Geçmişten Geleceğe Şehir ve Ekonomi Kazanım Test Çöz

Sorular

1. Küreselleşmenin getirdiği hızlı ve tek tip şehir hayatına karşı yerel kimliği, kültürel mirası, sakinliği ve yerel üretimi korumayı amaçlayan uluslararası kentsel hareket aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Metropolis Birlikleri
   • B) Sanayi Kümelenmeleri (Aglomerasyon)
   • C) Küresel Finans Merkezleri Ağı
   • D) Serbest Ticaret Havzaları
   • E) Sakin Şehirler (Cittaslow)

2. Afrika kıtasının en büyük petrol ve doğal gaz üreticilerinden biri olmasına rağmen, sermaye ve teknoloji yetersizliği sebebiyle ekonomik olarak az gelişmiş kalan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Norveç
   • B) Kanada
   • C) Almanya
   • D) Nijerya
   • E) İsviçre

3. ABD'nin Kaliforniya eyaletinde bulunan 'Silikon Vadisi', aşağıdaki fonksiyonel faaliyetlerden hangisiyle ön plana çıkmış ve küresel bir etki alanı kazanmıştır?

   • A) Geleneksel tarım ve şarap üretimi
   • B) Yüksek teknoloji, mikroçip üretimi ve yazılım geliştirme
   • C) Ağır kimya sanayisi ve petrol rafinerileri
   • D) Kış sporları ve yayla turizmi
   • E) Dinî ibadet merkezleri ve hac organizasyonları

4. Aşağıdaki doğal kaynaklardan hangisi, belirli şartlar dahilinde kendini yenileyebilen doğal kaynaklar grubunda yer alır?

   • A) Linyit
   • B) Güneş
   • C) Orman
   • D) Uranyum
   • E) Rüzgâr

5. Üretim, dağıtım ve tüketim sektörleri birbirleriyle sürekli etkileşim halindedir. Aşağıdaki durumlardan hangisi, tüketimin üretimi doğrudan etkileyerek artırdığına örnek oluşturur?

   • A) Kış aylarında salgın hastalıklar nedeniyle turunçgil meyvelerine olan talebin artması sonucu çiftçilerin narenciye üretim alanlarını genişletmesi
   • B) Şiddetli kuraklık nedeniyle buğday rekoltesinin düşmesi ve un fiyatlarının artması
   • C) Demir yolu ağının yenilenmesiyle madenlerin limanlara daha ucuza taşınması
   • D) Yeni bir petrol rezervinin bulunmasıyla ham petrol arzının yükselmesi
   • E) Bir bölgede baraj inşa edilmesiyle tarımsal sulama imkânlarının gelişmesi

6. Basra Körfezi'nden çıkarılan petrolün dünya pazarlarına ulaştırılmasında kilit rol oynayan ve küresel enerji ticaretinde stratejik öneme sahip olan su yolu hangisidir?

   • A) Macellan Boğazı
   • B) Panama Kanalı
   • C) Bering Boğazı
   • D) Kiel Kanalı
   • E) Hürmüz Boğazı

7. Sanayi Devrimi'nin ilk olarak ortaya çıktığı ve buna bağlı olarak dünyada modern anlamda hızlı şehirleşme sürecinin başladığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Hindistan
   • B) Brezilya
   • C) Rusya
   • D) İngiltere
   • E) Mısır

8. Doğal kaynakların aşırı ve bilinçsizce işletilmesi, ekosistem dengesini bozarak telafisi güç çevre sorunlarına yol açar. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma verilebilecek bir örnek değildir?

   • A) Çorak arazilerde rüzgâr türbinleri ile elektrik üretilmesi
   • B) Aral Gölü'nü besleyen akarsuların aşırı sulamaya yönlendirilmesi sonucu gölün kuruması
   • C) Tropikal yağmur ormanlarının tarla açmak amacıyla yok edilmesi
   • D) Fosil yakıtların aşırı kullanımı sonucu asit yağmurlarının oluşması
   • E) Yer altı sularının aşırı çekilmesiyle tarım alanlarında obrukların meydana gelmesi

9. Geleceğin şehirlerinde enerji tüketimini optimize eden, karbon ayak izini en aza indiren, atık yönetimini yapay zekâ ile denetleyen ve çevre dostu binalardan oluşan yerleşme modeli hangisidir?

   • A) Monofonksiyonel maden kasabaları
   • B) Gecekondu ve enformel yerleşim kuşakları
   • C) Sürdürülebilir akıllı ve ekolojik şehirler (Eko-kent)
   • D) Ağır sanayi odaklı dumanlı fabrika kentleri
   • E) Korunmasız kırsal pazar yerleşmeleri

10. Aşağıdaki başkentlerden hangisi, tarihî süreç içinde kendiliğinden büyüyen bir merkez olmayıp idari fonksiyon amacıyla sonradan planlanarak kurulmuş başkentlere örnektir?

    • A) Londra
    • B) Brasília
    • C) Roma
    • D) Atina
    • E) Kahire

11. İnsanlık tarihinde yerleşik hayata geçişi hızlandıran ve ilk köylerin kurularak zamanla şehir yerleşmelerine dönüşmesini sağlayan temel ekonomik faaliyet türü hangisidir?

    • A) Ağır metalurji sanayisi
    • B) Uluslararası turizm
    • C) Siber hizmet sektörü
    • D) Transit deniz taşımacılığı
    • E) Tarımsal üretim ve hayvancılık

12. Bir limanın gelişmesinde ve ticaret hacminin büyümesinde, o limanı karadan besleyen ulaşım ağlarının gelişmişliği ile beslendiği bölgenin ekonomik büyüklüğü çok önemlidir. Bu durumu ifade eden coğrafi kavram aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Aglomerasyon
    • B) Biyoçeşitlilik
    • C) Hinterlant (Art bölge)
    • D) Megalopol
    • E) Engebeli topoğrafya

13. Doğal kaynaklar bakımından son derece fakir olmasına rağmen; ileri teknoloji, nitelikli iş gücü ve yüksek sermaye birikimi sayesinde dünyanın en gelişmiş sanayi ülkelerinden biri haline gelen devlet hangisidir?

    • A) Japonya
    • B) Rusya
    • C) Nijerya
    • D) Suudi Arabistan
    • E) Güney Afrika Cumhuriyeti

14. Kullanıldığında tükenen ve insan ömrüyle kıyaslandığında yeniden oluşumu milyonlarca yıl süren doğal kaynaklara tükenebilen (yenilenemeyen) kaynaklar denir. Aşağıdakilerden hangisi bu grup içerisinde yer alır?

    • A) Jeotermal enerji
    • B) Güneş ışınımı
    • C) Rüzgâr gücü
    • D) Doğal gaz
    • E) Dalga ve gelgit

15. Hammaddenin çabuk bozulabilir olduğu sanayi kollarında üretim tesisleri genellikle hammadde kaynaklarına yakın kurulur. Aşağıdaki sanayi kollarından hangisinin kuruluş yeri seçiminde bu durumun belirleyici olduğu söylenebilir?

    • A) Otomotiv montaj sanayisi
    • B) Yaş çay işleme fabrikaları
    • C) Pamuklu dokuma tesisleri
    • D) Demir-çelik fabrikaları
    • E) Çimento üretim tesisleri

16. Aşağıdaki şehirlerden hangisinin fonksiyonel etki alanı diğerlerine göre daha dar ve yerel düzeydedir?

    • A) Tokyo
    • B) Londra
    • C) Paris
    • D) Şanghay
    • E) Bayburt

17. İslamiyet, Hristiyanlık ve Musevilik dinleri için kutsal kabul edilen mekânları barındırması sebebiyle küresel etkiye sahip olan dinî şehir aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Roma
    • B) Kudüs
    • C) Şam
    • D) Kahire
    • E) Medine

18. Sahip olduğu borsa, çok uluslu şirket merkezleri ve bankacılık ağı sayesinde etki alanı küresel boyutta olan finans şehri aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Oxford
    • B) Mekke
    • C) Marsilya
    • D) New York
    • E) Venedik

19. Almanya'da yer alan Ruhr Havzası'ndaki Essen şehri, aşağıdaki fonksiyonel özelliklerden hangisine bağlı olarak hızla büyüyüp küresel ölçekte bir sanayi merkezine dönüşmüştür?

    • A) Zengin taş kömürü yataklarına dayalı madencilik ve demir-çelik sanayisi
    • B) Uluslararası finans, borsa ve bankacılık faaliyetleri
    • C) Dinî merkez olması ve inanç turizmi potansiyeli
    • D) Önemli bir okyanus aşırı liman ve transit ticaret üssü olması
    • E) İdari başkent statüsü ve bürokratik yönetim mekanizmaları

20. Tarihsel süreçte ilk şehir yerleşmelerinin kurulduğu alanların belirlenmesinde aşağıdaki doğal çevre faktörlerinden hangisi en temel etken olmuştur?

    • A) Zengin yer altı maden yataklarının varlığı
    • B) Yüksek ve engebeli savunma alanlarının bulunması
    • C) Verimli tarım toprakları ve elverişli su kaynakları
    • D) Doğal liman ve deniz ticaret güzergâhları
    • E) Geniş orman örtüsü ve av hayvanı bolluğu

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.