönelik göçün tamamen durmasını sağlar
- E) Nüfus piramidinin tabanının aşırı derecede genişlemesini tetikler
Nüfusu hızla azalan ve yaşlanan gelişmiş bir ülkede pronatalist politikaların başarıya ulaşmasının uzun vadeli en önemli olumlu sonucu hangisidir?
- A) Ülkenin toplam yüz ölçümünün genişlemesi
- B) Tarımsal istihdamın sanayi istihdamını geride bırakması
- C) Dinamik ve genç iş gücü arzının güvence altına alınarak üretim kapasitesinin korunması
- D) Kişi başına düşen tatlı su miktarının kendiliğinden artması
- E) İthalat bağımlılığının tamamen ortadan kalkması
Aşağıdakilerden hangisi nüfusu hızla yaşlanan bir ülkenin karşılaşacağı temel ekonomik sorunlardan biridir?
- A) İlköğretim çağındaki çocuk sayısının hızla artması
- B) Demografik yatırımlara ayrılan kamu bütçesinin yetersiz kalması
- C) Doğal kaynakların aşırı nüfus tüketimi nedeniyle tükenmesi
- D) Tarımsal arazilerin miras yoluyla aşırı parçalanması
- E) Emeklilik ve sağlık sigortası sistemlerinin mali yükünün taşınamaz hale gelmesi
Bir ülkede tasarrufların yetersiz kalması ve demografik yatırımlara ayrılan payın aşırı yüksek olması hangi politikanın uygulanmasını zorunlu kılar?
- A) Nüfus artış hızını yükseltici politikaların
- B) Nüfus artış hızını azaltıcı politikaların
- C) Yaşlı nüfusa yönelik bakım teşviklerinin
- D) Dışarıya beyin göçünü hızlandırıcı politikaların
- E) Doğum izin sürelerini artıran yasal düzenlemelerin
Türkiye'de 2014 yılından sonra nüfus artış hızını yeniden artırmaya yönelik teşviklerin gündeme gelmesinin temel gerekçesi nedir?
- A) Kırsal nüfus oranının kent nüfusunu aşması
- B) Tarım alanlarının iş gücü yetersizliği nedeniyle boş kalması
- C) Doğal kaynak tüketiminin tamamen durma noktasına gelmesi
- D) Doğurganlık hızının nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,10 değerinin altına gerilemesi
- E) Sanayi sektöründe robotik üretimin tamamen terk edilmesi
Nüfus piramidinin tabanı oldukça geniş olan ve hızla genişlemeye devam eden bir ülkenin öncelikle hangi nüfus politikasını benimsemesi beklenir?
- A) Doğum oranlarını düşürerek nüfus artış hızını kontrol altına almayı hedefleyen politikaları
- B) Doğumları teşvik ederek genç nüfus miktarını artırmayı amaçlayan politikaları
- C) Yurt dışından iş gücü ithalatını artıran açık kapı politikalarını
- D) Emeklilik yaşını aşağı çekerek istihdamı gençleştirmeyi hedefleyen politikaları
- E) Yaşlı bağımlılık oranını artırmaya yönelik sağlık yatırımlarını
Aşırı nüfus artışını engellemek isteyen bir ülkenin antinatalist politikalar kapsamında başvurabileceği yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Çok çocuklu ailelere vergi muafiyeti tanımak
- B) Erken yaşta evlilikleri yasal olarak desteklemek
- C) Aile planlaması eğitimlerini yaygınlaştırıp gebeliği önleyici yöntemleri ücretsiz sunmak
- D) Çocuk başına verilen nakit yardım tutarlarını artırmak
- E) Çalışan annelere sağlanan doğum izni sürelerini uzatmak
Fransa, Almanya ve İsveç gibi Avrupa ülkelerinde nüfus artış hızını artırmak amacıyla yürütülen teşvik uygulamalarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Aile planlaması merkezlerinin sayısını ve yetkilerini artırmak
- B) Evlenme yaş sınırını yukarı çekmek
- C) Çocuk sayısı arttıkça alınan vergileri yükseltmek
- D) Doğum kontrol yöntemlerine erişimi kolaylaştırmak
- E) Uzun süreli ücretli doğum izinleri ve çocuk bakım yardımları sağlamak
Çin'in 1970'li yıllardan itibaren katı kurallarla uyguladığı tek çocuk politikasını 2016 yılında gevşetip sonlandırmasının ana sebebi nedir?
- A) Doğal kaynakların hızla artış göstermesi
- B) Şehirleşme oranının kırsal nüfusun altına düşmesi
- C) Tarım sektöründe modern teknolojiden vazgeçilmesi
- D) Nüfusun hızla yaşlanması ve gelecekteki iş gücü potansiyelinin tehlikeye girmesi
- E) Dış ülkelerden gelen yoğun göçün durdurulmak istenmesi
Nüfus artış hızının ekonomik büyüme hızından yüksek olması bir ülkede öncelikle hangi olumsuzluğa yol açar?
- A) Kişi başına düşen millî gelirin azalmasına ve sermaye birikiminin yavaşlamasına
- B) Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının hızla yükselmesine
- C) Ülke dışından niteliksiz iş gücü göçü talebinin artmasına
- D) Nüfusun ikiye katlanma süresinin uzamasına
- E) İhracata dayalı sanayi kollarının iç pazarı tamamen terk etmesine
Nüfus artış hızının çok düşük olduğu ve sürekli gerilediği bir ülkede aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
- A) Ortanca yaş değerinin yükselmesi
- B) Demografik yatırımlara duyulan ihtiyacın artması
- C) Yaşlı nüfus oranının toplam nüfus içinde artış göstermesi
- D) İş gücü potansiyelinde daralma yaşanması
- E) Sosyal güvenlik kurumlarının giderlerinin yükselmesi
Türkiye'de 1965 yılında çıkarılan Nüfus Planlaması Kanunu ile nüfus artışını teşvik eden politikalardan vazgeçilmesinin temel nedeni nedir?
- A) Yaşlı bağımlılık oranının tehlikeli boyutlara ulaşması
- B) Yurt dışından gelen yoğun göç dalgalarının nüfusu aşırı artırması
- C) Hızlı nüfus artışının ekonomik kalkınma, sağlık ve istihdam üzerinde baskı oluşturması
- D) Tarımda makineleşmenin azalmasıyla iş gücü fazlalığının sona ermesi
- E) Doğal kaynak rezervlerinin tamamen tükenme noktasına gelmesi
Türkiye'de 1923-1965 yılları arasında uygulanan nüfus politikasının temel yönü aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Nüfus artış hızını düşürerek tasarrufları artırmak
- B) Yalnızca kentleşme oranını yükseltmeye odaklanmak
- C) Nüfusun niteliğini koruyarak mevcut sayıyı sabit tutmak
- D) Yurt dışına iş gücü göçünü teşvik etmek
- E) Nüfus artış hızını yükseltmek ve nüfus miktarını artırmak
Nüfusun niceliğinden çok eğitim, sağlık ve istihdam gibi niteliklerini iyileştirmeyi temel alan nüfus politikaları çoğunlukla hangi ülke grubunda görülür?
- A) Nüfus artış hızı ile ekonomik büyümesi dengeli olan gelişmekte olan ülkelerde
- B) Doğum oranlarının sıfıra yaklaştığı sanayileşmiş ülkelerde
- C) Nüfus artış hızı ekonomik kalkınmasını aşan az gelişmiş ülkelerde
- D) Nüfus miktarı aşırı azalan ve dış göç veren ülkelerde
- E) Yaşlı nüfus oranı toplam nüfusun yarısını geçen ülkelerde
Nüfus artış hızını azaltmaya yönelik politikalar benimseyen bir ülkenin genel demografik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ortanca yaş değerinin çok yüksek olması
- B) Doğum oranlarının yüksek ve genç bağımlı nüfus payının fazla olması
- C) Yaşlı bağımlılık oranının ekonomik dengeleri sarsması
- D) Nüfusun ikiye katlanma süresinin oldukça uzun olması
- E) Kişi başına düşen millî gelirin sürekli artış göstermesi
Gelişmiş ülkelerde nüfus artış hızını artırmaya yönelik politikaların uygulanmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Doğal kaynakların hızla tükenmesini engellemek
- B) Demografik yatırımlara ayrılan bütçe payını yükseltmek
- C) İç göç hareketlerini sınırlandırmak
- D) Yaşlanan nüfus yapısı nedeniyle ortaya çıkan iş gücü açığını kapatmak
- E) Tarımsal üretimde geleneksel yöntemleri korumak
Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.
