İslam’da Adalet ve Eşitlik Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Bir kurumda uygulanan yönetim esasları şu şekildedir: Tüm çalışanlara hukuk önünde eşit söz hakkı tanınması; görev dağılımında akrabalık yerine liyakatin esas alınması; özel ihtiyacı olan personele hakkaniyet gereği ilave imkân sunulması. Bu verilerden hareketle İslam'daki adalet ve eşitlik ilkeleri arasındaki ilişki hakkında ulaşılabilecek en kuşatıcı sentez aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Eşitlik her durumda bireylere birebir aynı muameleyi yapmayı zorunlu kılarak adalet ilkesini etkisiz hale getirir.
   • B) Eşitlik temel haklarda ve insanlık onurunda denkliği sağlarken adalet liyakat ve hakkaniyetle bu denkliği işlevsel kılarak toplumsal dengeyi kurar.
   • C) Adalet ilkesi, toplumda eşitliğin sağlanamadığı durumlarda bireylere özel ayrıcalıklar tanınmasını meşrulaştırır.
   • D) Eşitlik kavramı yalnızca hukuki süreçlerde geçerliyken adalet kavramı sadece bireysel ibadetlerle sınırlıdır.
   • E) Eşitlik ve adalet ilkeleri birbiriyle çeliştiği için toplumsal yönetimde yalnız adalet ilkesine dayanılması yeterlidir.
2. 2.

   Bir kurumda çalışanlara yönelik uygulanan iki farklı ödüllendirme ve destek modeline ilişkin veriler verilmiştir: I. Model (Şekilsel Eşitlik): Bireylerin emek, sorumluluk, liyakat ve özel ihtiyaç durumları dikkate alınmaksızın her çalışana eşit miktarda (5.000 TL) destek ödemesi yapılması. II. Model (Hakkaniyete Dayalı Adalet): Temel insani haklarda tarafsızlık korunarak çalışanların üstlendiği sorumluluk, gösterdiği gayret (liyakat) ve bakmakla yükümlü olduğu aile bireyi sayısı gibi özel durumlar oranında hak ettiğinin verilmesi (K çalışanı: 7.000 TL, L çalışanı: 6.000 TL, M çalışanı: 3.000 TL). Verilen tablo ve ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, İslam'ın adalet ve eşitlik anlayışları arasındaki ilişkiye dair ulaşılabilecek en doğru sentez aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Mutlak eşitlik sağlandığı an adalet kendiliğinden gerçekleşmiş olacağından bireysel gayret ve liyakat farkları dikkate alınmamalıdır.
   • B) Eşitlik, temel haklar ve insanlık onuru karşısında tarafsız bir zemin sunarken adalet; emek, liyakat ve ihtiyacı gözeterek hak sahibine hakkını vermektir.
   • C) İslam'da adalet ilkesi yalnızca maddi kaynakların bölüşümüyle sınırlı olup bireylerin sorumluluk düzeyleriyle ilişkilendirilemez.
   • D) Adalet ve eşitlik birbiriyle çelişen iki ayrı kavram olduğu için toplumsal yaşamda aynı anda uygulanmaları mümkün değildir.
   • E) Bireylerin çabasına bakılmaksızın herkese aynı imkânların aktarılması İslam'ın adalet anlayışının temel şartıdır.
3. 3.

   Bir kurumda liyakat, sorumluluk ve iş yükü bakımından farklı konumda bulunan çalışanlara yönelik üç ayrı uygulama belirlenmiştir: I. Kıdem ve sorumluluk düzeyi ne olursa olsun tüm çalışanlara birebir aynı ücretin ödenmesi. II. Çalışanların üstlendiği sorumluluk, emek ve liyakatine göre farklılaştırılmış adil bir ücret politikasının uygulanması. III. İşe alımlarda soy, yakınlık veya sosyal statü gözetilmeksizin tüm adaylara eşit başvuru imkânının sunulması. Bu uygulamaların İslam’ın adalet ve eşitlik ilkeleriyle ilişkisine dair yapılan değerlendirmelerden hangisi iki kavram arasındaki bağı en doğru şekilde sentezler?

   • A) I. uygulama mutlak eşitliği sağladığı için adaletin eksiksiz gerçekleştiğini; II ve III. uygulamaların ise eşitlik ilkesini bozduğunu gösterir.
   • B) III. uygulama fırsat eşitliğini, II. uygulama hakkaniyete dayalı adaleti temsil eder; I. uygulama ise liyakati gözetmediği için biçimsel eşitlik sağlasa da gerçek adaleti zedeler.
   • C) I ve III. uygulamalar adalet ilkesini, II. uygulama ise eşitlik ilkesini temel alarak bireyler arasındaki tüm nitelik farklarını ortadan kaldırmayı amaçlar.
   • D) Adalet ve eşitlik ilkeleri birbiriyle çeliştiği için III. uygulamada eşitlik sağlandığı an II. uygulamadaki adalet ilkesi kendiliğinden geçersiz hâle gelir.
   • E) II. uygulama mutlak eşitliği yansıtırken, I ve III. uygulamalar insan saygınlığını yalnızca sosyal statüye bağlayarak hakkaniyeti göz ardı eder.
4. 4.

   Bir toplumda uygulanan üç farklı yönetim kararına ait veriler şu şekildedir: I. Temel ihtiyaç yardımı: Ayrım yapılmaksızın herkese eşit verilmiştir (İlke: Eşitlik).II. Görev ve sorumluluk dağılımı: Liyakat ve yetkinliğe göre belirlenmiştir (İlke: Adalet).III. Yargılama süreci: Makam gözetilmeksizin herkese aynı hukuki prosedür uygulanmıştır (İlke: Eşitlik ve Adalet).Bu verilerden hareketle İslam'ın adalet ve eşitlik ilkeleri arasındaki ilişki hakkında varılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Eşitlik, temel insani haklarda herkes için mutlak uygulanırken adalet, liyakat ve hakkaniyet gerektiren durumlarda yetkinliğe göre dağılımı sağlayarak bütünlük oluşturur.
   • B) Adalet ilkesi her alanda şekilsel eşitliği zorunlu kıldığından bireysel yetenekler ve sorumluluklar dikkate alınmaz.
   • C) Eşitlik ve adalet kavramları birbiriyle çeliştiği için toplumsal uygulamalarda aynı anda hayata geçirilemez.
   • D) Adalet kavramı yalnızca yargılama süreçlerinde geçerliyken eşitlik kavramı sadece ekonomik yardımlarda kapsayıcıdır.
   • E) Toplumsal düzenin korunmasında eşitlik ilkesi her durumda adalet ilkesinden daha öncelikli bir konuma sahiptir.
5. 5.

   Aşağıda bir kurumda uygulanan üç farklı yöntem verilmiştir: I. Durum: Farklı sorumluluk ve emeğe sahip çalışanların tamamına birebir aynı ücretin ödenmesi.II. Durum: Görevlendirmelerde yetenek ve liyakatin esas alınıp her bireye durumuna uygun imkân tanınması.III. Durum: Başvuru ve değerlendirme süreçlerinde tüm adaylara tarafsız ve eşit haklar sunulması.Bu verilerden hareketle İslam'ın adalet ve eşitlik ilkeleri arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

   • A) Hakkaniyet gözetilmeden uygulanan şekilsel eşitlik adaleti zedeler; gerçek adalet ise fırsat eşitliği ve liyakat ilkesinin bütünleşmesiyle gerçekleşir.
   • B) Mutlak eşitlik sağlandığı sürece liyakat ve emek farklarının dikkate alınmaması adalet ilkesini ihlal etmez.
   • C) Adalet ilkesi yalnızca bireysel ihtiyaçları kapsadığından, hukuki süreçlerde eşitlik ilkelerinden yararlanılamaz.
   • D) İnsanlar arasındaki doğal ve sonradan kazanılan farklar, temel hak ve özgürlüklerde de eşitsizliği zorunlu kılar.
   • E) İslam anlayışında adalet sadece maddi imkânların paylaşımında aranır; eşitlik ise yalnızca ibadetlerde geçerlidir.
6. 6.

   Bir kurumdaki iki farklı uygulama modeli şu verilerle tanımlanmıştır: I. Model: Bireylerin yetenek, sorumluluk ve liyakat farkları dikkate alınmaksızın herkese tamamen aynı imkânlar dağıtılır. II. Model: Bireylere temel haklar bakımından eşit davranılırken, görev dağılımı ve ödüllendirmede liyakat, sorumluluk ve hakkaniyet ilkeleri esas alınır. Verilen bu modellere ve İslam’ın adalet ile eşitlik anlayışına dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   • A) Eşitlik ilkesi her durumda uygulandığında adalet kavramı kendiliğinden tam olarak gerçekleşmiş olur.
   • B) Adalet yalnızca hukuksal süreçlerde geçerliyken toplumsal bölüşümde mutlak eşitlik esas alınmalıdır.
   • C) Eşitlik temel haklarda herkese aynı değeri sunarken adalet hakkaniyet ve liyakatle gerçek dengenin kurulmasını sağlar.
   • D) İslam dinine göre bireyler arasındaki liyakat farkları insan onurunun eşitliği ilkesiyle çelişki oluşturur.
   • E) Mutlak eşitlik yaklaşımı, İslam'ın adalet anlayışının özünü oluşturan hakkaniyet ilkesini tamamen kapsar.
7. 7.

   Bir kurumda çalışan kişilerin hak ve imkânlarına yönelik uygulanan dört farklı durum şu şekildedir: I. Durum: Sınava giren tüm adaylara eşit süre ve aynı soruların tanımlanması.II. Durum: Ağır ve tehlikeli işte çalışan personele, hafif büro işi yapana kıyasla yıpranma payı ve ek dinlenme süresi verilmesi.III. Durum: Tesis imkânlarından tüm çalışanların herhangi bir ayrım gözetilmeksizin yararlanması.IV. Durum: Farklı mesleki tecrübe ve sorumluluk üstlenen çalışanların liyakat ve yetkinliklerine göre görevlendirilmesi.Bu verilere dayanarak İslam'ın adalet ve eşitlik ilkeleri arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   • A) Eşitlik her durumda mutlak olarak uygulandığında adaletin kendiliğinden tecelli edeceğini gösterir.
   • B) Adalet ilkesi, eşitlik uygulamasının reddedilerek her bireye her koşulda farklı muamele edilmesini gerektirir.
   • C) Eşitlik temel haklarda her bireye aynı imkânı sunarak zemin oluştururken adalet; durum, ihtiyaç ve liyakati gözeterek hakkaniyeti tamamlar.
   • D) Adalet ve eşitlik birbiriyle çelişen iki ayrı ilkeden oluştuğu için toplumsal düzende aynı anda uygulanamaz.
   • E) Eşitlik ilkesi yalnızca bireysel ilişkilerde geçerliyken adalet ilkesi sadece resmî kurumların işleyişiyle sınırlıdır.
8. 8.

   İki farklı yönetim modeline ait adalet ve eşitlik uygulamaları şu şekildedir: Model I (Sadece Mutlak Eşitlik): Görevler uzmanlığa bakılmaksızın herkese eşit dağıtılır; çalışma süresi ve sorumluluktan bağımsız herkese aynı ücret ödenir; temel haklarda herkes eşittir.Model II (Adalet ve Hakkaniyet Odaklı): Temel insani hak ve onurda herkes eşittir; görev dağılımında liyakat ve yetenek esas alınır; ek emek ve sorumluluk hakkaniyet ölçüsünde ödüllendirilir.Bu veriler ile İslam'ın adalet ve eşitlik anlayışı birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

   • A) Eşitlik ilkesi adalet kavramını tam olarak kapsadığı için her durumda tek başına toplumsal düzeni sağlamaya yeterlidir.
   • B) İslam'da mutlak eşitlik anlayışı her türlü hakkaniyet ilkesinin üzerinde tutulmuş ve bireysel farklılıklar yok sayılmıştır.
   • C) Hakkaniyet ve liyakati gözeten adalet ilkesi, temel haklardaki eşitliği korurken herkese hakkını vererek gerçek bir denge kurar.
   • D) Görevlendirmelerde liyakat ve yeteneği dikkate almak, insan onuru ve temel haklar açısından bireyler arasında ayrımcılık oluşturur.
   • E) İslam anlayışında adalet yalnızca hukuki alanla sınırlı olup iktisadi ve sosyal hayatta Model I'deki mutlak eşitlik esas alınır.
9. 9.

   Bir toplumda farklı gereksinimlere sahip kişilere aynı yardımın yapılması mutlak eşitlik olarak adlandırılırken, her bireyin ihtiyacına ve liyakatine göre hakkını alması adalet ilkesiyle açıklanır. İslam düşüncesinde adalet ve eşitlik ilkeleri arasındaki ilişki göz önüne alındığında, bu iki kavramın birbiriyle olan bağını en doğru şekilde ifade eden yargı hangisidir?

   • A) Eşitlik her durumda koşulsuz uygulandığında adalet kendiliğinden sağlanmış olur.
   • B) Adalet temelde insanlık onurunda eşitliği esas alırken, hak ve sorumlulukların dağıtımında hakkaniyet ilkesini tamamlayıcı bir unsur olarak kullanır.
   • C) İslam'da adalet kavramı bireysel hakları korurken, eşitlik kavramı yalnızca ibadet alanı ile sınırlı tutulmuştur.
   • D) Mutlak eşitliğin sağlandığı toplumlarda liyakat ve emek ilkelerine ihtiyaç duyulmaz.
   • E) Adalet ve eşitlik birbirine zıt kavramlar olup toplumsal düzende aynı anda uygulanamazlar.
10. 10.

    İslam düşüncesinde insanlar doğuştan gelen haklar ve insanlık onuru bakımından eşit kabul edilirken; hak, sorumluluk ve ödüllerin dağıtımında liyakat, çaba ve ihtiyacın gözetilmesi adaleti tamamlar. Uygulama A: Bireylerin yetenek ve çabaları gözetilmeksizin herkese her koşulda aynı imkânın sunulması. Uygulama B: Bireylerin insanlık onurundaki eşitliği saklı kalmak kaydıyla, hak ve imkânların liyakat ile ihtiyaca göre dağıtılması. Buna göre İslam'ın adalet ve eşitlik anlayışı arasındaki ilişkiyi en doğru özetleyen yargı hangisidir?

    • A) Şeklî eşitlik ilkesi her koşulda uygulandığında adaletin tam olarak gerçekleşmesini sağlar.
    • B) Adalet, temel insan haklarındaki eşitliği esas alıp imkân dağıtımında liyakat ve ihtiyacı gözeten kapsayıcı bir ilkedir.
    • C) İslam'a göre adalet hukuki süreçlerle, eşitlik ise yalnızca ibadet sorumluluklarıyla sınırlıdır.
    • D) Eşitlik ilkesi bireysel farkları ortadan kaldırırken adalet ilkesi toplumsal sınıflaşmayı meşrulaştırır.
    • E) Adalet ve eşitlik birbirinin alternatifi olup aynı toplumsal modelde birlikte uygulanamaz.