Üreme ve Canlılar İçin Önemi Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Bir araştırmacı, dış çevreye kapalı iki böcek popülasyonundan ortalama ömrü 40 gün olan X popülasyonunda ergin başına 1 verimli döl, ortalama ömrü 10 gün olan Y popülasyonunda ise ergin başına 8 verimli döl üretildiğini kaydetmiştir. Dört aylık izleme süreci sonunda X popülasyonunun birey sayısı tükenme sınırına gerilerken, kısa ömürlü bireylerden oluşan Y popülasyonunun birey sayısını belirgin biçimde artırarak varlığını koruduğu tespit edilmiştir. Bu araştırma verilerine dayanılarak canlılarda üremenin önemi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

   • A) Bir popülasyonun neslini sürdürebilmesi ve varlığını koruyabilmesinde bireylerin uzun ömürlü olmasından ziyade, üreme yoluyla yeni kuşakları meydana getirme başarısı belirleyicidir.
   • B) Canlılarda bireysel yaşam süresinin uzun olması, popülasyonun birim zamandaki üreme hızını ve döl verimini her zaman doğrudan artırır.
   • C) Popülasyonların tükenme tehlikesinden korunabilmesi, ancak bireylerin hücresel metabolizma hızını yavaşlatıp ömürlerini uzatmasıyla mümkündür.
   • D) Birey başına düşen döl veriminin yüksek olması, popülasyondaki genetik bilginin aktarılmasını engelleyerek tür içi çeşitliliği yok eder.
   • E) Canlılarda üreme faaliyeti, yalnızca bireyin kendi fizyolojik dengesini korumasına hizmet eden ve türün geleceğini etkilemeyen bir süreçtir.
2. 2.

   Doğal afet sonrası tahrip olan bir habitatta, dış göçlere kapalı tutulan ve hayatta kalan az sayıdaki bireyden oluşan bir hayvan popülasyonunun yeni döller meydana getirmesiyle on yıl içinde birey sayısının afet öncesi taşıma kapasitesine ulaştığı belirlenmiştir. Bu izleme verilerine dayanılarak canlılarda üreme faaliyetinin önemi ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Üreme yeteneği, bireysel canlıların çevresel değişimlere karşı fizyolojik direnç kazanarak kendi yaşam sürelerini uzatmasını sağlar.
   • B) Canlılar üreme döngüsü gerçekleşmese de var olan ergin bireylerin metabolik faaliyetleri sayesinde popülasyon yoğunluğunu artırabilir.
   • C) Üreme faaliyeti, yalnızca biyotik baskıların bulunmadığı kararlı ortamlarda bireylerin besin ve alan rekabetini önlemek için yürütülür.
   • D) Popülasyondaki mevcut ergin bireylerin hayatta kalması, yeni kuşaklar üretilmesine gerek kalmaksızın türün devamlılığını tek başına güvenceye alır.
   • E) Üreme faaliyeti, popülasyonların çevresel yıkımlar sonrasında sayısal dengesini yeniden kurmasını ve biyolojik varlığını sürdürmesini sağlar.
3. 3.

   Bireysel düzeyde tüm canlıların hücresel yaşlanma ve çevresel etkenlerle sonlu bir yaşam süresine sahip olmasına karşın fosil kayıtları, yeryüzünde canlılığın milyarlarca yıldır kesintisiz sürdüğünü göstermektedir. Bu iki olgu birlikte değerlendirildiğinde canlılarda üreme olayının biyolojik önemi ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Üreme, bireylerin hücresel yaşlanmasını engelleyerek tek tek organizmaların hayatta kalma süresini sınırsız hâle getirir.
   • B) Canlılığın milyarlarca yıl sürmesi, üreme faaliyetlerinin popülasyonlardaki tüm çevresel ölüm nedenlerini ortadan kaldırmasıyla gerçekleşmiştir.
   • C) Canlı türlerinin devamlılığı, üreme yoluyla aktarılan genetik bilginin hiçbir değişime uğramadan ilk hâliyle korunmasına bağlıdır.
   • D) Bireylerin yaşam sürelerinin sınırlı olması, üremenin canlılar için biyolojik bir zorunluluk değil tesadüfi bir süreç olduğunu gösterir.
   • E) Ölümlü bireylerden oluşan canlılar dünyasında yaşamın kesintisiz devam etmesi, kalıtım materyalinin üreme yoluyla yeni nesillere aktarılmasıyla sağlanır.
4. 4.

   Bir koruma alanında izlenen bir hayvan türüne ait iki gruptan birincisinde ergin bireyler korunup üreme gerçekleşmezken ikincisinde düzenli olarak yeni döller elde edilmiştir. Süreç sonunda birinci grupta genetik bilgi aktarımı kesilerek nesil tükenme tehlikesiyle karşılaşırken ikinci grupta gen havuzu ve türün devamlılığı başarıyla korunmuştur. Bu araştırma verilerine dayanılarak canlılarda üreme olayının önemi ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Bireylerin çevresel stres faktörlerine karşı hücresel dengelerini koruması doğrudan üreme hızına bağlıdır.
   • B) Üreme olayının birincil işlevi, her dölde genetik mutasyon oranını yükselterek popülasyonu kararlı kılmaktır.
   • C) Canlıların ekosistemdeki varlığını koruyabilmesi için popülasyondaki her bireyin üremesi biyolojik bir zorunluluktur.
   • D) Üreme, genetik bilginin sonraki kuşaklara aktarılmasını sağlayarak türün biyolojik sürekliliğini teminat altına alır.
   • E) Popülasyonların sürekliliği, mevcut ergin bireylerin metabolik yaşlanma sürecinin üremeyle durdurulmasına bağlıdır.
5. 5.

   TÜİK verilerine göre bir popülasyonda ortalama yaşam beklentisi 68 yıldan 78 yıla yükselirken toplam doğurganlık hızının nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2,10 değerinin altına (1,51) gerilediği ve izleyen süreçte genç birey oranının belirgin şekilde azaldığı kaydedilmiştir. Bu demografik veriye dayanılarak canlılarda üremenin biyolojik önemi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

   • A) Ortalama yaşam süresinin uzaması, popülasyonun biyolojik varlığını korumada üreme faaliyetinin yerini alabilen bir uyumdur.
   • B) Üreme faaliyeti, mevcut bireylerin yaşamsal ömrünü tamamlamasından bağımsız olarak popülasyonun kendini yenilemesini ve neslin kuşaklar boyunca devamını sağlar.
   • C) Bireylerin yaşam süresinin artması, popülasyonun gen havuzunun korunabilmesi için doğurganlık hızının da artmasını zorunlu kılar.
   • D) Doğurganlık hızının yenilenme eşiğinin altına düşmesi, mevcut ergin bireylerin hücresel metabolizmalarının olumsuz etkilendiğini kanıtlar.
   • E) Popülasyondaki genç birey oranı, doğum oranı azalsa dahi yaşlı bireylerin hayatta kalma süresinin uzatılmasıyla kalıcı olarak korunabilir.
6. 6.

   Laboratuvar ortamında izlenen bir omurgasız türünde, üreme dönemindeki ergin bireylerin metabolik enerjilerinin büyük bölümünü gamet üretimine harcayarak üreme sonrası kısa sürede öldükleri; buna karşın üremesi deneysel olarak kısıtlanan bireylerin hücresel dengelerini koruyarak iki kat daha uzun süre hayatta kaldıkları saptanmıştır. Elde edilen bu araştırma bulgularına dayanılarak canlılarda üreme faaliyetinin biyolojik önemi ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

   • A) Bireyin fizyolojik ömrünün uzaması, popülasyonun üreme verimliliğini ve döllerin yaşama şansını artıran en temel unsurdur.
   • B) Üreme süreci, canlının metabolik yıpranmasını azaltarak iç dengesini ve bireysel direncini en üst düzeye çıkarır.
   • C) Canlı organizmalar enerji bütçelerini öncelikle kendi hücresel onarımlarına ve bireysel varlıklarını korumaya ayırır.
   • D) Biyolojik açıdan kalıtsal bilginin yeni kuşaklara aktarılması, bireyin kendi yaşam süresini uzatmasından daha önceliklidir.
   • E) Çevresel baskı altındaki canlılar, üreme etkinliğini artırarak enerji tüketimlerini sınırlar ve hayatta kalma şansını yükseltir.
7. 7.

   Dengeli popülasyonlara sahip üç omurgalı türünden K her üremede 500.000 yumurta bırakıp bakım göstermezken yavruların binde biri erginliğe ulaşır; L 20 yumurta bırakıp kuluçka bakımıyla yavruların %10'unu erginleştirir; M ise tek yavru doğurup yoğun ebeveyn bakımıyla yavrunun erginleşme oranını %80'e çıkarır. Bu veriler doğrultusunda canlılarda üreme faaliyeti ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Bir türde tek seferde üretilen yavru sayısının yüksekliği, o türün neslini sürdürme güvencesinin diğer türlerden her zaman daha fazla olduğunu kanıtlar.
   • B) Üreme faaliyetinin temel işlevi, ergin bireyin metabolik enerji dengesini koruyarak kendi bireysel yaşam süresini azami düzeye çıkarmaktır.
   • C) Ebeveyn bakımı geliştirmeyen türlerde üreme süreci popülasyon dengesini kurmada yetersiz kaldığından bu canlı grupları tükenme sürecine girer.
   • D) Canlılarda üremenin başarısı yalnızca oluşturulan gamet sayısıyla belirlenmekte olup yavruların hayatta kalma oranının popülasyon geleceğine etkisi yoktur.
   • E) Üreme özellikleri ve yavru sayıları türler arasında farklılık gösterse de bu olayın temel önemi, neslin devamını sağlayacak sayıda bireyin gelecek kuşağa aktarılmasıdır.
8. 8.

   Doğal bir yaşam alanında izlenen üç farklı omurgalı popülasyonuna ait yıllık ortalama doğum oranı, ölüm oranı ve popülasyon eğilimi verileri şöyledir: K popülasyonu: Doğum oranı %18, ölüm oranı %6, popülasyon büyüme eğiliminde.L popülasyonu: Doğum oranı %8, ölüm oranı %8, popülasyon kararlı dengede.M popülasyonu: Doğum oranı %2, ölüm oranı %9, popülasyon tükenme eğiliminde.Bu verilere dayanılarak canlılarda üreme olayının önemi ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

   • A) Üreme faaliyeti, popülasyondaki mevcut bireylerin biyolojik yaşam süresini doğrudan uzatır.
   • B) Üreme yoluyla sağlanan birey artışı yalnızca çevre direncinin tamamen ortadan kalktığı dönemlerde gerçekleşir.
   • C) Canlı neslinin ve popülasyon sürekliliğinin korunması, üreme sayesinde sisteme yeni bireylerin eklenmesine bağlıdır.
   • D) Bir popülasyonun dengede kalabilmesi için doğum oranının ölüm oranından her zaman belirgin şekilde yüksek olması gerekir.
   • E) Üreme hızı azalan canlıların doku ve hücresel düzeydeki tüm yaşamsal metabolik faaliyetleri derhâl durur.
9. 9.

   Eşeysiz ve eşeyli üreme stratejilerinin popülasyon dinamiklerine etkisine ilişkin kaydedilen bazı özellikler şunlardır: Kolonileşme hızı: Eşeysiz üremede tek bir birey yeni bir habitatta hızla popülasyon kurabilirken eşeyli üremede karşıt eşey gereksinimi bu süreci sınırlandırır.Enerji aktarımı: Eşeysiz üremede bireyler enerjisini eş bulma veya gamet üretimine harcamadan doğrudan yeni birey oluşumuna aktarır.Genetik kombinasyonların korunumu: Eşeysiz üremede çevreye uyumlu allel birliktelikleri nesiller boyu korunurken eşeyli üremede rekombinasyon nedeniyle bu kombinasyonlar yeniden düzenlenir.Bu verilere dayanılarak yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

   • A) Eşeysiz üreme, kararlı çevre koşullarında uyum başarısı yüksek olan genetik kombinasyonların korunmasında ve izole alanların hızla kolonileştirilmesinde eşeyli üremeye göre daha avantajlıdır.
   • B) Eşeyli üreme, yeni bir yaşam alanında popülasyon kurma sürecinde eş bulma zorunluluğunu ortadan kaldırdığı için eşeysiz üremeye göre daha kısa sürede sonuç verir.
   • C) Eşeysiz üreme sürecinde gerçekleşen rekombinasyon olayları, her nesilde değişen çevre koşullarına daha dirençli yeni genotipik kombinasyonların ortaya çıkmasını sağlar.
   • D) Eşeyli üreme yapan canlılar metabolik enerjilerini sadece yeni bireylerin biyokütlesine aktarabildiği için eşeysiz üreyen türlere kıyasla daha yüksek bir üreme hızına sahiptir.
   • E) Eşeysiz üreme, popülasyonun genetik çeşitliliğini artırarak çevre şartlarının hızla bozulduğu ekstrem durumlarda popülasyonun adaptasyon yeteneğini eşeyli üremeden daha fazla yükseltir.
10. 10.

    İnsanda gerçekleşen spermatogenez ve oogenez süreçlerinde mayoz I evresinin tamamlanması sonucunda oluşan hücreler karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi her iki süreç için de geçerli ortak bir özelliktir?

    • A) Sitoplazma hacminin yavru hücreler arasında eşit olarak paylaştırılması
    • B) Meydana gelen hücrelerin döllenmeye doğrudan katılabilecek olgunluğa ulaşması
    • C) Bölünme tamamlandığında sentrozom organelinin tamamen parçalanarak yok edilmesi
    • D) Hücrelerin mayoz II aşamasını tamamlayabilmesi için sperm uyarısına gereksinim duyması
    • E) Hücrelerin haploit sayıda kromozom taşıması ve her kromozomun iki kromatitten oluşması
11. 11.

    Ökaryotik genetik materyalin organizasyonunu modelleyen etkileşimli bir strateji oyununda, bir karakterin belirli bir hücresel proteini sentezletmesi için gen bölgesini, bu bölgeyi çekirdeğe paketlemek için ise nükleozom birimlerini organize etmesi gerekmektedir. Bu oyundaki yapısal ve işlevsel hiyerarşi dikkate alındığında, gen ile nükleozom arasındaki organizasyonel ilişkiye dair aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Her bir nükleozom yapısı, mutlaka birden fazla genin şifresini aynı anda barındıracak uzunlukta bir DNA parçası içerir.
    • B) Bir gen birden fazla nükleozom birimini kapsayacak nükleotit uzunluğuna sahip olabilirken, nükleozom işlevsel değil yapısal bir paketleme düzeyini temsil eder.
    • C) Nükleozomlar sadece genler arasındaki anlamsız bölgelerde bulunur; protein kodlayan aktif gen bölgeleri histon proteinlerine sarılamaz.
    • D) Bir nükleozom yapısında genetik kodlar korunurken, gen düzeyinde nükleotit dizilimi ve genetik kodlar yer almaz.
    • E) Hücre bölünmesi sürecinde nükleozomlar tamamen parçalanarak yok olur ve genler histonlardan bağımsız hâlde doğrudan kromozoma dönüşür.
12. 12.

    Bir göl ekosisteminde su sıcaklığının kademeli olarak arttığı üç yıllık süreçte, aynı ortamı paylaşan iki zooplankton türünün izleme sonuçları şu şekildedir: K türü: Nesil süresi 4 gün olup üç yılda 270 kuşak vermiş; sıcaklığa dirençli allel oranı %4'ten %78'e yükselmiş ve popülasyon varlığını dengeli bir şekilde korumuştur.L türü: Nesil süresi 120 gün olup üç yılda 9 kuşak vermiş; dirençli allel oranı %3'ten %6'ya çıkabilmiş ve popülasyon yoğunluğu %90 azalmıştır.Bu araştırma bulgularına dayanılarak canlılarda üreme faaliyeti hakkında yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Üreme hızı düşük olan türler, bireysel metabolizma hızlarını artırarak çevresel streslere karşı kalıtsal direnç geliştirir.
    • B) Canlılarda üremenin temel işlevi, ortam sıcaklığı gibi abiyotik faktörleri popülasyonun yaşam sınırları lehine dönüştürmektir.
    • C) Döl verme aralığının uzaması, popülasyonda ortaya çıkan faydalı genetik değişimlerin yeni kuşaklara aktarılma hızını artırır.
    • D) Üreme, yalnızca birey sayısını artırmakla kalmayıp yeni kuşakların oluşumu sayesinde popülasyonun değişen çevre şartlarına genetik uyumunu ve neslin devamını sağlar.
    • E) Çevresel baskı altındaki türlerin varlığını koruyabilmesi, döl vermekten ziyade ergin bireylerin yaşam sürelerini uzatabilmelerine bağlıdır.
13. 13.

    Aynı türe ait iki farklı popülasyonun üreme biçimleri ile değişen çevre koşullarına tepkileri incelenmiş; sadece eşeysiz üreyen I. popülasyonun kararlı ortamda hızla çoğaldığı ancak ani sıcaklık artışında bireylerinin %98'inin öldüğü, eşeyli üreyen II. popülasyonda ise üreme hızı daha düşük olmasına rağmen ani sıcaklık artışında bireylerin %62'sinin hayatta kaldığı belirlenmiştir. Elde edilen bu verilere dayanılarak yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Eşeysiz üreme, değişen çevre koşullarında yeni gen kombinasyonları oluşturarak popülasyonun hayatta kalma şansını artırır.
    • B) Eşeyli üreme, genetik yapıyı tamamen koruduğu için çevre koşullarının değişmediği ortamlarda eşeysiz üremeye göre daha avantajlıdır.
    • C) Eşeyli üreme yoluyla sağlanan genetik çeşitlilik, popülasyonun beklenmedik çevresel streslere karşı uyum yeteneğini yükseltir.
    • D) Eşeysiz üremede enerji harcamasının az olması, her türlü olumsuz çevre şartına dirençli genotiplerin ortaya çıkmasını garanti eder.
    • E) Eşeyli üreme, döllenme zorunluluğu sayesinde popülasyonun üreme hızını her koşulda en üst düzeye çıkarır.
14. 14.

    Aynı türe ait iki su piresi popülasyonunun izlendiği bir araştırmada; sabit çevre koşullarında yalnızca eşeysiz çoğalan birinci popülasyonun kısa sürede yüksek birey sayısına ulaştığı, ani sıcaklık artışı ve yeni bir patojenin ortama girdiği değişken koşullarda ise sadece eşeyli üreyen ikinci popülasyonun hayatta kalabildiği kaydedilmiştir. Bu deneysel verilere dayanılarak üreme biçimlerinin popülasyon dinamiklerine etkisine ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

    • A) Eşeysiz üreme, genetik kararlılığı koruduğu için olumsuz çevre koşullarına karşı eşeyli üremeden daha yüksek adaptasyon gücü kazandırır.
    • B) Çevresel koşulların değişkenlik gösterdiği ve seçilim baskısının arttığı ortamlarda genetik çeşitlilik, popülasyonun devamlılığı adına kritik bir avantaj sunar.
    • C) Eşeyli üremenin popülasyona sağladığı temel üstünlük, üreme hızını ve buna bağlı olarak birim zamandaki yavru verimini artırmasıdır.
    • D) Eşeysiz üreyen popülasyonların birey sayısındaki ani azalmalar, ata canlının üreme organlarının mayoz bölünme kapasitesini yitirmesinden kaynaklanır.
    • E) Değişen çevre şartlarında eşeyli üreyen popülasyonların korunması, döllenmenin enerji maliyetini tamamen sıfırlamasından ileri gelir.
15. 15.

    İnsanda üreme hücrelerinin oluşum süreçleri olan spermatogenez ve oogenez ile bu süreçler sonucu meydana gelen olgun gametlerin yapıları karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Mayoz bölünme sonucunda birincil spermatositten döllenme yeteneğinde dört adet sperm oluşurken birincil oositten eşit büyüklükte dört adet olgun yumurta meydana gelir.
    • B) Spermatogenez süreci erkek bireyde ergenlik döneminde başlarken oogenez süreci dişi bireyin embriyonik evresinde başlar ve ergenlikten sonra döngüsel olarak devam eder.
    • C) Döllenme sonrasında zigotun bölünmesi için gerekli sentrozom organeli ile mitokondriyal DNA'nın tamamı sperm hücresinden aktarılır.
    • D) Olgun sperm ve yumurta hücrelerinin her ikisi de mikrotübül yapılı kamçılarıyla aktif hareket ederek bol miktarda besin maddesi depolar.
    • E) Mayoz I ve Mayoz II evrelerinde gerçekleşen sitoplazma bölünmesi, hem spermatogenezde hem de oogenezde yavru hücrelere eşit miktarda sitoplazma dağıtacak şekilde gerçekleşir.
16. 16.

    İnsanda erkek ve dişi üreme hücrelerinin oluşum süreçleri (spermatogenez ve oogenez) ile olgun gametlerin özellikleri karşılaştırılmıştır. Buna göre aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi yanlıştır?

    • A) Mayoz sürecinin başlangıcı: Spermatogenez ergenlik (puberte) döneminde başlarken oogenez embriyonik evrede başlar.
    • B) Sitoplazmanın bölünme biçimi: Spermatogenezde sitokinez eşit gerçekleşirken oogenezde eşitsiz sitoplazma paylaşımıyla kutup cisimcikleri oluşur.
    • C) Üretilen işlevsel hücre sayısı: Birincil spermatositten mayozla 4 adet aktif sperm oluşurken birincil oositten 1 adet döllenebilir olgun yumurta hücresi oluşur.
    • D) Zigota aktarılan hücresel yapılar: Döllenme sırasında sperm hücresi zigota mitokondrilerini aktarırken yumurta hücresi sentrozom organelini aktarır.
    • E) Gametlerin hareket ve morfolojisi: Olgun sperm hücresi kamçısı sayesinde aktif hareket edebilirken olgun yumurta hücresi kamçısız, hareketsiz ve daha büyük hacimlidir.
17. 17.

    İnsanda spermatogenez ve oogenez süreçleri ile bu süreçler sonucunda oluşan olgun gametlerin özellikleri tabloda karşılaştırılmıştır. ÖzellikSperm Hücresi / SpermatogenezYumurta Hücresi / Oogenez I. Mayoz bölünmenin başladığı yaşam dönemiErgenlik dönemiEmbriyonik dönem II. Bir ana hücreden oluşan olgun ve işlevsel gamet sayısıDörtBir III. Mayoz sırasında sitoplazmanın bölünme biçimiEşit paylaşımlıEşitsiz paylaşımlı IV. Olgun gametin sentrozom organeli bulundurma durumuBulundurmazBulundurur V. Olgun gametin kamçıyla aktif yer değiştirme yeteneğiVarYok Buna göre tablodaki karşılaştırmalardan hangisi yanlıştır?

    • A) I
    • B) II
    • C) III
    • D) IV
    • E) V
18. 18.

    İnsanda erkek ve dişi üreme hücrelerinin oluşum süreçleri ile bu süreçler sonucunda meydana gelen olgun gametlerin yapısal özellikleri karşılaştırıldığında, gametogenez ve hücre farklılaşmasına ilişkin hangi çıkarım doğrudur?

    • A) Oogenez sürecinde sitoplazmanın asimetrik bölünmesiyle besince zengin tek bir olgun gamet oluşurken, spermatogenezde sitoplazmanın eşit bölünmesiyle çok sayıda hareketli gamet meydana gelir.
    • B) Birincil spermatosit ve birincil oosit hücrelerinde mayozun başlama evresi embriyonik döneme denk gelirken, gamet olgunlaşması her iki bireyde de menopoz veya andropozla tamamen sonlanır.
    • C) Döllenme sonrasında zigotun bölünmesi için gereken sentrozom organeli yumurta hücresinden sağlanırken, mitokondriler sperm hücresinin boyun bölgesinden aktarılır.
    • D) Spermatogenezde mayoz II bölünmesi ancak döllenme anında tamamlanırken, oogenez sürecindeki mayoz bölünmeler döllenme gerçekleşmese dahi kesintisiz biçimde sonlanır.
    • E) Mayoz I sonucunda oluşan ikincil oosit ile ikincil spermatositlerin her ikisi de eşit miktarda sitoplazma ve organel içeriğine sahip fonksiyonel haploit hücrelerdir.
19. 19.

    İnsanda erkek ve dişi üreme hücrelerinin oluşum süreçleri (spermatogenez ve oogenez) ile olgun gametlerin yapısal özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

    • A) Spermatogenezde sitoplazma eşit bölünerek dört aktif sperm oluştururken, oogenezde eşit olmayan sitoplazma bölünmesi sonucu tek bir olgun yumurta hücresi gelişir.
    • B) Olgun sperm hücresi döllenme sırasında yumurtaya sentrozom organelini aktarırken, oluşan zigotun mitokondrileri kural olarak yumurta hücresi kaynaklıdır.
    • C) Spermatogenez ergenlik dönemiyle başlayıp yaşam boyu sürdürülebilirken, oogenez embriyonik dönemde başlar ve menopoz süreciyle sonlanır.
    • D) Her iki gametin oluşum sürecinde mayoz bölünme gerçekleştiğinden hem sperm hem de yumurta hücresi ana hücreye göre yarılanmış sayıda otozom taşır.
    • E) Mayoz bölünmede gerçekleşen krossing-over ve kromatitlerin rastgele ayrılması, yalnızca spermatogenez sürecinde genetik çeşitliliğin artmasını sağlar.
20. 20.

    İnsanda erkek ve dişi üreme hücrelerinin oluşum süreçleri (spermatogenez ve oogenez) ile oluşan olgun gametlerin özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifadedir?

    • A) Oogenez sürecinde sitokinez eşit gerçekleştiği için oluşan kutup cisimcikleri ile olgun yumurta hücresi eşit sitoplazma ve organel miktarına sahip olur.
    • B) Spermatogenez embriyonik gelişim evresinde başlayıp ergenliğe kadar duraklarken oogenez süreci ergenlik döneminde başlar ve menopoza kadar devam eder.
    • C) Mayoz bölünmeler tamamlandığında birincil spermatositten döllenme yeteneğine sahip dört sperm hücresi oluşurken birincil oositten bol sitoplazmalı yalnızca bir olgun yumurta hücresi meydana gelir.
    • D) Döllenme sonrasında zigotun ilk bölünmeleri için gerekli olan sentrozom yumurta hücresi tarafından, mitokondriler ise sperm hücresi tarafından sağlanır.
    • E) Mayoz II evresinin tamamlanması spermatogenezde döllenme uyarısına bağlıyken oogenezde yumurta kanalına geçmeden önce kendiliğinden tamamlanır.
21. 21.

    İnsanda erkek ve dişi üreme hücrelerinin oluşum süreçleri (gametogenez) ile olgun gametlerin yapısal özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış olur?

    • A) Spermatogenezde sitoplazma mayoz boyunca hücrelere eşit paylaştırılırken oogenezde eşitsiz paylaşılarak bol sitoplazmalı tek bir büyük hücre oluşturulur.
    • B) Birincil gametositten türeyen işlevsel hücre sayısı spermatogenezde dört iken oogenezde kutup cisimciklerinin erimesi nedeniyle yalnızca birdir.
    • C) Mayoz sürecinin başlangıcı spermatogenezde ergenlik döneminde gerçekleşirken oogenezde embriyonik dönemde başlayıp belirli evrelerde kesintiye uğrar.
    • D) Döllenme sonrasında zigota aktarılan hücresel yapılar kıyaslandığında sperm hücresi mitokondri organelini, yumurta hücresi ise sentrozom organelini aktarır.
    • E) Olgun gametlerin morfolojik yapıları incelendiğinde sperm hücresi kamçı içeren hareketli bir yapı kazanırken yumurta hücresi hareketsiz ve örtülerle çevrilidir.
22. 22.

    Sağlıklı bir insanda spermatogenez ve oogenez süreçleri ile bu süreçler sonucunda üretilen olgun gametlerin yapısal ve işlevsel özellikleri karşılaştırıldığında; sitoplazma paylaşımı, gamet sayısı ve hücresel içeriklerin zigota aktarımı açısından belirgin farklılıklar görülür. Bu süreçler ve oluşan gametlerin özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) İnsanda döllenme sürecinde zigotun mitokondriyal DNA'sı spermden, hücresel bölünmeyi yönetecek sentrozom organeli ise olgun yumurta hücresinden aktarılır.
    • B) Spermatogenezde mayoz II tamamlandığında oluşan spermatitler doğrudan döllenme yeteneğindeyken, oogenezde mayoz II döllenme gerçekleşmese dahi her ay mutlak suretle tamamlanır.
    • C) Spermatogenezde sitoplazmanın eşit paylaşımı çok sayıda kamçılı gamet üretilmesine imkân tanırken oogenezdeki asimetrik sitokinez, zigotun embriyonik gelişimini destekleyecek besin ve organellerin tek bir hücrede korunmasını sağlar.
    • D) Erkek bireylerde spermatogenez embriyonik gelişim sırasında başlarken, dişi bireylerde birincil oositlerin oluşumu ve mayozun başlaması ergenlik döneminde gerçekleşir.
    • E) Oogenezde mayoz I sonucu oluşan ikincil oosit ve kutup hücresinin kromozom sayısı birbirinden farklıyken, spermatogenez sonucu oluşan tüm spermatitler birbiriyle aynı genetik dizilime sahiptir.
23. 23.

    İnsanda erkek ve dişi üreme hücrelerinin oluşum süreci (gametogenez) ile oluşan olgun gametlerin yapısal özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Mayoz bölünmenin başlama evresi her iki süreçte de embriyonik dönemde olup döllenme gerçekleşene kadar hücreler metafaz II evresinde bekler.
    • B) Spermatogenez sürecinde sitokinez eşit gerçekleşirken oogenezde sitoplazmanın büyük kısmı tek bir hücrede toplanarak tek bir olgun gamet oluşur.
    • C) Olgunlaşan sperm ve yumurta hücrelerinin her ikisi de aktif hareket edebilmek için eşit sayıda mitokondri ve kamçı taşır.
    • D) Birincil spermatosit ve birincil oosit hücrelerinden mayoz tamamlandığında eşit sayıda döllenme yeteneğine sahip olgun gamet meydana gelir.
    • E) Gametlerin çekirdek DNA'sının yanı sıra zigota aktarılan mitokondriyal DNA da her iki ebeveyn hücresinden eşit oranda aktarılır.
24. 24.

    Patates yumrularının vejetatif yolla çoğalmasını inceleyen bir araştırmacı; eşit kütledeki yumru parçalarından üzerinde nodiyum (göz) bulunanları birinci gruba, nodiyum bulunmayanları ise ikinci gruba ayırarak özdeş çevresel koşullara sahip saksılarda gelişmeye bırakmıştır. Süreç sonunda yalnızca birinci gruptaki parçalardan ata bitkiyle aynı çiçek rengine ve genetik yapıya sahip yeni bitkilerin geliştiği gözlenmiştir. Buna göre araştırmacının kurduğu deney ve elde ettiği verilerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Deneydeki bağımsız değişken, yumru parçalarının yetiştirildiği ortamın sıcaklık ve nem değerleridir.
    • B) İkinci gruptaki parçalarda sürgün gelişimini başlatacak aktif meristem dokusu bulunmadığından mitoza dayalı büyüme gerçekleşmemiştir.
    • C) Birinci grupta yeni bitkilerin oluşumu sırasında mayoz bölünme gerçekleştiğinden ata canlıdan farklı kombinasyonlar ortaya çıkmıştır.
    • D) Deneyde gözlenen bağımlı değişken, gruplara başlangıçta dağıtılan yumru parçalarının kütlesi ve büyüklüğüdür.
    • E) Elde edilen sonuçlar, tomurcuklanma ve bölünerek üreme gibi diğer eşeysiz üreme tiplerinde genetik çeşitliliğin arttığını kanıtlar.
25. 25.

    Bir öğrenci grubu, patates yumrusu kullanarak yaptığı kontrollü deneyde eşit kütleli parçalardan birinci gruba üzerinde nodyum (göz) bulunan, ikinci gruba ise nodyumları uzaklaştırılmış parçaları koymuş ve her iki grubu özdeş çevresel koşullarda gözlemlemiştir. Süreç sonunda yalnızca nodyum içeren birinci gruptan ata bitkiyle aynı genetik özelliklere sahip yeni sürgünler geliştiği belirlendiğine göre, bu deney ve sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Deneydeki bağımsız değişken toprak nemi olup elde edilen sonuçlar vejetatif üremenin kalıtsal çeşitliliği artırdığını doğrular.
    • B) Nodyumsuz parçaların gelişmemesi, eşeysiz üremenin başlaması için döllenme ve zigot oluşumunun zorunlu olduğunu gösterir.
    • C) Nodyum içeren parçalardan ata bitkiyle özdeş bireylerin oluşması, vejetatif üremenin temelinde mitoz ve hücre bölünmelerinin yer almasıyla açıklanır.
    • D) Bu deneyin sonuçları, tek hücreli bira mayasının tomurcuklanmasında doku düzeyinde meristem farklılaşmasının şart olduğunu kanıtlar.
    • E) Deneydeki bağımlı değişken patates parçalarının kütlesi olup sürgün gelişimi yalnızca çevresel etmenlerin değişimiyle kontrol edilir.
26. 26.

    Bir araştırma grubunun mayoz bölünme sürecindeki kromozom dağılımlarını incelediği çalışmada, Mayoz I evresinde tek bir homolog kromozom çiftinin zıt kutuplara ayrılamayarak aynı kutba gittiği ve sonraki evrelerin sorunsuz tamamlandığı belirlenmiştir. Bu araştırma bulgusuna dayanarak oluşan gametlerin normal bir gametle döllenmesi sonucu meydana gelebilecek olası zigotlarla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Döllenme sonucunda oluşacak zigotların tümü normal diploit ($2n$) kromozom sayısına sahip olur.
    • B) Döllenme sonucunda oluşacak zigotların tamamında trizomi ($2n+1$) ya da monozomi ($2n-1$) durumu gözlenir.
    • C) Döllenme sonucunda oluşacak zigotların yarısı normal ($2n$), diğer yarısı ise trizomik ($2n+1$) kromozom yapısında olur.
    • D) Mayoz I'deki ayrılmama nedeniyle oluşan gametlerin tamamı döllenme yeteneğini kaybeder ve zigot gelişimi gerçekleşemez.
    • E) Kromozom takımının tamamı ayrılamadığı için döllenme sonrasında yalnız poliploid ($3n$) yapıda bireyler meydana gelir.
27. 27.

    Bir biyoloji modelleme etkinliğinde öğrenciler, hücre çekirdeğindeki DNA’nın mikroskobik boyuta paketlenme sürecini canlandırmak amacıyla histon proteinlerini temsil eden makaraların etrafına DNA çift sarmalını temsil eden esnek ipi sararak boncuk dizisi görünümünde yapılar elde etmiştir. Öğrenciler daha sonra bu birimleri kendi üzerine katlayarak hücrenin interfaz evresindeki çekirdeği dolduran lifli ağ yapısını oluşturmuştur. Buna göre modelleme etkinliğinde makaralara sarılı ip ile temsil edilen temel paketleme birimi ve bu birimlerin katlanmasıyla meydana gelen ipliksi organizasyon düzeyi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) Nükleotit – Gen
    • B) Nükleozom – Kromatin iplik
    • C) Gen – Kromatit
    • D) Nükleozom – Sentromer
    • E) Genetik kod – Kromatin iplik
28. 28.

    Bir etkileşimli biyoloji etkinliğinde öğrenciler, ökaryotik bir hücredeki yaklaşık iki metre uzunluğundaki DNA’nın mikrometre ölçeğindeki çekirdeğe sığdırılma basamaklarını kart eşleştirmeleriyle modellemektedir. Etkinlikte DNA çift sarmalının sekizli histon proteini demetine sarılmasıyla oluşan temel yapı I, bu yapıların heliks şeklinde katlanmasıyla oluşan lifli yapı II ve hücre bölünmesi sürecinde bu liflerin en yüksek düzeyde yoğunlaşmasıyla beliren kromatitli yapı III ile simgelenmiştir. Buna göre öğrencilerin modellemede I, II ve III numaralı basamaklara getirmesi gereken kavramlar aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

    • A) I: Gen — II: Nükleozom — III: Kromatin iplik
    • B) I: Kromatin iplik — II: Nükleozom — III: Kromozom
    • C) I: Nükleozom — II: Kromatin iplik — III: Kromozom
    • D) I: Nükleozom — II: Gen — III: Kromatin iplik
    • E) I: Kromatin iplik — II: Kromozom — III: Nükleozom
29. 29.

    Bir biyoloji dersi etkinliğinde öğrenciler, ökaryotik bir hücredeki genetik materyalin paketlenme ve organizasyon basamaklarını basitten karmaşığa doğru sıralayan bir kart dizilimi oyunu oynamaktadır. Bir öğrencinin elinde sırasıyla Nükleotit, DNA çift sarmalı, X, Kromatin iplik ve Y kartları bulunmaktadır. Bu kart diziliminin hatasız tamamlanabilmesi için X ve Y yerine sırasıyla hangi kavramlar yazılmalıdır?

    • A) Nükleozom – Kromozom
    • B) Gen – Nükleozom
    • C) Histon proteini – Genom
    • D) Nükleozom – Kromatit
    • E) Genetik kod – Sentromer
30. 30.

    Doğal yaşam alanında incelenen bir memeli popülasyonunda, yeni doğan bireylerin tamamında kalıcı kısırlığa yol açan ancak metabolik faaliyetleri ve bireysel yaşam sürelerini etkilemeyen bir mutasyon saptanmıştır. Bu popülasyonun izlenme sürecinden elde edilen bulgulara dayanılarak üremenin canlılar için önemi hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) Üreme yeteneğinin kaybı hücresel metabolizmayı doğrudan durdurduğu için bireylerin yaşam süresi aniden kısalır.
    • B) Üreme olmasa da bireyler yaşamını sürdürebilir ancak yeni nesiller üretilemediği için popülasyon zamanla yok olur.
    • C) Popülasyonda üremenin durması bireyler arası rekabeti artırarak genetik çeşitliliğin korunmasını sağlar.
    • D) Üreme yeteneğini kaybeden canlılar enerji tasarrufu sağladığından ekolojik nişlerini daha uzun süre korur.
    • E) Canlılarda üreme faaliyeti yalnızca popülasyon yoğunluğunu sınırlayan dengeliyici bir mekanizma olarak işlev görür.
31. 31.

    Bir ekosistemde yaşayan ve ortalama ömrü 15 yıl olan bir omurgalı popülasyonunda, 20 yıl boyunca bireylerin hayatta kalma oranının değişmediği ancak üreme yeteneğine sahip ergin bireylerin yeni döller meydana getiremediği belirlenmiştir. Bu gözlem verisine dayalı olarak popülasyonun durumu ve üremenin canlılar için önemi ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Üreme faaliyeti doğrudan bireyin kendi yaşamsal metabolizmasını sürdürmesi için zorunlu bir süreçtir.
    • B) Bireylerin hayatta kalması devam etse bile üremenin gerçekleşmemesi neslin tükenmesine yol açar.
    • C) Popülasyondaki genetik çeşitlilik zamanla artış göstererek türün uyum yeteneğini destekler.
    • D) Üremenin durması ekosistemdeki enerji akışını ve popülasyonun beslenme basamağını anında kesintiye uğratır.
    • E) Yaşam süresi uzun olan türlerde üreme olmadan da popülasyon yoğunluğu nesiller boyunca sabit kalabilir.
32. 32.

    İzole bir ada ekosistemindeki memeli popülasyonunda meydana gelen kalıtsal bir değişim sonucu tüm bireylerin üreme yeteneklerini kalıcı olarak kaybettikleri, buna karşın hücresel metabolizmalarını ve doğal yaşam sürelerini sağlıklı biçimde tamamladıkları saptanmıştır. Bu gözlem verilerine dayanılarak canlılarda üreme olayının önemi ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılır?

    • A) Üreme faaliyeti bireyin yaşamını sürdürmesi için zorunlu değildir ancak türün devamlılığı için şarttır.
    • B) Bir canlıda metabolik dengenin korunması doğrudan gamet üretimine ve döllenmeye bağlıdır.
    • C) Üreme yeteneğinin kaybı ekosistemdeki bireylerin doğal ömrünü kısaltarak ani ölümlere yol açar.
    • D) Popülasyonda yeni gen kombinasyonlarının oluşumu üreme gerçekleşmese de devam eder.
    • E) Canlılar diğer canlılarla madde ve enerji alışverişini yalnızca üreme faaliyetiyle gerçekleştirebilir.
33. 33.

    Bir ada ekosistemindeki kapalı bir hayvan popülasyonunda, tüm bireylerin üreme yeteneğini yitirmesine karşın beslenme, solunum ve dolaşım gibi fizyolojik süreçlerini sağlıklı biçimde sürdürdüğü; ancak yeni kuşaklar meydana gelmediği için zaman içinde popülasyonun tamamen yok olduğu gözlemlenmiştir. Bu gözlem verilerine dayalı olarak canlılarda üremenin önemiyle ilgili ulaşılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Bir canlının homeostazisini koruyabilmesi doğrudan aktif üreme döngülerine bağlıdır.
    • B) Üreme faaliyeti bireyin yaşamını sürdürmesi için değil, neslin ve türün devamlılığı için zorunludur.
    • C) Popülasyondaki genetik çeşitliliğin korunması yalnızca üreme hızının sınırlandırılmasıyla mümkündür.
    • D) Canlıların ekosistemdeki madde ve enerji döngüsüne katılımı yalnızca üreme yeteneğine sahip olmalarıyla gerçekleşir.
    • E) Çevre direncinin popülasyon üzerindeki olumsuz etkileri ancak doğum oranının sıfıra inmesiyle dengelenir.
34. 34.

    Bir ekosistemde yaşayan ve bireysel metabolik faaliyetleri kesintisiz devam eden kapalı bir hayvan popülasyonunda, tüm bireylerin üreme yeteneğinin deneysel olarak kalıcı biçimde durdurulduğu ve dışarıdan göç olmadığı gözlenmiştir. Bu popülasyon ve popülasyonu oluşturan bireyler için yapılan değerlendirmelerden hangisi bilimsel bir kanıta dayanır?

    • A) Üreme yeteneğini kaybeden mevcut bireyler metabolik canlılıklarını sürdüremeyerek hemen ölür.
    • B) Popülasyondaki genetik çeşitlilik zamanla artış göstererek türün çevreye uyum yeteneğini yükseltir.
    • C) Üreme işlevi doğrudan bireyin yaşamda kalması için değil, popülasyonun ve türün sürekliliği için zorunludur.
    • D) Bireyler üreyemediği için popülasyonun yaş dağılımında genç birey oranı kademeli olarak yükselir.
    • E) Popülasyonda doğum gerçekleşmese dahi doğal ölüm oranları sıfırlanacağından toplam birey sayısı sabit kalır.
35. 35.

    Kapalı bir doğal yaşam alanında izlenen bir hayvan popülasyonunda, ergin bireylerin metabolik işlevlerini eksiksiz sürdürerek doğal ömürlerini tamamladığı ancak kalıtsal bir kısırlık nedeniyle döl veremediği tespit edilmiştir. Mevcut bireylerin yaşam süreleri kısalmadığı hâlde süreç içinde bu popülasyonun tamamen yok olması, üremenin canlılar için önemiyle ilgili hangi yargıyı doğrudan kanıtlar?

    • A) Bir popülasyonda bireylerin fizyolojik uyum başarısı, üreme verimliliğine kıyasla türün geleceğini belirlemede daha önceliklidir.
    • B) Canlı organizmalarda hücresel homeostazinin ve bireysel sağlığın korunması, doğrudan yeni döllerin üretilmesine bağlıdır.
    • C) Bireyin kendi yaşamını sürdürmesi için zorunlu olmayan üreme, popülasyonun ve türün devamlılığı için vazgeçilmez bir biyolojik süreçtir.
    • D) Ekolojik dengenin korunabilmesi için popülasyonlardaki bireylerin yaşam sürelerinin nesiller boyunca artış göstermesi gerekir.
    • E) Kısırlık gibi üremeyi engelleyen durumlar, öncelikle ergin bireylerin metabolik hızını düşürerek yaşam süresini sınırlandırır.
36. 36.

    Bireylerinin metabolik faaliyetlerini eksiksiz sürdürdüğü ancak üreme yeteneğini kaybettiği kapalı bir hayvan popülasyonunun zamanla yok olduğu gözlenmiştir. Bu durum, üreme olayının canlılar açısından önemi hakkında aşağıdaki yargılardan hangisini doğrudan doğrular?

    • A) Canlılığın devamı için tüm metabolik süreçlerden daha fazla enerji gerektirir.
    • B) Bireyin kendi yaşamını sürdürmesi için değil, ait olduğu türün devamlılığı için zorunludur.
    • C) Canlılarda genetik çeşitliliğin sağlanmasında rol oynayan tek biyolojik mekanizmadır.
    • D) Popülasyondaki doğal seçilim baskısını ve çevreye uyum yeteneğini tamamen ortadan kaldırır.
    • E) Bir ekosistemdeki besin zincirinin ve enerji akışının yönünü tek başına belirler.
37. 37.

    Doğal ortamında izlenen kapalı bir hayvan popülasyonunda, bireylerin hücresel metabolizmalarını ve yaşamsal faaliyetlerini sağlıklı bir şekilde sürdürmelerine rağmen çevresel bir etken nedeniyle üreme yeteneklerini tamamen kaybettikleri, yıllar içinde ise yeni birey eklenmediği için son üyenin ölümüyle popülasyonun yok olduğu kaydedilmiştir. Bu verilere dayanılarak yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi canlılarda üremenin önemini en doğru şekilde açıklar?

    • A) Üreme faaliyeti, canlının metabolik dengesini ve bireysel homeostazisini koruması için zorunludur.
    • B) Üreme yeteneğinin kaybı bireyin yaşamını doğrudan sonlandırmasa da neslin devamlılığını engeller.
    • C) Bir canlının ekosistemdeki besin ağında yer alabilmesi yalnızca üreme yeteneğinin bulunmasına bağlıdır.
    • D) Canlıların bireysel ömrü, üreme döneminde ürettikleri yavru sayısıyla doğrudan ve doğru orantılıdır.
    • E) Canlılarda enerji üretimi ve madde döngüsü sadece üreme hücrelerinin bölünmesiyle gerçekleşir.
38. 38.

    Doğal ortamında ortalama yaşam süresi 12 yıl olan bir hayvan popülasyonunda, bireylerin tüm hayati metabolik işlevlerini eksiksiz sürdürmelerine rağmen üreme yeteneklerinin deneysel olarak engellendiği ve dışarıdan göç gerçekleşmediği kaydedilmiştir. On beş yılın sonunda bu popülasyonda hiçbir canlı bireye rastlanmaması, canlılarda üremenin önemi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisini doğrudan kanıtlar?

    • A) Üreme yetisi, bireyin hücresel homeostazını koruyabilmesi için zorunlu bir süreçtir.
    • B) Üreme olayı, bireyin kendi yaşamını sürdürmesinden ziyade neslin devamlılığı için gereklidir.
    • C) Popülasyonların sürekliliği, yalnızca bireylerin doğal yaşam sürelerinin uzatılmasıyla sağlanabilir.
    • D) Üremenin durdurulması, canlıların çevreye uyum sağlama yeteneklerini ve bağışıklıklarını anında yok eder.
    • E) Bireysel yaşam süresinin uzunluğu, popülasyondaki üreme potansiyelinin doğrudan bir sonucudur.
39. 39.

    Doğal bir habitatta yaşayan ve üreme yeteneğini kaybetmiş kısır bireyler ile sağlıklı üreyebilen bireylerden oluşan bir hayvan popülasyonu uzun yıllar boyunca izlenmiştir. Araştırma sonucunda kısır bireylerin metabolik faaliyetlerini sürdürerek erginlik döneminin sonuna kadar hayatta kalabildiği, ancak popülasyondaki kısır birey oranı arttıkça izleyen kuşaklardaki toplam birey sayısının hızla azalarak popülasyonun yok olma tehlikesiyle karşılaştığı belirlenmiştir. Bu gözlem verilerine dayalı olarak üreme faaliyeti ile ilgili ulaşılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Üreme yeteneği, bireyin canlılığını ve hücresel dengesini koruması için zorunlu bir olaydır.
    • B) Üreme olayı bireyin kendi yaşamının sürdürülmesi için değil, türün neslinin devamı için zorunludur.
    • C) Popülasyondaki kısır bireylerin yaşam süreleri üreyen bireylere göre belirgin düzeyde daha kısadır.
    • D) Canlılarda neslin devamlılığının sağlanması yalnızca eşeysiz üreme mekanizmalarıyla garantiye alınır.
    • E) Çevresel baskılar kalktığında kısır bireyler popülasyonun gen havuzunu tek başına zenginleştirebilir.