Küresel İklim Değişimi Kazanım Test Çöz

Sorular

1. Birleşmiş Milletler bünyesinde iklim değişikliği ile ilgili bilimsel verileri değerlendirmek ve raporlar hazırlamak amacıyla kurulan uluslararası bilim heyeti hangisidir?

   • A) WHO (Dünya Sağlık Örgütü)
   • B) UNESCO (Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü)
   • C) IPCC (Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli)
   • D) NATO (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü)
   • E) FAO (Gıda ve Tarım Örgütü)

2. Küresel iklim kriziyle mücadelede fosil yakıtların yerine tercih edilen; tükenmeyen ve çevreye karbon salmayan enerji türü genel olarak nasıl adlandırılır?

   • A) Termik enerji
   • B) Nükleer fizyon enerjisi
   • C) Fosil kökenli enerji
   • D) Sentetik yakıt enerjisi
   • E) Yenilenebilir enerji

3. Aynı miktardaki karbondioksite kıyasla atmosferde çok daha yüksek ısı tutma potansiyeline (GWP) sahip olan sera gazı hangisidir?

   • A) Oksijen
   • B) Azot
   • C) Argon
   • D) Metan
   • E) Hidrojen

4. Grönland'daki buzulların erimesiyle okyanusa karışan tatlı suların Atlantik Termohalin Dolaşımı (Gulf Stream vb.) üzerindeki temel etkisi nedir?

   • A) Deniz suyu yoğunluğunu azaltarak akıntı sistemini zayıflatması
   • B) Akıntıların akış hızını iki katına çıkarması
   • C) Okyanus sularının donma noktasını yükseltip akıntıyı durdurması
   • D) Tropik bölgelerdeki sıcak suların kutuplara daha hızlı taşınması
   • E) Deniz suyu tuzluluğunu aşırı derecede artırması

5. Bir bireyin, kurumun veya faaliyetin atmosfere doğrudan ya da dolaylı olarak saldığı toplam sera gazı miktarı hangi terimle ifade edilir?

   • A) Su ayak izi
   • B) Karbon ayak izi
   • C) Biyolojik kapasite
   • D) Taşıma kapasitesi
   • E) Biyokütle enerjisi

6. Büyük volkanik patlamalar sırasında atmosfere yayılan kükürt dioksit ve kül parçacıklarının küresel sıcaklıklar üzerindeki kısa vadeli etkisi nedir?

   • A) Küresel sıcaklıkların aniden aşırı yükselmesi
   • B) Deniz seviyesinin aniden metrelerce yükselmesi
   • C) Güneş ışınlarını engelleyerek geçici bir küresel soğumaya yol açması
   • D) Atmosferdeki tüm sera gazlarının yok olması
   • E) Ozon tabakasının tamamen kalınlaşması

7. İklim değişikliğiyle mücadelede doğrudan sera gazı salınımlarını kaynağında azaltmayı hedefleyen politikalara ne ad verilir?

   • A) Doğal seleksiyon
   • B) Kentsel yayılma
   • C) Ekolojik restorasyon
   • D) İklim adaptasyonu (Uyum)
   • E) İklim azaltımı (Mitigasyon)

8. Küresel sıcaklıkların artması canlı türlerinin coğrafi yayılışında genel olarak hangi yönde bir göç eğilimine neden olmaktadır?

   • A) Kutuplardan Ekvator'a ve vadilere doğru
   • B) Çöl alanlarından kurak iç kesimlere doğru
   • C) Deniz seviyesinden daha sıcak alçak düzlüklere doğru
   • D) Kutuplara ve dağların yüksek kesimlerine doğru
   • E) Soğuk okyanus akıntılarından sıcak tropik sulara doğru

9. Küresel iklim değişimine bağlı sıcaklık artışları ve azalan yağışlar nedeniyle çölleşme riski en yüksek olan kuşak hangisidir?

   • A) Subtropikal ve yarı kurak bölgeler (Akdeniz Havzası, Sahel Kuşağı vb.)
   • B) Ekvatoral yağmur ormanları kuşağı
   • C) Tundra ve kutup kuşağı
   • D) Batı Avrupa ılıman okyanusal iklim bölgesi
   • E) Muson Asyası kıyı şeridi

10. 1987 yılında imzalanan Montreal Protokolü ile kullanımı sınırlandırılan ve ozon tabakasının incelmesine yol açan temel kimyasal madde grubu hangisidir?

    • A) Biyoyakıtlar
    • B) Kloroflorokarbonlar (CFC)
    • C) Doğal mineraller
    • D) Karbonmonoksit türevleri
    • E) Su buharı bileşenleri

11. Atmosferdeki fazla karbonu bünyesinde tutarak depolayan ormanlar, okyanuslar ve turbalıklar hangi kavramla adlandırılır?

    • A) Karbon emisyonu
    • B) Karbon nötr bölgesi
    • C) Karbon yutağı (Karbon tutucular)
    • D) Ekolojik ayak izi
    • E) Karbon vergisi

12. Küresel iklim değişiminin hidrolojik döngü üzerindeki etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

    • A) Şiddetli kuraklık ve çölleşme süreçlerinin hızlanması
    • B) Yağış rejimlerindeki düzensizliklerin ve ani sellerin artması
    • C) Kar ve buzul erimelerine bağlı olarak akarsu rejimlerinin değişmesi
    • D) Deniz seviyesinin yükselerek kıyı taşkınlarına yol açması
    • E) Yeraltı su rezervlerinin küresel ölçekte kalıcı ve hızlı biçimde artması

13. Dünya'nın yörüngesindeki basıklık, eksen eğikliği ve yalpalama hareketlerine bağlı olarak iklimin periyodik değişimini açıklayan kuram hangisidir?

    • A) Kıta Kayması Kuramı
    • B) Levha Tektoniği Kuramı
    • C) Gaia Hipotezi
    • D) Milankovitch Döngüleri
    • E) Termohalin Sirkülasyonu

14. 1997 yılında imzalanan Kyoto Protokolü kapsamında gelişmiş ülkelerin sera gazı salınım hedeflerine ulaşabilmesi için tanımlanan piyasa temelli mekanizma hangisidir?

    • A) Fosil yakıt teşvikleri
    • B) Karbon ticareti (Emisyon ticareti)
    • C) Doğal gaz sübvansiyonları
    • D) Madencilik muafiyetleri
    • E) Sanayi kotalarının kaldırılması

15. Atmosferdeki karbondioksit miktarının artması deniz ve okyanus ekosistemlerinde doğrudan hangi kimyasal değişime neden olur?

    • A) Okyanus asitlenmesi
    • B) Su tuzluluğunun aşırı yükselmesi
    • C) Okyanus tabanında oksijen patlaması
    • D) Suların tamamen donması
    • E) Deniz suyunun bazik değerinin artması

16. 2015 yılında kabul edilen Paris İklim Anlaşması'nın küresel ortalama sıcaklık artışına ilişkin temel hedefi nedir?

    • A) Sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 5 °C ile sınırlamak
    • B) Dünya sıcaklığını buzul çağı seviyelerine düşürmek
    • C) Sıcaklık artışını 2 °C'nin oldukça altında tutup 1,5 °C ile sınırlandırmaya çalışmak
    • D) Atmosferdeki sera gazı salınımını tamamen yasaklamak
    • E) Sadece gelişmekte olan ülkelerin karbon salınımını durdurmak

17. Kutup altı iklim bölgelerinde donmuş hâlde bulunan permafrost toprakların erimesi sonucunda atmosfere yoğun miktarda karışarak sera etkisini artıran gaz hangisidir?

    • A) Oksijen
    • B) Azot
    • C) Helyum
    • D) Kloroflorokarbon
    • E) Metan

18. Kutup bölgelerindeki ve yüksek dağlardaki buzulların erimesiyle yeryüzünün güneş ışınlarını yansıtma kapasitesinin azalması hangi kavramla açıklanır?

    • A) Albedo azalması
    • B) Ötrofikasyon
    • C) Biyolojik birikim
    • D) Asit yağışları
    • E) Taban suyu yükselmesi

19. Aşağıdaki enerji kaynaklarından hangisinin yaygın kullanımı küresel iklim değişimini doğrudan hızlandıran karbondioksit salınımına yol açar?

    • A) Rüzgâr enerjisi
    • B) Jeotermal enerji
    • C) Güneş enerjisi
    • D) Kömür ve petrol
    • E) Hidroelektrik enerji

20. Atmosferde güneş ışınlarının geçmesine izin verip yeryüzünden yansıyan uzun dalga boylu ısı ışınlarını tutarak sıcaklığın dengelenmesini sağlayan gazlara ne ad verilir?

    • A) Asil gazlar
    • B) Sera gazları
    • C) Ağır gazlar
    • D) Zehirli gazlar
    • E) İyonize gazlar

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.