İnsan, Çevre ve Ahlak Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   İslam ahlakında evrenin belirli bir fıtrat, denge ve ölçü üzere yaratıldığı, insanın ise çevreye karşı sorumluluk taşıyan bir emanetçi olduğu kabul edilir. Buna göre insanın çevreyle kurduğu ahlaki ilişki dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

   • A) Doğadaki kaynakların ihtiyacı aşacak biçimde bilinçsizce tüketilmesi israf kapsamında değerlendirilir.
   • B) Çevresel dengenin tahrip edilmesi, insanın fıtrat ilkesine ve sorumluluk bilincine aykırı hareket etmesinin sonucudur.
   • C) Tabiat, insana sınırsız mülkiyet ve üzerinde dilediği gibi tasarruf etme hakkı tanıyan bir nesne konumundadır.
   • D) İnsanın yer altı ve yer üstü kaynaklarını amacına uygun kullanması ahlaki bir ödevdir.
   • E) Doğadaki biyoçeşitliliği ve ekolojik dengeyi korumak, insan ile çevre arasındaki bütüncül ahlak anlayışının gereğidir.
2. 2.

   Yapılan bir çevre araştırmasında, bir havzada bilinçsiz su tüketiminin artmasıyla yer altı su kaynaklarının tükendiği, biyoçeşitliliğin azaldığı ve doğal ekosistemin bozulduğu saptanmıştır. Bu durum İslam'ın çevre ahlakına dair temel ilkeleri açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   • A) İnsanın sorumluluk bilincinden uzak ve ölçüsüz tüketimi, evrendeki ilahi dengeyi ve fıtratı olumsuz etkilemektedir.
   • B) Çevre sorunlarının temel nedeni, yer altı kaynaklarının ekonomik açıdan yetersiz kullanılmasıdır.
   • C) Tabiatın kendini yenileme kapasitesi, insanoğlunun müdahalelerinden etkilenmeyecek düzeyde sınırsızdır.
   • D) Biyoçeşitliliğin korunması, ahlaki ilkelere değil yalnızca bireysel ekonomik tercihlere bağlı bir durumdur.
   • E) İnsan, kendi ihtiyaçlarını karşılarken doğanın dengesini gözetmekle yükümlü tutulmamıştır.
3. 3.

   Bir araştırmada bir bölgedeki su tüketimi, atık miktarı ve doğal örtüdeki tahribat oranının son otuz yılda dört kat arttığı; buna karşılık bölge sakinlerinin çevresel sorunlara karşı ahlaki sorumluluk algısının ve kaynakları koruma bilincinin gerilediği tespit edilmiştir. İnsanın doğayla kurduğu ilişkiyi İslam ahlakının fıtrat, denge ve ölçü ilkeleri çerçevesinde inceleyen bir araştırmacı bu verileri yorumlamaktadır. Buna göre, araştırmacının söz konusu verilere dayanarak yapacağı en kapsamlı yorum aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Çevresel bozulmalar yalnızca teknolojik yetersizliklerden kaynaklandığı için ahlaki ilkelerle doğrudan ilişkilendirilemez.
   • B) Doğal kaynakların sınırsız kabul edilmesi, insanın tüketim davranışlarını ahlaki ilkelerden bağımsız kılmasına imkân tanır.
   • C) İnsanın ahlaki sorumluluk bilincini yitirerek ölçüsüz davranması, evrendeki fıtrata dayalı tabii dengenin bozulmasına yol açmaktadır.
   • D) Doğal çevrenin korunması ve biyoçeşitliliğin sürdürülmesi, bireysel ahlaki tutumlardan ziyade yalnızca yasal düzenlemelerle mümkündür.
   • E) Çevre kirliliğinin artması, insanoğlunun doğa üzerinde sınırsız tasarruf hakkına sahip olmasının doğal bir sonucudur.
4. 4.

   Bir bölgedeki doğal kaynakların yenilenme hızı ile insan faaliyetleri incelenmiş; aşırı tüketim ve israfın ekolojik dengeyi bozarak biyoçeşitlilik kaybına yol açtığı tespit edilmiştir. İnsan, çevre ve ahlak arasındaki bu ilişki İslam'ın fıtrat, denge ve ölçü ilkeleri açısından değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsamlı yargı hangisidir?

   • A) Çevresel bozulmalar yalnızca teknik bir problem olduğundan insanın ahlaki sorumluluk alanı dışında değerlendirilmelidir.
   • B) Doğadaki kaynakların insana sunulmuş olması, onların sınırsızca tüketilmesini ahlaki yönden geçerli kılar.
   • C) İnsanın doğayla kurduğu ilişki, evrendeki ölçü ve fıtratı koruma sorumluluğu gereği ahlaki bir temele dayanır.
   • D) Ekolojik dengenin bozulması kaçınılmaz bir süreç olduğundan bireylerin bu hususta ahlaki bir yükümlülüğü yoktur.
   • E) Çevreye yönelik ödevler yalnızca yasal zorunluluklardan ibaret olup dinî ve insani değerlerle ilişkilendirilemez.
5. 5.

   Bir bölgede son on yılda yürütülen çevre araştırmasında şu bulgulara ulaşılmıştır: Doğal su havzalarında %40 oranında kurum meydana gelmiş, aşırı gübreleme nedeniyle toprak verimliliği düşmüş ve tüketim alışkanlıklarına bağlı olarak kişi başına düşen plastik atık miktarı iki katına çıkmıştır. Raporun sonuç kısmında, bu bozulmanın temel sebebinin insanoğlunun kâr hırsıyla doğadaki doğal nizamı tahrip etmesi olduğu vurgulanmıştır. Bu araştırma bulguları İslam'ın insan-çevre ilişkisine dair temel ilkeleri ışığında değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

   • A) Çevre sorunlarının temelinde insanın yaratılıştan gelen fıtratındaki olumsuz özellikler yer alır.
   • B) Doğal kaynakların tükenmesi ilahi takdirin bir gereği olup insan davranışlarından bağımsızdır.
   • C) İnsanın doğadaki ölçü ve dengeyi gözetmeden hareket etmesi ahlaki bir sorumluluk krizine yol açmaktadır.
   • D) Çevresel kirlilik yalnızca sanayileşmiş kentlerin karşı karşıya olduğu geçici bir problemdir.
   • E) Doğal ortamın sınırsızca kullanılması ekonomik kalkınmanın sağlanması için kaçınılmaz bir zorunluluktur.
6. 6.

   İslam çevre ahlakında evrenin belirli bir ölçü, denge ve fıtrat üzere yaratıldığı kabul edilerek insanın doğaya müdahalesinde israftan kaçınması ve ilahi emanete riayet etmesi temel ilke sayılır. Buna göre insan ile çevre arasındaki ahlaki ilişkiyi 'ölçü ve denge' ekseninde temsil eden en uygun davranış aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Doğal kaynakları sınırsız kabul ederek ekonomik büyümeyi her şeyin üstünde tutmak
   • B) Tabiatın imkânlarını gelecek nesillerin hakkını gözetmeksizin tüketim odaklı kullanmak
   • C) Çevreyi yalnızca insanın faydalanması gereken kişisel bir mülk olarak değerlendirmek
   • D) Yer altı ve yer üstü kaynaklarını ihtiyacı kadar kullanıp israftan kaçınarak ekosistemi korumak
   • E) Doğal süreçlere hiçbir müdahalede bulunmayarak insan hayatı için gerekli üretimi tamamen durdurmak
7. 7.

   Bir bölgede yürütülen çevresel etki araştırmasında; doğal kaynak tüketiminin 50 yılda 4 kat arttığı, kişi başı atık miktarının %300 yükseldiği ve biyoçeşitliliğin %60 azaldığı tespit edilmiştir. İnsan, çevre ve ahlak arasındaki ilişki ile fıtrat, denge ve ölçü kavramları dikkate alındığında, ortaya çıkan bu çevresel tahribatın temel nedeni ve çözümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   • A) Temel neden insanın doğayı sınırsız bir tüketim nesnesi olarak görmesidir; çözüm ise kaynak kullanımında ölçü ve dengeyi esas alarak israftan kaçınmaktır.
   • B) Temel neden sanayileşmenin kaçınılmaz bir sonucu olmasıdır; çözüm ise tüm ekonomik faaliyetleri durdurarak doğayı kendi haline bırakmaktır.
   • C) Temel neden ekosistemlerin doğal süreçlerle bozulmasıdır; çözüm ise bozulan dengeye müdahale etmeden sürecin tamamlanmasını beklemektir.
   • D) Temel neden hızlı nüfus artışıdır; çözüm ise doğal kaynakların tükenmesini önlemek adına yalnızca yer altı zenginliklerini kullanmaktır.
   • E) Temel neden türlerin doğal ayıklanma yaşamasıdır; çözüm ise çevresel sorunları küresel ölçek yerine sadece bireysel çapta ele almaktır.
8. 8.

   İslam ahlakında evrenin belirli bir ölçü, denge ve fıtrat üzere yaratıldığı vurgulanarak insanın çevreyi koruma sorumluluğuna dikkat çekilir. Bu ilkeler doğrultusunda insanın çevreye karşı ahlaki sorumlulukları ile evrendeki düzen arasındaki ilişkiyi ifade eden en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Çevresel sorunların çözümü yalnızca teknolojik gelişmelerle sağlanabilir, vicdani ilkelerin süreçte etkisi yoktur.
   • B) Doğal kaynaklar insanın yararlanması için sunulduğundan, bu kaynakların tüketiminde herhangi bir ahlaki sınır bulunmaz.
   • C) Doğadaki imkânların israf edilmeden amaca ve fıtrata uygun kullanılması, ilahi ölçüyü koruma ahlaki sorumluluğunun bir gereğidir.
   • D) Biyoçeşitliliğin korunması küresel kurumların görevi olup bireylerin yaşantısındaki bilinçsiz kullanım çevreyi etkilemez.
   • E) Doğal çevrenin bozulması kaçınılmaz bir süreç olduğu için insanın çevresel dengenin korunmasında etkin bir rolü olamaz.
9. 9.

   Bir araştırmada, beş farklı bölgedeki doğal kaynak tüketim oranları ve çevresel bozulma verileri incelenmiştir. Tüketim miktarının tabiatın kendini yenileme kapasitesini aştığı bölgelerde kuraklık ve biyoçeşitlilik kaybı en yüksek seviyeye ulaşırken, kaynakların ölçülü kullanıldığı bölgelerde ekolojik dengenin korunduğu saptanmıştır. Bu araştırma verileri İslam'ın çevre ahlakı ilkeleri açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

   • A) Doğal çevre, insan müdahalesinden bağımsız olarak kendi dengesini her koşulda korur.
   • B) Çevresel sorunların ana sebebi, teknolojik imkânların yetersizliği ve yetersiz sanayileşmedir.
   • C) Tabiatın fıtratına uygun davranılarak ilahi ölçünün korunması, ekolojik dengenin sürdürülebilirliği için zorunludur.
   • D) Kaynak tüketimi arttıkça ekolojik sistemlerin kendini yenileme hızı da aynı oranda artar.
   • E) Çevre kirliliğiyle mücadelede bireysel sorumluluklardan ziyade yalnızca hukuki yaptırımlar etkilidir.
10. 10.

    İslam ahlak esaslarına göre evren belirli bir fıtrat, denge ve ölçü üzere yaratılmıştır. Bu ilkeleri benimseyen bir bireyin, insan ve çevre arasındaki ilişki bağlamında sergilemesi beklenen tutum aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Doğal kaynakların insan hizmetine sunulduğu gerekçesiyle sınırsız tüketim hakkına sahip olunduğunu savunmak
    • B) Çevre sorunlarının küresel boyutunu gerekçe göstererek bireysel ahlaki sorumlulukları ihmal etmek
    • C) Evrendeki ilahi dengeyi ve ölçüyü gözeterek kaynakları israf etmeden amacına uygun kullanmak
    • D) Biyoçeşitlilik kaybını önleme çabalarını yalnızca ekonomik kaygılarla sınırlı tutmak
    • E) Doğal çevreyi koruma düşüncesiyle insan ihtiyaçlarının karşılanmasını tamamen reddetmek
11. 11.

    Bir bölgedeki kaynak kullanımı ve çevresel duruma dair yapılan araştırmada iki farklı yaklaşımın sonuçları tespit edilmiştir: I. Durum (Sınırsız Tüketim ve Hırs): Kişi başı su tüketimi yüksek, atık oranı %45, doğal denge (mizan) ciddi düzeyde bozulmuş.II. Durum (Fıtrat ve Ölçüye Uygunluk): Kişi başı su tüketimi makul seviyede, atık oranı %5, doğal denge korunmuş.Bu verilerden hareketle insan, çevre ve ahlak ilişkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

    • A) İnsanın çevreye karşı ahlaki sorumlulukla hareket edip ölçüyü gözetmesi, tabiatın dengesinin korunmasını sağlar.
    • B) Çevresel bozulmalar tamamen teknik yetersizliklerden kaynaklanır, ahlaki tutumların atık miktarında etkisi yoktur.
    • C) Doğal kaynakların fıtratı insanın her türlü müdahalesini ikincil bir çaba gerektirmeden telafi eder.
    • D) Bireysel israfın önlenmesi yalnızca ekonomik kazanç sağlar, ekolojik sistem üzerinde etki oluşturmaz.
    • E) Çevre sorunlarının çözümü bireysel sorumluluklardan bağımsız, tamamen küresel politikalara bağlıdır.
12. 12.

    İslam'ın çevre ahlakına göre evrendeki ekolojik denge Allah'ın koyduğu bir ölçü ve fıtratın gereğidir. Bu ilkeye göre insanın doğayla kurduğu ilişki hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A) Doğadaki kaynaklar sınırsız olduğu için insana dilediği gibi tasarruf etme hakkı tanınmıştır.
    • B) Çevre sorunları yalnız teknolojik gelişmelerle çözülebileceğinden bireysel ahlakın bu süreçte etkisi yoktur.
    • C) İnsan, evrendeki ilahi ölçüyü korumak ve kaynakları israf etmeden sorumlu bir şekilde kullanmakla yükümlüdür.
    • D) İnsanın doğaya müdahalesi kaçınılmaz olduğundan çevresel dengenin bozulması ahlaki bir sorumluluk doğurmaz.
    • E) Doğal kaynakların korunması sadece ekonomik bir zorunluluk olup ahlaki bir temele dayanmaz.
13. 13.

    Üç farklı bölgenin doğal kaynak kullanımı ve ekolojik denge durumu şu şekildedir: 1. Bölge: Kaynaklar ölçüsüzce tüketilmiş, israf artmış ve doğal denge bozulmuştur.2. Bölge: Kaynaklar evrendeki denge ve ölçüye uygun kullanılmış, ekolojik bütünlük korunmuştur.3. Bölge: Çevreye karşı ahlaki sorumluluklar ihmal edilmiş ve biyoçeşitlilik kaybı yaşanmıştır.Bu verilerden hareketle insan, çevre ve ahlak ilişkisine dair ulaşılabilecek en kapsamlı yargı hangisidir?

    • A) İnsan, doğadaki kaynakların tek sahibi olduğu için çevreyi kendi çıkarı doğrultusunda dilediği gibi kullanma hakkına sahiptir.
    • B) Doğadaki ilahi ölçü ve dengenin gözetilmesi, insanın çevreye karşı ahlaki sorumluluğunun ve fıtrata uygun davranmasının bir gereğidir.
    • C) Çevresel kirliliğin ve kaynak kayıplarının önlenmesi yalnızca teknik tedbirlerle sağlanabilir, ahlaki ilkelerin bu süreçte işlevi yoktur.
    • D) Tabiatta var olan ekolojik düzen kendiliğinden yenilendiği için insani müdahalelerin doğal denge üzerinde kalıcı bir etkisi bulunmamaktadır.
    • E) Doğal kaynakların kullanımı sadece ekonomik fayda odaklı değerlendirilmeli, fıtrat ve israf gibi kavramlar bu alana dâhil edilmemelidir.
14. 14.

    İslam’ın çevre ahlakı anlayışında doğa; fıtratındaki hassas denge ve ölçü gözetilerek insana korunması gereken bir emanet olarak sunulmuştur. Bu ilke doğrultusunda hareket eden bir bireyin hangi tutumu benimsemesi çevreye karşı ahlaki sorumluluğuna aykırıdır?

    • A) Tüketim alışkanlıklarında israftan kaçınarak doğal kaynakları amacına uygun kullanması
    • B) Yer üstü kaynaklarını korurken gelecek nesillerin hakkını ve ekolojik bütünlüğü gözetmesi
    • C) Doğayı yalnızca insani ihtiyaçları karşılamaya yarayan sınırsız bir kaynak olarak değerlendirmesi
    • D) Doğal dengenin bozulmasının küresel sorunlara yol açacağını fark ederek sorumluluk üstlenmesi
    • E) Canlı türlerinin varlığını ve fıtrattaki ilahi ölçüyü korumayı ahlaki bir görev bilmesi
15. 15.

    Bir araştırmada üç farklı bölgedeki insani faaliyetler ve çevre üzerindeki etkileri şu şekilde tespit edilmiştir: - K bölgesi: Aşırı tüketim ve israf sebebiyle biyoçeşitlilik azalmış ve çevre kirliliği artmıştır. - L bölgesi: Kaynak kullanımı fıtrat, denge ve ölçü ilkelerine uygun yürütülmüş, ekolojik bütünlük korunmuştur. - M bölgesi: Sanayileşme kontrolsüz yapılmış ve çevreye karşı ahlaki sorumluluk bilinci düşük kalmıştır. Verilen bu bilgiler doğrultusunda insan, çevre ve ahlak ilişkisiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

    • A) Çevresel sorunların çözümü yalnızca teknolojik gelişmelere bağlı olduğundan ahlaki ilkelerden bağımsız değerlendirilmelidir.
    • B) İnsanın fıtrat ve ölçü ilkelerini gözeterek sorumluluk üstlenmesi, ekolojik dengenin korunmasında temel etkendir.
    • C) Sanayileşmenin arttığı bölgelerde çevresel kirliliğin önlenmesi ahlaki farkındalıktan ziyade yasal zorunluluklara dayanır.
    • D) Biyoçeşitlilikteki kayıplar tamamen doğal süreçlerin sonucudur ve insani faaliyetlerin israf boyutuyla açıklanamaz.
    • E) Doğal kaynakların bireysel ihtiyaçlar doğrultusunda limitsizce tüketilmesi çevresel bütünlüğü tehdit eden bir unsur değildir.
16. 16.

    İslam dininde evrenin belirli bir ölçü, nizam ve denge üzere yaratıldığı; insanın ise çevreyi tahrip etmeden, ilahi bir emanet bilinciyle hareket etmesi gerektiği vurgulanır. Bu ilkeler doğrultusunda hareket eden bir bireyin tutum ve davranışlarıyla ilgili yapılan aşağıdaki yorumlardan hangisi doğru bir çıkarımdır?

    • A) Doğal kaynakların kullanımında gelecek nesillerin hakkı gözetilerek ölçülü hareket edilmesi, fıtrat ve emanet bilincinin doğrudan bir gereğidir.
    • B) Biyolojik çeşitliliğin korunması yalnızca ekonomik kalkınmayı hızlandıran maddi bir araç olarak değerlendirilmelidir.
    • C) Çevre sorunlarının küresel ölçeğe ulaşması, insanın doğa üzerindeki mutlak sınırsız hâkimiyet yetkisinin tabii bir sonucudur.
    • D) Bireysel israfın engellenmesi toplumsal refahı artırsa da doğanın ekolojik dengesi üzerinde herhangi bir etkiye sahip değildir.
    • E) Yer altı ve yer üstü kaynaklarının kontrolsüz tüketilmesi, doğanın kendi kendini yenileme fıtratına tamamen uygun bir davranıştır.