Allah-Âlem İlişkisi Kazanım PDF İndir

Sorular

1. 1.

   Bir coğrafi bölgenin ekosistem haritasını inceleyen bir araştırmacı, su kaynaklarının, bitki örtüsünün ve canlı türlerinin mekânsal dağılımında mükemmel bir uyum ve bağımlılık bulunduğunu tespit etmiştir. Bu mekânsal düzeni tefekkür eden bir öğrencinin, âlemin varlığından hareketle ulaştığı çıkarım İslam'ın Allah-âlem ilişkisi anlayışıyla nasıl açıklanır?

   • A) İnsanın iradesinin doğadaki fiziksel kanunları tek başına belirlediği fikriyle
   • B) Mekândaki hassas dengenin herhangi bir fail olmadan tesadüfen biçimlendiği iddiasıyla
   • C) Varlıkların birbiriyle uyumlu mekânsal dağılımının Yaratıcı'nın gaye ve nizamına işaret ettiği hakikatiyle
   • D) Evrenin yaratıldıktan sonra ilahi müdahaleden tamamen bağımsız bırakıldığı teziyle
   • E) Evrendeki maddenin ezeli olduğu ve hiçbir ilahi iradeye ihtiyaç duymadığı kabulüyle
2. 2.

   Bir şehir haritasında yolların, su kanallarının ve yeşil alanların belirli bir mimari plana göre inşa edilmiş olması o şehrin bir tasarlayıcısı olduğunu kanıtlar. Benzer şekilde evrendeki gezegen yörüngeleri, ekolojik dengeler ve canlıların mekânsal uyumu da kâinatın tesadüfen değil, sonsuz bir ilim ve kudret sahibi tarafından biçimlendirildiğini gösterir. Bu mekânsal düzeni tefekkür eden bir öğrencinin Allah-âlem ilişkisi hakkında ulaşabileceği en kuşatıcı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Âlemdeki düzen ve mekânsal uyum, Yaratıcı'nın evreni yarattıktan sonra kendi hâline bıraktığını gösterir.
   • B) Evrendeki ölçü ve mekânsal sistemlilik, Allah'ın ilim, kudret ve iradesiyle biçimlenmiş bir tasarımın eseridir.
   • C) Fiziksel mekândaki tüm dengeler sadece insanın biyolojik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurgulanmıştır.
   • D) Görünen âlemdeki mekânsal mükemmellik, duyularla algılanamayan gayb âleminin bulunmadığını kanıtlar.
   • E) Varlıkların mekândaki yerlerinin zamanla değişmesi, kâinatta bütüncül bir yaratılış amacının bulunmadığını gösterir.
3. 3.

   Bir evren maketinde ve mekânsal zihin haritasında gök cisimlerinin yörüngeleri ile canlıların yaşam alanlarının mükemmel bir düzen içinde konumlandırıldığı görülmektedir. Bu mekânsal düzeni ve âlemdeki ölçüyü tefekkür eden bir öğrencinin Allah-âlem ilişkisi bağlamında ulaşacağı en temel yargı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Âlemdeki mekânsal düzen ve hassas denge, Yaratıcı'nın ilim, kudret ve tekvin sıfatlarının tecellisidir.
   • B) Maddesel varlıklar kendi kendine organize olarak mekânsal dengelerini zamanla kazanmıştır.
   • C) Gayb âlemine ait unsurlar sadece somut mekânsal ölçümlerle açıklanabilir.
   • D) İnsanın âlemdeki konumu, diğer varlıklar üzerinde sınırsız bir müdahale yetkisi verir.
   • E) Âlemdeki değişimler Allah'ın yaratma fiilinden bağımsız olarak kendiliğinden gerçekleşir.
4. 4.

   Bir ekosistemin mekânsal katmanlarını ve varlıklar arasındaki dengeyi gösteren bir krokide tüm unsurların belirli bir nizam içinde işlediği görülmektedir. Bu mekânsal düzenden hareketle Allah-âlem ilişkisi hakkında yapılabilecek en kuşatıcı tefekkür çıkarımı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Allah'ın evreni yarattıktan sonra kendi yasalarıyla baş başa bıraktığı
   • B) Âlemdeki mekânsal uyum ve nizamın Allah'ın kesintisiz yaratma ve idare etmesiyle sürdüğü
   • C) Şehadet âlemindeki dengelerin tamamen tesadüfi etkenlerle kendi kendini şekillendirdiği
   • D) Gayb âlemine ait varlık türlerinin maddi mekânda fiziksel kanunlarla doğrudan ölçülebildiği
   • E) İnsanın ekosistemdeki mekânsal varlığının ilahi takdirden bağımsız biyolojik bir rastlantı olduğu
5. 5.

   Bir astronomi haritasında mikro ve makro âlemin mekânsal dizilimi incelendiğinde, evrenin her noktasında belirli bir ölçü ve uyumun bulunduğu görülmektedir. Bu mekânsal temsil üzerinden Allah-âlem ilişkisini tefekkür eden bir öğrencinin ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi İslam'ın tevhid ve yaratılış anlayışıyla tam olarak örtüşür?

   • A) Âlem, kendi kendine varlık kazanan ve ilahi iradeden bağımsız olarak işleyen otonom bir yapıdır.
   • B) Evrendeki mekânsal düzen ve hassas ölçü, Yaratıcı'nın varlığı, kudreti ve ilmine işaret eden bir kanıttır.
   • C) Allah ile âlem arasındaki bağ yalnız ilk yaratılış anıyla sınırlı olup sonradan tamamen kopmuştur.
   • D) Görünen âlemdeki fiziksel düzen, görünmeyen gayb âleminin varlığı hakkında hiçbir bilgi içermez.
   • E) Madde ve mekân ezeli olduğu için evrendeki sistem ilahi bir düzenleyiciye ihtiyaç duymamaktadır.
6. 6.

   Mikro ölçekteki atomik dizilimden makro ölçekteki galaksi kümelerinin mekânsal hiyerarşisine kadar evrendeki tüm katmanların birbiriyle uyumlu bir ölçü ve dengede bulunması, Allah-âlem ilişkisi açısından tefekkür edilmektedir. Bu mekânsal düzeni değerlendiren bir öğrencinin aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşması beklenir?

   • A) Evrendeki hiyerarşik mekânsal düzen ve kusursuz denge, Yaratıcı'nın varlığına, sonsuz ilim ve kudretine delildir.
   • B) Evrendeki mekânsal yapılar tamamen tesadüfi süreçlerin ürünü olup Yaratıcı'nın müdahalesinden bağımsızdır.
   • C) Maddi âlemin mekânsal genişliği, duyu organlarıyla kavranamayan gayb âleminin varlığını imkânsız kılar.
   • D) İnsanın evrendeki küçük mekânsal kaplamı, Allah karşısındaki ahlaki ve dinî sorumluluklarını ortadan kaldırır.
   • E) Âlemdeki ölçü ve sistemlilik yalnızca mikro yapılarla sınırlı olup makro düzeydeki mekânsal oluşumları kapsamaz.
7. 7.

   Bir yerleşim yerinin krokisinde görülen planlı düzen, tasarlayıcı bir aklın mevcudiyetine işaret eder. Benzer şekilde şehadet âlemindeki mekânsal dengeyi tefekkür eden bir insanın evrendeki nizamdan hareketle Yaratıcı'ya ulaşması, Allah-âlem ilişkisine dair hangi temel ilkeyi doğrular?

   • A) Âlemdeki ölçülü ve planlı mekânsal düzen, Yaratıcı'nın varlığına ve evrenin bir gaye doğrultusunda yaratıldığına delil oluşturur.
   • B) Fizikî evrendeki nizam, varlıkların birbiriyle rastgele etkileşimi sonucunda ortaya çıkan geçici bir mekânsal uyumdur.
   • C) Şehadet âlemindeki somut düzen ilahi bir iradeye değil, yalnızca doğa kanunlarının kendi kendine işleyen yapısına dayanır.
   • D) İnsanın evrendeki yeri ve mekânsal konumu, onun gayb âlemiyle hiçbir bağının bulunmadığını gösterir.
   • E) Evrendeki düzen tefekkür konusu yapılamaz çünkü Allah-âlem ilişkisi akılla yorumlanamayacak kadar soyuttur.
8. 8.

   Bir coğrafyacının çizdiği havza krokisinde; su kaynaklarının, bitki örtüsünün ve canlı türlerinin yükselti basamaklarına göre mükemmel bir uyum içinde dağıldığı görülmektedir. Bu mekânsal temsil üzerinden Allah-âlem ilişkisini tefekkür eden bir öğrencinin, âlemdeki bu ölçü ve dengeden hareketle ulaştığı en kuşatıcı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Âlemdeki mekânsal ve işlevsel düzen, Allah'ın kâinatı bir gaye ile yarattığının ve her an idare ettiğinin somut bir göstergesidir.
   • B) Şehadet âleminde gözlemlenen mekânsal uyum, yalnızca gayb âlemindeki varlıkların müdahalesiyle açıklanabilir.
   • C) Evrendeki doğal dengeler, Yaratıcı'nın âlemi yarattıktan sonra kendi yasalarına bıraktığını kanıtlar.
   • D) İnsanın mekânsal haritalar çıkarabilmesi, doğa üzerinde mutlak bir hâkimiyet kurduğunun göstergesidir.
   • E) Doğadaki fiziki katmanlaşma, varlıkların tesadüfi etkileşimlerle biçimlendiğini ortaya koyan bir durumdur.
9. 9.

   Bir araştırmacı, Güneş sistemindeki gezegenlerin konumlarını ve Dünya'nın atmosfer katmanlarının mekânsal dizilimini gösteren bir model incelemektedir. Bu mekânsal temsil üzerinde gezegenlerin yörünge mesafelerinin ve atmosferik katmanların canlılık için hassas bir dengeyle yerleştirildiğini fark eden bir öğrenci, bu durumun Allah-âlem ilişkisi bakımından neyi gösterdiği üzerinde tefekkür etmektedir. Bu mekânsal dizilim ve denge, İslam kelamındaki Allah-âlem ilişkisi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisine doğrudan kanıt oluşturur?

   • A) Âlemin kendi kendine var olduğuna ve ilahi bir müdahaleye ihtiyaç duymadığına
   • B) Yaratıcının âlemi yarattıktan sonra onun işleyişine müdahale etmediğine
   • C) Âlemdeki varlıkların mekânsal düzeninin Allah'ın ilim, kudret ve ilahi nizamının bir tecellisi olduğuna
   • D) Görülen şehadet âlemi ile görülemeyen gayb âlemi arasında hiçbir bağ bulunmadığına
   • E) İnsanın âlemdeki konumunun tamamen tesadüfi fiziksel süreçlerle belirlendiğine
10. 10.

    Bir bölgenin ekolojik dengesini, su kaynaklarının ve canlı türlerinin yerleşim düzenini gösteren mekânsal bir krokiyi inceleyen bir araştırmacı, evrendeki bu mizan ve düzenin tesadüfen oluşamayacağı sonucuna varmıştır. Bu durum, Allah-âlem ilişkisi bağlamında aşağıdakilerden hangisine doğrudan bir kanıt oluşturur?

    • A) Âlemin kendi kendine var olma ve ilahi bir irade olmadan dengesini koruma gücüne sahip olduğuna
    • B) Allah'ın âlemi bir ölçü, mizan ve gayelilik içerisinde yaratarak varlığını sürdürdüğüne
    • C) Şehadet âlemindeki somut varlıkların gayb âlemindeki varlıklara nitelikçe üstün olduğuna
    • D) İnsanın doğadaki mekânsal düzeni ve evrensel yasaları tamamen değiştirme yetkisine sahip olduğuna
    • E) Evrendeki mekânsal dengenin tek amacının insan merkezli maddi ihtiyaçları karşılamaktan ibaret olduğuna
11. 11.

    Bir öğrenci, evrendeki fiziksel mekânların ve gök cisimlerinin kusursuz düzenini gösteren bir varlık şeması incelemekte ve şehadet âlemindeki bu ölçülü yapının Yaratıcı ile olan ilişkisini tefekkür etmektedir. Bu mekânsal temsil üzerinden Allah-âlem ilişkisini sorgulayan bir öğrencinin varacağı en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Âlemdeki mekânsal düzen ve ölçü, Allah’ın varlığını, birliğini ve evreni her an gözetip yönettiğini gösteren bir delildir.
    • B) Şehadet âlemindeki varlıkların fiziksel konumları tesadüfi süreçlerle şekillenmiş olup ilahi iradeden bağımsızdır.
    • C) Fiziksel mekânın incelenmesi, duyu organlarıyla algılanamayan gayb âlemine dair tam ve olgusal bilgiye ulaşmak için tek başına yeterlidir.
    • D) Evrendeki düzenli yapı yaratılışın tamamlandığını ve Yaratıcı’nın âlemle olan bağının sona erdiğini kanıtlar.
    • E) Varlıkların evrendeki mekânsal dağılımı insan aklının tefekkür etmesini imkânsız kılan tam bir belirsizlik içerir.
12. 12.

    Bir öğrenci, somut varlıklar ile gayb âlemini kapsayan evrenin mekânsal düzenine dair hazırlanan bir şemayı incelemekte ve insanoğlunun bu sistemdeki yerini tefekkür etmektedir. Bu mekânsal temsil üzerinden Allah-âlem ilişkisini sorgulayan öğrencinin ulaştığı en temel yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Âlem, kendi kendine var olan ve ilahi müdahaleye ihtiyaç duymayan bağımsız bir yapıdır.
    • B) Gayb âlemi ile şehadet âlemi tamamen birbirinden kopuk olup evrende hiçbir bütüncül düzen bulunmamaktadır.
    • C) Âlemdeki tüm varlık dengesi, Yaratıcı'nın varlığına, mutlak ilim ve kudretine muhtaç bir ilişkiyi gösterir.
    • D) İnsan, mekânsal evren modelinde varlık hiyerarşisinin en üstünde yer alarak evreni tek başına idare eder.
    • E) Yaratıcı'nın âlemle olan münasebeti yalnızca ilk yaratılışla sınırlı olup sonrasını tesadüflere bırakmıştır.
13. 13.

    Bir öğrenci, şehadet âleminin fiziki yapısını ve canlıların bu yapıda birbiriyle olan uyumunu gösteren mekânsal bir evren haritasını incelemektedir. Bu harita üzerinde evrendeki gök cisimlerinin yörüngeleri ile canlıların yaşam alanlarındaki hassas ekolojik denge açıkça temsil edilmektedir. Öğrencinin bu mekânsal temsil üzerinden Allah-âlem ilişkisini tefekkür ederek varlıklar arasındaki kusursuz düzenden hareketle aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşması beklenir?

    • A) Âlemin kendi kendine rastlantısal süreçlerle şekillendiğine
    • B) İnsanın âlemdeki mekânsal konumunun onu Yaratıcı'dan bağımsız kıldığına
    • C) Fiziki evrendeki ölçü ve nizamın, tek bir Yaratıcı'nın ilim ve kudretine delil olduğuna
    • D) Görülen âlemin, gayb âleminden tamamen kopuk ve ilişkisiz hareket ettiğine
    • E) Evrendeki canlı ve cansız varlıkların gayesiz bir karmaşa içinde yer aldığına
14. 14.

    Bir mekânsal varlık şemasında; mikro âlemden makro âleme ve gayb boyutuna kadar tüm varlık katmanları koordinatlandırılmış, merkezine ise varlığın kaynağı olarak Allah'ın yaratma, yaşatma ve idare etme sıfatları yerleştirilmiştir. Bu mekânsal temsili tefekkür eden bir öğrencinin, Allah-âlem ilişkisine dair ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi İslam'ın temel kaynaklarıyla ve kelamî ilkelerle doğrudan çelişir?

    • A) Allah, yaratılmış olan hiçbir mekâna veya koordinata sınırlandırılamaz; tüm âlemi kuşatıcıdır.
    • B) Maddi ve manevi âlemin tamamı varlığını her an Allah'ın yaratmasına ve korumasına borçludur.
    • C) Evren bir kez tasarlandıktan sonra kendi mekanik yasalarıyla baş başa bırakılmış, ilahi müdahale sona ermiştir.
    • D) İnsanın âlemdeki konumu, gözlemleyebildiği ve gözlemleyemediği varlık alanlarıyla kurduğu tefekkür ilişkisine dayanır.
    • E) Âlemdeki nizam, ölçü ve uyum, Yaratıcı'nın mutlak ilim ve kudretinin somut birer göstergesidir.
15. 15.

    Bir sınıfta Allah-âlem ilişkisi konusunu işleyen öğrenciler, varlık alanlarını mekânsal bir şema ile tanımlamışlardır. Şemada fiziksel evren (şehadet âlemi) iç dairede, fizik ötesi alan (gayb âlemi) dış dairede yer alırken, tüm bu katmanların sınırlarını kuşatan ve her noktasında etkin olan unsur ilahi kudret olarak simgelenmiştir. Bu mekânsal temsilden hareketle Allah-âlem ilişkisine dair yapılan değerlendirmelerden hangisi İslam tefekkür ilkeleriyle tam olarak örtüşür?

    • A) Allah, evreni yarattıktan sonra doğa kanunlarını belirleyip âlemden tamamen çekilmiştir.
    • B) Şehadet âlemi ile gayb âlemi ilahi iradenin kapsayıcılığı dışında kalan bağımsız alanlardır.
    • C) Allah, âlemi yoktan var eden ve her an varlığını, düzenini kuşatıcı iradesiyle sürdüren yegâne yaratıcıdır.
    • D) Âlemdeki düzen ve değişimler, ilahi bir müdahale olmaksızın sadece varlıkların kendi iç dinamikleriyle gerçekleşir.
    • E) Gayb âlemi ilahi kudretin ulaştığı, şehadet âlemi ise insan iradesinin tek başına hâkim olduğu alandır.
16. 16.

    Bir ekosistemin ve yaşam alanının mekânsal temsil haritasında; görünür unsurların (nehirler, canlılar, dağlar) görünmeyen temel doğa kanunlarıyla mükemmel bir mizan içinde işlediği gösterilmektedir. Bu mekânsal temsil üzerinden Allah-âlem ilişkisini tefekkür eden bir öğrencinin, varlığın düzeni ve Yaratıcı'nın konumu hakkında yapacağı en kuşatıcı değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Âlemdeki tüm fiziksel ve biyolojik yapılar kendiliğinden oluşmuş olup insan bu mekânsal yapıda tamamen bağımsız bir yöneticidir.
    • B) Mekânsal temsil genelinde görülen denge ve uyum, Yaratıcı'nın ilim ve kudretinin bir tecellisi olup insanı tefekkür ile sorumluluğunu idrak etmeye yöneltir.
    • C) Şehadet âlemindeki görünen ögeler Allah-âlem ilişkisini açıklamada tek başına yeterli olduğundan gayb âlemine dair çıkarım yapılamaz.
    • D) Âlemin mekânsal düzeni insan müdahalesiyle biçimlendiği için Yaratıcı'nın evrendeki süreçlere müdahalesi söz konusu değildir.
    • E) İnsanın varlık düzeni içindeki yeri diğer canlılarla tamamen aynı seviyede olduğundan Yaratıcı karşısında özel bir ahlaki sorumluluk doğurmaz.
17. 17.

    Bir öğrenci tasarladığı mekânsal varlık şemasında âlemi 'şehadet alanı' (insanlar, canlılar, gök cisimleri) ve 'gayb alanı' (melekler, görünmeyen varlıklar) biçiminde haritalandırmış; her iki alanın da varlığını ve işleyişini merkezdeki ilahi iradeye bağlamıştır. Şemadaki bu mekânsal temsil dikkate alındığında, Allah-âlem ilişkisi hakkında ulaşılabilecek en kuşatıcı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Âlem yalnızca duyu organlarıyla algılanabilen somut varlıklardan ibarettir.
    • B) Allah, evreni yarattıktan sonra kendi yasalarına devrederek müdahalesini sonlandırmıştır.
    • C) Allah, görünen ve görünmeyen tüm varlık boyutlarının tek yaratıcısı ve mutlak hâkimidir.
    • D) Gayb alanı, şehadet alanındaki varlıkların özgür seçimleriyle biçimlenen bağımsız bir yapıdır.
    • E) İnsan, varlık hiyerarşisindeki konumu gereği gayb alanındaki varlıkları yönetme yetkisine sahiptir.
18. 18.

    Yeryüzündeki ekosistemlerin mekânsal dağılımını ve uyumunu inceleyen bir öğrenci, Allah-âlem ilişkisini tefekkür ederek bu düzenin rastlantısal olmadığını savunmaktadır. Öğrencinin bu iddiasına temel oluşturabilecek en güçlü kanıta dayalı değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Âlemdeki tüm mekânsal yapılar ve biyolojik dengeler, Allah'ın ilim ve kudretinin somut göstergeleri olup yaratılışın belirli bir ölçüyle gerçekleştiğini kanıtlar.
    • B) Evrendeki fiziksel ve mekânsal varlıklar kendi kendine oluşmuş, Allah ise sadece ruhani âlemin düzenini üstlenmiştir.
    • C) Yeryüzündeki coğrafi ve mekânsal dağılım değişken olduğu için varlıkların devamlılığı ilahi iradeden bağımsız hareket etmektedir.
    • D) Allah'ın âlemle ilişkisi yalnızca ilk yaratılış anıyla sınırlı olup mevcut mekânsal düzen tamamen doğa yasalarının eseridir.
    • E) Şehadet âlemindeki mekânsal uyum insan aklıyla kavranamayacak boyutta olduğundan bu konuda zihinsel bir çıkarım yapmak olanaksızdır.
19. 19.

    Bir ekosistem haritasındaki mekânsal dengenin, canlıların yaşam alanlarının ve iklim kuşaklarının birbiriyle kusursuz uyum içinde bulunmasının tesadüfle açıklanamayacağını tefekkür eden bir öğrenci, evrendeki bu düzenin kaynağını sorgulamaktadır. Bu mekânsal uyum ve düzen, Allah-âlem ilişkisi açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

    • A) Yaratıcı'nın evreni meydana getirdikten sonra kendi işleyişine terk ettiği fikrine ulaşılır.
    • B) Âlemdeki ilahi nizamın ve mekânsal dengenin, Yaratıcı'nın sürekli ilmi, iradesi ve kudretiyle sağlandığı sonucuna varılır.
    • C) Görünen âlemdeki fiziksel dengenin yalnızca insanların müdahalesi ve gayretiyle korunduğu anlaşılır.
    • D) Maddi varlık alanının gayb âleminden tümüyle bağımsız, rastlantısal süreçlerle şekillendiği görülür.
    • E) Yaratıcı ile âlem arasındaki bağın yalnızca ilk yaratılış anına özgü geçici bir ilişki olduğu çıkarımı yapılır.