Nükleik Asitler ve Gen İfadesi Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Aynı enzimi kodlayan bir gende meydana gelen farklı mutasyonların incelendiği bir çalışmada; proteinde çerçeve kaymasına yol açan baz eklenmesinin enzimi tamamen işlevsiz kılarak hücre ölümüne neden olduğu, aktif bölge dışındaki tek bir amino asidi değiştiren nokta mutasyonunun hücre canlılığını tehdit etmediği, sonlanma kodonunu amino asit kodonuna çevirerek proteini uzatan değişimin ise enzimin katalitik aktivitesini koruduğu saptanmıştır. Bu verilere dayanarak genetik yapıdaki değişikliklerin canlı yaşamına etkileri hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine varılabilir?

   • A) Bir mutasyonun canlı yaşamı üzerindeki nihai etkisi; nükleotit değişiminin türüne, proteinin birincil yapısında oluşturduğu farka ve işlevsel merkezlerin korunma düzeyine göre değişkenlik gösterir.
   • B) Polipeptit zincirinin amino asit sayısını değiştiren tüm genetik farklılaşmalar, enzimin üç boyutlu yapısını bozarak canlıda mutlaka ölümcül sonuç doğurur.
   • C) Tek bir nükleotidin değiştiği nokta mutasyonları, nükleotit eklenmesiyle oluşan çerçeve kayması mutasyonlarına kıyasla protein işlevini her zaman daha olumsuz etkiler.
   • D) Enzimin amino asit sayısı sabit kaldığı sürece meydana gelen dizi değişiklikleri, aktif merkezin kimyasal yapısını ve dolayısıyla hücrenin yaşama şansını hiçbir şekilde etkilemez.
   • E) Genetik değişikliklerin canlı üzerinde biyolojik bir etki oluşturabilmesi, yalnızca translasyonu sonlandıran durdurucu kodonların diziliminin değişmesine bağlıdır.
2. 2.

   Hücresiz bir ortamda gerçekleştirilen translasyon deneyinde, bir tRNA molekülünün antikodon bölgesine dokunulmadan ucuna bağladığı amino asit kimyasal yöntemle farklı bir amino asitle değiştirilmiş ve bu hibrit tRNA sisteme eklenmiştir. Deney sonucunda polipeptit sentezinin devam ettiği ve mRNA'daki ilgili kodonun karşısına bu yeni amino asidin yerleştiği tespit edildiğine göre, bu durum genetik bilginin ürüne dönüşümündeki bileşenlerin işleyişiyle ilgili hangi çıkarımı doğrular?

   • A) Ribozom, peptit bağı kurmadan önce tRNA'ya bağlı amino asidin moleküler yapısını doğrudan denetler.
   • B) mRNA üzerindeki kodonlar, aracı molekül olmadan doğrudan serbest amino asitlerle kimyasal bağ kurar.
   • C) Bir tRNA'nın antikodon dizilimi, hücrede bağlanacak amino asidin kimyasal yapısına göre değişir.
   • D) Ribozomdaki amino asit seçimi amino asidin türüne değil, kodon-antikodon arasındaki özgül eşleşmeye dayanır.
   • E) Polipeptit sentezinin ilerlemesi ve sonlanması, yalnızca tRNA moleküllerinin katalitik gücüne bağlıdır.
3. 3.

   Hücrelerdeki DNA replikasyonunu araştıran bilim insanları, replikasyon orijininden itibaren yeni sentezlenen radyoaktif işaretli ipliklerin orijinin her iki tarafına doğru eş zamanlı uzadığını saptamışlardır. Bu araştırma bulgularına dayanarak oluşturulacak bilimsel bir replikasyon modelinde aşağıdaki durumlardan hangisinin yer alması zorunludur?

   • A) Replikasyon orijininden itibaren yalnızca tek bir yöne doğru ilerleyen tek bir çatalın açılması
   • B) Replikasyon orijininden zıt yönlere doğru eş zamanlı ilerleyen iki replikasyon çatalının oluşması
   • C) Her bir replikasyon kabarcığında kalıp zincirlerin her ikisinde de sadece kesintisiz sentez yapılması
   • D) Yeni ipliklerin sentezinin kalıp zincirlerin yönelimine bakılmaksızın orijine doğru tek taraflı ilerlemesi
   • E) Çift sarmalın açılma sürecinin replikasyon orijinleri yerine doğrudan molekülün en ucundaki telomerlerden başlaması
4. 4.

   Avery ve çalışma arkadaşlarının araştırmasında, kapsüllü bakterilerin özütüne sırasıyla proteaz, RNAaz ve DNAaz enzimleri uygulanmış; yalnızca DNAaz ile muamele edilen ortamda kapsülsüz bakterilerin kapsüllü forma dönüşemediği tespit edilmiştir. Elde edilen bu bilimsel bulgu, nükleik asitlerin canlılıktaki rolüne ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisini doğrudan kanıtlar?

   • A) Hücrede kalıtsal bilginin depolanmasından ve özgül özelliklerin yeni nesillere aktarılmasından sorumlu olan molekül DNA'dır.
   • B) Bakterilerde kapsül oluşumunu sağlayan kalıtsal bilgi doğrudan RNA molekülleri aracılığıyla yeni nesillere iletilir.
   • C) Genetik dönüşümün gerçekleşebilmesi için hücredeki yapısal proteinlerin enzimler aracılığıyla tamamen hidroliz edilmesi gerekir.
   • D) Canlılarda yeni karakterlerin ortaya çıkışı nükleik asitlerin yapısındaki serbest nükleotitlerin enerjiye dönüşmesiyle sağlanır.
   • E) Hücre bölünmesi sırasında genetik materyalin aktarımı sadece ortamda bulunan nükleaz enzimlerinin varlığıyla mümkündür.