Canlılık ve Tepki Özgün Kurgu PDF İndir
11. Sınıf Biyoloji dersi "Canlılık ve Tepki" konusu için MEB müfredatına uygun 9 soruluk özgün kurgu testi. Yaratıcı ve özgün senaryolu sorular. Soruları PDF olarak indirebilirsin.
Sorular
- 1.
Uzay biyolojisi istasyonunda kapalı bir biyokapsülde çalışan araştırmacının maruz kaldığı yabancı bir biyomoleküle karşı vücudunun oluşturduğu savunma tepkileri biyosensörlerle analiz edilmiştir. Elde edilen verilerde; dokudaki makrofajların yabancı molekülü fagositozla yutup parçalayarak hücre yüzeyinde sunduğu (I), bu sunumun ardından aktive olan yardımcı T lenfositlerinin kimyasal habercilerle B lenfositlerini uyardığı (II) ve çoğalan B lenfositlerinin plazma hücrelerine dönüşerek bu moleküle özgü antikorlar salgıladığı (III) belirlenmiştir. Bu veriler doğrultusunda bağışıklık tepkilerinin nitelikleri ve sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- 2.
Yapay doku mühendisliğiyle geliştirilen bir biyo-çip modelinde, insan bağışıklık sistemi yapıları görevsel niteliklerine göre iki ana grupta sınıflandırılmıştır. Grup A'da kök hücrelerden lenfositlerin üretildiği, antijen tanıma reseptörlerinin kazandırıldığı ve yabancı antijenle karşılaşmaksızın olgunlaşmanın tamamlandığı kemik iliği ile timus simüle edilmiştir. Grup B'de ise dolaşım sıvılarını süzen, olgun lenfositlerin yabancı antijenlerle ilk kez temas ettiği ve savunma yanıtlarının koordine edildiği lenf düğümü ile dalak dokuları modellenmiştir. Bu modeldeki bağışıklık sistemi yapılarının nitelikleri ve gruplandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- 3.
Biyoteknolojik bir araştırma istasyonunda geliştirilen yapay tanı modülü, insan vücudunun yabancı mikroorganizmalara karşı geliştirdiği dört farklı savunma tepkisini (T-1, T-2, T-3 ve T-4) izleyerek sınıflandırmıştır. Modül kayıtlarında; T-1'in solunum ve sindirim kanallarındaki mukus salgısıyla mikropların dokulara tutunmasını engellediği, T-2'nin dokuya sızan patojenleri nötrofillerle yutup kompleman proteinleriyle erittiği, T-3'ün virüsle enfekte hücreleri doğal katil hücreler aracılığıyla parçaladığı, T-4'ün ise B lenfositlerinin çoğalmasıyla antikor ve bellek hücreleri oluşturduğu belirlenmiştir. Elde edilen bu verilere dayalı olarak savunma tepkilerinin sınıflandırılması ve nitelikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- 4.
Geleceğin kapalı ekosistem kolonileri için tasarlanan biyosentetik koruma modellerinde, mikroorganizmalarla karşılaşma sırasında gerçekleşen tanıma, aktivasyon ve tepki basamaklarına ait gözlem verileri şöyledir: Model I: Patojenin yüzeyindeki ortak moleküler yapılar genel reseptörlerle hemen tanınır; klonal hücre çoğalması gerekmeksizin fagositoz aktivasyonu tetiklenir ve hafıza oluşturulmadan mikroorganizma sindirilir.Model II: Patojenin kendine özgü epitopu özelleşmiş reseptörlerle tanınır; lenfositlerin klonal çoğalmasıyla aktivasyon sağlanır ve efektör hücreler hedefle doğrudan temas kurup sitotoksik salgılarla hedefi eritirken geride uzun ömürlü bellek hücreleri bırakılır.Model III: Konağın genetik yapısı nedeniyle patojenin hücreye tutunmasını sağlayacak reseptörler bulunmadığından hiçbir hücresel uyarılma ve tepki süreci olmadan patojen doğrudan elenir.Bu verilere göre modellerin temsil ettiği bağışıklık nitelikleri ve sınıflandırmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- 5.
Yapay yer çekimli bir uzay istasyonunda geliştirilen biyo-algılayıcı çip, bir araştırmacının zararsız bir test antijeniyle ilk kez (I. aşama) ve otuz gün sonra ikinci kez (II. aşama) karşılaşması sırasında kanındaki antikor dinamiklerini ölçmüştür. Ölçümlerde; I. aşamada ilk antikor tespitinin 7. günde yapıldığı ve antikor derişiminin yavaşça 80 birime çıktığı, II. aşamada ise 1. günden itibaren antikorların hızla üretilerek 3. günde 8.000 birime ulaştığı ve uzun süre kanda kaldığı belirlenmiştir. Bu verilerden hareketle bağışıklık sisteminin nitelikleri ve sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- 6.
Derin uzay araştırma üssünde görevli personelin farklı korunma yöntemlerine bağlı bağışıklık nitelikleri incelenmiş ve kayıt altına alınmıştır. İncelenen durumlarda; I. birey hastalığı geçirerek, II. birey zayıflatılmış antijen içeren koruyucu biyolojik sıvı enjeksiyonuyla, III. birey acil durumda hazır antikor takviyesi alarak korunmuş; IV. birey olan kolonideki yeni doğan bebeğe ise annesinden plasenta ve anne sütü yoluyla antikor geçtiği belirlenmiştir. Bu verilere göre bağışıklığın sınıflandırılması ve nitelikleriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- 7.
Yapay bir biyosensör platformunda insan bağışıklık sisteminin üç farklı savunma bileşeni (K, L ve M) mikroorganizmalarla etkileşimleri sırasında taranmış; K bileşeninin patojenin türüne bakılmaksızın fagositoz yaparak yangısal tepkiyi tetiklediği, L bileşeninin virüsle enfekte hücrelerce salgılanıp komşu hücreleri koruyan interferonları içerdiği, M bileşeninin ise hedefe özel yüzey reseptörleriyle antijeni tanıyıp klonal çoğalma sonucu uzun ömürlü bellek hücreleri oluşturduğu saptanmıştır. Bu verilere göre K, L ve M bileşenlerinin sınıflandırılması ve nitelikleriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- 8.
Gelişmiş bir biyolojik simülatörde, insan lenf dokusuna uygulanan iki farklı antijene (X ve Y) karşı bağışıklık sisteminin gösterdiği tepki basamakları izlenerek şu veriler elde edilmiştir: X Etkeni: Serbest antijen lenfosit reseptörlerince doğrudan tanınmış; aktive olan hücreler plazma ve bellek hücrelerine dönüşmüş; tepki aşamasında vücut sıvılarına antikor salgılanarak patojen etkisiz kılınmıştır.Y Etkeni: Yabancı protein konak hücre yüzeyinde sunulduktan sonra lenfositlerce algılanmış; uyarılmış hücreler efektör ve bellek hücrelerine farklılaşmış; tepki aşamasında hedef hücreyle doğrudan temas kurulup salgılanan perforinlerle hücre parçalanmıştır.Bu verilere göre, incelenen bağışıklık tepkilerinin nitelikleri ve sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- 9.
Yapay bir biyosfer istasyonunda görev yapan üç araştırmacının yabancı bir mikrobik proteine karşı sergiledikleri savunma tepkileri incelenmiştir. Elde edilen bulgularda; 1. bireyde patojenin yalnızca fiziksel engeller ve lizozim salgısıyla durdurulduğu, 2. bireyde antijen uyarımıyla B lenfositlerinin antikor ve bellek hücresi ürettiği, 3. bireyde ise dolaşıma hazır antikor verilerek patojenin hızla nötralize edildiği fakat bellek hücresinin oluşmadığı saptanmıştır. Bu verilere göre araştırmacıların vücutlarında gerçekleşen bağışıklık türleri aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

