Kültürel Peyzaj ve Sürdürülebilirlik Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Bir dağlık yörenin mekânsal kullanım haritasında yer alan iki yerleşmeden ilki, yükselti basamaklarına göre şekillenen mevsimsel otlatma rotasyonunu ve ortak mera alanlarını korurken; ikincisi, yüksek dağ çayırlarını yıl boyu süren yoğun yapılaşma ve turizm tesislerine açmıştır. Bu iki kültürel peyzaj sürdürülebilirlik ölçütleri açısından karşılaştırıldığında, birinci yerleşmeyi gelecek kuşakların gereksinimlerini güvenceye alma bakımından üstün kılan temel mekânsal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Doğal bitki örtüsünü ekonomik getirisi yüksek egzotik türlerle ikame etmesi
   • B) Arazinin doğal biyolojik taşıma kapasitesini ve mevsimsel yenilenme ritmini gözetmesi
   • C) Enerji gereksinimini bütünüyle yerel fosil yakıt kaynaklarından temin etmesi
   • D) Mekânsal büyümeyi tek merkezli ve yüksek yoğunluklu yapılarla hızlandırması
   • E) Arazi kullanımını pazar talepleri doğrultusunda tek bir ticari faaliyette yoğunlaştırması
2. 2.

   Yarı kurak bir havzanın arazi kullanım krokisinde yer alan iki yerleşmeden ilki, tarım parselleri arasında yerel çalı ve ağaçlardan oluşan canlı çit ağını koruyup rüzgâr erozyonuna karşı biyolojik bariyerler oluştururken; ikincisi, tarla sınırlarını kaldırarak arazileri açık ve homojen tek tip üretim bloklarına dönüştürmüştür. Bu iki kültürel peyzaj sürdürülebilirlik ölçütleri açısından karşılaştırıldığında, birinci yerleşmeyi ekolojik denge ve kaynak güvenliği bakımından üstün kılan temel mekânsal etken aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Doğal rüzgâr bariyerleri ve mikrohabitat koridorları sayesinde üst toprağın korunması ve biyolojik çeşitliliğin sürdürülmesi
   • B) Tarımsal mekanizasyon hızını ve hasat sırasındaki birim alan verimini en üst seviyeye çıkarması
   • C) Parsel sınırlarını belirginleştirerek yer altı suyu kullanımının merkezi ve tek elden denetlenmesini sağlaması
   • D) Taban suyu seviyesini düşürerek taşkın riskini ve toprak tuzlanmasını tamamen engellemesi
   • E) Tarımsal üretim desenini pazar payı yüksek olan monokültür sanayi bitkileriyle sınırlandırması
3. 3.

   Bir karstik polye havzasına ait mekânsal arazi kullanım planında yer alan iki yerleşmeden ilki; düdenleri, su yutanları ve dolin tabanlarını doğal drenaj zonu ile mikroklima tarım alanı olarak koruyup yapılaşmayı kireç taşı yamaçlarına yönlendirmiştir. İkinci yerleşme ise polye tabanındaki su yutan çukurlukları dolguyla kapatarak yeraltı suyu beslenme alanlarını geçirimsiz sanayi ve konut parsellerine dönüştürmüştür. Bu iki kültürel peyzaj sürdürülebilirlik ölçütleri bakımından karşılaştırıldığında, birinci yerleşmeyi ekolojik döngülerin sürekliliği ve nesiller arası kaynak güvenliği açısından üstün kılan temel mekânsal ilke aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Taban arazilerini tamamen yoğun tek ürün tarımına tahsis ederek ekonomik getiriyi öncelemesi
   • B) Yüzey akışını yapay setlerle engelleyip polye içinde derin su rezervuarları oluşturması
   • C) Doğal hidrolojik işleyiş ve karstik drenaj dinamikleriyle uyumlu bir arazi zonlaması uygulaması
   • D) Yerleşim alanlarını geniş düzlüklere yayarak mekânsal saçaklanmayı teşvik etmesi
   • E) Karstik kaynakları sanayi üretimine yönlendirerek yerel istihdam kapasitesini artırması
4. 4.

   Bir havzaya ait tematik arazi örtüsü haritasında yer alan birinci yerleşme zeytinlik, bağ, mera ve geleneksel tarım alanlarının iç içe geçtiği polikültür mozaiğini korurken ikinci yerleşme geniş arazileri tek tip endüstriyel plantasyon ve homojen yapılaşmaya tahsis etmiştir. Sürdürülebilirlik ölçütleri bakımından karşılaştırıldığında, birinci yerleşmedeki kültürel peyzajı ekolojik direnç ve nesiller arası kaynak güvenliği açısından üstün kılan temel mekânsal nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Enerji tüketimini sınırlandırmak amacıyla konut dokusunu tek bir merkez etrafında yüksek yoğunlukla toplaması
   • B) Ulaşım bağlantılarını yalnızca ana koridorlar üzerinden kademelendirerek altyapı inşa maliyetlerini asgariye indirmesi
   • C) Doğal kaynak işletimini mutlak koruma yaklaşımıyla tamamen durdurup yerel halkın alana erişimini kısıtlaması
   • D) Arazi kullanımını parçalı mülkiyet sınırlarıyla bölerek geleneksel miras hukukunun devamlılığını sağlaması
   • E) Farklı üretim ve yaşam biçimlerini bir arada barındıran çok işlevli mozaik yapısıyla ekosistem dengesini desteklemesi
5. 5.

   Bir havza ölçeğindeki mekânsal gelişim haritasında yer alan iki farklı yerleşmeden K yerleşmesi, kompakt dokusu etrafında kesintisiz ekolojik yeşil koridorlar ve karma işlevli alanlar barındırırken; L yerleşmesi, doğal habitatları kesintiye uğratan ulaşım hatları boyunca tarım ve orman arazilerine doğru saçaklanarak genişlemiştir. Bu iki kültürel peyzaj sürdürülebilirlik ölçütleri bakımından karşılaştırıldığında, K yerleşmesini gelecek nesillerin gereksinimlerini karşılama potansiyeli açısından üstün kılan temel mekânsal nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Ulaşım altyapısında motorlu taşıt erişim hızını ve fosil yakıt tüketimini artıran hatlara odaklanması
   • B) Sanayi alanları ile doğal koruma sahalarını aynı bölgede yoğunlaştırarak yapılaşmayı hızlandırması
   • C) Doğal peyzaj parçalanmasını önleyerek ekosistem bağlantılılığını ve arazi kullanım dengesini koruması
   • D) Mekânsal büyüme sınırlarını vadiler boyunca kesintisiz çizgisel hatlar şeklinde yayması
   • E) Kentsel açık alanları ve tampon bölgeleri yapılaşma rezervi olarak değerlendirmesi
6. 6.

   Bir kıyı platosuna ait mekânsal arazi kullanım haritasında yer alan iki yerleşmeden I. yerleşme, kıyı ardındaki kumul ve orman kuşağını tampon koruma zonu olarak ayırıp agrosilvopastoral (orman-mera-tarım) desenle yapılaşırken; II. yerleşme kıyı kumullarını doldurarak geçirimsiz yüzeyler ve tek tip yoğun turizm alanları inşa etmiştir. Bu iki kültürel peyzaj sürdürülebilirlik ölçütleri açısından karşılaştırıldığında, I. yerleşmeyi ekolojik direnç ve nesiller arası kaynak aktarımı bakımından daha üstün kılan temel mekânsal özellik aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Doğal ekosistem işlevlerini kesintiye uğratmayan tampon zonlama ve çok işlevli arazi deseni barındırması
   • B) Kıyı çizgisindeki yapay dolgularla yerleşilebilir toplam arazi miktarını en üst düzeye çıkarması
   • C) Tek tip ekonomik faaliyetlere odaklanarak kısa vadeli sermaye birikimini hızlandırması
   • D) Geçirimsiz yüzey oranını artırarak yüzey akışını drenaj kanallarıyla hızla tahliye etmesi
   • E) Ulaşım altyapısını kıyı hattı boyunca doğrusal ve kesintisiz biçimde yoğunlaştırması
7. 7.

   Bir sulak alan havzasına ait mekânsal arazi kullanım planında yer alan iki yerleşmeden ilki, taşkın yatağını tampon bölge olarak koruyup geleneksel sazlık yönetimi ve mevsime duyarlı ahşap mimariyle doğal hidrolojik döngüyü sürdürürken ikincisi, taşkın sahasını setlerle daraltarak kurutulan bataklık alanları yoğun konut ve monokültür tarım arazilerine dönüştürmüştür. Bu iki kültürel peyzaj sürdürülebilirlik ölçütleri açısından karşılaştırıldığında, birinci yerleşmeyi gelecek kuşaklara kaynak aktarımı bakımından avantajlı kılan temel mekânsal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Birim alandan elde edilen anlık tarımsal verimliliği ve ekonomik getiriyi en üst düzeye çıkarması
   • B) Doğal süreçleri bütünüyle kontrol altına alarak yerleşmeyi taşkın dinamiklerinden yapay setlerle yalıtması
   • C) Hızlı nüfus artışına bağlı mekânsal yayılmayı sulak alanların doldurulması yoluyla desteklemesi
   • D) Doğal hidrolojik döngüyle uyumlu mekânsal arazi kullanımı geliştirerek ekosistem hizmetlerinin devamlılığını sağlaması
   • E) Yapılı çevrenin fiziki dayanıklılığını artırmak amacıyla havzadaki geçirimsiz beton yüzey oranını yükseltmesi
8. 8.

   Kurak bir havzanın mekânsal kullanım krokisinde yer alan iki yerleşmeden birincisi yer altı suyunu yer çekimiyle dağıtan geleneksel kehriz kanalları ve çok katmanlı vaha tarımıyla, ikincisi ise derin artezyen pompalarıyla beslenen monokültür tarım alanları ve geçirimsiz beton yüzeylerle şekillenmiştir. Bu iki kültürel peyzaj sürdürülebilirlik ölçütleri açısından karşılaştırıldığında, birinci yerleşmeyi gelecek kuşakların ihtiyaçlarını karşılama potansiyeli bakımından üstün kılan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Yapay drenaj kanalları yardımıyla taban suyu seviyesini düşürerek yerleşilebilir alanı maksimum düzeye ulaştırması
   • B) Fosil enerji tüketimine dayalı sulama donanımlarıyla kısa vadeli tarımsal rekolte artışına odaklanması
   • C) Doğal bitki örtüsünü bütünüyle ticari ürün desenine dönüştürerek ekonomik tek tipleşmeyi hızlandırması
   • D) Hızlı mekânsal yayılma yoluyla tarımsal ve kentsel işlevleri birbirinden kesin sınırlarla yalıtması
   • E) Doğal hidrolojik döngüyü bozmadan mikroiklim dengesini koruması ve doğal kaynak yenilenme hızına uyumlu bir arazi kullanımı sergilemesi
9. 9.

   Eğimli bir vadide geleneksel taraçalama ve yerel taş mimariyle kurulan birinci yerleşme ile aynı vadinin tabanında tarım arazilerini betonlaşmayla kurutan ızgara planlı ikinci yerleşmenin mekânsal organizasyonu karşılaştırıldığında, birinci yerleşmenin kültürel peyzaj açısından daha sürdürülebilir kabul edilmesinin temel gerekçesi nedir?

   • A) Vadideki nüfus yoğunluğunu artırarak ticari pazar ölçeğini büyütmesi
   • B) Doğal topografya ve su döngüsüyle uyumlu kalarak ekolojik dengenin devamlılığını sağlaması
   • C) Taban arazideki motorlu taşıt ulaşımını ve servis yollarını daha elverişli kılması
   • D) Vadi tabanındaki alüvyal dolgu alanlarını yüksek yoğunluklu sanayi tesislerine tahsis etmesi
   • E) Vadi yamaçlarındaki orman örtüsünü tamamen kaldırarak homojen tarım parselleri oluşturması