Ekstrem Doğa Olayları Kazanım Test Çöz

Sorular

1. Atmosferde ani sıcaklık düşüşü sonucunda çok güçlü dikey hava akımlarının etkisiyle bulut içinde donarak hızla büyüyen buz kürelerinin yeryüzüne düşmesiyle oluşan ekstrem hava olayı hangisidir?

   • A) Çiy
   • B) Kırağı
   • C) Sis
   • D) Dolu fırtınası
   • E) Kar fırtınası

2. Akdeniz Havzası'nda yaz aylarında sıcak hava dalgalarının ardından bağıl nemin aşırı düşmesi ve şiddetli rüzgârların esmesi aşağıdaki ekstrem olaylardan hangisinin riskini en üst seviyeye çıkarır?

   • A) Geniş çaplı orman yangınları
   • B) Heyelan ve kütle hareketleri
   • C) Şiddetli çığ düşmeleri
   • D) Fırtına kabarmasına bağlı kıyı selleri
   • E) Şiddetli dolu yağışları

3. Aşağıdaki ekstrem doğa olaylarından hangisinin küresel ölçekteki dağılışı levha sınırları ve fay hatlarıyla en az ilişkilidir?

   • A) Volkanik patlamalar
   • B) Tektonik depremler
   • C) Tsunami dalgaları
   • D) Sıcak su gayzer patlamaları
   • E) Şiddetli kuraklık

4. Süper volkan patlamalarının gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkan ve atmosferin stratosfer tabakasına kadar ulaşarak küresel iklimi değiştiren dev volkanik toz ve gaz bulutuna ne ad verilir?

   • A) Piroklastik akıntı
   • B) Volkanik kül ve aerosol bulutu
   • C) Lahar akıntısı
   • D) Bazaltik lav akıntısı
   • E) Gayzer püskürmesi

5. Kuzey Amerika kıtasında özellikle ABD'nin iç kesimlerindeki 'Tornado Alley' (Hortum Vadisi) olarak bilinen alanda çok sayıda hortum oluşmasının temel coğrafi sebebi nedir?

   • A) Bölgedeki aktif fay hatlarının sık aralıklarla kırılması
   • B) Meksika Körfezi'nden gelen sıcak-nemli hava ile Kanada'dan gelen soğuk-kuru havanın düzlüklerde karşılaşması
   • C) Bölgenin tamamen yüksek plato ve derin kanyonlarla kaplı olması
   • D) Atlas Okyanusu'ndan gelen sıcak su akıntılarının iç kesimlere doğrudan sokulması
   • E) Karaların deniz seviyesinin altında bulunması sebebiyle sürekli yüksek basınç oluşması

6. Güneydoğu Asya ülkelerinde yaz aylarında yaşanan aşırı muson yağışlarının yol açtığı en belirgin jeomorfolojik ve hidrolojik ekstrem afet ikilisi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Tsunami - Volkanizma
   • B) Kuraklık - Çölleşme
   • C) Sel/Taşkın - Kütle hareketleri (Heyelan)
   • D) Don olayı - Çığ
   • E) Asit yağmuru - Hortum

7. Büyük bir gök taşının Dünya yüzeyine çarpması sonucunda ortaya çıkabilecek küresel çaplı çevresel değişimler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

   • A) Çarpma anındaki şok dalgasıyla geniş çaplı yangınların başlaması
   • B) Atmosfere kalkan toz bulutlarının fotosentezi durdurması
   • C) Okyanusa düşmesi durumunda megatsunamilerin oluşması
   • D) Dünya'nın çekirdeğindeki manyetik alanın anında tamamen yok olması
   • E) Canlı türlerinin önemli bir kısmının yok olması (kitle kitlesel yok oluş)

8. Aşağıdaki ekstrem doğa olaylarından hangisinin yaşanmasında beşerî faktörlerin ve insan faaliyetlerinin hiçbir etkisi bulunamaz?

   • A) Heyelan
   • B) Sel ve taşkın
   • C) Kuraklık
   • D) Orman yangını
   • E) Derin odaklı tektonik deprem

9. Bir bölgede sıcaklık değerlerinin mevsim normallerinin çok üzerinde seyretmesiyle oluşan 'sıcak hava dalgaları' en çok aşağıdaki sektörlerden hangisinde ani enerji talebi patlamasına yol açar?

   • A) Isınma amaçlı doğal gaz tüketimi
   • B) Soğutma ve iklimlendirme amaçlı elektrik tüketimi
   • C) Kış turizmine yönelik ulaşım yakıtı tüketimi
   • D) Karayollarında tuzlama amaçlı kimyasal kullanımı
   • E) Jeotermal enerji santrallerinin ısı üretimi

10. Dünya genelinde subtropikal yüksek basınç kuşaklarında yer alan çöl alanlarında aşağıdaki ekstrem hava olaylarından hangisinin yaşanma olasılığı en düşüktür?

    • A) Aşırı yüksek sıcaklık
    • B) Şiddetli kuraklık
    • C) Kum ve toz fırtınası
    • D) Aşırı yağışa bağlı yaygın sel ve taşkın
    • E) Şiddetli gündüz-gece sıcaklık farkı

11. Aşağıdaki ekstrem doğa olaylarından hangisi doğrudan okyanus ve deniz kıyılarında etkili olmayıp yalnızca karasal iç kesimlerde gelişebilir?

    • A) Tsunami
    • B) Fırtına kabarması
    • C) Şiddetli kar fırtınası (Blizzard)
    • D) Kıyı erozyonu
    • E) Tropikal siklon

12. Tarihte 1815 yılında Endonezya'daki Tambora Yanardağı'nın patlaması sonrasında 1816 yılının 'Yazı Olmayan Yıl' olarak adlandırılmasının temel nedeni nedir?

    • A) Okyanus akıntılarının yön değiştirmesi
    • B) Atmosfere yayılan kül ve sülfat aerosollerinin güneş ışınlarını yansıtması
    • C) Dünya'nın eksen eğikliğinin geçici olarak bozulması
    • D) Yeryüzündeki tatlı su kaynaklarının tamamen donması
    • E) Ozon tabakasının tamamen delinerek sera etkisini sonlandırması

13. Eğimli yamaçlarda biriken kar kütlesinin yer çekimi etkisiyle aniden aşağıya doğru kayması sonucu oluşan ekstrem doğa olayı hangisidir?

    • A) Heyelan
    • B) Kaya düşmesi
    • C) Çamur akıntısı
    • D) Çığ
    • E) Erozyon

14. Güneş yüzeyinde meydana gelen devasa patlamaların Dünya'da yol açabileceği en belirgin ekstrem etki aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Elektrik şebekeleri ve uydu haberleşme sistemlerinin çökmesi
    • B) Okyanus sularının aniden çekilerek tsunami oluşturması
    • C) Geniş çaplı volkanik faaliyetlerin tetiklenmesi
    • D) Kıtaların hareket hızının büyük ölçüde artması
    • E) Dağlık alanlarda ani kütle hareketlerinin başlaması

15. Aşağıdaki bölgelerden hangisi dünyada deprem ve volkanizma gibi jeolojik kökenli ekstrem olayların en sık görüldüğü 'Pasifik Ateş Çemberi' kuşağında yer almaz?

    • A) Japonya
    • B) Şili
    • C) Endonezya
    • D) İskandinav Yarımadası
    • E) Filipinler

16. Aşağıdaki doğal afetlerden hangisinin gerçekleşme süresi diğerlerine göre çok daha uzun bir zamana yayılır ve sinsi bir şekilde ilerler?

    • A) Deprem
    • B) Kuraklık
    • C) Tsunami
    • D) Heyelan
    • E) Çığ

17. Okyanus tabanlarında meydana gelen deprem, volkanizma ve deniz altı heyelanları sonucunda oluşan dev dalgalara ne ad verilir?

    • A) Gelgit
    • B) Akıntı
    • C) Tsunami
    • D) Bora
    • E) Hortum

18. Aşağıdaki ekstrem doğa olaylarından hangisinin oluşumunda jeolojik ve jeomorfolojik süreçler doğrudan etkilidir?

    • A) Aşırı kuraklık
    • B) Şiddetli soğuk dalgası
    • C) Fırtına ve kasırga
    • D) Volkanik patlamalar
    • E) Aşırı sıcak dalgası

19. Tropikal kuşakta okyanuslar üzerinde oluşan ve saatteki hızı 118 kilometreyi aşan çok şiddetli rüzgâr sistemlerine ne ad verilir?

    • A) Tropikal siklon
    • B) Alize rüzgârı
    • C) Fön rüzgârı
    • D) Batı rüzgârı
    • E) Meltem rüzgârı

20. Aşağıdakilerden hangisi kökeni bakımından astronomik kökenli ekstrem doğa olayları arasında yer alır?

    • A) Tsunami
    • B) Meteor düşmesi
    • C) Kütle hareketleri
    • D) Volkanik patlama
    • E) Tropikal siklon

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.