Farklı metabolik evrelerdeki bitkisel dokuların incelendiği bir araştırmada; hızla bölünen kök ucu hücrelerinde, dinlenme halindeki parankima hücrelerinde ve metabolizma hızı en alt düzeye inmiş tohum embriyosunda enerji tüketim hızlarının farklı olduğu, ancak hiçbir canlı yapıda bu değerin sıfıra düşmediği belirlenmiştir. Bu araştırma verisine dayanılarak canlılık ile enerji arasındaki ilişki hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

A) Canlıların enerji gereksinimi yalnızca yeni hücrelerin üretildiği büyüme ve bölünme evreleriyle sınırlıdır.

B) Hücresel yapıların canlılığını koruyabilmesi için harcanması gereken enerji miktarı tüm dokularda eşittir.

C) Canlılığın sürdürülmesi, metabolik hız ne kadar azalsa da hücresel düzenin korunması için kesintisiz bir enerji akışını zorunlu kılar.

D) Canlı dokular metabolik aktivitelerini en aza indirdiklerinde dışarıdan ya da depodan enerji harcamadan varlıklarını koruyabilir.

E) Hücrelerde enerji tüketim hızının farklılaşması, dokuların canlılık niteliğini tamamen kaybetmesinden kaynaklanır.

Endospor oluşturan bir bakteri türünde enerji üretim ve tüketiminin durma noktasına geldiği evrede büyüme, bölünme ve aktif madde iletimi gibi süreçlerin tamamen durduğu; ortam koşulları normale dönüp hücrede ATP üretimi yeniden başladığında ise bu işlevlerin hızla tekrar faaliyete geçtiği saptanmıştır. Bu gözlem verisine dayanılarak canlılık ile enerji arasındaki ilişki hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

A) Canlılığa özgü aktif yaşamsal süreçlerin ve hücresel işlevlerin yürütülmesi, hücrede kesintisiz ve kullanılabilir enerji bulunmasına bağlıdır.

B) Hücreler metabolik faaliyetlerini durdurduklarında dahi yapısal bütünlüklerini ve çoğalma yeteneklerini sınırsız bir süre boyunca koruyabilir.

C) Canlıların büyümesi ve bölünmesi için gereken enerji ihtiyacı hücre zarından doğrudan alınan serbest ATP molekülleriyle karşılanır.

D) Enerji üretiminin minimum düzeye inmesi, canlıların çevreleriyle madde alışverişini ve biyokütle artışını hızlandıran bir durumdur.

E) Canlılık faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için hücrelerin enerji harcamaksızın yalnızca pasif fiziksel süreçlerden yararlanması yeterlidir.

Bir ekosistemde üreticilerden son tüketicilere doğru aktarılan enerjinin yaklaşık %90'ının yaşamsal faaliyetler ve ısı yoluyla çevreye dağıldığı, trofik basamaklar arasında yalnızca %10'luk bir payın aktarılabildiği saptanmıştır. Bu veriden hareketle canlıların yaşamını sürdürebilmesinde enerjiye duyulan gereksinim hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

A) Canlılar çevreye ısı olarak yayılan enerjiyi soğurarak biyokimyasal tepkimelerinde doğrudan yeniden kullanabilir.

B) Ekosistemdeki enerji miktarı basamaklar arasında arttığı için üst trofik düzeydeki canlıların dış kaynaklı enerjiye ihtiyacı kalmaz.

C) Canlılar besin zincirinde aktarılan enerjiyi maddeler gibi kapalı bir döngüye sokarak hiç kayıp vermeden tüketir.

D) Tüketici canlılar metabolik faaliyetlerinde enerji harcamadıklarından yaşamlarını sürdürmek için üreticilere bağımlı değildir.

E) Canlılar enerjiyi inorganik maddeler gibi geri dönüştüremediğinden, canlılığın ve biyolojik düzenin sürmesi kesintisiz bir enerji girdisine bağlıdır.

Madde geçişine kapalı özdeş iki fanustan birincisine sürekli ışık enerjisi verilirken ikincisi tamamen karanlık ortamda tutulmuş; bir süre sonra karanlık fanustaki üretici, tüketici ve ayrıştırıcıların tamamının öldüğü, aydınlık fanusta ise canlılığın dengeli biçimde sürdüğü belirlenmiştir. Bu deney verilerine dayanılarak canlılık ile enerji ilişkisine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

A) Tüketici canlılar enerjiyi döngüsel olarak yeniden kullanabildikleri için üreticiler olmasa da varlıklarını korur.

B) Dışarıdan enerji girişi olmasa dahi ayrıştırıcı faaliyetleri ekosistemdeki enerji ihtiyacını tek başına karşılar.

C) Madde döngülerinin kapalı sistemde kesintisiz sürmesi, canlıların dış kaynaklı enerjiye olan gereksinimini ortadan kaldırır.

D) Canlılar metabolik hızlarını asgari düzeye indirerek enerjiye ihtiyaç duymadan yaşam döngülerini tamamlayabilir.

E) Canlılığın ve biyolojik düzenin sürdürülebilmesi, sisteme dışarıdan kesintisiz bir enerji akışının bulunmasına bağlıdır.

Fiziksel olarak tamamen hareketsiz ve dinlenme durumunda bulunan sağlıklı bir memelinin bazal metabolizma sürecinde harcadığı enerjinin büyük kısmının; hücre içi iyon dengesinin korunması, yıpranan biyomoleküllerin onarımı ve temel hücresel düzenin sürdürülmesi için tüketildiği belirlenmiştir. Bu veriye dayanılarak canlılık ile enerji ilişkisine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

A) Canlılarda enerji tüketimi yalnızca çevreyle doğrudan fiziksel iş yapıldığında gerçekleşir.

B) Hücresel yapılar oluştuktan sonra bunların bütünlüğünü korumak için ilave enerjiye ihtiyaç duyulmaz.

C) Yaşamın devamlılığı için gereken enerji miktarı canlının yalnızca yer değiştirme hızına bağlıdır.

D) Canlılar metabolik faaliyetlerini tamamen sıfırlayarak enerjisiz ortamda kalıcı olarak varlıklarını sürdürebilir.

E) Canlılığın sürdürülmesi, hiçbir dış iş yapılmasa dahi hücresel düzenin ve iç dengenin korunması için kesintisiz enerji girdisi gerektirir.

Sağlıklı bir insanda herhangi bir anda bulunan serbest ATP miktarının yalnızca 50 gram civarında olmasına karşın, gün boyunca üretilip harcanan toplam ATP miktarının yaklaşık 65 kilogram olduğu saptanmıştır. Bu veriye dayanılarak canlılık ile enerji ilişkisine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?

A) Canlılar günlük enerji gereksinimlerinin tamamını hücre dışından hazır aldıkları ATP molekülleriyle karşılar.

B) Canlılığın devamı, yüksek miktarda ATP depolanmasıyla değil, enerjinin kesintisiz biçimde sürekli dönüştürülmesiyle sağlanır.

C) Hücrelerdeki anlık ATP miktarının azlığı, temel canlılık faaliyetlerinin enerjiye ihtiyaç duymadan da sürebildiğini kanıtlar.

D) Hücre içi tepkimelerde açığa çıkan ısı enerjisi, yeni ATP sentezi için doğrudan kimyasal bağ enerjisine çevrilir.

E) Canlı dokularda enerji tüketimi yalnızca hareket ve büyüme gibi yüksek efor gerektiren süreçlerle sınırlıdır.

Kemosentez yapan canlıların organik besin üretim mekanizmasına ilişkin bilimsel yayınları değerlendiren bir öğrenci, bu metabolik sürece dair aşağıdaki yargılardan hangisini doğrular?

A) Organik besin sentezi sırasında temel enerji kaynağı olarak klorofil pigmentiyle soğurulan ışık kullanılır.

B) İnorganik maddelerin oksidasyonuyla sağlanan kimyasal enerji, karbondioksitten organik madde üretiminde harcanır.

C) Kemosentez yapabilen canlılar, yaşamsal faaliyetleri için gerekli karbon ihtiyacını hazır organik bileşiklerden karşılar.

D) Kemosentez tepkimeleri, gelişmiş yapılı ökaryotik hücrelerin kloroplast ve mitokondri organellerinde yürütülür.

E) Besin üretim basamakları yalnızca ortamda serbest oksijenin ve doğrudan güneş ışığının bulunduğu aydınlık evrede gerçekleşir.

Kemosentez yoluyla besin üretimini inceleyen bir öğrenci, bu metabolik faaliyeti gerçekleştiren canlıların enerji dönüşümleri ve genel özellikleri hakkındaki araştırma bulgularını değerlendirmektedir. Buna göre öğrencinin güvenilir bilimsel kaynaklara dayanarak doğrulayacağı bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Organik madde sentezini yalnızca ışık enerjisinin ortamda bulunduğu zaman dilimlerinde tamamlarlar.

B) İnorganik maddeleri birleştirirken tepkimeleri başlatmak için klorofil pigmentini kullanırlar.

C) Çekirdek ve zarlı organellere sahip çok hücreli ökaryot canlılar tarafından gerçekleştirilirler.

D) Besin sentezi için gereken enerjiyi bazı inorganik maddeleri oksitleyerek elde ederler.

E) Atmosferdeki serbest oksijen oranını artırmak amacıyla ürettikleri gazı doğrudan dış ortama verirler.

Kemosentez olayının gerçekleşme koşulları ile ilgili bilimsel makaleleri inceleyen bir öğrenci, bu metabolik sürecin fotoototrofiden ayrılan yönlerine dair bir araştırma raporu hazırlamaktadır. Bu öğrencinin güvenilir kaynaklara dayanarak raporunda yer vereceği doğrulanmış bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Organik besin üretiminde karbon kaynağı olarak ortamdaki hazır organik bileşikler parçalanarak kullanılır.

B) Kimyasal enerjinin üretimi sırasında klorofil pigmentleri elektron aktarım zincirinde doğrudan görev alır.

C) Organik besin sentezi için ışığa ihtiyaç duyulmadığından bu süreç hem aydınlık hem de karanlıkta gerçekleşebilir.

D) Biyosferde yer alan ökaryotik ve prokaryotik tek hücrelilerin tamamı bu metabolik yolla besin üretebilir.

E) İnorganik maddelerin oksitlenmesi için gereken enerji ortamın yüksek sıcaklığından doğrudan soğurulur.

Kemosentez yapabilen canlılar üzerine yayımlanan bilimsel araştırma bulgularını inceleyen bir öğrenci, bu metabolik faaliyeti gerçekleştiren organizmaların genel özelliklerini doğrulamak istemektedir. Buna göre öğrencinin incelediği güvenilir kaynaklara dayanarak kemosentez ile ilgili doğrulayacağı bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Besin üretimi sırasında inorganik maddeler kloroplast organelinde enzimatik yollarla birleştirilir.

B) Reaksiyonların başlaması ve sürdürülmesi doğrudan güneş ışığının varlığına bağlıdır.

C) Canlılar sentezleyecekleri organik besinin karbon kaynağını ortamdaki hazır organik bileşiklerden karşılar.

D) Canlılar aleminde kemosentez yoluyla besin üretimi yalnızca bazı prokaryot organizmalar tarafından gerçekleştirilir.

E) Enerji dönüşümü sürecinde gerekli elektronlar suyun ışık yardımıyla parçalanması sonucu serbest kalır.

Kemosentez sürecini inceleyen bilimsel kaynaklarda, ototrof canlıların organik besin üretimi için ihtiyaç duydukları kimyasal enerjiyi karşılama yolları açıklanmaktadır. Buna göre kemosentez olayı ile ilgili güvenilir bilimsel yayınlarda yer alan doğrulanmış bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

A) İnorganik maddelerin oksidasyonu sonucu açığa çıkan kimyasal enerjinin organik besin sentezinde kullanılması

B) Hücredeki kloroplast organelinde depolanan kimyasal enerjinin doğrudan besin yapısına katılması

C) Organik besin sentezinin sadece aydınlık ortamlarda ve ışık soğurucu pigmentler aracılığıyla tamamlanması

D) Süreçte üretilen oksijen gazının tamamının atmosfere verilerek küresel dengenin korunması

E) Canlılar dünyasında sadece gelişmiş ökaryot hücre yapısına sahip ototrof canlılarca yürütülmesi

Kemosentez mekanizmasına ilişkin bilimsel literatürü tarayan bir öğrenci, elde ettiği bilgileri doğrulamak amacıyla bir kontrol listesi hazırlamıştır. Bu öğrencinin ulaştığı kaynaklara dayanarak doğruluğunu onaylayacağı bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Klorofil pigmenti yardımıyla soğurdukları ışık enerjisini ATP sentezinde kullanırlar.

B) Organik besin sentezi sırasında karbon kaynağı olarak dış ortamdaki hazır glikozu tüketirler.

C) İnorganik maddelerin oksidasyonuyla sağlanan kimyasal enerjiyi organik madde üretiminde kullanırlar.

D) Sitoplazmalarında fotosentez enzimleri aracılığıyla su moleküllerini fotolize uğratırlar.

E) Gelişmiş tek hücreli ökaryot canlılar tarafından yalnızca gündüz saatlerinde gerçekleştirilirler.

Kemosentez konusunda hazırlayacağı bilgi görseli için güvenilir kaynaklardan veri toplayan bir öğrenci, topladığı bilgilerin doğruluğunu kontrol etmektedir. Buna göre öğrencinin hazırlayacağı görselde kemosentezin temel mekanizmasına ilişkin yer vermesi gereken bilimsel olarak doğru açıklama aşağıdakilerden hangisidir?

A) Organik besin sentezi için gereken enerji, hücre zarındaki klorofil moleküllerinin foton soğurmasıyla sağlanır.

B) İnorganik maddelerin oksidasyonu sırasında üretilen oksijen moleküllerinin tümü atmosfere serbest gaz olarak salınır.

C) İnorganik bileşiklerin oksitlenmesiyle elde edilen kimyasal enerji, karbondioksitin organik besine indirgenmesinde kullanılır.

D) Kemosentez tepkimeleri yalnızca güneş ışığının tamamen engellendiği karanlık evrelerde gerçekleştirilebilir.

E) Kemosentetik besin üretimi, zarlı organellere sahip tüm tek hücreli ökaryotik organizmalarda yaygın olarak görülür.

Kemosentez sürecine dair güvenilir araştırma bulgularını inceleyen bir araştırmacı, bu metabolik olayın gerçekleşme koşullarını ve mekanizmasını değerlendirmektedir. Buna göre araştırmacının kemosentez hakkında doğrulayabileceği bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Besin üretimi sırasında kimyasal enerjinin tutulabilmesi için hücrede klorofil pigmentinin bulunması zorunludur.

B) Karbonhidrat sentezi tepkimeleri yalnızca güneş ışığının mevcut olduğu aydınlık zaman dilimlerinde yürütülür.

C) Kemosentez yeteneği, ökaryotik hücre yapısına sahip kloroplast taşımayan bazı sucul bitkilerde de görülür.

D) Besin sentezi için gereken enerji, ortamdaki hazır organik maddelerin hücresel solunumla parçalanması sonucu sağlanır.

E) Organik besin üretiminde tüketilen kimyasal enerji, çevredeki bazı inorganik maddelerin oksidasyonu yoluyla elde edilir.

Bir araştırmacı, tek hücreli bir organizmanın bulunduğu ortamdaki besin kaynağını sınırlandırarak hücre içi ATP düzeyini, protein sentezi hızını ve hücre canlılığını belirli aralıklarla kaydetmiştir. İnceleme sonucunda ATP miktarındaki düşüşe paralel olarak protein sentezinin giderek yavaşladığı, zar potansiyelinin bozulduğu ve belirli bir eşik değerin altında hücresel canlılığın tamamen sona erdiği saptanmıştır. Bu deneysel verilere dayalı olarak canlılık ile enerji arasındaki ilişki hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılır?

A) Hücreler canlılıklarını korumak amacıyla ihtiyaç duydukları ATP moleküllerini doğrudan dış ortamdan hazır olarak alır.

B) Canlılar hücresel bütünlüklerini ve hayati metabolik süreçlerini devam ettirebilmek için sürekli bir enerji akışına muhtaçtır.

C) Hücre içi ATP üretimi durduğunda hücresel yapının korunması yalnızca pasif taşıma mekanizmalarıyla uzun süre sağlanabilir.

D) Enerji ihtiyacı canlıların yalnızca büyüme ve çoğalma gibi dönemsel faaliyetleri sırasında ortaya çıkan geçici bir gereksinimdir.

E) Metabolik faaliyetlerin devamı için ortamdaki besin moleküllerinin varlığı, hücrede ATP üretilmese bile canlılığı tek başına korur.

Laboratuvar ortamında incelenen bir hücre kültüründe metabolik bir engelleyici kullanılarak ATP üretimi tamamen durdurulmuş; kısa süre sonra hücre içi iyon dengesinin bozulduğu, protein sentezinin kesintiye uğradığı ve hücrenin canlılığını yitirdiği gözlenmiştir. Bu deneysel bulgulara dayanarak canlılık ve enerji ilişkisine yönelik aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

A) Hücreler metabolik faaliyetleri için ihtiyaç duydukları enerjiyi dış ortamdan doğrudan hazır ATP olarak karşılar.

B) Yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesi ve hücresel düzenin korunması kesintisiz bir enerji dönüşümünü zorunlu kılar.

C) Hücre içi iyon derişimlerinin kararlı tutulması enerji tüketimi gerektirmeyen pasif süreçlerle kesintisiz sağlanır.

D) Canlı sistemler enerji üretim mekanizmaları engellendiğinde metabolik faaliyetlerini kalıcı olarak askıya alabilir.

E) Makromolekül sentezi gibi anabolik tepkimeler hücresel enerji kaynağı bulunmasa da kendiliğinden tamamlanır.

Bir araştırmacı, özdeş tek hücreli canlı popülasyonlarını uygun çevresel koşullara sahip ortamlarda incelemiş; hücresel ATP üretimi engellenen popülasyonda aktif taşıma ve protein sentezi gibi süreçlerin durduğunu ve hücrelerin canlılığını kaybettiğini tespit etmiştir. Bu verilerden hareketle canlılık ve enerji ilişkisi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) Hücreler, metabolik faaliyetlerini sürdürebilmek ve iç dengelerini koruyabilmek için biyolojik olarak kullanılabilir enerjiye zorunlu olarak ihtiyaç duyar.

B) Canlılar hücresel enerji üretimi durduğunda da homeostaziyi koruyarak yaşam döngülerini kesintisiz devam ettirebilir.

C) Hücre içi yaşamsal faaliyetlerin ve biyosentez tepkimelerinin tamamı enerji harcanmasına gerek duyulmadan kendiliğinden tamamlanır.

D) Canlılar metabolik faaliyetleri için gereken enerjiyi yalnızca dış ortamdan doğrudan aldıkları hazır ATP molekülleriyle karşılar.

E) Enerji yetersizliği durumunda hücreler öncelikle protein sentezi hızını artırarak canlı kalma süresini uzatır.

Işık enerjisi kullanılmadan besin sentezinin nasıl gerçekleştiğini araştıran bir öğrencinin, güvenilir bilimsel kaynaklardan kemosentez sürecine ilişkin ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi biyolojik olarak doğrudur?

A) Besin sentezi için gereken enerji, inorganik maddelerin oksitlenmesiyle elde edilir.

B) Kimyasal bağ enerjisi, klorofil pigmenti tarafından soğurulan fotonlardan sağlanır.

C) Karbon kaynağı olarak atmosferdeki karbondioksit yerine hazır organik bileşikler kullanılır.

D) Besin üretimi sırasında yan ürün olarak atmosfere serbest oksijen gazı salınır.

E) Işıksız ortamda besin üretimi yalnızca çok hücreli ökaryotik organizmalarda görülür.

Bir araştırmacı, güneş ışığının ulaşamadığı derin deniz tabanlarındaki ekosistemlerde üreticilerin besin sentezleme mekanizmalarını güvenilir bilimsel kaynaklardan araştırmaktadır. Bu araştırmacı, kemosentez yapan canlıların organik besin üretimi sürecine ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisini doğrulamalıdır?

A) Besin üretimi için gerekli enerjiyi inorganik maddelerin oksidasyonundan sağladıklarını

B) Karbon kaynağı olarak ortamdaki hazır organik bileşikleri tükettiklerini

C) Tepkimeleri gerçekleştirmek amacıyla klorofil pigmentlerini kullandıklarını

D) Enerji dönüşümü sürecinde doğrudan güneş ışığından yararlandıklarını

E) Oksidasyon reaksiyonlarını ökaryotik hücrelerin kloroplast organelinde tamamladıklarını

Güneş ışığının ulaşmadığı derin deniz hidrotermal bacalarındaki ekosistemi araştıran bir öğrenci, üretici canlıların gerçekleştirdiği kemosentez süreciyle ilgili güvenilir bilimsel kaynaklardan bilgi toplamıştır. Öğrencinin ulaştığı bu araştırma verilerine göre kemosentez ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Besin üretimi için gereken enerji, inorganik maddelerin oksitlenmesiyle karşılanır.

B) Karbon döngüsüne katkı sağlamak amacıyla karbon kaynağı olarak yalnızca organik moleküller kullanılır.

C) Enerji eldesi ve aktarımı aşamalarında klorofil pigmenti doğrudan görev alır.

D) Bu metabolik olay yalnızca ökaryotik hücre yapısına sahip canlılar tarafından yürütülür.

E) Tepkimelerin tamamında çevreye mutlaka serbest oksijen gazı salınır.

Işık enerjisinin bulunmadığı ortamlarda organik besin sentezinin nasıl gerçekleştiğini araştıran bir öğrencinin, güvenilir bilimsel kaynaklardan ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisini doğrulaması beklenir?

A) Kemosentetik canlılar, besin üretimi için gereken enerjiyi klorofil aracılığıyla ortamdaki ısı enerjisinden sağlarlar.

B) Kemosentez süreci, ışık fotonlarına doğrudan bağımlı olduğundan yalnızca gündüz saatlerinde gerçekleşebilir.

C) Kemosentez yapan canlılar, besin üretmek için gereken enerjiyi inorganik maddeleri oksitleyerek elde ederler.

D) Kemosentetik canlılar, organik besin sentezinde karbon kaynağı olarak karbondioksit yerine serbest azotu kullanırlar.

E) Kemosentez yapan canlılar, üretici olmayıp yalnızca organik besinleri hücre dışına salgıladıkları enzimlerle parçalarlar.

Işık enerjisi kullanılmadan besin sentezinin nasıl gerçekleştiğini araştıran bir öğrencinin güvenilir bilimsel kaynaklardan ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi kemosentez yapan canlılar için geçerlidir?

A) Besin üretimi için gereken enerji, inorganik maddelerin oksitlenmesiyle açığa çıkan kimyasal enerjiden sağlanır.

B) Karbon döngüsüne katkı sağlamak amacıyla karbon kaynağı olarak ortamdaki hazır glikoz molekülleri tüketilir.

C) Organik madde sentezinin başlatılabilmesi için hücre zarında klorofil pigmentinin bulunması zorunludur.

D) Besin sentez basamakları yalnızca gündüz saatlerinde ve belirli bir ışık şiddeti altında yürütülür.

E) Canlılar gereksinim duydukları enerjiyi doğrudan diğer canlıların organik atıklarını sindirerek karşılar.

Işık enerjisinin bulunmadığı ortamlarda besin sentezinin nasıl gerçekleştiğini araştıran bir öğrenci, bilimsel kaynaklardan kemosentez sürecine ait verileri incelemektedir. Buna göre öğrencinin ulaştığı güvenilir kaynaklarda kemosentez mekanizmasına dair doğrulaması gereken temel bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Besin üretimi için gereken enerji, inorganik maddelerin oksitlenmesiyle sağlanır.

B) Karbon döngüsüne katkı sağlamak amacıyla dış ortamdan glikoz molekülleri doğrudan alınır.

C) Tepkimelerin başlayabilmesi için klorofil pigmentinin kimyasal bağ enerjisini soğurması gerekir.

D) Besin sentezi sürecinde atmosfere serbest oksijen gazı salınması zorunlu bir basamaktır.

E) Canlılar organik besin üretimini yalnız özelleşmiş çift zarlı organellerinde tamamlar.

Kemosentez yapan canlıların ışık enerjisi kullanmadan organik besin üretme süreçlerini araştıran bir öğrencinin ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

A) Besin sentezi için gereken enerji, inorganik maddelerin oksitlenmesiyle açığa çıkan kimyasal enerjiden karşılanır.

B) Organik besin sentezi sürecinde ihtiyaç duyulan temel enerji, kloroplast organelinde soğurulan ışıktan sağlanır.

C) Canlılar organik molekülleri sentezlemek yerine doğrudan dış ortamdaki diğer organizmaları tüketerek beslenir.

D) Besin üretimi yalnız hücresel solunum sırasında çevreye yayılan ısının doğrudan bağlanmasıyla yürütülür.

E) Karbondioksitin organik maddeye dönüştürülebilmesi için ortamda mutlaka görünür ışık bulunması gerekir.

Işık enerjisi kullanılmadan besin sentezinin nasıl gerçekleştiğini araştıran bir öğrencinin, güvenilir bilimsel kaynaklara dayanarak doğrulayabileceği bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kemosentez sürecinde organik besin sentezi yalnızca güneş ışığı varlığında yürütülür.

B) Kemosentez yapan canlılar besin üretimi için gerekli enerjiyi inorganik maddelerin oksitlenmesiyle elde eder.

C) Kemosentez faaliyeti bitki ve alg gibi kloroplast taşıyan gelişmiş ökaryot canlılarda gerçekleşir.

D) Kemosentetik organizmalar temel karbon kaynağı olarak dış ortamdan aldıkları hazır glikozu kullanır.

E) Işık enerjisi olmadan besin sentezi yalnızca zorunlu anaerobik mantar türleri tarafından yürütülür.

Bir öğrenci, bilimsel kaynaklardan kemosentez yapan canlıların enerji ve besin üretim süreçlerine ilişkin topladığı bilgileri doğrulamak istemektedir. Buna göre öğrencinin ulaştığı aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak doğrulanabilir bir bilgidir?

A) Karbon kaynağı olarak atmosferdeki oksijen gazını tüketirler.

B) Yalnızca klorofilleri sayesinde ışık enerjisini soğurarak organik besin üretirler.

C) Bazı inorganik maddeleri oksitleyerek açığa çıkan kimyasal enerjiyle besin sentezlerler.

D) Besin sentezi için gerekli olan enerjiyi doğrudan güneşten alırlar.

E) Olayı gerçekleştiren tüm canlılar çok hücreli ökaryotik organizmalardır.

Güneş ışığının ulaşamadığı derin deniz hidrotermal bacaları çevresindeki ekosistemlerde üretici canlıların besin sentezi süreçlerini araştıran bir öğrencinin, bilimsel kaynaklardan edindiği aşağıdaki bilgilerden hangisini doğrulaması beklenir?

A) Organik madde üretimini klorofil pigmentleri sayesinde ışık enerjisini soğurarak gerçekleştirirler.

B) İnorganik maddelerin oksitlenmesiyle açığa çıkan kimyasal enerjiyi organik besin sentezinde kullanırlar.

C) Besin sentezi için gereksinim duydukları tüm enerjiyi ortamdaki hazır organik atıkları ayrıştırarak karşılarlar.

D) Besin üretimi sürecini kloroplast organeline sahip gelişmiş ökaryotik hücreler yürütür.

E) Işık enerjisi bulunmadığı için besin sentezini yalnızca gece saatlerinde durdurup gündüz aktifleşirler.

Bir araştırmacı, “Işık enerjisi kullanılmadan inorganik maddelerden organik besin sentezi nasıl gerçekleşir?” sorusuna yönelik güvenilir bilimsel veri tabanlarındaki araştırma bulgularını incelemektedir. Araştırmacının bu inceleme sonucunda kemosentez ile ilgili doğrulayabileceği bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Besin sentezi için gereken enerji, inorganik maddelerin oksitlenmesi sonucu açığa çıkan kimyasal enerjiden karşılanır.

B) Tepkimelerde gereksinim duyulan kimyasal bağ enerjisi, hazır alınan organik besinlerin hücresel solunumla parçalanmasıyla sağlanır.

C) Organik madde üretiminin başlatılabilmesi için hücre zarında bulunan klorofil pigmentlerinin uyarılması zorunludur.

D) Besin üretimi yalnızca kloroplast organeline ve gelişmiş enzim sistemlerine sahip ökaryotik organizmalarda gerçekleşir.

E) Biyokimyasal dönüşümlerin tamamlanabilmesi için ortamda mutlaka görünür ışık dalga boylarının bulunması gerekir.

Bir öğrenci grubu, fotosentezde karbondioksit kullanımının ürün oluşumuna etkisini incelemek amacıyla özdeş su bitkileriyle iki düzenek hazırlamıştır. Işık şiddeti ve sıcaklığın sabit tutulduğu deneyde; birinci kaba kaynatılıp soğutulmuş (karbondioksiti uzaklaştırılmış) su, ikinci kaba ise sodyum bikarbonat (karbondioksit kaynağı) eklenmiş su konularak birim zamanda oluşan gaz kabarcığı sayıları kaydedilmiştir. Bu kontrollü deneydeki bağımsız değişken ve fotosentez ürünü olarak gözlenen çıktı aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

A) Bağımsız Değişken: Karbondioksit varlığı — Deney Çıktısı: Oksijen gazı

B) Bağımsız Değişken: Işık şiddeti — Deney Çıktısı: Glikoz miktarı

C) Bağımsız Değişken: Sıcaklık derecesi — Deney Çıktısı: Karbondioksit gazı

D) Bağımsız Değişken: Su miktarı — Deney Çıktısı: Madensel tuzlar

E) Bağımsız Değişken: Oksijen yoğunluğu — Deney Çıktısı: Su buharı

Işıklı bir ortamda özdeş iki su bitkisiyle hazırlanan deney düzeneklerinden birine karbondioksit kaynağı olan sodyum bikarbonat eklenmiş, diğerine eklenmemiştir. Deney sürecinde bitkilerden birim zamanda çıkan gaz kabarcığı sayıları karşılaştırıldığına göre bu deneyin bağımsız değişkeni ile tüpte biriken gazın türü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) Ortamdaki karbondioksit miktarı — Oksijen

B) Birim zamanda çıkan gaz miktarı — Karbondioksit

C) Kullanılan ışığın şiddeti — Oksijen

D) Ortamdaki karbondioksit miktarı — Karbondioksit

E) Bitkinin kloroplast sayısı — Glikoz

Özdeş su bitkileri kullanılarak hazırlanan iki deney düzeneğinden birine karbondioksit kaynağı olarak sodyum bikarbonat eklenmiş, ışık ve sıcaklık gibi diğer tüm koşullar sabit tutularak birim zamanda açığa çıkan gaz kabarcığı sayısı karşılaştırılmıştır. Bu deneyde incelenen bağımsız değişken ve ölçülen bağımlı değişken aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

A) Bağımsız değişken: Işık şiddeti — Bağımlı değişken: Tüketilen su miktarı

B) Bağımsız değişken: Ortam sıcaklığı — Bağımlı değişken: Tüketilen karbondioksit miktarı

C) Bağımsız değişken: Karbondioksit miktarı — Bağımlı değişken: Birim zamanda üretilen oksijen gazı miktarı

D) Bağımsız değişken: Üretilen oksijen miktarı — Bağımlı değişken: Bitkideki klorofil miktarı

E) Bağımsız değişken: Işığın dalga boyu — Bağımlı değişken: Deney süresi

Bir öğrenci grubu, özdeş su bitkileri kullanarak hazırladığı iki deney düzeneğinde ışık şiddetini ve sıcaklığı sabit tutmuş; düzeneklerden yalnızca birine karbondioksit kaynağı olan sodyum bikarbonat eklemiştir. Belirli bir süre sonra sodyum bikarbonat eklenen düzenekte birim zamanda üretilen gaz kabarcığı sayısının diğer düzenekten belirgin şekilde fazla olduğu belirlenmiştir. Buna göre yapılan kontrollü deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Deneydeki bağımsız değişken karbondioksit varlığı, bağımlı değişken ise açığa çıkan oksijen miktarıdır.

B) Deneydeki bağımlı değişken ortamın sıcaklığı, bağımsız değişken ise birim zamandaki kabarcık sayısıdır.

C) Düzeneklerde açığa çıkan gaz kabarcıkları fotosentezde tüketilen karbondioksit gazını temsil eder.

D) Deneyde sabit tutulan ışık şiddeti ve sıcaklık faktörleri araştırmanın bağımsız değişkenleridir.

E) Sodyum bikarbonat eklenmesi bitkinin fotosentez hızını düşürerek oksijen üretimini yavaşlatmıştır.

Bir öğrenci, özdeş iki saksı bitkisinden birini cam fanus içine potasyum hidroksit (karbondioksit tutucu) çözeltisiyle, diğerini ise sadece su kabıyla koyarak ışıklı ortamda bekletmiş ve deney sonunda yalnızca karbondioksit tutucu bulunmayan bitkinin yapraklarında nişasta tespit etmiştir. Buna göre öğrencinin kurduğu bu kontrollü deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Deneyin bağımsız değişkeni, ortama karbondioksit sağlanıp sağlanmamasıdır.

B) Deneyin bağımlı değişkeni, bitkilerin maruz bırakıldığı ortamdaki ışık şiddetidir.

C) Deneyde kullanılan potasyum hidroksit çözeltisi ortama serbest oksijen vermiştir.

D) Deney süresince kontrol edilen sabit değişken, yapraklarda biriken nişasta miktarıdır.

E) Bu deneyin temel amacı, fotosentezde suyun parçalanmasıyla oluşan ürünleri saptamaktır.

Özdeş iki su bitkisi kullanılarak hazırlanan ışıklı deney düzeneklerinden birine karbondioksit kaynağı olan sodyum bikarbonat ilave edilmiş, diğerine ise herhangi bir madde eklenmemiştir. Deney sürecinde her iki düzenekten birim zamanda çıkan gaz kabarcığı sayıları sayılarak kaydedilmiştir. Bu deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Deneyin temel amacı, ışık şiddetinin fotosentez sırasında üretilen glikoz miktarına etkisini belirlemektir.

B) Deney düzeneklerinin farklı sıcaklıklarda tutulması, elde edilen verilerin bilimsel geçerliğini artırır.

C) Deneyin bağımsız değişkeni ortamdaki karbondioksit miktarı, bağımlı değişkeni ise birim zamanda üretilen oksijen gazı miktarıdır.

D) Deneyin bağımlı değişkeni ortama eklenen sodyum bikarbonat, bağımsız değişkeni ise ışığın dalga boyudur.

E) Deney tüplerinde biriken gaz kabarcıkları, fotosentez sürecinde doğrudan harcanan karbondioksit gazıdır.

Özdeş iki su bitkisi (Elodea) ile hazırlanan aydınlık bir deney ortamında, düzeneklerden birinin suyuna karbondioksit kaynağı olan sodyum bikarbonat eklenmiş, diğerine ise eklenmemiştir. Belirli bir süre sonra sodyum bikarbonat eklenen düzenekte birim zamanda çıkan gaz kabarcığı sayısının daha fazla olduğu gözlendiğine göre, bu deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Deneyin bağımsız değişkeni, birim zamanda üretilen gaz kabarcığı sayısıdır.

B) Ortamdaki karbondioksit varlığı fotosentez hızını ve buna bağlı olarak oksijen üretimini artırmıştır.

C) Deney düzeneklerinde sabit tutulan kontrollü değişken, suya eklenen inorganik karbon kaynağıdır.

D) Açığa çıkan gaz kabarcıkları, bitkinin fotosentezde doğrudan dışarı verdiği karbondioksit gazıdır.

E) Işık alma süresi düzenekler arasında farklı tutulduğu için elde edilen veriler fotosentezi açıklamakta yetersizdir.

Işıklı bir ortamda tutulan özdeş iki su bitkisinden birincisinin bulunduğu suya sodyum bikarbonat ilave edilerek karbondioksit sağlanmış, ikincisinin bulunduğu sudaki karbondioksit ise kaynatılıp soğutularak ortamdan uzaklaştırılmıştır. Deney süresince yalnızca birinci düzenekteki bitkiden oksijen gazı çıkışı gözlendiğine göre, bu deneyin sonuçları fotosentez süreciyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini doğrudan kanıtlar?

A) Işık olmadan da bitkiler ortamdaki karbondioksiti tüketerek oksijen üretebilir.

B) Fotosentezde oksijen açığa çıkabilmesi için ortamda karbondioksit bulunması gerekir.

C) Karbondioksit derişimi azaldıkça bitkinin birim zamanda ürettiği oksijen miktarı artar.

D) Bitkilerin fotosentezde kullandığı temel hidrojen ve elektron kaynağı karbondioksittir.

E) Suyun varlığı, ortamda karbondioksit olmasa bile fotosentezin devamı için tek başına yeterlidir.

Özdeş su bitkileriyle hazırlanan ve tüm çevresel etkenlerin sabit tutulduğu iki deney düzeneğinden birine sodyum bikarbonat ilave edilerek ortamdaki çözünmüş karbondioksit miktarı artırılmış, diğerine ise herhangi bir madde eklenmemiştir. Deney süresince bitkilerden birim zamanda çıkan oksijen kabarcığı sayıları kaydedildiğine göre, bu araştırmanın bağımsız ve bağımlı değişkenleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?

A) Işık şiddeti — Karbondioksit miktarı

B) Karbondioksit miktarı — Birim zamanda üretilen oksijen miktarı

C) Sıcaklık değeri — Tüketilen su miktarı

D) Üretilen glikoz miktarı — Karbondioksit miktarı

E) Birim zamanda üretilen oksijen miktarı — Işık şiddeti

Fotosentezde karbondioksit kullanımının organik madde üretimi üzerindeki etkisini araştırmak isteyen bir öğrenci grubu, ışıklı ortamda özdeş iki saksı bitkisinden birinin bulunduğu cam fanusa karbondioksit tutucu potasyum hidroksit (KOH) yerleştirirken diğer fanusu kontrol grubu olarak bırakmıştır. Deney süresi sonunda her iki bitkiden alınan yapraklara iyot çözeltisi damlatılarak nişasta oluşumu incelenmiştir. Buna göre tasarlanan bu kontrollü deneydeki bağımsız değişken ile fotosentez ürünü olan nişastanın varlığını kanıtlayan gözlem aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) Bağımsız değişken: Işık şiddeti / Gözlem: Yaprakta klorofil miktarının artması

B) Bağımsız değişken: Karbondioksit varlığı / Gözlem: İyot damlatılan yaprakta mavi-mor renk değişimi

C) Bağımsız değişken: Ortam sıcaklığı / Gözlem: Fanus iç yüzeyinde su damlacıklarının yoğunlaşması

D) Bağımsız değişken: Topraktaki su miktarı / Gözlem: Kök hücrelerinde glikoz depolanması

E) Bağımsız değişken: Sentezlenen nişasta miktarı / Gözlem: Yaprağın doğal yeşil rengini koruması

Fotosentez reaksiyonlarının işleyişini modellemek isteyen bir araştırmacı, izole kloroplastlarla hazırlanan üç farklı deney ortamında şu verileri elde etmiştir: Birinci ortamda ışık ve su varlığında ATP, NADPH ve oksijen miktarının arttığı; ikinci ortamda karbondioksit, ATP ve NADPH sağlandığında karanlıkta dahi basit şeker üretildiği; üçüncü ortamda ise su bulunmadığında ışığa rağmen hem ATP ve NADPH eldesinin hem de şeker sentezinin durduğu saptanmıştır. Bu veriler doğrultusunda fotosentezin evrelerini ve evreler arası madde akışını açıklayan bilimsel bir model oluşturan öğrencinin aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşması beklenir?

A) Işıktan bağımsız evrede basit şeker üretimi için gereken ATP ve NADPH molekülleri, kloroplast tarafından doğrudan hücresel solunumdan sağlanır.

B) Işığa bağlı evrede suyun parçalanmasıyla serbest kalan oksijen atomları, ışıktan bağımsız evrede sentezlenen organik besinin iskeletini oluşturur.

C) Işığa bağlı evrede suyun kullanımıyla üretilen kimyasal enerji ve indirgeyici güç, ışıktan bağımsız evrede karbondioksitten şeker sentezini sağlar.

D) Karbondioksit molekülleri ışığa bağlı evrede ışık enerjisini doğrudan soğurup parçalanarak atmosfere verilen serbest oksijen gazını oluşturur.

E) Suyun fotolizi ve oksijen açığa çıkması süreci, ışıktan bağımsız evrede sentezlenen organik besinlerin ışık altında yıkılmasıyla tetiklenir.

Bir öğrencinin fotosentez reaksiyonlarını açıklamak amacıyla oluşturduğu model taslağında; ışığa bağımlı evrede suyun parçalanması sonucu oluşan serbest oksijenin doğrudan Calvin döngüsüne aktarıldığı, Calvin döngüsünde sentezlenen ATP moleküllerinin ise ışığa bağımlı evrede suyun parçalanmasında tüketildiği varsayılmıştır. Bu model taslağının bilimsel olarak kabul gören fotosentez modeliyle uyumlu hâle getirilmesi için hangi düzeltme yapılmalıdır?

A) Oksijenin Calvin döngüsünde glikoz yapısına katıldığı, ATP'nin ise ışıktan bağımsız evrede üretilip kloroplast dışına aktarıldığı belirtilmelidir.

B) Suyun parçalanmasıyla oluşan oksijenin atmosfere verildiği, ATP'nin ise ışığa bağımlı evrede üretilerek Calvin döngüsünde tüketildiği belirtilmelidir.

C) Suyun parçalanmasının Calvin döngüsünde gerçekleştiği, açığa çıkan serbest oksijenin ise ışığa bağımlı evrede harcandığı ifade edilmelidir.

D) Calvin döngüsünden ışığa bağımlı evreye ATP aktarıldığı, oksijenin ise karbondioksit tutulması sırasında yan ürün olarak ortama bırakıldığı gösterilmelidir.

E) Işığa bağımlı evrede suyun değil karbondioksitin parçalandığı, oluşan oksijenin ise organik besin sentezinde kullanıldığı şeklinde değiştirilmelidir.

Bir araştırmacı kloroplastın tilakoit zarında ışık ve su kullanılarak oksijen ve ATP üretildiğini, stromasında ise karbondioksit tutulup bu ATP harcanarak glikoz sentezlendiğini tespit etmiştir. Bu veriler doğrultusunda fotosentezin genel işleyişini modelleyen bir öğrencinin ulaştığı çıkarımlardan hangisi bilimsel olarak geçerlidir?

A) Atmosfere salınan oksijen gazının temel kaynağı, stromada glikoz sentezine katılan karbondioksit molekülleridir.

B) Işığa bağlı evrede sentezlenen ATP molekülleri, stromada karbondioksitten organik besin üretimi sürecinde tüketilir.

C) Işıktan bağımsız evrede glikoz sentezinin başlayabilmesi için stroma sıvısındaki pigmentlerin doğrudan ışık soğurması gerekir.

D) Tilakoit zarda gerçekleşen suyun parçalanması tepkimesi, stromadaki glikoz sentezi tamamlandıktan sonra atıkları yok etmek için başlar.

E) Tilakoit zarda üretilen ATP molekülleri kloroplast dışına aktarılarak bitki hücresinin tüm yaşamsal faaliyetlerinde harcanır.

Bir grup öğrencinin fotosentez reaksiyonlarını açıklamak için tasarladığı model taslağında şu bilgiler yer almaktadır: Işığa bağımlı reaksiyonlarda suyun parçalanması ve ETS aracılığıyla ATP ile NADPH üretilip karbondioksit açığa çıkar; ışıktan bağımsız reaksiyonlarda ise glikoz sentezi için ışık enerjisi doğrudan soğurularak atmosferden alınan oksijen tüketilir. Bu taslağın bilimsel olarak kabul gören fotosentez modeliyle tam uyumlu hâle gelmesi için aşağıdaki düzenlemelerden hangisi yapılmalıdır?

A) Karbondioksit çıkışı yerine ATP tüketimi yazılmalı, ışıktan bağımsız evreye su girişi eklenmelidir.

B) Işığa bağımlı reaksiyonlarda açığa çıkan gaz oksijen olarak, ışıktan bağımsız reaksiyonlarda tüketilen gaz ise karbondioksit olarak düzeltilmelidir.

C) Suyun fotolizi ışıktan bağımsız reaksiyonlara aktarılmalı, NADPH üretimi ışıktan bağımsız evrede gösterilmelidir.

D) Işığa bağımlı evrede ATP sentezi iptal edilmeli, glikoz sentezinin doğrudan ışık enerjisiyle gerçekleştiği belirtilmelidir.

E) Oksijen gazının ışıktan bağımsız evrede atmosfere verildiği, karbondioksitin ise ışığa bağımlı evrede harcandığı ifade edilmelidir.

Fotosentez reaksiyonlarının işleyişini modellemek amacıyla yapılan bir deneyde; ortama ışık verildiğinde H2O tüketilerek O2, ATP ve NADPH üretildiği, ortam karartıldığında ise ortamda yeterli ATP ve NADPH bulunduğu sürece CO2 tüketiminin ve organik besin üretiminin bir süre daha devam ettiği belirlenmiştir. Bu deney verilerine dayalı olarak fotosentez reaksiyonlarının evreleri arasındaki ilişkiyi modelleyen bir öğrencinin ulaştığı aşağıdaki sonuçlardan hangisi bilimsel olarak geçerlidir?

A) Atmosfere verilen serbest oksijen gazının temel kaynağı, ışıktan bağımsız evrede parçalanan karbondioksit molekülleridir.

B) Işıktan bağımsız evre reaksiyonları, ışığa bağlı evreden bağımsız olarak ortamda yalnızca karbondioksit bulunması durumunda kesintisiz sürer.

C) Işıktan bağımsız evre, doğrudan ışığa gereksinim duymayıp ışığa bağlı evrede sentezlenen ATP ve NADPH moleküllerini kullanarak organik besin üretir.

D) Işığa bağlı evrede sentezlenen ATP ve NADPH molekülleri, karbondioksit varlığından bağımsız olarak doğrudan glikozun yapısına katılır.

E) Suyun parçalanması ve oksijen üretimi, ışıktan bağımsız evrede sentezlenen organik besinlerin sağladığı kimyasal enerjiyle tetiklenir.

Fotosentez sürecini modellemek isteyen bir öğrenci, kloroplastta gerçekleşen iki temel evre arasındaki madde ve enerji aktarımını aşağıdaki tabloda özetlemiştir: Işığa Bağlı Evre Girdiler: Işık enerjisi, Su, ADP, NADP+ Çıktılar: Oksijen, X, Y Işıktan Bağımsız Evre Girdiler: Karbondioksit, X, Y Çıktılar: Glikoz (Organik besin), Z, T Öğrencinin oluşturduğu bilimsel modele göre X, Y, Z ve T simgeleriyle gösterilen moleküllerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) X molekülü ışığa bağlı evrede sentezlenen ATP olup defosforilasyona uğrayarak Z (ADP) biçiminde ilk evreye aktarılır.

B) Y molekülü karbondioksitin parçalanması sonucu serbest kalan ve ışıktan bağımsız evreye doğrudan iletilen hidrojendir.

C) Z ve T molekülleri organik besin sentezi sırasında suyun fotoliziyle açığa çıkan elektronları doğrudan bağlayan yapılardır.

D) X ve Y moleküllerinin üretimi kloroplast stromasında gerçekleşirken tüketimi tilakoit zarda tamamlanır.

E) T molekülü ışıktan bağımsız evrede karbondioksiti bağlayarak indirgenen klorofil pigmentini temsil eder.

Fotosentez reaksiyonlarındaki temel madde dönüşümlerini modelleyen bir öğrenci, kloroplastta gerçekleşen evreleri çalışma notlarında şu şekilde eşleştirmiştir: Işığa bağlı evre: Su harcanır; ATP, NADPH ve organik besin üretilir.Işıktan bağımsız evre: Karbondioksit, ATP ve NADPH harcanır; oksijen gazı üretilir.Oluşturulan bu modelin bilimsel gerçeklerle tam uyumlu hâle gelmesi için hangi iki bileşenin birbiriyle yer değiştirmesi gerekir?

B) Organik besin ile oksijen gazı

E) Karbondioksit ile organik besin

Fotosentez reaksiyonlarının işleyişini modelleyen bir öğrenci; ışığa bağlı evrede su ve ışık kullanılarak I, ATP ve NADPH üretildiğini, ışıktan bağımsız evrede ise II, ATP ve NADPH kullanılarak organik besin sentezlendiğini belirtmiştir. Ayrıca bu bilimsel modelde, ışıktan bağımsız evrede tüketilen moleküllerin ışığa bağlı evreye III olarak geri aktarıldığını kaydetmiştir. Buna göre hazırlanan modelin bilimsel olarak doğru kabul edilmesi için I, II ve III numaralı yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

A) I: Karbondioksit — II: Oksijen — III: ATP ve NADPH

B) I: Oksijen — II: Su — III: FAD ve ATP

C) I: Oksijen — II: Karbondioksit — III: ADP ve NADP+

D) I: Glikoz — II: Karbondioksit — III: Oksijen ve ATP

E) I: Karbondioksit — II: Glikoz — III: NADP+ ve klorofil

Bir öğrenci, fotosentez reaksiyonlarının genel işleyişini modellemek amacıyla evrelerin girdi-çıktı ilişkilerini listelemiştir. Hazırlanan modelde; ışığa bağlı evrenin girdileri su, ışık, ADP ve NADP⁺; çıktıları ise K molekülü, ATP ve L molekülü olarak gösterilmiştir. Işıktan bağımsız evrede ise ortama eklenen karbondioksit ile birlikte ilk evreden aktarılan ATP ve L kullanılarak basit organik besin üretildiği, açığa çıkan ADP ve NADP⁺ moleküllerinin ışığa bağlı evreye geri döndüğü belirtilmiştir. Bu modele göre K ve L molekülleri ile evreler arası etkileşim hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) K molekülü, ışıktan bağımsız evrede karbondioksitin indirgenmesinde doğrudan hidrojen vericisi olarak kullanılır.

B) L molekülü, suyun parçalanması sonucu açığa çıkarak hücresel solunumda kullanılmak üzere atmosfere verilir.

C) L molekülü, suyun parçalanmasıyla elde edilen elektron ve hidrojenleri taşıyan indirgenmiş NADPH'dir.

D) K molekülü, ışıktan bağımsız evrede sentezlenecek basit şekerin karbon iskeletini oluşturmak için tüketilir.

E) K ve L molekülleri, ışıktan bağımsız evrede organik madde yıkımıyla ATP üretilmesinde görev yapar.

Bir tek hücreli canlı popülasyonunda hücresel enerji (ATP) üretimini tamamen durduran özgül bir madde uygulandığında; aktif taşımanın sonlandığı, biyosentez tepkimelerinin durduğu ve bir süre sonra hücresel organizasyonun bozularak canlılığın sona erdiği tespit edilmiştir. Elde edilen bu verilere dayanarak canlılık ve enerji ilişkisine yönelik aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

A) Hücreler tüm madde geçiş süreçlerinde doğrudan kimyasal enerji tüketmek zorundadır.

B) Canlı sistemlerde hücresel düzenin ve hayatsal faaliyetlerin korunması kesintisiz enerji kullanımına bağlıdır.

C) Canlılar ortam koşulları elverişsiz hale geldiğinde kendi enerjilerini yoktan var edebilirler.

D) Enerji üretimi engellenen hücreler metabolik atıkları ortamdan uzaklaştırmak için bölünmeyi hızlandırır.

E) Hücrelerde enerji yetersizliği öncelikle pasif taşıma mekanizmalarının bozulmasına neden olur.

Bir hücre kültüründe ATP üretiminin kademeli olarak sınırlandırıldığı bir deneyde; hücre içi ATP miktarı azaldıkça aktif madde iletimi ve protein sentezinin yavaşladığı, ATP üretiminin tamamen durdurulması durumunda ise hücrelerin iç dengelerini koruyamayarak öldüğü belirlenmiştir. Elde edilen bu verilere dayanılarak canlılık ve enerji ilişkisi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılır?

A) Hücreler, metabolik ve yapısal bütünlüklerini korumak için kesintisiz bir enerji dönüşümüne ihtiyaç duyar.

B) Canlılar, ATP yokluğunda da temel sentez tepkimelerini depolanmış besinleri doğrudan tüketerek sürdürebilir.

C) Hücre içi madde taşınımı süreçlerinin tamamı doğrudan ve yalnızca ATP tüketimine bağımlı olarak yürütülür.

D) ATP sentezi engellenen hücreler metabolizmalarını uyku durumuna alarak canlılıklarını süresiz korur.

E) Canlılarda enerji gerektiren hücresel süreçler yalnızca büyüme ve hücre bölünmesi dönemleriyle sınırlıdır.

Bir amip popülasyonu üzerinde yapılan kontrollü bir çalışmada, metabolik bir engelleyici uygulanarak hücrelerin ATP sentezi durdurulmuştur. İzleme sürecinde hücre zarından madde iletiminin bozulduğu, besin alımının durduğu, iç dengenin (homeostazinin) korunamadığı ve kısa süre sonra hücresel canlılığın sona erdiği kaydedilmiştir. Bu deneysel verilere dayalı olarak canlılık ile enerji ilişkisine yönelik aşağıdaki değerlendirmelerden hangisine ulaşılabilir?

A) Hücreler, ATP sentezi gerçekleşmese bile yaşamsal işlevlerini pasif süreçlerle kesintisiz sürdürebilir.

B) Canlılığın devamlılığı ve hücresel düzenin korunması, hücrede kesintisiz bir enerji (ATP) akışının varlığına bağlıdır.

C) Canlı hücrelerde hücresel enerjiye yalnızca çoğalma ve hücre bölünmesi süreçlerinde gereksinim duyulur.

D) Hücre içi enerji üretimi kesildiğinde hücreler, iç dengesini korumak için doğrudan ortamdaki besin moleküllerinin enerjisini harcar.

E) Hücre içi dengenin korunması ve madde alışverişinin düzenlenmesi, enerjiden tümüyle bağımsız işleyen süreçlerdir.

Giriş Yap

Giriş

Güneşten Besinlere Kazanım PDF İndir

MEB · 10. Sınıf · Biyoloji · ENERJİ

10. Sınıf Biyoloji dersi "Güneşten Besinlere" konusu için MEB müfredatına uygun 58 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Soruları PDF olarak indirebilirsin.

Sorular

1.
Farklı metabolik evrelerdeki bitkisel dokuların incelendiği bir araştırmada; hızla bölünen kök ucu hücrelerinde, dinlenme halindeki parankima hücrelerinde ve metabolizma hızı en alt düzeye inmiş tohum embriyosunda enerji tüketim hızlarının farklı olduğu, ancak hiçbir canlı yapıda bu değerin sıfıra düşmediği belirlenmiştir. Bu araştırma verisine dayanılarak canlılık ile enerji arasındaki ilişki hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?
- A) Canlıların enerji gereksinimi yalnızca yeni hücrelerin üretildiği büyüme ve bölünme evreleriyle sınırlıdır.
- B) Hücresel yapıların canlılığını koruyabilmesi için harcanması gereken enerji miktarı tüm dokularda eşittir.
- C) Canlılığın sürdürülmesi, metabolik hız ne kadar azalsa da hücresel düzenin korunması için kesintisiz bir enerji akışını zorunlu kılar.
- D) Canlı dokular metabolik aktivitelerini en aza indirdiklerinde dışarıdan ya da depodan enerji harcamadan varlıklarını koruyabilir.
- E) Hücrelerde enerji tüketim hızının farklılaşması, dokuların canlılık niteliğini tamamen kaybetmesinden kaynaklanır.
2.
Endospor oluşturan bir bakteri türünde enerji üretim ve tüketiminin durma noktasına geldiği evrede büyüme, bölünme ve aktif madde iletimi gibi süreçlerin tamamen durduğu; ortam koşulları normale dönüp hücrede ATP üretimi yeniden başladığında ise bu işlevlerin hızla tekrar faaliyete geçtiği saptanmıştır. Bu gözlem verisine dayanılarak canlılık ile enerji arasındaki ilişki hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?
- A) Canlılığa özgü aktif yaşamsal süreçlerin ve hücresel işlevlerin yürütülmesi, hücrede kesintisiz ve kullanılabilir enerji bulunmasına bağlıdır.
- B) Hücreler metabolik faaliyetlerini durdurduklarında dahi yapısal bütünlüklerini ve çoğalma yeteneklerini sınırsız bir süre boyunca koruyabilir.
- C) Canlıların büyümesi ve bölünmesi için gereken enerji ihtiyacı hücre zarından doğrudan alınan serbest ATP molekülleriyle karşılanır.
- D) Enerji üretiminin minimum düzeye inmesi, canlıların çevreleriyle madde alışverişini ve biyokütle artışını hızlandıran bir durumdur.
- E) Canlılık faaliyetlerinin sürdürülebilmesi için hücrelerin enerji harcamaksızın yalnızca pasif fiziksel süreçlerden yararlanması yeterlidir.
3.
Bir ekosistemde üreticilerden son tüketicilere doğru aktarılan enerjinin yaklaşık %90'ının yaşamsal faaliyetler ve ısı yoluyla çevreye dağıldığı, trofik basamaklar arasında yalnızca %10'luk bir payın aktarılabildiği saptanmıştır. Bu veriden hareketle canlıların yaşamını sürdürebilmesinde enerjiye duyulan gereksinim hakkında aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?
- A) Canlılar çevreye ısı olarak yayılan enerjiyi soğurarak biyokimyasal tepkimelerinde doğrudan yeniden kullanabilir.
- B) Ekosistemdeki enerji miktarı basamaklar arasında arttığı için üst trofik düzeydeki canlıların dış kaynaklı enerjiye ihtiyacı kalmaz.
- C) Canlılar besin zincirinde aktarılan enerjiyi maddeler gibi kapalı bir döngüye sokarak hiç kayıp vermeden tüketir.
- D) Tüketici canlılar metabolik faaliyetlerinde enerji harcamadıklarından yaşamlarını sürdürmek için üreticilere bağımlı değildir.
- E) Canlılar enerjiyi inorganik maddeler gibi geri dönüştüremediğinden, canlılığın ve biyolojik düzenin sürmesi kesintisiz bir enerji girdisine bağlıdır.
4.
Madde geçişine kapalı özdeş iki fanustan birincisine sürekli ışık enerjisi verilirken ikincisi tamamen karanlık ortamda tutulmuş; bir süre sonra karanlık fanustaki üretici, tüketici ve ayrıştırıcıların tamamının öldüğü, aydınlık fanusta ise canlılığın dengeli biçimde sürdüğü belirlenmiştir. Bu deney verilerine dayanılarak canlılık ile enerji ilişkisine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?
- A) Tüketici canlılar enerjiyi döngüsel olarak yeniden kullanabildikleri için üreticiler olmasa da varlıklarını korur.
- B) Dışarıdan enerji girişi olmasa dahi ayrıştırıcı faaliyetleri ekosistemdeki enerji ihtiyacını tek başına karşılar.
- C) Madde döngülerinin kapalı sistemde kesintisiz sürmesi, canlıların dış kaynaklı enerjiye olan gereksinimini ortadan kaldırır.
- D) Canlılar metabolik hızlarını asgari düzeye indirerek enerjiye ihtiyaç duymadan yaşam döngülerini tamamlayabilir.
- E) Canlılığın ve biyolojik düzenin sürdürülebilmesi, sisteme dışarıdan kesintisiz bir enerji akışının bulunmasına bağlıdır.
5.
Fiziksel olarak tamamen hareketsiz ve dinlenme durumunda bulunan sağlıklı bir memelinin bazal metabolizma sürecinde harcadığı enerjinin büyük kısmının; hücre içi iyon dengesinin korunması, yıpranan biyomoleküllerin onarımı ve temel hücresel düzenin sürdürülmesi için tüketildiği belirlenmiştir. Bu veriye dayanılarak canlılık ile enerji ilişkisine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?
- A) Canlılarda enerji tüketimi yalnızca çevreyle doğrudan fiziksel iş yapıldığında gerçekleşir.
- B) Hücresel yapılar oluştuktan sonra bunların bütünlüğünü korumak için ilave enerjiye ihtiyaç duyulmaz.
- C) Yaşamın devamlılığı için gereken enerji miktarı canlının yalnızca yer değiştirme hızına bağlıdır.
- D) Canlılar metabolik faaliyetlerini tamamen sıfırlayarak enerjisiz ortamda kalıcı olarak varlıklarını sürdürebilir.
- E) Canlılığın sürdürülmesi, hiçbir dış iş yapılmasa dahi hücresel düzenin ve iç dengenin korunması için kesintisiz enerji girdisi gerektirir.
6.
Sağlıklı bir insanda herhangi bir anda bulunan serbest ATP miktarının yalnızca 50 gram civarında olmasına karşın, gün boyunca üretilip harcanan toplam ATP miktarının yaklaşık 65 kilogram olduğu saptanmıştır. Bu veriye dayanılarak canlılık ile enerji ilişkisine dair aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?
- A) Canlılar günlük enerji gereksinimlerinin tamamını hücre dışından hazır aldıkları ATP molekülleriyle karşılar.
- B) Canlılığın devamı, yüksek miktarda ATP depolanmasıyla değil, enerjinin kesintisiz biçimde sürekli dönüştürülmesiyle sağlanır.
- C) Hücrelerdeki anlık ATP miktarının azlığı, temel canlılık faaliyetlerinin enerjiye ihtiyaç duymadan da sürebildiğini kanıtlar.
- D) Hücre içi tepkimelerde açığa çıkan ısı enerjisi, yeni ATP sentezi için doğrudan kimyasal bağ enerjisine çevrilir.
- E) Canlı dokularda enerji tüketimi yalnızca hareket ve büyüme gibi yüksek efor gerektiren süreçlerle sınırlıdır.
7.
Kemosentez yapan canlıların organik besin üretim mekanizmasına ilişkin bilimsel yayınları değerlendiren bir öğrenci, bu metabolik sürece dair aşağıdaki yargılardan hangisini doğrular?
- A) Organik besin sentezi sırasında temel enerji kaynağı olarak klorofil pigmentiyle soğurulan ışık kullanılır.
- B) İnorganik maddelerin oksidasyonuyla sağlanan kimyasal enerji, karbondioksitten organik madde üretiminde harcanır.
- C) Kemosentez yapabilen canlılar, yaşamsal faaliyetleri için gerekli karbon ihtiyacını hazır organik bileşiklerden karşılar.
- D) Kemosentez tepkimeleri, gelişmiş yapılı ökaryotik hücrelerin kloroplast ve mitokondri organellerinde yürütülür.
- E) Besin üretim basamakları yalnızca ortamda serbest oksijenin ve doğrudan güneş ışığının bulunduğu aydınlık evrede gerçekleşir.
8.
Kemosentez yoluyla besin üretimini inceleyen bir öğrenci, bu metabolik faaliyeti gerçekleştiren canlıların enerji dönüşümleri ve genel özellikleri hakkındaki araştırma bulgularını değerlendirmektedir. Buna göre öğrencinin güvenilir bilimsel kaynaklara dayanarak doğrulayacağı bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Organik madde sentezini yalnızca ışık enerjisinin ortamda bulunduğu zaman dilimlerinde tamamlarlar.
- B) İnorganik maddeleri birleştirirken tepkimeleri başlatmak için klorofil pigmentini kullanırlar.
- C) Çekirdek ve zarlı organellere sahip çok hücreli ökaryot canlılar tarafından gerçekleştirilirler.
- D) Besin sentezi için gereken enerjiyi bazı inorganik maddeleri oksitleyerek elde ederler.
- E) Atmosferdeki serbest oksijen oranını artırmak amacıyla ürettikleri gazı doğrudan dış ortama verirler.
9.
Kemosentez olayının gerçekleşme koşulları ile ilgili bilimsel makaleleri inceleyen bir öğrenci, bu metabolik sürecin fotoototrofiden ayrılan yönlerine dair bir araştırma raporu hazırlamaktadır. Bu öğrencinin güvenilir kaynaklara dayanarak raporunda yer vereceği doğrulanmış bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Organik besin üretiminde karbon kaynağı olarak ortamdaki hazır organik bileşikler parçalanarak kullanılır.
- B) Kimyasal enerjinin üretimi sırasında klorofil pigmentleri elektron aktarım zincirinde doğrudan görev alır.
- C) Organik besin sentezi için ışığa ihtiyaç duyulmadığından bu süreç hem aydınlık hem de karanlıkta gerçekleşebilir.
- D) Biyosferde yer alan ökaryotik ve prokaryotik tek hücrelilerin tamamı bu metabolik yolla besin üretebilir.
- E) İnorganik maddelerin oksitlenmesi için gereken enerji ortamın yüksek sıcaklığından doğrudan soğurulur.
10.
Kemosentez yapabilen canlılar üzerine yayımlanan bilimsel araştırma bulgularını inceleyen bir öğrenci, bu metabolik faaliyeti gerçekleştiren organizmaların genel özelliklerini doğrulamak istemektedir. Buna göre öğrencinin incelediği güvenilir kaynaklara dayanarak kemosentez ile ilgili doğrulayacağı bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Besin üretimi sırasında inorganik maddeler kloroplast organelinde enzimatik yollarla birleştirilir.
- B) Reaksiyonların başlaması ve sürdürülmesi doğrudan güneş ışığının varlığına bağlıdır.
- C) Canlılar sentezleyecekleri organik besinin karbon kaynağını ortamdaki hazır organik bileşiklerden karşılar.
- D) Canlılar aleminde kemosentez yoluyla besin üretimi yalnızca bazı prokaryot organizmalar tarafından gerçekleştirilir.
- E) Enerji dönüşümü sürecinde gerekli elektronlar suyun ışık yardımıyla parçalanması sonucu serbest kalır.
11.
Kemosentez sürecini inceleyen bilimsel kaynaklarda, ototrof canlıların organik besin üretimi için ihtiyaç duydukları kimyasal enerjiyi karşılama yolları açıklanmaktadır. Buna göre kemosentez olayı ile ilgili güvenilir bilimsel yayınlarda yer alan doğrulanmış bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) İnorganik maddelerin oksidasyonu sonucu açığa çıkan kimyasal enerjinin organik besin sentezinde kullanılması
- B) Hücredeki kloroplast organelinde depolanan kimyasal enerjinin doğrudan besin yapısına katılması
- C) Organik besin sentezinin sadece aydınlık ortamlarda ve ışık soğurucu pigmentler aracılığıyla tamamlanması
- D) Süreçte üretilen oksijen gazının tamamının atmosfere verilerek küresel dengenin korunması
- E) Canlılar dünyasında sadece gelişmiş ökaryot hücre yapısına sahip ototrof canlılarca yürütülmesi
12.
Kemosentez mekanizmasına ilişkin bilimsel literatürü tarayan bir öğrenci, elde ettiği bilgileri doğrulamak amacıyla bir kontrol listesi hazırlamıştır. Bu öğrencinin ulaştığı kaynaklara dayanarak doğruluğunu onaylayacağı bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Klorofil pigmenti yardımıyla soğurdukları ışık enerjisini ATP sentezinde kullanırlar.
- B) Organik besin sentezi sırasında karbon kaynağı olarak dış ortamdaki hazır glikozu tüketirler.
- C) İnorganik maddelerin oksidasyonuyla sağlanan kimyasal enerjiyi organik madde üretiminde kullanırlar.
- D) Sitoplazmalarında fotosentez enzimleri aracılığıyla su moleküllerini fotolize uğratırlar.
- E) Gelişmiş tek hücreli ökaryot canlılar tarafından yalnızca gündüz saatlerinde gerçekleştirilirler.
13.
Kemosentez konusunda hazırlayacağı bilgi görseli için güvenilir kaynaklardan veri toplayan bir öğrenci, topladığı bilgilerin doğruluğunu kontrol etmektedir. Buna göre öğrencinin hazırlayacağı görselde kemosentezin temel mekanizmasına ilişkin yer vermesi gereken bilimsel olarak doğru açıklama aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Organik besin sentezi için gereken enerji, hücre zarındaki klorofil moleküllerinin foton soğurmasıyla sağlanır.
- B) İnorganik maddelerin oksidasyonu sırasında üretilen oksijen moleküllerinin tümü atmosfere serbest gaz olarak salınır.
- C) İnorganik bileşiklerin oksitlenmesiyle elde edilen kimyasal enerji, karbondioksitin organik besine indirgenmesinde kullanılır.
- D) Kemosentez tepkimeleri yalnızca güneş ışığının tamamen engellendiği karanlık evrelerde gerçekleştirilebilir.
- E) Kemosentetik besin üretimi, zarlı organellere sahip tüm tek hücreli ökaryotik organizmalarda yaygın olarak görülür.
14.
Kemosentez sürecine dair güvenilir araştırma bulgularını inceleyen bir araştırmacı, bu metabolik olayın gerçekleşme koşullarını ve mekanizmasını değerlendirmektedir. Buna göre araştırmacının kemosentez hakkında doğrulayabileceği bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Besin üretimi sırasında kimyasal enerjinin tutulabilmesi için hücrede klorofil pigmentinin bulunması zorunludur.
- B) Karbonhidrat sentezi tepkimeleri yalnızca güneş ışığının mevcut olduğu aydınlık zaman dilimlerinde yürütülür.
- C) Kemosentez yeteneği, ökaryotik hücre yapısına sahip kloroplast taşımayan bazı sucul bitkilerde de görülür.
- D) Besin sentezi için gereken enerji, ortamdaki hazır organik maddelerin hücresel solunumla parçalanması sonucu sağlanır.
- E) Organik besin üretiminde tüketilen kimyasal enerji, çevredeki bazı inorganik maddelerin oksidasyonu yoluyla elde edilir.
15.
Bir araştırmacı, tek hücreli bir organizmanın bulunduğu ortamdaki besin kaynağını sınırlandırarak hücre içi ATP düzeyini, protein sentezi hızını ve hücre canlılığını belirli aralıklarla kaydetmiştir. İnceleme sonucunda ATP miktarındaki düşüşe paralel olarak protein sentezinin giderek yavaşladığı, zar potansiyelinin bozulduğu ve belirli bir eşik değerin altında hücresel canlılığın tamamen sona erdiği saptanmıştır. Bu deneysel verilere dayalı olarak canlılık ile enerji arasındaki ilişki hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılır?
- A) Hücreler canlılıklarını korumak amacıyla ihtiyaç duydukları ATP moleküllerini doğrudan dış ortamdan hazır olarak alır.
- B) Canlılar hücresel bütünlüklerini ve hayati metabolik süreçlerini devam ettirebilmek için sürekli bir enerji akışına muhtaçtır.
- C) Hücre içi ATP üretimi durduğunda hücresel yapının korunması yalnızca pasif taşıma mekanizmalarıyla uzun süre sağlanabilir.
- D) Enerji ihtiyacı canlıların yalnızca büyüme ve çoğalma gibi dönemsel faaliyetleri sırasında ortaya çıkan geçici bir gereksinimdir.
- E) Metabolik faaliyetlerin devamı için ortamdaki besin moleküllerinin varlığı, hücrede ATP üretilmese bile canlılığı tek başına korur.
16.
Laboratuvar ortamında incelenen bir hücre kültüründe metabolik bir engelleyici kullanılarak ATP üretimi tamamen durdurulmuş; kısa süre sonra hücre içi iyon dengesinin bozulduğu, protein sentezinin kesintiye uğradığı ve hücrenin canlılığını yitirdiği gözlenmiştir. Bu deneysel bulgulara dayanarak canlılık ve enerji ilişkisine yönelik aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Hücreler metabolik faaliyetleri için ihtiyaç duydukları enerjiyi dış ortamdan doğrudan hazır ATP olarak karşılar.
- B) Yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesi ve hücresel düzenin korunması kesintisiz bir enerji dönüşümünü zorunlu kılar.
- C) Hücre içi iyon derişimlerinin kararlı tutulması enerji tüketimi gerektirmeyen pasif süreçlerle kesintisiz sağlanır.
- D) Canlı sistemler enerji üretim mekanizmaları engellendiğinde metabolik faaliyetlerini kalıcı olarak askıya alabilir.
- E) Makromolekül sentezi gibi anabolik tepkimeler hücresel enerji kaynağı bulunmasa da kendiliğinden tamamlanır.
17.
Bir araştırmacı, özdeş tek hücreli canlı popülasyonlarını uygun çevresel koşullara sahip ortamlarda incelemiş; hücresel ATP üretimi engellenen popülasyonda aktif taşıma ve protein sentezi gibi süreçlerin durduğunu ve hücrelerin canlılığını kaybettiğini tespit etmiştir. Bu verilerden hareketle canlılık ve enerji ilişkisi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Hücreler, metabolik faaliyetlerini sürdürebilmek ve iç dengelerini koruyabilmek için biyolojik olarak kullanılabilir enerjiye zorunlu olarak ihtiyaç duyar.
- B) Canlılar hücresel enerji üretimi durduğunda da homeostaziyi koruyarak yaşam döngülerini kesintisiz devam ettirebilir.
- C) Hücre içi yaşamsal faaliyetlerin ve biyosentez tepkimelerinin tamamı enerji harcanmasına gerek duyulmadan kendiliğinden tamamlanır.
- D) Canlılar metabolik faaliyetleri için gereken enerjiyi yalnızca dış ortamdan doğrudan aldıkları hazır ATP molekülleriyle karşılar.
- E) Enerji yetersizliği durumunda hücreler öncelikle protein sentezi hızını artırarak canlı kalma süresini uzatır.
18.
Işık enerjisi kullanılmadan besin sentezinin nasıl gerçekleştiğini araştıran bir öğrencinin, güvenilir bilimsel kaynaklardan kemosentez sürecine ilişkin ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi biyolojik olarak doğrudur?
- A) Besin sentezi için gereken enerji, inorganik maddelerin oksitlenmesiyle elde edilir.
- B) Kimyasal bağ enerjisi, klorofil pigmenti tarafından soğurulan fotonlardan sağlanır.
- C) Karbon kaynağı olarak atmosferdeki karbondioksit yerine hazır organik bileşikler kullanılır.
- D) Besin üretimi sırasında yan ürün olarak atmosfere serbest oksijen gazı salınır.
- E) Işıksız ortamda besin üretimi yalnızca çok hücreli ökaryotik organizmalarda görülür.
19.
Bir araştırmacı, güneş ışığının ulaşamadığı derin deniz tabanlarındaki ekosistemlerde üreticilerin besin sentezleme mekanizmalarını güvenilir bilimsel kaynaklardan araştırmaktadır. Bu araştırmacı, kemosentez yapan canlıların organik besin üretimi sürecine ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisini doğrulamalıdır?
- A) Besin üretimi için gerekli enerjiyi inorganik maddelerin oksidasyonundan sağladıklarını
- B) Karbon kaynağı olarak ortamdaki hazır organik bileşikleri tükettiklerini
- C) Tepkimeleri gerçekleştirmek amacıyla klorofil pigmentlerini kullandıklarını
- D) Enerji dönüşümü sürecinde doğrudan güneş ışığından yararlandıklarını
- E) Oksidasyon reaksiyonlarını ökaryotik hücrelerin kloroplast organelinde tamamladıklarını
20.
Güneş ışığının ulaşmadığı derin deniz hidrotermal bacalarındaki ekosistemi araştıran bir öğrenci, üretici canlıların gerçekleştirdiği kemosentez süreciyle ilgili güvenilir bilimsel kaynaklardan bilgi toplamıştır. Öğrencinin ulaştığı bu araştırma verilerine göre kemosentez ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Besin üretimi için gereken enerji, inorganik maddelerin oksitlenmesiyle karşılanır.
- B) Karbon döngüsüne katkı sağlamak amacıyla karbon kaynağı olarak yalnızca organik moleküller kullanılır.
- C) Enerji eldesi ve aktarımı aşamalarında klorofil pigmenti doğrudan görev alır.
- D) Bu metabolik olay yalnızca ökaryotik hücre yapısına sahip canlılar tarafından yürütülür.
- E) Tepkimelerin tamamında çevreye mutlaka serbest oksijen gazı salınır.
21.
Işık enerjisinin bulunmadığı ortamlarda organik besin sentezinin nasıl gerçekleştiğini araştıran bir öğrencinin, güvenilir bilimsel kaynaklardan ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisini doğrulaması beklenir?
- A) Kemosentetik canlılar, besin üretimi için gereken enerjiyi klorofil aracılığıyla ortamdaki ısı enerjisinden sağlarlar.
- B) Kemosentez süreci, ışık fotonlarına doğrudan bağımlı olduğundan yalnızca gündüz saatlerinde gerçekleşebilir.
- C) Kemosentez yapan canlılar, besin üretmek için gereken enerjiyi inorganik maddeleri oksitleyerek elde ederler.
- D) Kemosentetik canlılar, organik besin sentezinde karbon kaynağı olarak karbondioksit yerine serbest azotu kullanırlar.
- E) Kemosentez yapan canlılar, üretici olmayıp yalnızca organik besinleri hücre dışına salgıladıkları enzimlerle parçalarlar.
22.
Işık enerjisi kullanılmadan besin sentezinin nasıl gerçekleştiğini araştıran bir öğrencinin güvenilir bilimsel kaynaklardan ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi kemosentez yapan canlılar için geçerlidir?
- A) Besin üretimi için gereken enerji, inorganik maddelerin oksitlenmesiyle açığa çıkan kimyasal enerjiden sağlanır.
- B) Karbon döngüsüne katkı sağlamak amacıyla karbon kaynağı olarak ortamdaki hazır glikoz molekülleri tüketilir.
- C) Organik madde sentezinin başlatılabilmesi için hücre zarında klorofil pigmentinin bulunması zorunludur.
- D) Besin sentez basamakları yalnızca gündüz saatlerinde ve belirli bir ışık şiddeti altında yürütülür.
- E) Canlılar gereksinim duydukları enerjiyi doğrudan diğer canlıların organik atıklarını sindirerek karşılar.
23.
Işık enerjisinin bulunmadığı ortamlarda besin sentezinin nasıl gerçekleştiğini araştıran bir öğrenci, bilimsel kaynaklardan kemosentez sürecine ait verileri incelemektedir. Buna göre öğrencinin ulaştığı güvenilir kaynaklarda kemosentez mekanizmasına dair doğrulaması gereken temel bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Besin üretimi için gereken enerji, inorganik maddelerin oksitlenmesiyle sağlanır.
- B) Karbon döngüsüne katkı sağlamak amacıyla dış ortamdan glikoz molekülleri doğrudan alınır.
- C) Tepkimelerin başlayabilmesi için klorofil pigmentinin kimyasal bağ enerjisini soğurması gerekir.
- D) Besin sentezi sürecinde atmosfere serbest oksijen gazı salınması zorunlu bir basamaktır.
- E) Canlılar organik besin üretimini yalnız özelleşmiş çift zarlı organellerinde tamamlar.
24.
Kemosentez yapan canlıların ışık enerjisi kullanmadan organik besin üretme süreçlerini araştıran bir öğrencinin ulaştığı aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
- A) Besin sentezi için gereken enerji, inorganik maddelerin oksitlenmesiyle açığa çıkan kimyasal enerjiden karşılanır.
- B) Organik besin sentezi sürecinde ihtiyaç duyulan temel enerji, kloroplast organelinde soğurulan ışıktan sağlanır.
- C) Canlılar organik molekülleri sentezlemek yerine doğrudan dış ortamdaki diğer organizmaları tüketerek beslenir.
- D) Besin üretimi yalnız hücresel solunum sırasında çevreye yayılan ısının doğrudan bağlanmasıyla yürütülür.
- E) Karbondioksitin organik maddeye dönüştürülebilmesi için ortamda mutlaka görünür ışık bulunması gerekir.
25.
Işık enerjisi kullanılmadan besin sentezinin nasıl gerçekleştiğini araştıran bir öğrencinin, güvenilir bilimsel kaynaklara dayanarak doğrulayabileceği bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Kemosentez sürecinde organik besin sentezi yalnızca güneş ışığı varlığında yürütülür.
- B) Kemosentez yapan canlılar besin üretimi için gerekli enerjiyi inorganik maddelerin oksitlenmesiyle elde eder.
- C) Kemosentez faaliyeti bitki ve alg gibi kloroplast taşıyan gelişmiş ökaryot canlılarda gerçekleşir.
- D) Kemosentetik organizmalar temel karbon kaynağı olarak dış ortamdan aldıkları hazır glikozu kullanır.
- E) Işık enerjisi olmadan besin sentezi yalnızca zorunlu anaerobik mantar türleri tarafından yürütülür.
26.
Bir öğrenci, bilimsel kaynaklardan kemosentez yapan canlıların enerji ve besin üretim süreçlerine ilişkin topladığı bilgileri doğrulamak istemektedir. Buna göre öğrencinin ulaştığı aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak doğrulanabilir bir bilgidir?
- A) Karbon kaynağı olarak atmosferdeki oksijen gazını tüketirler.
- B) Yalnızca klorofilleri sayesinde ışık enerjisini soğurarak organik besin üretirler.
- C) Bazı inorganik maddeleri oksitleyerek açığa çıkan kimyasal enerjiyle besin sentezlerler.
- D) Besin sentezi için gerekli olan enerjiyi doğrudan güneşten alırlar.
- E) Olayı gerçekleştiren tüm canlılar çok hücreli ökaryotik organizmalardır.
27.
Güneş ışığının ulaşamadığı derin deniz hidrotermal bacaları çevresindeki ekosistemlerde üretici canlıların besin sentezi süreçlerini araştıran bir öğrencinin, bilimsel kaynaklardan edindiği aşağıdaki bilgilerden hangisini doğrulaması beklenir?
- A) Organik madde üretimini klorofil pigmentleri sayesinde ışık enerjisini soğurarak gerçekleştirirler.
- B) İnorganik maddelerin oksitlenmesiyle açığa çıkan kimyasal enerjiyi organik besin sentezinde kullanırlar.
- C) Besin sentezi için gereksinim duydukları tüm enerjiyi ortamdaki hazır organik atıkları ayrıştırarak karşılarlar.
- D) Besin üretimi sürecini kloroplast organeline sahip gelişmiş ökaryotik hücreler yürütür.
- E) Işık enerjisi bulunmadığı için besin sentezini yalnızca gece saatlerinde durdurup gündüz aktifleşirler.
28.
Bir araştırmacı, “Işık enerjisi kullanılmadan inorganik maddelerden organik besin sentezi nasıl gerçekleşir?” sorusuna yönelik güvenilir bilimsel veri tabanlarındaki araştırma bulgularını incelemektedir. Araştırmacının bu inceleme sonucunda kemosentez ile ilgili doğrulayabileceği bilgi aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Besin sentezi için gereken enerji, inorganik maddelerin oksitlenmesi sonucu açığa çıkan kimyasal enerjiden karşılanır.
- B) Tepkimelerde gereksinim duyulan kimyasal bağ enerjisi, hazır alınan organik besinlerin hücresel solunumla parçalanmasıyla sağlanır.
- C) Organik madde üretiminin başlatılabilmesi için hücre zarında bulunan klorofil pigmentlerinin uyarılması zorunludur.
- D) Besin üretimi yalnızca kloroplast organeline ve gelişmiş enzim sistemlerine sahip ökaryotik organizmalarda gerçekleşir.
- E) Biyokimyasal dönüşümlerin tamamlanabilmesi için ortamda mutlaka görünür ışık dalga boylarının bulunması gerekir.
29.
Bir öğrenci grubu, fotosentezde karbondioksit kullanımının ürün oluşumuna etkisini incelemek amacıyla özdeş su bitkileriyle iki düzenek hazırlamıştır. Işık şiddeti ve sıcaklığın sabit tutulduğu deneyde; birinci kaba kaynatılıp soğutulmuş (karbondioksiti uzaklaştırılmış) su, ikinci kaba ise sodyum bikarbonat (karbondioksit kaynağı) eklenmiş su konularak birim zamanda oluşan gaz kabarcığı sayıları kaydedilmiştir. Bu kontrollü deneydeki bağımsız değişken ve fotosentez ürünü olarak gözlenen çıktı aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- A) Bağımsız Değişken: Karbondioksit varlığı — Deney Çıktısı: Oksijen gazı
- B) Bağımsız Değişken: Işık şiddeti — Deney Çıktısı: Glikoz miktarı
- C) Bağımsız Değişken: Sıcaklık derecesi — Deney Çıktısı: Karbondioksit gazı
- D) Bağımsız Değişken: Su miktarı — Deney Çıktısı: Madensel tuzlar
- E) Bağımsız Değişken: Oksijen yoğunluğu — Deney Çıktısı: Su buharı
30.
Işıklı bir ortamda özdeş iki su bitkisiyle hazırlanan deney düzeneklerinden birine karbondioksit kaynağı olan sodyum bikarbonat eklenmiş, diğerine eklenmemiştir. Deney sürecinde bitkilerden birim zamanda çıkan gaz kabarcığı sayıları karşılaştırıldığına göre bu deneyin bağımsız değişkeni ile tüpte biriken gazın türü aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Ortamdaki karbondioksit miktarı — Oksijen
- B) Birim zamanda çıkan gaz miktarı — Karbondioksit
- C) Kullanılan ışığın şiddeti — Oksijen
- D) Ortamdaki karbondioksit miktarı — Karbondioksit
- E) Bitkinin kloroplast sayısı — Glikoz
31.
Özdeş su bitkileri kullanılarak hazırlanan iki deney düzeneğinden birine karbondioksit kaynağı olarak sodyum bikarbonat eklenmiş, ışık ve sıcaklık gibi diğer tüm koşullar sabit tutularak birim zamanda açığa çıkan gaz kabarcığı sayısı karşılaştırılmıştır. Bu deneyde incelenen bağımsız değişken ve ölçülen bağımlı değişken aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- A) Bağımsız değişken: Işık şiddeti — Bağımlı değişken: Tüketilen su miktarı
- B) Bağımsız değişken: Ortam sıcaklığı — Bağımlı değişken: Tüketilen karbondioksit miktarı
- C) Bağımsız değişken: Karbondioksit miktarı — Bağımlı değişken: Birim zamanda üretilen oksijen gazı miktarı
- D) Bağımsız değişken: Üretilen oksijen miktarı — Bağımlı değişken: Bitkideki klorofil miktarı
- E) Bağımsız değişken: Işığın dalga boyu — Bağımlı değişken: Deney süresi
32.
Bir öğrenci grubu, özdeş su bitkileri kullanarak hazırladığı iki deney düzeneğinde ışık şiddetini ve sıcaklığı sabit tutmuş; düzeneklerden yalnızca birine karbondioksit kaynağı olan sodyum bikarbonat eklemiştir. Belirli bir süre sonra sodyum bikarbonat eklenen düzenekte birim zamanda üretilen gaz kabarcığı sayısının diğer düzenekten belirgin şekilde fazla olduğu belirlenmiştir. Buna göre yapılan kontrollü deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Deneydeki bağımsız değişken karbondioksit varlığı, bağımlı değişken ise açığa çıkan oksijen miktarıdır.
- B) Deneydeki bağımlı değişken ortamın sıcaklığı, bağımsız değişken ise birim zamandaki kabarcık sayısıdır.
- C) Düzeneklerde açığa çıkan gaz kabarcıkları fotosentezde tüketilen karbondioksit gazını temsil eder.
- D) Deneyde sabit tutulan ışık şiddeti ve sıcaklık faktörleri araştırmanın bağımsız değişkenleridir.
- E) Sodyum bikarbonat eklenmesi bitkinin fotosentez hızını düşürerek oksijen üretimini yavaşlatmıştır.
33.
Bir öğrenci, özdeş iki saksı bitkisinden birini cam fanus içine potasyum hidroksit (karbondioksit tutucu) çözeltisiyle, diğerini ise sadece su kabıyla koyarak ışıklı ortamda bekletmiş ve deney sonunda yalnızca karbondioksit tutucu bulunmayan bitkinin yapraklarında nişasta tespit etmiştir. Buna göre öğrencinin kurduğu bu kontrollü deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Deneyin bağımsız değişkeni, ortama karbondioksit sağlanıp sağlanmamasıdır.
- B) Deneyin bağımlı değişkeni, bitkilerin maruz bırakıldığı ortamdaki ışık şiddetidir.
- C) Deneyde kullanılan potasyum hidroksit çözeltisi ortama serbest oksijen vermiştir.
- D) Deney süresince kontrol edilen sabit değişken, yapraklarda biriken nişasta miktarıdır.
- E) Bu deneyin temel amacı, fotosentezde suyun parçalanmasıyla oluşan ürünleri saptamaktır.
34.
Özdeş iki su bitkisi kullanılarak hazırlanan ışıklı deney düzeneklerinden birine karbondioksit kaynağı olan sodyum bikarbonat ilave edilmiş, diğerine ise herhangi bir madde eklenmemiştir. Deney sürecinde her iki düzenekten birim zamanda çıkan gaz kabarcığı sayıları sayılarak kaydedilmiştir. Bu deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Deneyin temel amacı, ışık şiddetinin fotosentez sırasında üretilen glikoz miktarına etkisini belirlemektir.
- B) Deney düzeneklerinin farklı sıcaklıklarda tutulması, elde edilen verilerin bilimsel geçerliğini artırır.
- C) Deneyin bağımsız değişkeni ortamdaki karbondioksit miktarı, bağımlı değişkeni ise birim zamanda üretilen oksijen gazı miktarıdır.
- D) Deneyin bağımlı değişkeni ortama eklenen sodyum bikarbonat, bağımsız değişkeni ise ışığın dalga boyudur.
- E) Deney tüplerinde biriken gaz kabarcıkları, fotosentez sürecinde doğrudan harcanan karbondioksit gazıdır.
35.
Özdeş iki su bitkisi (Elodea) ile hazırlanan aydınlık bir deney ortamında, düzeneklerden birinin suyuna karbondioksit kaynağı olan sodyum bikarbonat eklenmiş, diğerine ise eklenmemiştir. Belirli bir süre sonra sodyum bikarbonat eklenen düzenekte birim zamanda çıkan gaz kabarcığı sayısının daha fazla olduğu gözlendiğine göre, bu deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Deneyin bağımsız değişkeni, birim zamanda üretilen gaz kabarcığı sayısıdır.
- B) Ortamdaki karbondioksit varlığı fotosentez hızını ve buna bağlı olarak oksijen üretimini artırmıştır.
- C) Deney düzeneklerinde sabit tutulan kontrollü değişken, suya eklenen inorganik karbon kaynağıdır.
- D) Açığa çıkan gaz kabarcıkları, bitkinin fotosentezde doğrudan dışarı verdiği karbondioksit gazıdır.
- E) Işık alma süresi düzenekler arasında farklı tutulduğu için elde edilen veriler fotosentezi açıklamakta yetersizdir.
36.
Işıklı bir ortamda tutulan özdeş iki su bitkisinden birincisinin bulunduğu suya sodyum bikarbonat ilave edilerek karbondioksit sağlanmış, ikincisinin bulunduğu sudaki karbondioksit ise kaynatılıp soğutularak ortamdan uzaklaştırılmıştır. Deney süresince yalnızca birinci düzenekteki bitkiden oksijen gazı çıkışı gözlendiğine göre, bu deneyin sonuçları fotosentez süreciyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisini doğrudan kanıtlar?
- A) Işık olmadan da bitkiler ortamdaki karbondioksiti tüketerek oksijen üretebilir.
- B) Fotosentezde oksijen açığa çıkabilmesi için ortamda karbondioksit bulunması gerekir.
- C) Karbondioksit derişimi azaldıkça bitkinin birim zamanda ürettiği oksijen miktarı artar.
- D) Bitkilerin fotosentezde kullandığı temel hidrojen ve elektron kaynağı karbondioksittir.
- E) Suyun varlığı, ortamda karbondioksit olmasa bile fotosentezin devamı için tek başına yeterlidir.
37.
Özdeş su bitkileriyle hazırlanan ve tüm çevresel etkenlerin sabit tutulduğu iki deney düzeneğinden birine sodyum bikarbonat ilave edilerek ortamdaki çözünmüş karbondioksit miktarı artırılmış, diğerine ise herhangi bir madde eklenmemiştir. Deney süresince bitkilerden birim zamanda çıkan oksijen kabarcığı sayıları kaydedildiğine göre, bu araştırmanın bağımsız ve bağımlı değişkenleri hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) Işık şiddeti — Karbondioksit miktarı
- B) Karbondioksit miktarı — Birim zamanda üretilen oksijen miktarı
- C) Sıcaklık değeri — Tüketilen su miktarı
- D) Üretilen glikoz miktarı — Karbondioksit miktarı
- E) Birim zamanda üretilen oksijen miktarı — Işık şiddeti
38.
Fotosentezde karbondioksit kullanımının organik madde üretimi üzerindeki etkisini araştırmak isteyen bir öğrenci grubu, ışıklı ortamda özdeş iki saksı bitkisinden birinin bulunduğu cam fanusa karbondioksit tutucu potasyum hidroksit (KOH) yerleştirirken diğer fanusu kontrol grubu olarak bırakmıştır. Deney süresi sonunda her iki bitkiden alınan yapraklara iyot çözeltisi damlatılarak nişasta oluşumu incelenmiştir. Buna göre tasarlanan bu kontrollü deneydeki bağımsız değişken ile fotosentez ürünü olan nişastanın varlığını kanıtlayan gözlem aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Bağımsız değişken: Işık şiddeti / Gözlem: Yaprakta klorofil miktarının artması
- B) Bağımsız değişken: Karbondioksit varlığı / Gözlem: İyot damlatılan yaprakta mavi-mor renk değişimi
- C) Bağımsız değişken: Ortam sıcaklığı / Gözlem: Fanus iç yüzeyinde su damlacıklarının yoğunlaşması
- D) Bağımsız değişken: Topraktaki su miktarı / Gözlem: Kök hücrelerinde glikoz depolanması
- E) Bağımsız değişken: Sentezlenen nişasta miktarı / Gözlem: Yaprağın doğal yeşil rengini koruması
39.
Fotosentez reaksiyonlarının işleyişini modellemek isteyen bir araştırmacı, izole kloroplastlarla hazırlanan üç farklı deney ortamında şu verileri elde etmiştir: Birinci ortamda ışık ve su varlığında ATP, NADPH ve oksijen miktarının arttığı; ikinci ortamda karbondioksit, ATP ve NADPH sağlandığında karanlıkta dahi basit şeker üretildiği; üçüncü ortamda ise su bulunmadığında ışığa rağmen hem ATP ve NADPH eldesinin hem de şeker sentezinin durduğu saptanmıştır. Bu veriler doğrultusunda fotosentezin evrelerini ve evreler arası madde akışını açıklayan bilimsel bir model oluşturan öğrencinin aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşması beklenir?
- A) Işıktan bağımsız evrede basit şeker üretimi için gereken ATP ve NADPH molekülleri, kloroplast tarafından doğrudan hücresel solunumdan sağlanır.
- B) Işığa bağlı evrede suyun parçalanmasıyla serbest kalan oksijen atomları, ışıktan bağımsız evrede sentezlenen organik besinin iskeletini oluşturur.
- C) Işığa bağlı evrede suyun kullanımıyla üretilen kimyasal enerji ve indirgeyici güç, ışıktan bağımsız evrede karbondioksitten şeker sentezini sağlar.
- D) Karbondioksit molekülleri ışığa bağlı evrede ışık enerjisini doğrudan soğurup parçalanarak atmosfere verilen serbest oksijen gazını oluşturur.
- E) Suyun fotolizi ve oksijen açığa çıkması süreci, ışıktan bağımsız evrede sentezlenen organik besinlerin ışık altında yıkılmasıyla tetiklenir.
40.
Fotosentez reaksiyonlarının genel işleyişini modelleyen bir öğrenci; ışığa bağımlı evrenin girdilerini su, ADP ve NADP+, çıktılarını ise karbondioksit, ATP ve NADPH olarak belirlemiştir. Aynı modelde ışıktan bağımsız evrenin girdilerini oksijen, ATP ve NADPH, çıktılarını ise basit şeker, ADP ve NADP+ olarak göstermiştir. Bu bilimsel modelin geçerli hâle gelmesi için hangi iki molekülün yeri birbiriyle değiştirilmelidir?
- A) Su ile oksijen
- B) ATP ile ADP
- C) Karbondioksit ile oksijen
- D) NADP+ ile NADPH
- E) Su ile basit şeker
41.
Bir öğrencinin fotosentez reaksiyonlarını açıklamak amacıyla oluşturduğu model taslağında; ışığa bağımlı evrede suyun parçalanması sonucu oluşan serbest oksijenin doğrudan Calvin döngüsüne aktarıldığı, Calvin döngüsünde sentezlenen ATP moleküllerinin ise ışığa bağımlı evrede suyun parçalanmasında tüketildiği varsayılmıştır. Bu model taslağının bilimsel olarak kabul gören fotosentez modeliyle uyumlu hâle getirilmesi için hangi düzeltme yapılmalıdır?
- A) Oksijenin Calvin döngüsünde glikoz yapısına katıldığı, ATP'nin ise ışıktan bağımsız evrede üretilip kloroplast dışına aktarıldığı belirtilmelidir.
- B) Suyun parçalanmasıyla oluşan oksijenin atmosfere verildiği, ATP'nin ise ışığa bağımlı evrede üretilerek Calvin döngüsünde tüketildiği belirtilmelidir.
- C) Suyun parçalanmasının Calvin döngüsünde gerçekleştiği, açığa çıkan serbest oksijenin ise ışığa bağımlı evrede harcandığı ifade edilmelidir.
- D) Calvin döngüsünden ışığa bağımlı evreye ATP aktarıldığı, oksijenin ise karbondioksit tutulması sırasında yan ürün olarak ortama bırakıldığı gösterilmelidir.
- E) Işığa bağımlı evrede suyun değil karbondioksitin parçalandığı, oluşan oksijenin ise organik besin sentezinde kullanıldığı şeklinde değiştirilmelidir.
42.
Bir araştırmacı kloroplastın tilakoit zarında ışık ve su kullanılarak oksijen ve ATP üretildiğini, stromasında ise karbondioksit tutulup bu ATP harcanarak glikoz sentezlendiğini tespit etmiştir. Bu veriler doğrultusunda fotosentezin genel işleyişini modelleyen bir öğrencinin ulaştığı çıkarımlardan hangisi bilimsel olarak geçerlidir?
- A) Atmosfere salınan oksijen gazının temel kaynağı, stromada glikoz sentezine katılan karbondioksit molekülleridir.
- B) Işığa bağlı evrede sentezlenen ATP molekülleri, stromada karbondioksitten organik besin üretimi sürecinde tüketilir.
- C) Işıktan bağımsız evrede glikoz sentezinin başlayabilmesi için stroma sıvısındaki pigmentlerin doğrudan ışık soğurması gerekir.
- D) Tilakoit zarda gerçekleşen suyun parçalanması tepkimesi, stromadaki glikoz sentezi tamamlandıktan sonra atıkları yok etmek için başlar.
- E) Tilakoit zarda üretilen ATP molekülleri kloroplast dışına aktarılarak bitki hücresinin tüm yaşamsal faaliyetlerinde harcanır.
43.
Bir grup öğrencinin fotosentez reaksiyonlarını açıklamak için tasarladığı model taslağında şu bilgiler yer almaktadır: Işığa bağımlı reaksiyonlarda suyun parçalanması ve ETS aracılığıyla ATP ile NADPH üretilip karbondioksit açığa çıkar; ışıktan bağımsız reaksiyonlarda ise glikoz sentezi için ışık enerjisi doğrudan soğurularak atmosferden alınan oksijen tüketilir. Bu taslağın bilimsel olarak kabul gören fotosentez modeliyle tam uyumlu hâle gelmesi için aşağıdaki düzenlemelerden hangisi yapılmalıdır?
- A) Karbondioksit çıkışı yerine ATP tüketimi yazılmalı, ışıktan bağımsız evreye su girişi eklenmelidir.
- B) Işığa bağımlı reaksiyonlarda açığa çıkan gaz oksijen olarak, ışıktan bağımsız reaksiyonlarda tüketilen gaz ise karbondioksit olarak düzeltilmelidir.
- C) Suyun fotolizi ışıktan bağımsız reaksiyonlara aktarılmalı, NADPH üretimi ışıktan bağımsız evrede gösterilmelidir.
- D) Işığa bağımlı evrede ATP sentezi iptal edilmeli, glikoz sentezinin doğrudan ışık enerjisiyle gerçekleştiği belirtilmelidir.
- E) Oksijen gazının ışıktan bağımsız evrede atmosfere verildiği, karbondioksitin ise ışığa bağımlı evrede harcandığı ifade edilmelidir.
44.
Fotosentez reaksiyonlarının işleyişini modellemek amacıyla yapılan bir deneyde; ortama ışık verildiğinde H2O tüketilerek O2, ATP ve NADPH üretildiği, ortam karartıldığında ise ortamda yeterli ATP ve NADPH bulunduğu sürece CO2 tüketiminin ve organik besin üretiminin bir süre daha devam ettiği belirlenmiştir. Bu deney verilerine dayalı olarak fotosentez reaksiyonlarının evreleri arasındaki ilişkiyi modelleyen bir öğrencinin ulaştığı aşağıdaki sonuçlardan hangisi bilimsel olarak geçerlidir?
- A) Atmosfere verilen serbest oksijen gazının temel kaynağı, ışıktan bağımsız evrede parçalanan karbondioksit molekülleridir.
- B) Işıktan bağımsız evre reaksiyonları, ışığa bağlı evreden bağımsız olarak ortamda yalnızca karbondioksit bulunması durumunda kesintisiz sürer.
- C) Işıktan bağımsız evre, doğrudan ışığa gereksinim duymayıp ışığa bağlı evrede sentezlenen ATP ve NADPH moleküllerini kullanarak organik besin üretir.
- D) Işığa bağlı evrede sentezlenen ATP ve NADPH molekülleri, karbondioksit varlığından bağımsız olarak doğrudan glikozun yapısına katılır.
- E) Suyun parçalanması ve oksijen üretimi, ışıktan bağımsız evrede sentezlenen organik besinlerin sağladığı kimyasal enerjiyle tetiklenir.
45.
Fotosentez sürecini modellemek isteyen bir öğrenci, kloroplastta gerçekleşen iki temel evre arasındaki madde ve enerji aktarımını aşağıdaki tabloda özetlemiştir: Işığa Bağlı Evre Girdiler: Işık enerjisi, Su, ADP, NADP+ Çıktılar: Oksijen, X, Y Işıktan Bağımsız Evre Girdiler: Karbondioksit, X, Y Çıktılar: Glikoz (Organik besin), Z, T Öğrencinin oluşturduğu bilimsel modele göre X, Y, Z ve T simgeleriyle gösterilen moleküllerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) X molekülü ışığa bağlı evrede sentezlenen ATP olup defosforilasyona uğrayarak Z (ADP) biçiminde ilk evreye aktarılır.
- B) Y molekülü karbondioksitin parçalanması sonucu serbest kalan ve ışıktan bağımsız evreye doğrudan iletilen hidrojendir.
- C) Z ve T molekülleri organik besin sentezi sırasında suyun fotoliziyle açığa çıkan elektronları doğrudan bağlayan yapılardır.
- D) X ve Y moleküllerinin üretimi kloroplast stromasında gerçekleşirken tüketimi tilakoit zarda tamamlanır.
- E) T molekülü ışıktan bağımsız evrede karbondioksiti bağlayarak indirgenen klorofil pigmentini temsil eder.
46.
Fotosentez reaksiyonlarındaki temel madde dönüşümlerini modelleyen bir öğrenci, kloroplastta gerçekleşen evreleri çalışma notlarında şu şekilde eşleştirmiştir: Işığa bağlı evre: Su harcanır; ATP, NADPH ve organik besin üretilir.Işıktan bağımsız evre: Karbondioksit, ATP ve NADPH harcanır; oksijen gazı üretilir.Oluşturulan bu modelin bilimsel gerçeklerle tam uyumlu hâle gelmesi için hangi iki bileşenin birbiriyle yer değiştirmesi gerekir?
- A) Su ile karbondioksit
- B) Organik besin ile oksijen gazı
- C) ATP ile NADPH
- D) Su ile ATP
- E) Karbondioksit ile organik besin
47.
Fotosentez reaksiyonlarının işleyişini modelleyen bir öğrenci; ışığa bağlı evrede su ve ışık kullanılarak I, ATP ve NADPH üretildiğini, ışıktan bağımsız evrede ise II, ATP ve NADPH kullanılarak organik besin sentezlendiğini belirtmiştir. Ayrıca bu bilimsel modelde, ışıktan bağımsız evrede tüketilen moleküllerin ışığa bağlı evreye III olarak geri aktarıldığını kaydetmiştir. Buna göre hazırlanan modelin bilimsel olarak doğru kabul edilmesi için I, II ve III numaralı yerlere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- A) I: Karbondioksit — II: Oksijen — III: ATP ve NADPH
- B) I: Oksijen — II: Su — III: FAD ve ATP
- C) I: Oksijen — II: Karbondioksit — III: ADP ve NADP+
- D) I: Glikoz — II: Karbondioksit — III: Oksijen ve ATP
- E) I: Karbondioksit — II: Glikoz — III: NADP+ ve klorofil
48.
Bir öğrenci, fotosentez reaksiyonlarının genel işleyişini modellemek amacıyla evrelerin girdi-çıktı ilişkilerini listelemiştir. Hazırlanan modelde; ışığa bağlı evrenin girdileri su, ışık, ADP ve NADP⁺; çıktıları ise K molekülü, ATP ve L molekülü olarak gösterilmiştir. Işıktan bağımsız evrede ise ortama eklenen karbondioksit ile birlikte ilk evreden aktarılan ATP ve L kullanılarak basit organik besin üretildiği, açığa çıkan ADP ve NADP⁺ moleküllerinin ışığa bağlı evreye geri döndüğü belirtilmiştir. Bu modele göre K ve L molekülleri ile evreler arası etkileşim hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) K molekülü, ışıktan bağımsız evrede karbondioksitin indirgenmesinde doğrudan hidrojen vericisi olarak kullanılır.
- B) L molekülü, suyun parçalanması sonucu açığa çıkarak hücresel solunumda kullanılmak üzere atmosfere verilir.
- C) L molekülü, suyun parçalanmasıyla elde edilen elektron ve hidrojenleri taşıyan indirgenmiş NADPH'dir.
- D) K molekülü, ışıktan bağımsız evrede sentezlenecek basit şekerin karbon iskeletini oluşturmak için tüketilir.
- E) K ve L molekülleri, ışıktan bağımsız evrede organik madde yıkımıyla ATP üretilmesinde görev yapar.
49.
Bir tek hücreli canlı popülasyonunda hücresel enerji (ATP) üretimini tamamen durduran özgül bir madde uygulandığında; aktif taşımanın sonlandığı, biyosentez tepkimelerinin durduğu ve bir süre sonra hücresel organizasyonun bozularak canlılığın sona erdiği tespit edilmiştir. Elde edilen bu verilere dayanarak canlılık ve enerji ilişkisine yönelik aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
- A) Hücreler tüm madde geçiş süreçlerinde doğrudan kimyasal enerji tüketmek zorundadır.
- B) Canlı sistemlerde hücresel düzenin ve hayatsal faaliyetlerin korunması kesintisiz enerji kullanımına bağlıdır.
- C) Canlılar ortam koşulları elverişsiz hale geldiğinde kendi enerjilerini yoktan var edebilirler.
- D) Enerji üretimi engellenen hücreler metabolik atıkları ortamdan uzaklaştırmak için bölünmeyi hızlandırır.
- E) Hücrelerde enerji yetersizliği öncelikle pasif taşıma mekanizmalarının bozulmasına neden olur.
50.
Bir hücre kültüründe ATP üretiminin kademeli olarak sınırlandırıldığı bir deneyde; hücre içi ATP miktarı azaldıkça aktif madde iletimi ve protein sentezinin yavaşladığı, ATP üretiminin tamamen durdurulması durumunda ise hücrelerin iç dengelerini koruyamayarak öldüğü belirlenmiştir. Elde edilen bu verilere dayanılarak canlılık ve enerji ilişkisi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılır?
- A) Hücreler, metabolik ve yapısal bütünlüklerini korumak için kesintisiz bir enerji dönüşümüne ihtiyaç duyar.
- B) Canlılar, ATP yokluğunda da temel sentez tepkimelerini depolanmış besinleri doğrudan tüketerek sürdürebilir.
- C) Hücre içi madde taşınımı süreçlerinin tamamı doğrudan ve yalnızca ATP tüketimine bağımlı olarak yürütülür.
- D) ATP sentezi engellenen hücreler metabolizmalarını uyku durumuna alarak canlılıklarını süresiz korur.
- E) Canlılarda enerji gerektiren hücresel süreçler yalnızca büyüme ve hücre bölünmesi dönemleriyle sınırlıdır.
51.
Bir amip popülasyonu üzerinde yapılan kontrollü bir çalışmada, metabolik bir engelleyici uygulanarak hücrelerin ATP sentezi durdurulmuştur. İzleme sürecinde hücre zarından madde iletiminin bozulduğu, besin alımının durduğu, iç dengenin (homeostazinin) korunamadığı ve kısa süre sonra hücresel canlılığın sona erdiği kaydedilmiştir. Bu deneysel verilere dayalı olarak canlılık ile enerji ilişkisine yönelik aşağıdaki değerlendirmelerden hangisine ulaşılabilir?
- A) Hücreler, ATP sentezi gerçekleşmese bile yaşamsal işlevlerini pasif süreçlerle kesintisiz sürdürebilir.
- B) Canlılığın devamlılığı ve hücresel düzenin korunması, hücrede kesintisiz bir enerji (ATP) akışının varlığına bağlıdır.
- C) Canlı hücrelerde hücresel enerjiye yalnızca çoğalma ve hücre bölünmesi süreçlerinde gereksinim duyulur.
- D) Hücre içi enerji üretimi kesildiğinde hücreler, iç dengesini korumak için doğrudan ortamdaki besin moleküllerinin enerjisini harcar.
- E) Hücre içi dengenin korunması ve madde alışverişinin düzenlenmesi, enerjiden tümüyle bağımsız işleyen süreçlerdir.
52.
Bir araştırmacı, özdeş hücre kültürlerinde ATP üretim düzeyini kademeli olarak düşürdüğünde sırasıyla aktif taşıma, protein sentezi ve hücre bölünmesi gibi temel süreçlerin durduğunu, ATP üretimi sıfıra indiğinde ise hücre bütünlüğünün bozulup canlılığın sona erdiğini tespit etmiştir. Bu araştırma verilerine dayanılarak canlılık ve enerji ilişkisi hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Hücreler, biyolojik düzeni ve canlılık fonksiyonlarını koruyabilmek için kesintisiz enerji kullanımına ihtiyaç duyar.
- B) Canlı hücreler, enerji yetersizliği durumunda metabolik faaliyetlerini durdurarak canlılıklarını süresiz devam ettirebilir.
- C) Hücresel zar bütünlüğünün ve temel yapıların korunması, metabolik enerji üretiminden bağımsız işleyen bir süreçtir.
- D) Enerji üretiminin kısıtlanması yalnızca büyüme ve bölünmeyi engellerken madde taşınımı üzerinde etkili olmaz.
- E) Canlı organizmaların tüm hayati tepkimeleri, enerji dönüşümü gerçekleşmeden de kendiliğinden yürütülebilir.
53.
Bir hücre kültüründe yapılan çalışmada, ATP üretimi kademeli olarak sınırlandırıldığında öncelikle protein sentezi gibi yapım faaliyetlerinin durduğu, ardından iyon derişim dengesi bozulan hücrelerin yapısal bütünlüklerini kaybederek canlılığını yitirdiği belirlenmiştir. Elde edilen bu verilere dayanılarak canlılık ile enerji ilişkisine dair aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?
- A) Hücre içi kararlı dengenin korunması kesintisiz bir enerji girdisini zorunlu kılar.
- B) Kompleks moleküllerin üretildiği biyosentez tepkimeleri hücresel enerjiye bağımlıdır.
- C) Enerji dönüşümünün durması, hücresel organizasyonun dağılmasına ve ölüme yol açar.
- D) Hücreler metabolik enerji üretimi durduğunda depolanmış ATP moleküllerini kullanarak yaşamlarını uzun süre sürdürür.
- E) Canlılığın devamı, metabolik faaliyetler için gereken enerjinin anlık olarak karşılanabilmesine bağlıdır.
54.
Bir araştırmacı, özdeş iki amip hücresinden K hücresini normal besi yerinde, L hücresini ise hücresel ATP üretimini tamamen durduran bir inhibitörün bulunduğu besi yerinde tutmuştur. Deney süresince K hücresinde aktif madde taşınması, hareket ve protein sentezi kesintisiz devam ederken; L hücresinde önce hareket ve aktif taşımanın durduğu, ardından yapısal bütünlüğün bozularak hücrenin canlılığını kaybettiği gözlenmiştir. Bu deney verilerine dayanarak canlılık ve enerji ilişkisi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Hücreler metabolik faaliyetleri ve canlılıklarını sürdürebilmek için kesintisiz ATP enerjisine ihtiyaç duyar.
- B) ATP üretimi durduğunda hücreler enerji gereksinimini doğrudan dış ortamdaki besin monomerlerinden karşılar.
- C) Hücre içi temel yapım olayları, ATP enerjisi olmadan da kendiliğinden gerçekleşmeyi sürdürür.
- D) Canlılar gereksinim duydukları tüm ATP moleküllerini hücre dışı ortamdan hazır olarak alabilir.
- E) ATP eksikliği yalnızca hücre hareketini sınırlandırır, yaşamsal bütünlüğü doğrudan etkilemez.
55.
Bir hücre kültüründe gerçekleştirilen çalışmada; ATP üretimi normal düzeyde tutulan kontrol grubunda aktif madde taşınımı ve biyosentez tepkimeleri kesintisiz sürerken ATP sentezi kimyasal bir maddeyle durdurulan deney grubunda bu faaliyetlerin hızla sonlandığı ve kısa sürede hücre ölümlerinin gerçekleştiği saptanmıştır. Bu deneysel verilerden hareketle canlılık ve enerji ilişkisine yönelik aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
- A) Hücreler, yaşamsal faaliyetlerini ve hücresel bütünlüklerini koruyabilmek için kesintisiz enerji kullanımına ihtiyaç duyar.
- B) Enerji üretiminin durması yalnızca hücrenin hareketini kısıtlar, temel biyokimyasal düzeni etkilemez.
- C) Canlı hücreler, enerji yetersizliği durumunda ihtiyaç duydukları ATP moleküllerini dış ortamdan doğrudan hazır alabilir.
- D) Canlı sistemlerde molekül sentezi ve hücresel organizasyonun korunması kendiliğinden gerçekleşen enerjisiz süreçlerdir.
- E) Hücresel düzeydeki enerji ihtiyacı yalnızca bölünme evresine özgü olup temel canlılığın devamında zorunlu değildir.
56.
Laboratuvar ortamında incelenen bir hayvan hücresi kültüründe ATP üretiminin tamamen durdurulması sonucunda aktif taşıma, protein sentezi ve hücre bölünmesinin sonlandığı; buna karşın basit difüzyonun bir süre daha sürdüğü belirlenmiştir. Bu veriler doğrultusunda canlılık faaliyetleri ile hücresel enerji ilişkisi hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
- A) Hücre zarından gerçekleşen tüm madde geçişleri doğrudan hücresel ATP tüketimine bağlıdır.
- B) Canlı hücreler, metabolik enerji üretimi kesintiye uğradığında yaşamsal faaliyetlerini sürdüremez.
- C) Biyosentez tepkimeleri için gereken enerji doğrudan ortamdaki ısı enerjisinden karşılanır.
- D) Hücre bölünmesi, ATP üretiminden bağımsız olarak kendiliğinden tamamlanan bir olaydır.
- E) Hücreler yaşamsal devamlılıkları için gereken ATP moleküllerini dış ortamdan hazır olarak alır.
57.
Bir hücre kültürü çalışmasında hücresel ATP üretiminin durdurulması sonucunda; aktif taşımanın tamamen durduğu, protein ve nükleik asit gibi polimerlerin sentezlenemediği ve kısa süre içinde hücre içi yapısal düzenin bozularak hücrelerin öldüğü gözlenmiştir. Bu deneysel verilere dayalı olarak canlılık ve enerji ilişkisi hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- A) Hücreler, yapısal bütünlüklerini ve iç dengelerini koruyabilmek için kesintisiz enerji kullanımına gereksinim duyar.
- B) ATP üretimi engellenen hücreler, moleküler sentez tepkimelerini herhangi bir aksama olmadan sürdürebilir.
- C) Hücre içi iyon dengesinin korunması ve madde taşınımı metabolik enerjiden tamamen bağımsız gerçekleşir.
- D) Canlı organizmalarda enerji ihtiyacı yalnızca bireyin büyüme ve çoğalma evreleriyle sınırlıdır.
- E) Enerji akışı durduğunda hücreler mevcut karmaşık organizasyonlarını kendiliğinden ve süresiz korur.
58.
Bir araştırmada, tek hücreli bir organizmanın bulunduğu ortama ATP üretimini tamamen durduran özgül bir madde eklendiğinde hücre içi ATP miktarının hızla tükendiği; buna bağlı olarak aktif taşıma ve biyosentez tepkimelerinin durduğu ve kısa süre sonra hücre ölümünün gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu deneysel verilere dayanılarak canlılık ile enerji arasındaki ilişkiye yönelik aşağıdaki değerlendirmelerden hangisine ulaşılır?
- A) Canlılar, metabolik faaliyetlerini sürdürebilmek ve hücresel canlılıklarını koruyabilmek için kesintisiz enerji dönüşümüne ihtiyaç duyar.
- B) Hücreler, ATP üretiminin durduğu koşullarda biyosentez tepkimelerini durdurarak canlılıklarını süresiz olarak koruyabilir.
- C) Hücre içi ATP molekülünün tükenmesi, yalnızca hücre zarından gerçekleşen aktif taşıma faaliyetlerini olumsuz etkiler.
- D) Canlılar gereksinim duydukları tüm enerjiyi önceden depolayarak ATP sentezi olmadan da yaşamlarını sürdürebilir.
- E) Enerji yetersizliği durumunda metabolik tepkimeler kendiliğinden hızlanarak hücre içi dengeyi yeniden kurar.

Yapay zekâ ile ders çalış

Test çöz

Konu anlatımları

Soru PDF’lerini indir

Güneşten Besinlere Kazanım PDF İndir

Sorular

Hızlı Linkler

Kullanım Koşulları

Unlock the power of AI

Yapay zekâ ile ders çalış

Test çöz

Konu anlatımları

Soru PDF’lerini indir

Provide additional feedback

Why do you like this response?

Provide your feedback

Share

Sorular