Toprak Oluşumu Yeni Nesile Geçiş Test Çöz
12. Sınıf Coğrafya dersi "Toprak Oluşumu" konusu için MEB müfredatına uygun 17 soruluk yeni nesile geçiş testi. Yeni nesil sorulara hazırlayan geçiş soruları. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.
Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.
Sorular
Kimyasal ve fiziksel özellikleri doğrudan ana kayanın minerallerine ve çözünme biçimine bağlı olan, genellikle eğimli arazilerde yer çekimi etkisiyle ya da taban suyu seviyesine bağlı olarak şekillenen topraklara intrazonal topraklar denir. Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi bu grupta yer alan kalsimorfik topraklara örnek gösterilemez?
Doğal çevre dengesinin bozulması, tarım topraklarının yanlış kullanımı ve bitki örtüsünün tahribi erozyonu hızlandırarak milimetrelerce kalınlıktaki toprağın yok olmasına neden olur. 1 cm kalınlığında verimli bir A horizonunun doğal şartlarda oluşabilmesi için ortalama ne kadar süre geçmesi gerekir?
Yer şekillerinin engebeli olduğu alanlarda toprak kalınlığı az iken, düzlüklerde toprak daha kalındır. Buna göre, Türkiye'nin morfolojik özellikleri düşünüldüğünde aşağıdaki ovaların hangisinde zonal/intrazonal süreçlerle kalın bir toprak profilinin gelişmesi daha kolaydır?
Görselde dikey yönde değişen iklim ve bitki kuşaklarına bağlı olarak toprak türlerinin farklılaşması şematize edilmiştir. Bir dağ yamacı boyunca yükseldikçe toprak türlerinin değişmesinde rol oynayan en temel faktör ikilisi aşağıdakilerden hangisidir?
Saha çalışmasında toprak profilini inceleyen bir grup öğrenci, üst katmandaki organik madde (humus) miktarının yüksek olmasına rağmen toprağın asit reaksiyon gösterdiğini ve besin elementlerince fakir olduğunu saptamıştır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Görselde verilen akarsu biriktirme kesiti incelendiğinde, bu tip alanlarda oluşan alüvyal toprakların horizon gelişim durumu hakkında ne söylenebilir?
Coğrafya dersinde "Toprak önemlidir çünkü..." etkinliği yapan öğrencilerden hangisinin ifadesi toprağın ekolojik döngüdeki işlevinden ziyade doğrudan ekonomik yönünü vurgulamaktadır?
Eğimli yamaçlarda yerçekimi ve sel sularının etkisiyle aşınan ince malzemelerin dağ eteklerinde birikmesiyle oluşan, taşlı ve geçirgen yapısıyla bilinen azonal toprak türü hangisidir?
Erzurum-Kars Platosu'nda yaygın olan, üzerindeki gür çayır örtüsünün çürümesiyle humus bakımından dünyanın en zengin zonal toprağı olan ancak iklim sertliğinden dolayı tarımda yeterince verim alınamayan toprak türü hangisidir?
Bir bölgedeki toprak örtüsünün tuz ve kireç oranının çok yüksek olması, o bölgenin iklim koşulları hakkında önemli ipuçları verir. Bu duruma sahip bir bölge için aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?
Killi anakaya üzerinde oluşan, kurak dönemde çatlayıp derin yarıklara dönüşen, yağışlı dönemde ise şişerek içindeki malzemeyi yukarı fırlatan "dönen topraklar" olarak da bilinen toprak türü aşağıdakilerden hangisidir?
Sert karasal iklimin hüküm sürdüğü, iğne yapraklı ormanların (tayga) altında gelişen, aşırı yıkanma nedeniyle kül rengini almış soğuk nemli bölge toprakları aşağıdakilerden hangisidir?
Akdeniz iklim sahasında, kalkerli anakaya üzerinde oluşan kırmızı renkli demir oksitçe zengin topraklara terra rossa denir. Türkiye'nin jeolojik ve iklimsel özellikleri düşünüldüğünde, haritada numaralandırılmış alanların hangisinde bu toprak türünün yaygın olarak görülmesi beklenir?
Bir tarım uzmanı, incelediği toprak profilinde tüm katmanların (A, B, C ve D horizonları) düzenli bir şekilde üst üste sıralandığını fark etmiştir. Bu uzmanın incelediği toprak türü aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Toprak oluşumunda iklim en belirleyici faktörlerden biridir ve horizonların gelişim derecesini doğrudan etkiler. Aşağıda verilen toprak türlerinden hangisi, yıkanmanın aşırı olmasından dolayı silis ve besin maddeleri bakımından fakirleşmiş, kırmızı renkli nemli bölge toprağıdır?
Bir coğrafya araştırma ekibi, toprak oluşumunu etkileyen 'topografya' ve 'zaman' faktörlerini incelemektedir. Ekip, aynı iklim ve ana kaya özelliklerine sahip iki farklı araziyi karşılaştırıyor: Birinci arazi, bitki örtüsü zayıf ve eğimi oldukça yüksek olan sarp bir dağ yamacıdır. İkinci arazi ise eğimin yok denecek kadar az olduğu, drenajın iyi sağlandığı ve dış kuvvetlerin biriktirme yaptığı geniş bir ova tabanıdır. Yapılan gözlemlerde; dağ yamacında dış kuvvetlerin (su ve yer çekimi) etkisiyle ayrışan malzemelerin sürekli süpürüldüğü, bu nedenle toprağın derinleşemediği görülmüştür. Ova bölgesinde ise toprağın çok uzun süredir yerinde kalarak kalınlaştığı ve belirgin katmanlara (A, B, C horizonları) sahip olduğu saptanmıştır. Bu bilgilere dayanarak; sarp yamaçlarda sürekli erozyona uğradığı için horizonları gelişmeyen ve ana kayanın özelliklerini doğrudan yansıtan bu toprakların, bulunduğu bölgenin iklim özelliklerini tam olarak yansıtan 'Zonal (yerli)' topraklar grubunda sınıflandırılması beklenen bir durumdur.
Coğrafya dersinde toprak oluşumunu işleyen bir grup öğrenci, Türkiye'nin farklı bölgelerinden aldıkları toprak örneklerini laboratuvarda incelemiş ve şu bulgulara ulaşmışlardır: I. Örnek: Batı Karadeniz'in yüksek kesimlerinden alınmıştır. Soğuk ve nemli iklim etkisiyle oluşmuş, iğne yapraklı orman altındaki bu toprak kül rengindedir ve aşırı yıkanmadan dolayı mineralce fakirdir. II. Örnek: Erzurum-Kars platosundan alınmıştır. Sert karasal iklimin hüküm sürdüğü, uzun boylu çayırların altında gelişen bu toprak, organik madde (humus) bakımından çok zengin olduğu için koyu renklidir. Öğrencilerin yaptığı bu gözlemler ve toprak oluşum süreçleri dikkate alındığında, ulaşılabilecek en genel ve doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.