İnsanda hücresel solunum enzimlerinin hücre içinde bulunması, sindirim kanalında parçalanan besinlerin ancak emilim ve taşıma mekanizmalarıyla sitoplazmaya ulaştırıldığında enerjiye dönüştürülebilmesini zorunlu kılar. Bu durum, enerji eldesi süreçlerinin birbiriyle ilişkisi açısından değerlendirildiğinde aşağıdaki bilimsel çıkarımlardan hangisi doğrudur?

A) Hücre dışı sindirim sırasında açığa çıkan serbest enerji, dolaşım sıvısına aktarılarak hücrelerin doğrudan kullanımına hazır ATP'ye dönüştürülür.

B) Dolaşım sistemi, sindirilen monomerleri dokulara iletirken bu molekülleri solunum enzimleri yardımıyla parçalayıp enerji açığa çıkarır.

C) Sindirim ve hücresel solunum enzimleri aynı kimyasal bağları kopardığından, polimerler emilim basamağı olmadan da doğrudan dolaşıma geçebilir.

D) Bağırsak epitel hücreleri emilen organik monomerlerin tamamını solunumda tüketir ve diğer vücut dokularına yalnızca sentezlediği ATP'yi iletir.

E) Hücrelerin ATP üretebilmesi; sindirimle açığa çıkan monomerlerin emilip kan yoluyla hedef dokulara taşınarak hücre içindeki solunum enzimleri ile buluşturulmasına bağımlıdır.

İnsanda hücresel solunum tepkimelerinde kullanılacak organik moleküllerin hedef dokulara ulaştırılması sindirim, emilim ve dolaşım sistemlerinin koordineli çalışmasıyla gerçekleşir. Bu süreçlerin enerji eldesindeki bütüncül işlevi değerlendirildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

A) Sindirim kanalındaki hidroliz tepkimeleri sırasında açığa çıkan bağ enerjisi doğrudan hücresel ATP sentezinde kullanılır.

B) Emilim basamağı gerçekleşmese bile dolaşım sistemi besin polimerlerini hücrelere ileterek enerji ihtiyacını karşılar.

C) İskelet kası ve sinir gibi doku hücreleri sindirim kanalındaki makromolekülleri fagositozla alarak kendi içinde parçalayabilir.

D) Sindirim ve emilim süreçleri hücresel solunum için gerekli substratı sağlarken taşıma süreci bu molekülleri metabolik olarak aktif hücrelere ulaştırır.

E) Taşıma sistemi yalnızca kanda monomer dengesini korumakla görevli olup hücrelerin enerji üretim kapasitesi üzerinde doğrudan bir etki oluşturmaz.

Hücresel solunum enzimleri eksiksiz çalışan bir insanda, besinlerin hücresel ATP sentezine katılabilmesi; sindirim, emilim ve taşıma süreçlerinin art arda gerçekleşmesine bağlıdır. Bu durum, enerji eldesinde rol oynayan süreçlerin gerekliliğiyle ilgili aşağıdaki bilimsel çıkarımlardan hangisini doğrudan doğrular?

A) Sindirim kanalında gerçekleşen hidroliz tepkimeleri sırasında yüksek miktarda hücresel ATP açığa çıkarılarak doğrudan kana aktarılır.

B) Hücre zarı polimer geçişine kapalı olduğundan ve dokular besin kaynağından uzakta bulunduğundan enerji ham maddesinin solunuma dahil olması bu süreçlerin eksiksiz işlemesini zorunlu kılar.

C) Dolaşım sistemi, polimer yapılı besinleri hidrolize uğratmadan hücre sitoplazmasına taşıyıp orada doğrudan solunum reaksiyonlarına sokabilir.

D) Emilim süreci gerçekleşmese bile sindirim kanalındaki besin monomerleri doğrudan difüzyonla tüm hedef vücut dokularına eş zamanlı yayılır.

E) Vücut hücreleri enerji ihtiyacını karşılamak için dışarıdan besin monomeri almaya gereksinim duymadan kendi temel organik moleküllerini sıfırdan üretebilir.

Sindirim kanalı işlev görmeyen bir hastaya damar yoluyla doğrudan glukoz ve amino asit içeren monomer çözeltisi verildiğinde, doku hücrelerinin hücresel solunumla yeterli düzeyde ATP üretebildiği tespit edilmiştir. Bu klinik bulgu, insanda besinlerden enerji eldesi süreçlerinin gerekliliği ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisini doğrular?

A) Hücrelerin ATP sentezleyebilmesi için besinlerin mutlaka sindirim kanalındaki enzimlerle etkileşime girmesi zorunludur.

B) Taşıma sistemi bulunmasa dahi emilen monomerler doku hücrelerine doğrudan difüzyonla yayılabilir.

C) Sindirim ve emilim süreçleri, besinlerin kimyasal bağlarındaki enerjiyi doğrudan açığa çıkaran temel basamaklardır.

D) Besinlerin kanda taşınabilmesi için öncelikle epitel hücrelerinde enerji harcanarak aktifleştirilmesi gerekir.

E) Sindirim ve emilimin enerji eldesindeki temel işlevi, besinleri hücre zarından geçebilecek boyuta getirerek dolaşıma kazandırmaktır.

Hücresel solunumda enerji verici olarak kullanılan eşit kütledeki yağ asitlerinin glikoz molekülüne kıyasla daha fazla ATP ve metabolik su açığa çıkarması, yağ asitlerinin hangi özelliğiyle doğrudan ilişkilidir?

A) Oksijen bakımından daha zengin yapıda olup glikoliz evresini doğrudan başlatabilmeleriyle

B) Hücre zarı porlarından difüzyonla glikoza oranla çok daha hızlı geçebilmeleriyle

C) Karbon atomlarına oranla daha yüksek oranda hidrojen içermeleri ve ETS'ye daha fazla elektron aktarmalarıyla

D) Solunum tepkimelerine katılmadan önce deaminasyonla amino gruplarını uzaklaştırmalarıyla

E) Krebs döngüsüne katılmadan doğrudan elektron taşıma sisteminde yükseltgenebilmeleriyle

Hücresel solunum reaksiyonlarında karbon atomlarının izlediği yolu ve karbondioksit çıkış basamaklarını modellemek isteyen bir öğrenci, hazırladığı taslakları bilimsel ilkelerle karşılaştırmaktadır. Buna göre öğrencinin bilimsel açıdan geçerli bir karbon akış modeli oluşturabilmesi için aşağıdaki kurgulardan hangisini tercih etmesi gerekir?

A) Glikoliz evresinde glikozun pirüvata yıkımı sırasında karbondioksit çıkışı olduğunu, Krebs döngüsünde ise karbon sayısının sabit kaldığını göstermelidir.

B) Pirüvattan asetil-CoA oluşumu sırasında karbon iskeletinin korunduğunu, tüm karbondioksit çıkışlarının sadece elektron taşıma sisteminde gerçekleştiğini göstermelidir.

C) Karbon içeren moleküllerin tamamının sitoplazmada karbondioksite dönüştürüldüğünü ve mitokondriye yalnızca serbest hidrojenlerin aktarıldığını göstermelidir.

D) Krebs döngüsüne katılan iki karbonlu asetil grubunun doğrudan karbondioksit gazına parçalanıp döngüdeki ara bileşiklerle hiç tepkimeye girmediğini göstermelidir.

E) Altı karbonlu glikozun pirüvata dönüşümünde karbondioksit çıkışı olmadığını, karbondioksit moleküllerinin pirüvat oksidasyonu ve Krebs döngüsü basamaklarında açığa çıktığını göstermelidir.

Hücresel solunum reaksiyonlarında organik bileşiklerden ayrılan elektronların ve hidrojenlerin aktarım mekanizmasını modellemek isteyen bir öğrenci, koenzimlerin (NAD+ ve FAD) döngüsel işleyişini tasarlamaktadır. Bu öğrencinin metabolik sürecin sürekliliğini bilimsel ilkelere uygun biçimde açıklayan bir model oluşturabilmesi için aşağıdaki kurgulardan hangisini tercih etmesi gerekir?

A) Koenzimlerin glikoliz ve Krebs döngüsünde yükseltgenerek hidrojen bağladığı, elektron taşıma sisteminde ise indirgenerek hidrojenlerini serbest bıraktığı kurguyu

B) Glikoliz ve Krebs döngüsünde oluşan NADH ve FADH2 moleküllerinin, elektronlarını doğrudan substrat düzeyinde fosforilasyonda harcayarak kararlı bileşiklere dönüştüğü kurguyu

C) Organik moleküllerin parçalanmasıyla indirgenen koenzimlerin, kimyasal yapısı bozularak hücre içinde tek kullanımlık metabolik son ürünler olarak biriktiği kurguyu

D) Glikoliz ve Krebs evrelerinde hidrojen ve elektron alarak indirgenen koenzimlerin, elektron taşıma sisteminde yükseltgenerek sisteme elektron aktardığı ve yeniden kullanılabilir hâle geldiği kurguyu

E) FAD koenziminin yalnız sitoplazmadaki glikoliz evresinde, NAD+ koenziminin ise yalnızca mitokondri matriksindeki reaksiyonlarda elektron tutarak indirgendiği kurguyu

Hücresel solunum reaksiyonlarında oksijen molekülünün temel işlevini ve metabolik sürecin sürekliliğini açıklamak için alternatif modeller tasarlayan bir öğrenci, bilimsel ilkelere tam uyumlu olan hangi modeli seçmelidir?

A) Glikoliz basamağında glikozu doğrudan oksitleyerek pirüvik aside dönüştüren ve net ATP üretimini doğrudan artıran modeli

B) Elektron taşıma sisteminin sonunda elektron ve protonları bağlayarak indirgenmiş koenzimlerin döngüye yeniden katılmasını sağlayan modeli

C) Krebs döngüsü sırasında üretilen karbondioksidin yapısına katılarak asetil-CoA oluşumunu doğrudan aktive eden modeli

D) Mitokondri matriksindeki pirüvat molekülleriyle doğrudan birleşerek elektron taşıma sistemine proton aktarımını başlatan modeli

E) Krista zarındaki ATP sentaz enzimini doğrudan aktifleştirerek zarlar arası proton farkı oluşmadan ATP üretimini gerçekleştiren modeli

Hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişini madde dönüşümleri üzerinden açıklayan bilimsel bir modelde, atmosfere verilen karbondioksit ($CO_2$) ile açığa çıkan suyun ($H_2O$) yapısındaki oksijen atomlarının kökeni nasıl gösterilmelidir?

A) $CO_2$'deki oksijen atmosferden alınan $O_2$'den, $H_2O$'daki oksijen ise glikozdan karşılanır.

B) $CO_2$'deki oksijen glikozdan, $H_2O$'daki oksijen ise atmosferden alınan $O_2$'den karşılanır.

C) Hem $CO_2$ hem de $H_2O$'daki oksijen atomları yalnızca atmosferden alınan $O_2$'den karşılanır.

D) Hem $CO_2$ hem de $H_2O$'daki oksijen atomları yalnızca glikoz molekülünden karşılanır.

E) $CO_2$'deki oksijen sitoplazmadaki serbest sudan, $H_2O$'daki oksijen ise pirüvattan karşılanır.

Ökaryot bir hücrede oksijenli solunum reaksiyonları sırasındaki elektron ve proton akışını modellemek isteyen bir öğrencinin, bilimsel gerçeklerle tam uyumlu bir model oluşturabilmesi için aşağıdaki kurgulardan hangisini tercih etmesi gerekir?

A) Glikolizde üretilen NADH moleküllerinin elektronlarını doğrudan oksijene aktardığı ve Krebs döngüsünde yalnızca FAD koenziminin indirgendiği kurguyu

B) Glikoliz ve Krebs döngüsünde indirgenen NAD⁺ ve FAD koenzimlerinin elektronlarını ETS'ye aktarıp yükseltgendiği ve oksijenin indirgenerek su oluşturduğu kurguyu

C) Krebs döngüsünde indirgenen tüm koenzimlerin sitoplazmaya geçerek glikoliz reaksiyonlarını yeniden başlattığı kurguyu

D) FADH₂ moleküllerinin sadece glikoliz evresinde üretilip elektronlarını doğrudan moleküler karbondioksit oluşumuna aktardığı kurguyu

E) Hücresel solunum boyunca oluşan NADH moleküllerinin yükseltgenmeden mitokondri matriksinde depolandığı kurguyu

Hücrelerinde solunum enzimleri ve mitokondri faaliyeti eksiksiz olan bir insanda, sindirim kanalındaki hidroliz tepkimeleri ile bağırsak epitelindeki geçiş mekanizmaları gerçekleşmediğinde doku düzeyinde enerji krizi ortaya çıkar. Bu durum, enerji eldesinde rol oynayan süreçlerin gerekliliği açısından değerlendirildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisini doğrular?

A) Hücresel solunum mekanizmalarının etkinliği, besin moleküllerinin zardan geçebilir hâle getirilmesi ve dokulara transferinin ön koşul olarak tamamlanmasına bağlıdır.

B) Sindirim ve emilim süreçleri, besin monomerlerindeki kimyasal bağ enerjisinin doğrudan hücre dışı ATP formuna dönüştürüldüğü basamaklardır.

C) Dolaşım sistemi, besin monomerlerini kimyasal değişime uğratarak hücresel solunum tepkimelerinin başlangıç reaksiyonlarını yürütür.

D) Bağırsak epitelinden emilim aksadığında doku hücreleri polimer besinleri fagositozla alarak mitokondrilerinde doğrudan enerji üretiminde kullanabilir.

E) Sindirim kanalında hidroliz sırasında açığa çıkan kimyasal bağ enerjisi miktarı, hücrelerin solunum reaksiyonları sonucu ürettiği serbest enerjiden daima yüksektir.

İnsanda besin maddelerinin kimyasal bağ enerjisinden hücresel solunumla ATP üretilebilmesi, bu maddelerin sindirim kanalından iç ortama aktarılmasını ve hedef dokulara dağıtılmasını gerektirir. Bu durum dikkate alındığında, enerji eldesinde rol oynayan süreçlerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

A) Dolaşım sistemi, emilimle kana kazandırılan monomerleri doku kılcallarına taşıyarak hücrelerin hücresel solunumda kullanacağı substrat sürekliliğini sağlar.

B) Sindirim kanalındaki hidroliz tepkimeleri sırasında açığa çıkan kimyasal enerji, doğrudan epitel hücrelerinde ATP sentezinde kullanılır.

C) Polimer besinlerin sindirime uğramadan doğrudan dolaşıma katılması, doku hücrelerinin birim zamandaki enerji üretim verimini artırır.

D) Bağırsak epitel hücreleri emdikleri monomerlerin tamamından ATP sentezleyip bu ATP'yi kan yoluyla diğer doku hücrelerine dağıtır.

E) Dokularda enerji üretilebilmesi için sindirim enzimlerinin kan yoluyla hedef hücrelerin sitoplazmasına taşınması gerekir.

Sindirim kanalında gerçekleşen hidroliz tepkimelerinde doğrudan ATP sentezlenmemesine rağmen bu sürecin hücrelerde enerji üretimi için zorunlu bir ön koşul olması, besinlerin kimyasal özellikleri ve hücre zarının geçirgenliği ile açıklanır. Buna göre sindirim ve emilimin hücresel enerji eldesindeki rolüyle ilgili aşağıdaki bilimsel çıkarımlardan hangisi doğrudur?

A) Sindirim kanalındaki hidroliz sırasında bağlardan açığa çıkan enerjinin, bağırsak epitel hücreleri tarafından doğrudan hücresel ATP sentezinde kullanılması

B) Polimerik besinlerin kan dolaşımına geçtikten sonra damar lümeninde ATP'ye yıkılarak hücrelere enerji paketi şeklinde dağıtılması

C) Emilim sürecinin temel işlevinin, enerji verici polimerleri sindirilmeden doku hücrelerine ulaştırıp lizozomlarda ATP'ye dönüştürmek olması

D) Sindirim kanalında polimerlerin parçalanmasıyla üretilen ısı enerjisinin, kas hücrelerindeki ATP sentaz enzimini doğrudan aktive etmesi

E) Hücre zarlarının polimerlere geçirgen olmaması nedeniyle, solunum enzimlerinin substrat olarak yalnızca emilip taşınabilen monomerleri kullanabilmesi

İnsanda doku hücrelerinin dış ortamla doğrudan temasının bulunmaması, besin maddelerinin hücresel solunumda enerji kaynağı olarak kullanılabilmesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerinin art arda işlemesini zorunlu kılar. Bu durumun hücresel enerji eldesi açısından doğurduğu gereklilikle ilgili aşağıdaki bilimsel çıkarımlardan hangisi doğrudur?

A) Sindirim kanalı lümeninde ATP sentezi gerçekleşmediğinden, polimerler doku hücrelerine doğrudan endositozla alınarak enerji üretiminde kullanılır.

B) Emilim süreci tamamlanmadan dolaşım sistemine aktarılan makromoleküller, kan plazmasındaki enzimlerle parçalanarak hücrelere dağıtılır.

C) Hücrelerin zar geçirgenliği ve difüzyon sınırları; polimerlerin monomerlerine hidroliz edilmesini, epitelden iç ortama emilmesini ve kan yoluyla hedef dokulara ulaştırılmasını zorunlu kılar.

D) Besinlerin sindirimi ve emilimi yalnızca enerji tasarrufu sağlamak için gerçekleşir; aksi takdirde dolaşım sistemi polimerleri hücrelere doğrudan iletebilirdi.

E) Dolaşım sistemi yalnızca solunum gazlarını taşıdığı için besin monomerleri sindirim kanalından hedef doku hücrelerine doğrudan difüzyonla aktarılır.

Pankreas öz suyu salgılanması engellenen bir bireyde, yeterli miktarda trigliserit tüketmesine rağmen doku hücrelerindeki yağ asidi oksidasyonunun ve buna bağlı ATP sentezinin durma noktasına geldiği belirlenmiştir. Bu durum, besinlerden enerji eldesinde rol oynayan süreçlerle ilgili aşağıdaki ilkelerden hangisini doğrudan doğrular?

A) Enerji ihtiyacı yüksek doku hücreleri, sindirime uğramamış makromolekülleri fagositozla alarak mitokondride doğrudan solunuma katar.

B) Makromoleküllerin dokularda hücresel solunuma katılabilmesi, sindirimin emilim ve taşıma süreçleri için vazgeçilmez bir ön koşul olmasına bağlıdır.

C) Besinlerin sindirim kanalındaki kimyasal parçalanma hızı, doku hücrelerinin anlık ATP tüketim miktarını doğrudan belirler.

D) Doku hücrelerinde ATP üretimi için gerekli substratların hücre içine alımı, kanda özel hormonların bulunması durumunda mümkündür.

E) Yağ asitlerinin hücresel solunuma katılabilmesi için öncelikle karaciğerde glukoza dönüştürülüp kana verilmesi zorunludur.

Bir araştırmacı, memeli bir canlının sindirim salgılarının işlevini incelemek amacıyla nötr yağ ve su içeren üç deney tüpünden birincisine safra sıvısı, ikincisine lipaz enzimi, üçüncüsüne ise hem safra sıvısı hem de lipaz enzimi ekleyerek uygun sıcaklıkta bekletmiştir. Araştırmacı, tüplerde gözlenen değişimleri "kimyasal bağların hidrolizi" ve "substrat yüzeyinin genişletilmesi" ölçütlerine göre değerlendirmiştir. Buna göre, deney tüplerinde gerçekleşen sindirim süreçleriyle ilgili aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?

A) 1. tüpte kimyasal sindirim gerçekleştiğinden ortamda yağ asidi ve gliserol molekülleri oluşmuştur.

B) 2. tüpte gerçekleşen olay mekanik sindirim olduğundan trigliseritlerin ester bağları korunmuştur.

C) 1 ve 2. tüplerde aynı sindirim çeşidi gerçekleştiğinden reaksiyonların tamamlanma süreleri eşittir.

D) 1. tüpte yalnızca mekanik sindirim, 2 ve 3. tüplerde ise kimyasal sindirim gerçekleşmiştir.

E) 3. tüpte safra sıvısı kimyasal sindirimi, lipaz enzimi ise mekanik sindirimi doğrudan yürütmüştür.

İnsanda sindirime yardımcı organlar, sindirim kanalına boşalttıkları salgıların besinlerde neden olduğu sindirim çeşidi (mekanik veya kimyasal) ölçüt alınarak sınıflandırılmaktadır. Buna göre salgısıyla yalnızca mekanik sindirim gerçekleştiren yardımcı organ ile kimyasal sindirim enzimleri üreten yardımcı organlar aşağıdakilerin hangisinde doğru gruplandırılmıştır?

A) Yalnızca mekanik sindirim: Pankreas — Kimyasal sindirim: Karaciğer ve tükürük bezleri

B) Yalnızca mekanik sindirim: Tükürük bezleri — Kimyasal sindirim: Karaciğer ve pankreas

C) Yalnızca mekanik sindirim: İnce bağırsak — Kimyasal sindirim: Mide ve tükürük bezleri

D) Yalnızca mekanik sindirim: Karaciğer — Kimyasal sindirim: Yalnızca pankreas

E) Yalnızca mekanik sindirim: Karaciğer — Kimyasal sindirim: Pankreas ve tükürük bezleri

Canlılarda sindirim olayları; enzimlerin etki ettiği ortam, besin alma mekanizmaları ve işlenebilecek besinlerin boyutu gibi ölçütlere göre hücre içi ve hücre dışı sindirim olarak sınıflandırılır. Buna göre, bir sindirim sürecinin hücre içi sindirimden ayrılarak kesinlikle hücre dışı sindirim olarak sınıflandırılmasını sağlayan temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

A) Polimer besinlerin yapı taşlarına ayrılması sırasında su moleküllerinin harcanması

B) Sindirimde görevli hidrolaz enzimlerinin ribozomlarda sentezlenmesi

C) Sindirilecek besin maddesinin büyüklüğünün hücrenin endositoz kapasitesiyle sınırlı olmaması

D) Hidroliz tepkimeleri sonucunda açığa çıkan monomerlerin sitoplazmaya alınması

E) Sindirim reaksiyonlarının hücrenin doğrudan ATP harcamadığı kimyasal tepkimeler olması

Canlılarda sindirim olayında işlev gören hücresel yapılar, sindirimin gerçekleştiği ortama (hücre içi veya hücre dışı) göre sınıflandırılmaktadır. Buna göre, bir canlının sindirim sürecinde aşağıdaki hücresel yapılardan hangisinin oluşması, o canlıda kesinlikle hücre içi sindirim yapıldığını gösteren bir ölçüttür?

A) Hidroliz enzimlerinin polipeptit zincirlerini sentezleyen ribozom organeli

B) Sindirim enzimlerini işleyip kesecikler halinde paketleyen golgi cisimciği

C) Sentezlenen sindirim enzimlerini hücre zarına taşıyan salgı kofulu

D) Sindirim ürünlerinin sitoplazmaya geçişini denetleyen hücre zarı

E) Besin kofulunun hidrolitik enzim taşıyan lizozomla kaynaşmasıyla oluşan sindirim kofulu

Canlılarda sindirim çeşitleri; olayın gerçekleştiği ortam ve besin maddesinde meydana gelen değişimin niteliği ölçüt alınarak sınıflandırılır. Buna göre, sindirim çeşitleri ve bu süreçlerde işlev gören yapılarla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

A) Hücre içi sindirim – Besin kofulunun sindirim kanalı boşluğuna hidroliz enzimi salgılaması

B) Mekanik sindirim – Mide boşluğunda pepsin enziminin peptit bağlarını koparması

C) Hücre dışı sindirim – Sindirim enzimlerinin ekzositozla hücre dışındaki bir lümene salgılanması

D) Kimyasal sindirim – Safra tuzlarının büyük yağ damlalarını küçük damlacıklara dönüştürmesi

E) Hücre içi sindirim – Sindirim kanalında polimer besinlerin yapı taşlarına ayrıştırılması

Canlılarda sindirim sistemini oluşturan yapılar; besinlerin geçici depolanması, mekanik olarak ufalanması, enzimatik hidrolize uğratılması ve sindirim ürünlerinin emilimi gibi birincil işlev ölçütlerine göre sınıflandırılır. Buna göre, aşağıda verilen sindirim yapısı ve dahil edildiği işlevsel sınıflandırma eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

A) Kursak — Besinlerin sindirim enzimleri salgılanarak kimyasal hidrolize uğratıldığı sindirim yapısı

B) Taşlık — Besin monomerlerinin emilerek vücut sıvılarına aktarıldığı emilim yapısı

C) Tükürük bezleri — Besinlerin yalnızca fiziksel olarak parçalanıp yumuşatılmasını sağlayan mekanik sindirim yapısı

D) Kalın bağırsak — Polimer besinlerin sindirim kofulları oluşturularak hücre içi sindirime uğratıldığı sindirim yapısı

E) İnce bağırsak — Enzimatik hidrolizle kimyasal sindirimin tamamlandığı ve besin monomerlerinin emildiği sindirim yapısı

Bir biyoloji dersinde öğrencilerden insan vücudunda gerçekleşen aşağıdaki olayları “sindirimin gerçekleştiği yer” ve “besinin kimyasal yapısının değişimi” ölçütlerine göre sınıflandırmaları istenmiştir: I. Safra sıvısının etkisiyle büyük yağ damlalarının ince bağırsak boşluğunda küçük yağ damlacıklarına dönüştürülmesi II. Mide boşluğunda pepsin enziminin proteinleri polipeptitlere parçalaması III. Akyuvar hücresinin fagositozla içine aldığı bakteriyi lizozom enzimleri yardımıyla yapı taşlarına ayrıştırması Buna göre, numaralanmış olayların sindirim çeşitleriyle doğru eşleştirmesi hangisidir?

A) I: Hücre içi mekanik sindirim — II: Hücre dışı mekanik sindirim — III: Hücre içi kimyasal sindirim

B) I: Hücre dışı kimyasal sindirim — II: Hücre dışı kimyasal sindirim — III: Hücre dışı mekanik sindirim

C) I: Hücre içi kimyasal sindirim — II: Hücre dışı mekanik sindirim — III: Hücre içi kimyasal sindirim

D) I: Hücre dışı mekanik sindirim — II: Hücre içi kimyasal sindirim — III: Hücre dışı kimyasal sindirim

E) I: Hücre dışı mekanik sindirim — II: Hücre dışı kimyasal sindirim — III: Hücre içi kimyasal sindirim

Hücre çeperine sahip ayrıştırıcı bir mantar ile hücre çeperi bulunmayan tek hücreli bir amipin beslenme süreçleri incelendiğinde, mantarın amipten farklı olarak hücre içi sindirim yapamayıp yalnızca hücre dışı sindirim gerçekleştirdiği görülür. Bu durumun ortaya çıkmasında, canlıların sahip olduğu sindirim yapıları ve hücresel özellikleri dikkate alındığında mantarın hangi özelliği temel gerekçeyi oluşturur?

A) Hücre dışı ortama hidroliz enzimi salgılama yeteneğinin bulunmaması

B) Polimer besinleri monomerlerine ayrıştıracak enzim çeşitliliğine sahip olmaması

C) Hücre zarında madde geçişlerini sağlayan taşıyıcı proteinlerin görev yapmaması

D) Besinlerin kimyasal bağlarını koparmadan önce mekanik sindirim uygulayamaması

E) Hücre çeperinin varlığı nedeniyle fagositoz yaparak besin kofulu oluşturamaması

Besinlerin kimyasal bağları koparılmadan yüzey alanlarının genişletilmesi esasına dayanan sindirim biçimi ile enzimler yardımıyla kimyasal bağlarının hidroliz edilmesi esasına dayanan sindirim biçimi sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru adlandırılmış ve örneklendirilmiştir?

A) Mekanik sindirim: Midedeki kas hareketleriyle besinlerin bulamaç hâline getirilmesi / Kimyasal sindirim: İnce bağırsakta maltaz enziminin maltozu glikozlara parçalaması

B) Kimyasal sindirim: Tükürük amilazının nişastayı parçalaması / Mekanik sindirim: Karaciğerde üretilen safra tuzlarının büyük yağ damlalarını küçük damlacıklara dönüştürmesi

C) Hücre dışı sindirim: Midede pepsin enziminin proteinleri parçalaması / Hücre içi sindirim: Akyuvarların mikroorganizmaları koful içinde sindirmesi

D) Mekanik sindirim: Safra sıvısının yağlardaki ester bağlarını koparması / Kimyasal sindirim: Dişler yardımıyla besinlerin küçük parçalara bölünmesi

E) Hücre içi sindirim: Fagositoz ile alınan besinlerin lizozomla hidrolizi / Hücre dışı sindirim: Safra tuzlarının yağların yüzey alanını artırması

Havası alınmış kapalı bir kaba glikoz çözeltisi ve bira mayası eklenerek uygun sıcaklıkta etil alkol fermantasyonu gerçekleştirilmektedir. Bu deneyde fermantasyon hızını doğrudan belirlemek isteyen bir araştırmacının birim zamanda ölçmesi gereken en uygun parametre aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ortamda tüketilen oksijen gazı miktarı

B) Açığa çıkan karbondioksit gazının hacmi

C) Tepkimeye giren enzimlerin toplam kütlesi

D) Kaptaki su moleküllerinin tükenme hızı

E) Çözeltideki glikoz derişimindeki artış miktarı

Havası boşaltılmış kapalı bir deney kabına aktif ekmek mayası süspansiyonu ile %10'luk glikoz çözeltisi eklenmiş ve kap, bir iletim borusuyla kireç suyu bulunan tüpe bağlanmıştır. 30 °C'de tutulan bu düzenekte kireç suyunun bir süre sonra bulandığı ve deney kabındaki sıcaklığın arttığı gözlenmiştir. Buna göre deneyde gerçekleşen olaylar ve elde edilen sonuçlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Mayaların gerçekleştirdiği fermantasyon tepkimeleri ortama ısı verir.

B) Kireç suyunun bulanması, tepkimeler sonucunda karbondioksit gazı oluştuğunu gösterir.

C) Deney sürecinde glikoz moleküllerindeki kimyasal bağ enerjisinin tamamı ısı enerjisine dönüşmüştür.

D) Deney kabında oluşan ürünlerin etkisiyle sıvı ortamın asitliği artış gösterir.

E) Mayaların enerji üretimi için ortamda serbest oksijen bulunmasına ihtiyaç duyulmamıştır.

Havası boşaltılmış kapalı bir deney kabına glikoz çözeltisi ve canlı bira mayası ekleyen bir öğrenci, kabı bir cam boruyla kireç suyu bulunan bir kaba bağlamıştır. Bir süre sonra kapta etil alkol miktarının arttığı ve kireç suyunun bulandığı gözlendiğine göre, bu deneyden elde edilen bulgularla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

A) Fermantasyon sürecinde glikoz molekülü tamamen inorganik bileşiklere kadar parçalanmıştır.

B) Maya hücreleri oksijensiz ortamda metabolik faaliyetlerini sürdürürken ortama gaz salınımı yapmıştır.

C) Kireç suyunun bulanması, deney kabındaki oksijen miktarının zamanla azaldığını kanıtlar.

D) Deney kabında oluşan etil alkolün kimyasal bağ enerjisi, başlangıçtaki glikozunkinden daha yüksektir.

E) Kaptaki sıcaklığın artış göstermesi fermantasyonun endotermik bir tepkime olduğunu gösterir.

Havası alınmış kapalı bir kaba glikoz çözeltisi ile bira mayası ekleyen bir öğrenci, kabı ince bir boruyla kireç suyu bulunan bir deney tüpüne bağlamıştır. Bir süre sonra kireç suyunun bulandığını ve reaksiyon kabında sıcaklık artışı olduğunu gözlemleyen öğrencinin bu deneyden elde ettiği verilere dayalı olarak ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

A) Bira mayaları glikozu parçalarken oksijenli solunum gerçekleştirmiştir.

B) Fermantasyon sürecinde ortama ısı yayılmış ve yan ürün olarak karbondioksit gazı oluşmuştur.

C) Kireç suyunun bulanması, kapta son ürün olarak laktik asit biriktiğini kanıtlar.

D) Deney kabında gerçekleşen fermantasyon tepkimeleri süresince net ATP üretimi gerçekleşmemiştir.

E) Kapalı ortamdaki glikoz derişimi zamanla artarken etil alkol miktarı sabit kalmıştır.

Eşit miktarda glikoz çözeltisi ve bira mayası içeren, hava almayacak biçimde kapatılmış özdeş iki düzenekten biri 30 °C, diğeri 70 °C sıcaklıktaki ortama bırakılmıştır. Deney süresi sonunda yalnızca 30 °C'deki düzenekte gaz kabarcığı oluşumu ile kireç suyunun bulandığı gözlendiğine göre, bu deneyden fermantasyonla ilgili çıkarılabilecek en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Fermantasyon tepkimelerini katalizleyen enzimler yüksek sıcaklıkta denatüre olduğu için fermantasyon durmuştur.

B) Yüksek sıcaklık fermantasyon tepkimesi sırasında açığa çıkan gazın kireç suyuyla tepkime vermesini engellemiştir.

C) Maya mantarları 30 °C'de etil alkol üretirken 70 °C'de yalnızca laktik asit fermantasyonu gerçekleştirmiştir.

D) Sıcaklık arttıkça fermantasyon hızı sürekli artış göstererek glikozun çok hızlı tükenmesine yol açmıştır.

E) Bira mayası hücreleri glikozu enerji kaynağı olarak yalnızca oda sıcaklığının altındaki değerlerde kullanabilir.

Ağzı hava almayacak biçimde kapatılmış bir deney kabına glikoz çözeltisi ve ekmek mayası süspansiyonu konularak kaba gaz basıncını ölçen bir manometre bağlanmıştır. Bu deney düzeneğinde birim zamanda açığa çıkan gaz miktarını artırmak amacıyla aşağıdaki uygulamalardan hangisinin yapılması en uygundur?

A) Ortam sıcaklığını 30 °C'den 75 °C'ye yükseltmek

B) Kaba glikoz çözeltisi ile birlikte pH değerini 1'e düşürecek kuvvetli asit eklemek

C) Substrat miktarının sınırlı olmadığı ortama ilave ekmek mayası eklemek

D) Kaba düzenli hava pompalayarak ortamdaki serbest oksijen derişimini artırmak

E) Deney kabının içine karbondioksiti bağlayan kalsiyum hidroksit çözeltisi dökmek

Havası alınmış kapalı bir deney kabına glikoz çözeltisi ile maya hücreleri konulup kaba bir manometre bağlandığında, manometredeki gaz basıncının ve ortam sıcaklığının arttığı gözlenmiştir. Bu deney sonucuna göre maya hücrelerinde gerçekleşen fermantasyon süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Tepkimeler sırasında karbondioksit gazı açığa çıkmış ve çevreye ısı yayılmıştır.

B) Maya hücreleri laktik asit fermantasyonu yaparak ortamdaki gaz miktarını artırmıştır.

C) Basınç değişimi hücrelerin glikoz sentezlemesi sonucu gaz üretmesinden kaynaklanmıştır.

D) Sıcaklık artışı ortamda oksijenli solunumun başladığını ve oksijen tüketildiğini kanıtlar.

E) Manometredeki sıvının hareketi kaptaki sıvı glikoz derişiminin zamanla yükselmesine bağlıdır.

İçinde glikoz çözeltisi ve bira mayası bulunan kapalı bir deney kabına manometre ile kireç suyu içeren bir tüp bağlanarak düzenek oda sıcaklığında bekletilmiştir. Bir süre sonra kireç suyunun bulandığı ve manometredeki sıvı seviyesinin yükseldiği gözlendiğine göre bu deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Bira mayası hücrelerinin gerçekleştirdiği laktik asit fermantasyonu deney kabındaki gaz basıncını artırmıştır.

B) Deney sürecinde kaptaki glikoz molekülleri yalnızca inorganik son ürünlere kadar parçalanmıştır.

C) Açığa çıkan karbondioksit gazı manometredeki basıncı artırmış ve kireç suyunun bulanmasına neden olmuştur.

D) Kaptaki kimyasal tepkimeler ilerledikçe glikoz miktarı ile birlikte deney kabının sıcaklığı da sürekli azalmıştır.

E) Fermantasyon sırasında ortamdaki serbest oksijen gazı tüketildiği için kireç suyunda bulanma gerçekleşmiştir.

Havası alınmış eşit hacimli iki özdeş deney kabına aynı miktarda glikoz çözeltisi ve eşit sayıda aktif bira mayası hücresi eklenip kapların ağzına esnek balon takılmıştır. Kaplardan biri 30 °C'de, diğeri ise 70 °C'de uygun süre bekletildiğinde gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) İkinci kapta yüksek sıcaklığın enzimatik reaksiyonları hızlandırması sonucu balon daha fazla şişer.

B) Birinci kapta etil alkol fermantasyonu sonucu açığa çıkan karbondioksit gazı balonun şişmesini sağlar.

C) Her iki kapta da glikoz eşit oranda tüketileceğinden son durumdaki sıvı pH değerleri aynı kalır.

D) İkinci kapta laktik asit fermantasyonu gerçekleştiğinden gaz çıkışı gözlenmez.

E) Birinci kapta oksijenli solunum gerçekleştiğinden gaz basıncı zamanla azalır.

Bir öğrenci, bira mayası hücrelerinin fermantasyon hızına sıcaklığın etkisini incelemek amacıyla eşit miktarda glikoz çözeltisi ve maya içeren kapların ağzına esnek balonlar takarak düzenekleri farklı sıcaklıklardaki ortamlarda bekletmiştir. Deney sürecinde balonların hacimsel değişimini kaydeden öğrencinin bu araştırmasındaki bağımsız değişken ve ölçülen gösterge aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) Bağımsız değişken: Sıcaklık; Ölçülen gösterge: Açığa çıkan karbondioksit miktarı

B) Bağımsız değişken: Glikoz derişimi; Ölçülen gösterge: Ortamdaki etil alkol miktarı

C) Bağımsız değişken: Sıcaklık; Ölçülen gösterge: Tüketilen oksijen gazı miktarı

D) Bağımsız değişken: Maya hücresi sayısı; Ölçülen gösterge: Balonun şişme süresi

E) Bağımsız değişken: Kaptaki sıvı hacmi; Ölçülen gösterge: Ortamın sıcaklık değişimi

Hücrelerde enerji elde etmek amacıyla tüketilen glikoz, yağ asidi ve amino asit moleküllerinin oksijenli solunum süreçleri karşılaştırıldığında, bu üç farklı besin monomerinin yıkımı için aşağıdakilerden hangisi ortaktır?

A) Hücresel solunum tepkimelerine doğrudan glikoliz evresinden başlamaları

B) Yıkımları sırasında hücrede metabolik atık olarak amonyak açığa çıkarmaları

C) Karbon iskeletlerinin Krebs döngüsü ve elektron taşıma zinciri üzerinden yükseltgenmesi

D) Solunum tepkimelerine katılmadan önce deaminasyon işlemine uğramaları

E) İki karbonlu asetil gruplarına ayrışırken glikoliz enzimlerini tüketmeleri

Karbonhidrat, yağ ve proteinlerin monomerlerinin hücresel solunumda enerji verici olarak kullanılması süreçleri karşılaştırıldığında, bu besinlerin yıkım basamaklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Yağ asitlerinin hücresel solunum tepkimelerine katılması glikoliz basamağındaki enzimler aracılığıyla başlar.

B) Amino asitlerin solunum tepkimelerine dahil olabilmesi için öncelikle yapılarındaki amino grubunun uzaklaştırılması gerekir.

C) Eşit kütledeki glikoz molekülü, yağ asidine göre daha yüksek oranda hidrojen içerdiğinden solunumda daha çok ATP üretir.

D) Yağ asitleri ve amino asit moleküllerinin tamamı solunum tepkimelerine pirüvik asit basamağından giriş yapar.

E) Karbonhidrat ve protein yıkımında sadece karbondioksit oluşurken, yağların yıkımında ek olarak azotlu metabolik atıklar açığa çıkar.

Hücresel solunumda enerji verici olarak kullanılan karbonhidrat, yağ ve proteinlerin yıkım süreçleri karşılaştırıldığında, verilen durumlardan hangisi yalnızca proteinlerin solunuma katılması sürecinde gözlenir?

A) Tepkimelerin tamamlanması sürecinde karbondioksit açığa çıkması

B) Solunuma katılmadan önce deaminasyon ile azotlu yan ürün oluşturulması

C) Yıkım sürecinde ara basamak olarak asetil-CoA molekülünün üretilmesi

D) Elektron taşıma sisteminde indirgenme ve yükseltgenme ile ATP sentezlenmesi

E) Oksidasyon basamaklarının sonunda yan ürün olarak su molekülünün oluşması

Hücresel solunumda enerji verici olarak kullanılan temel organik besin monomerlerinin yıkım süreçleri karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Amino asitlerin solunum reaksiyonlarına katılımı yalnızca glikoliz evresinin başlangıcından gerçekleşir.

B) Eşit kütledeki glikoz ve yağ asidi moleküllerinin oksijenli solunumla tam yıkımı sonucunda, yağ asitlerinden daha fazla metabolik su ve ATP açığa çıkar.

C) Yağ asitlerinin solunuma katılması sürecinde deaminasyon gerçekleşirken, glikozun yıkımında bu olaya rastlanmaz.

D) Yağların yapı taşları olan gliserol ve yağ asitleri, doğrudan Krebs döngüsüne sitrik asit olarak dahil olur.

E) Karbonhidrat ve proteinlerin yıkımı sırasında yan ürün olarak amonyak açığa çıkarken, yağ asitlerinin yıkımında yalnızca karbondioksit oluşur.

Hücresel solunumda enerji eldesi amacıyla glikoz, yağ asidi ve amino asit moleküllerinin kullanıldığı metabolik süreçler karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Yağ asitlerinin solunuma katılması sürecinde glikoliz tepkimeleri eksiksiz yürütülür.

B) Solunum tepkimeleri sonucunda amonyak oluşumu, incelenen tüm besin monomerlerinin ortak özelliğidir.

C) Farklı basamaklardan solunum yolağına dahil olsalar da Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemi her üç besin monomerinin enerji eldesinde de ortak olarak kullanılır.

D) Eşit kütleleri kullanıldığında glikoz, yağ asitlerine kıyasla daha fazla hidrojen içerdiğinden elektron taşıma sisteminde daha fazla ATP üretilmesini sağlar.

E) Amino asit molekülleri, amino gruplarını kaybetmeden glikolizin ilk basamağı olan glikoz aktivasyonuna doğrudan katılır.

Hücrede enerji verici organik monomerler olan glikoz, yağ asidi ve amino asitlerin hücresel solunuma katılma süreçleri karşılaştırıldığında, gerçekleşen olaylardan hangisi yalnızca amino asitlerin yıkımına özgüdür?

A) Yıkım sürecinde oluşan hidrojenlerin koenzimler aracılığıyla elektron taşıma sistemine aktarılması

B) Karbon iskeletinin solunum yoluna dahil olabilmesi için deaminasyon ile amino grubunun uzaklaştırılması

C) Tam yıkım sonucunda inorganik son ürünler olarak karbondioksit ve suyun açığa çıkması

D) Molekülün solunum tepkimelerine katılabilmesi için doğrudan glikoliz evresine girmesi

E) Oksijenli solunum tepkimelerinde substrat düzeyinde fosforilasyon ile ATP üretilmesi

Hücresel solunumda enerji elde etmek amacıyla kullanılan karbonhidrat, yağ ve protein türevlerinin yıkım süreçleri karşılaştırıldığında, sadece amino asitlerin yıkımına özgü olan durum aşağıdakilerden hangisidir?

A) Solunum tepkimelerine girmeden önce deaminasyon ile azotlu yan ürün oluşturması

B) Yıkım sürecinin son basamaklarında karbondioksit ve su açığa çıkarması

C) İki karbonlu asetil bileşiğine dönüştükten sonra Krebs döngüsüne dahil olması

D) Elektron taşıma sistemindeki indirgenme ve yükseltgenme olaylarıyla ATP üretmesi

E) Sitoplazmada gerçekleşen glikoliz tepkimelerine doğrudan glikoz gibi katılması

Hücresel solunum tepkimelerinde enerji verici olarak kullanılan glikoz, yağ asidi ve amino asit moleküllerinin yıkım süreçleri karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Yağ asitleri glikoliz evresine doğrudan katılarak pirüvat üzerinden parçalanır.

B) Amino asitlerin solunuma katılması sürecinde deaminasyon gerçekleştiğinden azotlu bir yan ürün oluşur.

C) Karbonhidratların yıkımı sonucunda yağlara göre birim kütle başına daha fazla metabolik su ve ATP açığa çıkar.

D) Her üç besin grubunun monomerleri de hücresel solunum metabolizmasına sadece glikoliz evresinden dahil olur.

E) Proteinlerin hücresel solunumda enerji verici olarak kullanımı sırasında karbondioksit çıkışı görülmez.

Hücrelerde enerji eldesi amacıyla glikoz, yağ asidi ve amino asitlerin oksijenli solunumda yıkımı sırasında gerçekleşen metabolik olaylar karşılaştırıldığında, bu üç besin grubunun tamamı için ortak olan durum hangisidir?

A) Yıkım tepkimeleri başlamadan önce molekülden bir amino grubunun uzaklaştırılması

B) Karbon iskeletlerinin doğrudan glikoliz evresindeki üç karbonlu bileşiklere dönüşerek sisteme girmesi

C) Karbon iskeletlerinin tam oksidasyonu sürecinde Krebs döngüsü ve elektron taşıma sisteminin kullanılması

D) Yıkım reaksiyonları sonucunda birim kütle başına en yüksek miktarda ATP ve metabolik suyun üretilmesi

E) Oksidasyon sürecinde karbondioksit ve suyun yanı sıra amonyak gibi azotlu bir metabolik atığın oluşması

Hücresel solunum tepkimelerinde enerji verici olarak kullanılan glikoz, yağ asidi ve amino asit moleküllerinin yıkım süreçleri karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Her üç monomer de hücresel solunum tepkimelerine doğrudan glikoliz evresinden katılır.

B) Solunum tepkimelerinde parçalanmaları sonucunda ortak olarak azotlu son ürünler açığa çıkar.

C) Oksijenli solunuma dahil olduklarında Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemi evrelerinden geçerler.

D) Hücrede enerji elde edilmeden önce tüm bu moleküllere deaminasyon işlemi uygulanır.

E) Eşit kütleleri solunumda kullanıldığında en fazla enerjiyi amino asitler, en az enerjiyi yağ asitleri sağlar.

Ökaryot bir hücredeki oksijenli solunum sürecini madde ve enerji dönüşümleri açısından modelleyen bir öğrencinin, modelini bilimsel gerçeklerle tam uyumlu hâle getirebilmesi için aşağıdaki kurgulardan hangisini seçmesi gerekir?

A) Glikoliz evresini mitokondri matriksinde başlatıp üretilen pirüvatları sitoplazmaya aktarma

B) Krebs döngüsünde doğrudan moleküler oksijen harcandığını ve ATP'nin yalnızca oksidatif düzeyde üretildiğini gösterme

C) Elektron taşıma sisteminde protonların zarlar arası alandan matrikse dönüşü sırasında ATP sentaz aracılığıyla ATP sentezlendiğini belirtme

D) FADH2 moleküllerinin hem glikoliz hem de Krebs evresinde indirgenerek sisteme elektron sağladığını kurgulama

E) Karbondioksit çıkışının yalnızca sitoplazmada yürütülen glikoliz tepkimeleri sırasında gerçekleştiğini gösterme

Hücresel solunumda glikozdan ATP elde edilme sürecini açıklamak amacıyla iki farklı model tasarlayan bir araştırmacı; birinci modelde ATP'nin tamamının doğrudan substrat düzeyinde fosforilasyonla üretildiğini, ikinci modelde ise ATP üretiminin büyük kısmının mitokondri zarları arasındaki proton derişim farkına dayandığını varsaymıştır. Araştırmacının bilimsel geçerliliği olan modeli belirleyip seçebilmesi için aşağıdaki gerekçelerden hangisine dayanması gerekir?

A) İkinci model seçilmelidir; çünkü elektron taşıma sisteminde zarlar arası boşluğa pompalanan protonların ATP sentaz üzerinden matrikse dönmesi en yüksek miktarda ATP sentezini sağlar.

B) Birinci model seçilmelidir; çünkü glikoliz ve Krebs döngüsündeki substrat düzeyinde fosforilasyon hücresel solunumdaki toplam enerjinin neredeyse tamamını karşılar.

C) İkinci model seçilmelidir; çünkü pirüvat molekülünün parçalanması sırasında açığa çıkan karbondioksit molekülleri matriksteki ATP sentaz enzimini doğrudan aktive eder.

D) Birinci model seçilmelidir; çünkü elektron taşıma sistemindeki elektron aktarımı ATP sentezini tetiklemek yerine yalnızca ısı açığa çıkmasına neden olur.

E) İkinci model seçilmelidir; çünkü mitokondri iç zarından matrikse kontrolsüzce sızan protonlar glikoliz evresindeki net ATP üretimini artırır.

Ökaryot bir hücrede gerçekleşen oksijenli solunum reaksiyonlarının işleyişini şematize eden bir bilimsel model geliştirmek isteyen bir öğrenci, madde ve enerji dönüşümleri arasındaki ilişkiyi kurarken aşağıdaki düzenlemelerden hangisini yaparsa gerçeğe en uygun modeli oluşturmuş olur?

A) Pirüvat moleküllerinin sitoplazmada doğrudan Krebs döngüsüne katıldığını ve suyun glikoliz evresinde tüketildiğini göstermesi

B) Solunum sürecindeki net karbondioksit çıkışının yalnızca sitoplazmik glikoliz evresinde gerçekleştiğini belirtmesi

C) İndirgenen koenzimlerin elektron taşıma sisteminde yükseltgendiğini ve oksijenin nihai elektron alıcısı olarak görev yaptığını göstermesi

D) Substrat düzeyinde fosforilasyon ile ATP üretiminin sadece mitokondri iç zarında meydana geldiğini kurgulaması

E) Glikozun doğrudan mitokondri matriksine geçiş yaparak asetil-CoA oluşturmadan Krebs döngüsünü başlattığını ifade etmesi

Ökaryot bir hücrede gerçekleşen hücresel solunumun madde ve enerji akışını açıklamak amacıyla alternatif modeller geliştiren bir öğrenci, bilimsel geçerliliği en yüksek olan modeli seçmek istemektedir. Buna göre öğrencinin tercih etmesi gereken bilimsel model hangi seçenekte doğru tanımlanmıştır?

A) Glukozun doğrudan mitokondri zarlarında parçalanarak krebs döngüsüne girdiği ve oksijen varlığında tüm ATP moleküllerinin sadece substrat düzeyinde fosforilasyonla üretildiği model

B) Sitoplazmada glikoliz sırasında açığa çıkan karbondioksitin mitokondri matriksine geçerek su moleküllerini indirgediği ve oksijen harcanmadan serbest kimyasal enerji oluşturduğu model

C) Glikolizde glukozun pirüvata yıkımıyla başlayan, mitokondride elektronların ETS boyunca taşınarak nihai elektron tutucu oksijene iletildiği ve kemiozmotik yolla ATP sentezlendiği model

D) Mitokondriye geçen pirüvatın fermantasyon ürünlerine dönüştüğü, açığa çıkan elektronların ise ATP sentaz enzimini doğrudan uyararak fosfat bağladığı model

E) Glikoliz evresinde ortamdaki moleküler oksijenin tüketildiği ve ETS basamağında elektronların glukoza geri verilerek kimyasal enerjinin korunduğu model

Bir öğrenci, ökaryotik bir hücrede gerçekleşen oksijenli solunum reaksiyonlarındaki madde ve enerji aktarımını göstermek amacıyla hazırladığı kavramsal modelde glikoliz, Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemi (ETS) evrelerini ilişkilendirmiştir. Öğrencinin oluşturduğu bu modeli bilimsel modellerle tam uyumlu hâle getirebilmesi için hangi düzenlemeyi yapması gerekir?

A) Karbondioksit çıkışını glikoliz evresinin bir çıktısı olarak göstermelidir.

B) Glikolizde üretilen pirüvatın doğrudan ETS komplekslerine bağlandığını belirtmelidir.

C) Krebs döngüsünde indirgenen koenzimlerin taşıdığı yüksek enerjili elektronları ETS basamağına aktarmalıdır.

D) Oksijen tüketimini mitokondri matriksindeki Krebs reaksiyonlarına doğrudan dahil etmelidir.

E) ATP üretiminin yalnızca mitokondri iç zarındaki ATP sentaz aracılığıyla gerçekleştiğini kurgulamalıdır.

Bir öğrenci, bir molekül glikozdan elde edilen enerjinin hücresel solunum basamaklarındaki dağılımını açıklamak üzere iki alternatif kavramsal model tasarlamıştır. Öğrencinin, ATP üretiminin neredeyse tamamının glikoliz ve Krebs döngüsündeki substrat düzeyinde fosforilasyonla sağlandığını varsayan birinci modeli eleyip kemiozmotik hipotezi temel alan ikinci modeli seçmesinde aşağıdaki bilimsel gerekçelerden hangisi belirleyici olmuştur?

A) Glikozun tepkimeye girebilmesi için sitoplazmada ATP harcanarak aktifleştirilmesi

B) Karbon atomlarının pirüvat oksidasyonu ve Krebs döngüsünde karbondioksit olarak salınması

C) Yüksek enerjili elektronların proton gradiyenti oluşturarak ATP sentazı aktifleştirmesi

D) Elektron taşıyıcı koenzimlerin glikoliz ve Krebs döngüsünde indirgenerek hidrojen tutması

E) Substrat düzeyinde fosforilasyon tepkimelerinin oksijenden bağımsız olarak gerçekleşebilmesi

Giriş Yap

Giriş

Besinlerden Enerjiye Kazanım PDF İndir

MEB · 10. Sınıf · Biyoloji · ENERJİ

10. Sınıf Biyoloji dersi "Besinlerden Enerjiye" konusu için MEB müfredatına uygun 85 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Soruları PDF olarak indirebilirsin.

Sorular

1.
İnsanda hücresel solunum enzimlerinin hücre içinde bulunması, sindirim kanalında parçalanan besinlerin ancak emilim ve taşıma mekanizmalarıyla sitoplazmaya ulaştırıldığında enerjiye dönüştürülebilmesini zorunlu kılar. Bu durum, enerji eldesi süreçlerinin birbiriyle ilişkisi açısından değerlendirildiğinde aşağıdaki bilimsel çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Hücre dışı sindirim sırasında açığa çıkan serbest enerji, dolaşım sıvısına aktarılarak hücrelerin doğrudan kullanımına hazır ATP'ye dönüştürülür.
- B) Dolaşım sistemi, sindirilen monomerleri dokulara iletirken bu molekülleri solunum enzimleri yardımıyla parçalayıp enerji açığa çıkarır.
- C) Sindirim ve hücresel solunum enzimleri aynı kimyasal bağları kopardığından, polimerler emilim basamağı olmadan da doğrudan dolaşıma geçebilir.
- D) Bağırsak epitel hücreleri emilen organik monomerlerin tamamını solunumda tüketir ve diğer vücut dokularına yalnızca sentezlediği ATP'yi iletir.
- E) Hücrelerin ATP üretebilmesi; sindirimle açığa çıkan monomerlerin emilip kan yoluyla hedef dokulara taşınarak hücre içindeki solunum enzimleri ile buluşturulmasına bağımlıdır.
2.
İnsanda hücresel solunum tepkimelerinde kullanılacak organik moleküllerin hedef dokulara ulaştırılması sindirim, emilim ve dolaşım sistemlerinin koordineli çalışmasıyla gerçekleşir. Bu süreçlerin enerji eldesindeki bütüncül işlevi değerlendirildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Sindirim kanalındaki hidroliz tepkimeleri sırasında açığa çıkan bağ enerjisi doğrudan hücresel ATP sentezinde kullanılır.
- B) Emilim basamağı gerçekleşmese bile dolaşım sistemi besin polimerlerini hücrelere ileterek enerji ihtiyacını karşılar.
- C) İskelet kası ve sinir gibi doku hücreleri sindirim kanalındaki makromolekülleri fagositozla alarak kendi içinde parçalayabilir.
- D) Sindirim ve emilim süreçleri hücresel solunum için gerekli substratı sağlarken taşıma süreci bu molekülleri metabolik olarak aktif hücrelere ulaştırır.
- E) Taşıma sistemi yalnızca kanda monomer dengesini korumakla görevli olup hücrelerin enerji üretim kapasitesi üzerinde doğrudan bir etki oluşturmaz.
3.
Hücresel solunum enzimleri eksiksiz çalışan bir insanda, besinlerin hücresel ATP sentezine katılabilmesi; sindirim, emilim ve taşıma süreçlerinin art arda gerçekleşmesine bağlıdır. Bu durum, enerji eldesinde rol oynayan süreçlerin gerekliliğiyle ilgili aşağıdaki bilimsel çıkarımlardan hangisini doğrudan doğrular?
- A) Sindirim kanalında gerçekleşen hidroliz tepkimeleri sırasında yüksek miktarda hücresel ATP açığa çıkarılarak doğrudan kana aktarılır.
- B) Hücre zarı polimer geçişine kapalı olduğundan ve dokular besin kaynağından uzakta bulunduğundan enerji ham maddesinin solunuma dahil olması bu süreçlerin eksiksiz işlemesini zorunlu kılar.
- C) Dolaşım sistemi, polimer yapılı besinleri hidrolize uğratmadan hücre sitoplazmasına taşıyıp orada doğrudan solunum reaksiyonlarına sokabilir.
- D) Emilim süreci gerçekleşmese bile sindirim kanalındaki besin monomerleri doğrudan difüzyonla tüm hedef vücut dokularına eş zamanlı yayılır.
- E) Vücut hücreleri enerji ihtiyacını karşılamak için dışarıdan besin monomeri almaya gereksinim duymadan kendi temel organik moleküllerini sıfırdan üretebilir.
4.
Sindirim kanalı işlev görmeyen bir hastaya damar yoluyla doğrudan glukoz ve amino asit içeren monomer çözeltisi verildiğinde, doku hücrelerinin hücresel solunumla yeterli düzeyde ATP üretebildiği tespit edilmiştir. Bu klinik bulgu, insanda besinlerden enerji eldesi süreçlerinin gerekliliği ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisini doğrular?
- A) Hücrelerin ATP sentezleyebilmesi için besinlerin mutlaka sindirim kanalındaki enzimlerle etkileşime girmesi zorunludur.
- B) Taşıma sistemi bulunmasa dahi emilen monomerler doku hücrelerine doğrudan difüzyonla yayılabilir.
- C) Sindirim ve emilim süreçleri, besinlerin kimyasal bağlarındaki enerjiyi doğrudan açığa çıkaran temel basamaklardır.
- D) Besinlerin kanda taşınabilmesi için öncelikle epitel hücrelerinde enerji harcanarak aktifleştirilmesi gerekir.
- E) Sindirim ve emilimin enerji eldesindeki temel işlevi, besinleri hücre zarından geçebilecek boyuta getirerek dolaşıma kazandırmaktır.
5.
Hücresel solunumda enerji verici olarak kullanılan eşit kütledeki yağ asitlerinin glikoz molekülüne kıyasla daha fazla ATP ve metabolik su açığa çıkarması, yağ asitlerinin hangi özelliğiyle doğrudan ilişkilidir?
- A) Oksijen bakımından daha zengin yapıda olup glikoliz evresini doğrudan başlatabilmeleriyle
- B) Hücre zarı porlarından difüzyonla glikoza oranla çok daha hızlı geçebilmeleriyle
- C) Karbon atomlarına oranla daha yüksek oranda hidrojen içermeleri ve ETS'ye daha fazla elektron aktarmalarıyla
- D) Solunum tepkimelerine katılmadan önce deaminasyonla amino gruplarını uzaklaştırmalarıyla
- E) Krebs döngüsüne katılmadan doğrudan elektron taşıma sisteminde yükseltgenebilmeleriyle
6.
Hücresel solunum reaksiyonlarında karbon atomlarının izlediği yolu ve karbondioksit çıkış basamaklarını modellemek isteyen bir öğrenci, hazırladığı taslakları bilimsel ilkelerle karşılaştırmaktadır. Buna göre öğrencinin bilimsel açıdan geçerli bir karbon akış modeli oluşturabilmesi için aşağıdaki kurgulardan hangisini tercih etmesi gerekir?
- A) Glikoliz evresinde glikozun pirüvata yıkımı sırasında karbondioksit çıkışı olduğunu, Krebs döngüsünde ise karbon sayısının sabit kaldığını göstermelidir.
- B) Pirüvattan asetil-CoA oluşumu sırasında karbon iskeletinin korunduğunu, tüm karbondioksit çıkışlarının sadece elektron taşıma sisteminde gerçekleştiğini göstermelidir.
- C) Karbon içeren moleküllerin tamamının sitoplazmada karbondioksite dönüştürüldüğünü ve mitokondriye yalnızca serbest hidrojenlerin aktarıldığını göstermelidir.
- D) Krebs döngüsüne katılan iki karbonlu asetil grubunun doğrudan karbondioksit gazına parçalanıp döngüdeki ara bileşiklerle hiç tepkimeye girmediğini göstermelidir.
- E) Altı karbonlu glikozun pirüvata dönüşümünde karbondioksit çıkışı olmadığını, karbondioksit moleküllerinin pirüvat oksidasyonu ve Krebs döngüsü basamaklarında açığa çıktığını göstermelidir.
7.
Hücresel solunum reaksiyonlarında organik bileşiklerden ayrılan elektronların ve hidrojenlerin aktarım mekanizmasını modellemek isteyen bir öğrenci, koenzimlerin (NAD+ ve FAD) döngüsel işleyişini tasarlamaktadır. Bu öğrencinin metabolik sürecin sürekliliğini bilimsel ilkelere uygun biçimde açıklayan bir model oluşturabilmesi için aşağıdaki kurgulardan hangisini tercih etmesi gerekir?
- A) Koenzimlerin glikoliz ve Krebs döngüsünde yükseltgenerek hidrojen bağladığı, elektron taşıma sisteminde ise indirgenerek hidrojenlerini serbest bıraktığı kurguyu
- B) Glikoliz ve Krebs döngüsünde oluşan NADH ve FADH2 moleküllerinin, elektronlarını doğrudan substrat düzeyinde fosforilasyonda harcayarak kararlı bileşiklere dönüştüğü kurguyu
- C) Organik moleküllerin parçalanmasıyla indirgenen koenzimlerin, kimyasal yapısı bozularak hücre içinde tek kullanımlık metabolik son ürünler olarak biriktiği kurguyu
- D) Glikoliz ve Krebs evrelerinde hidrojen ve elektron alarak indirgenen koenzimlerin, elektron taşıma sisteminde yükseltgenerek sisteme elektron aktardığı ve yeniden kullanılabilir hâle geldiği kurguyu
- E) FAD koenziminin yalnız sitoplazmadaki glikoliz evresinde, NAD+ koenziminin ise yalnızca mitokondri matriksindeki reaksiyonlarda elektron tutarak indirgendiği kurguyu
8.
Hücresel solunum reaksiyonlarında oksijen molekülünün temel işlevini ve metabolik sürecin sürekliliğini açıklamak için alternatif modeller tasarlayan bir öğrenci, bilimsel ilkelere tam uyumlu olan hangi modeli seçmelidir?
- A) Glikoliz basamağında glikozu doğrudan oksitleyerek pirüvik aside dönüştüren ve net ATP üretimini doğrudan artıran modeli
- B) Elektron taşıma sisteminin sonunda elektron ve protonları bağlayarak indirgenmiş koenzimlerin döngüye yeniden katılmasını sağlayan modeli
- C) Krebs döngüsü sırasında üretilen karbondioksidin yapısına katılarak asetil-CoA oluşumunu doğrudan aktive eden modeli
- D) Mitokondri matriksindeki pirüvat molekülleriyle doğrudan birleşerek elektron taşıma sistemine proton aktarımını başlatan modeli
- E) Krista zarındaki ATP sentaz enzimini doğrudan aktifleştirerek zarlar arası proton farkı oluşmadan ATP üretimini gerçekleştiren modeli
9.
Hücresel solunum reaksiyonlarının işleyişini madde dönüşümleri üzerinden açıklayan bilimsel bir modelde, atmosfere verilen karbondioksit ( $CO_2$ ) ile açığa çıkan suyun ( $H_2O$ ) yapısındaki oksijen atomlarının kökeni nasıl gösterilmelidir?
- A) $CO_2$ 'deki oksijen atmosferden alınan $O_2$ 'den, $H_2O$ 'daki oksijen ise glikozdan karşılanır.
- B) $CO_2$ 'deki oksijen glikozdan, $H_2O$ 'daki oksijen ise atmosferden alınan $O_2$ 'den karşılanır.
- C) Hem $CO_2$ hem de $H_2O$ 'daki oksijen atomları yalnızca atmosferden alınan $O_2$ 'den karşılanır.
- D) Hem $CO_2$ hem de $H_2O$ 'daki oksijen atomları yalnızca glikoz molekülünden karşılanır.
- E) $CO_2$ 'deki oksijen sitoplazmadaki serbest sudan, $H_2O$ 'daki oksijen ise pirüvattan karşılanır.
10.
Ökaryot bir hücrede oksijenli solunum reaksiyonları sırasındaki elektron ve proton akışını modellemek isteyen bir öğrencinin, bilimsel gerçeklerle tam uyumlu bir model oluşturabilmesi için aşağıdaki kurgulardan hangisini tercih etmesi gerekir?
- A) Glikolizde üretilen NADH moleküllerinin elektronlarını doğrudan oksijene aktardığı ve Krebs döngüsünde yalnızca FAD koenziminin indirgendiği kurguyu
- B) Glikoliz ve Krebs döngüsünde indirgenen NAD⁺ ve FAD koenzimlerinin elektronlarını ETS'ye aktarıp yükseltgendiği ve oksijenin indirgenerek su oluşturduğu kurguyu
- C) Krebs döngüsünde indirgenen tüm koenzimlerin sitoplazmaya geçerek glikoliz reaksiyonlarını yeniden başlattığı kurguyu
- D) FADH₂ moleküllerinin sadece glikoliz evresinde üretilip elektronlarını doğrudan moleküler karbondioksit oluşumuna aktardığı kurguyu
- E) Hücresel solunum boyunca oluşan NADH moleküllerinin yükseltgenmeden mitokondri matriksinde depolandığı kurguyu
11.
Hücrelerinde solunum enzimleri ve mitokondri faaliyeti eksiksiz olan bir insanda, sindirim kanalındaki hidroliz tepkimeleri ile bağırsak epitelindeki geçiş mekanizmaları gerçekleşmediğinde doku düzeyinde enerji krizi ortaya çıkar. Bu durum, enerji eldesinde rol oynayan süreçlerin gerekliliği açısından değerlendirildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisini doğrular?
- A) Hücresel solunum mekanizmalarının etkinliği, besin moleküllerinin zardan geçebilir hâle getirilmesi ve dokulara transferinin ön koşul olarak tamamlanmasına bağlıdır.
- B) Sindirim ve emilim süreçleri, besin monomerlerindeki kimyasal bağ enerjisinin doğrudan hücre dışı ATP formuna dönüştürüldüğü basamaklardır.
- C) Dolaşım sistemi, besin monomerlerini kimyasal değişime uğratarak hücresel solunum tepkimelerinin başlangıç reaksiyonlarını yürütür.
- D) Bağırsak epitelinden emilim aksadığında doku hücreleri polimer besinleri fagositozla alarak mitokondrilerinde doğrudan enerji üretiminde kullanabilir.
- E) Sindirim kanalında hidroliz sırasında açığa çıkan kimyasal bağ enerjisi miktarı, hücrelerin solunum reaksiyonları sonucu ürettiği serbest enerjiden daima yüksektir.
12.
İnsanda besin maddelerinin kimyasal bağ enerjisinden hücresel solunumla ATP üretilebilmesi, bu maddelerin sindirim kanalından iç ortama aktarılmasını ve hedef dokulara dağıtılmasını gerektirir. Bu durum dikkate alındığında, enerji eldesinde rol oynayan süreçlerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Dolaşım sistemi, emilimle kana kazandırılan monomerleri doku kılcallarına taşıyarak hücrelerin hücresel solunumda kullanacağı substrat sürekliliğini sağlar.
- B) Sindirim kanalındaki hidroliz tepkimeleri sırasında açığa çıkan kimyasal enerji, doğrudan epitel hücrelerinde ATP sentezinde kullanılır.
- C) Polimer besinlerin sindirime uğramadan doğrudan dolaşıma katılması, doku hücrelerinin birim zamandaki enerji üretim verimini artırır.
- D) Bağırsak epitel hücreleri emdikleri monomerlerin tamamından ATP sentezleyip bu ATP'yi kan yoluyla diğer doku hücrelerine dağıtır.
- E) Dokularda enerji üretilebilmesi için sindirim enzimlerinin kan yoluyla hedef hücrelerin sitoplazmasına taşınması gerekir.
13.
Sindirim kanalında gerçekleşen hidroliz tepkimelerinde doğrudan ATP sentezlenmemesine rağmen bu sürecin hücrelerde enerji üretimi için zorunlu bir ön koşul olması, besinlerin kimyasal özellikleri ve hücre zarının geçirgenliği ile açıklanır. Buna göre sindirim ve emilimin hücresel enerji eldesindeki rolüyle ilgili aşağıdaki bilimsel çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Sindirim kanalındaki hidroliz sırasında bağlardan açığa çıkan enerjinin, bağırsak epitel hücreleri tarafından doğrudan hücresel ATP sentezinde kullanılması
- B) Polimerik besinlerin kan dolaşımına geçtikten sonra damar lümeninde ATP'ye yıkılarak hücrelere enerji paketi şeklinde dağıtılması
- C) Emilim sürecinin temel işlevinin, enerji verici polimerleri sindirilmeden doku hücrelerine ulaştırıp lizozomlarda ATP'ye dönüştürmek olması
- D) Sindirim kanalında polimerlerin parçalanmasıyla üretilen ısı enerjisinin, kas hücrelerindeki ATP sentaz enzimini doğrudan aktive etmesi
- E) Hücre zarlarının polimerlere geçirgen olmaması nedeniyle, solunum enzimlerinin substrat olarak yalnızca emilip taşınabilen monomerleri kullanabilmesi
14.
İnsanda doku hücrelerinin dış ortamla doğrudan temasının bulunmaması, besin maddelerinin hücresel solunumda enerji kaynağı olarak kullanılabilmesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerinin art arda işlemesini zorunlu kılar. Bu durumun hücresel enerji eldesi açısından doğurduğu gereklilikle ilgili aşağıdaki bilimsel çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Sindirim kanalı lümeninde ATP sentezi gerçekleşmediğinden, polimerler doku hücrelerine doğrudan endositozla alınarak enerji üretiminde kullanılır.
- B) Emilim süreci tamamlanmadan dolaşım sistemine aktarılan makromoleküller, kan plazmasındaki enzimlerle parçalanarak hücrelere dağıtılır.
- C) Hücrelerin zar geçirgenliği ve difüzyon sınırları; polimerlerin monomerlerine hidroliz edilmesini, epitelden iç ortama emilmesini ve kan yoluyla hedef dokulara ulaştırılmasını zorunlu kılar.
- D) Besinlerin sindirimi ve emilimi yalnızca enerji tasarrufu sağlamak için gerçekleşir; aksi takdirde dolaşım sistemi polimerleri hücrelere doğrudan iletebilirdi.
- E) Dolaşım sistemi yalnızca solunum gazlarını taşıdığı için besin monomerleri sindirim kanalından hedef doku hücrelerine doğrudan difüzyonla aktarılır.
15.
Pankreas öz suyu salgılanması engellenen bir bireyde, yeterli miktarda trigliserit tüketmesine rağmen doku hücrelerindeki yağ asidi oksidasyonunun ve buna bağlı ATP sentezinin durma noktasına geldiği belirlenmiştir. Bu durum, besinlerden enerji eldesinde rol oynayan süreçlerle ilgili aşağıdaki ilkelerden hangisini doğrudan doğrular?
- A) Enerji ihtiyacı yüksek doku hücreleri, sindirime uğramamış makromolekülleri fagositozla alarak mitokondride doğrudan solunuma katar.
- B) Makromoleküllerin dokularda hücresel solunuma katılabilmesi, sindirimin emilim ve taşıma süreçleri için vazgeçilmez bir ön koşul olmasına bağlıdır.
- C) Besinlerin sindirim kanalındaki kimyasal parçalanma hızı, doku hücrelerinin anlık ATP tüketim miktarını doğrudan belirler.
- D) Doku hücrelerinde ATP üretimi için gerekli substratların hücre içine alımı, kanda özel hormonların bulunması durumunda mümkündür.
- E) Yağ asitlerinin hücresel solunuma katılabilmesi için öncelikle karaciğerde glukoza dönüştürülüp kana verilmesi zorunludur.
16.
Bir araştırmacı, memeli bir canlının sindirim salgılarının işlevini incelemek amacıyla nötr yağ ve su içeren üç deney tüpünden birincisine safra sıvısı, ikincisine lipaz enzimi, üçüncüsüne ise hem safra sıvısı hem de lipaz enzimi ekleyerek uygun sıcaklıkta bekletmiştir. Araştırmacı, tüplerde gözlenen değişimleri "kimyasal bağların hidrolizi" ve "substrat yüzeyinin genişletilmesi" ölçütlerine göre değerlendirmiştir. Buna göre, deney tüplerinde gerçekleşen sindirim süreçleriyle ilgili aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?
- A) 1. tüpte kimyasal sindirim gerçekleştiğinden ortamda yağ asidi ve gliserol molekülleri oluşmuştur.
- B) 2. tüpte gerçekleşen olay mekanik sindirim olduğundan trigliseritlerin ester bağları korunmuştur.
- C) 1 ve 2. tüplerde aynı sindirim çeşidi gerçekleştiğinden reaksiyonların tamamlanma süreleri eşittir.
- D) 1. tüpte yalnızca mekanik sindirim, 2 ve 3. tüplerde ise kimyasal sindirim gerçekleşmiştir.
- E) 3. tüpte safra sıvısı kimyasal sindirimi, lipaz enzimi ise mekanik sindirimi doğrudan yürütmüştür.
17.
Hücre içi sindirim sürecinde görev alan hücresel yapılar, üstlendikleri işlevler ölçüt alınarak sınıflandırılmaktadır. Buna göre, hücreye alınan polimer besinlerin hidrolitik enzimlerle bir araya getirilerek kimyasal sindirim tepkimelerinin doğrudan içinde gerçekleştiği hücresel yapı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Besin kofulu
- B) Salgı kofulu
- C) Boşaltım kofulu
- D) Sindirim kofulu
- E) Kontraktil koful
18.
İnsanda sindirime yardımcı organlar, sindirim kanalına boşalttıkları salgıların besinlerde neden olduğu sindirim çeşidi (mekanik veya kimyasal) ölçüt alınarak sınıflandırılmaktadır. Buna göre salgısıyla yalnızca mekanik sindirim gerçekleştiren yardımcı organ ile kimyasal sindirim enzimleri üreten yardımcı organlar aşağıdakilerin hangisinde doğru gruplandırılmıştır?
- A) Yalnızca mekanik sindirim: Pankreas — Kimyasal sindirim: Karaciğer ve tükürük bezleri
- B) Yalnızca mekanik sindirim: Tükürük bezleri — Kimyasal sindirim: Karaciğer ve pankreas
- C) Yalnızca mekanik sindirim: İnce bağırsak — Kimyasal sindirim: Mide ve tükürük bezleri
- D) Yalnızca mekanik sindirim: Karaciğer — Kimyasal sindirim: Yalnızca pankreas
- E) Yalnızca mekanik sindirim: Karaciğer — Kimyasal sindirim: Pankreas ve tükürük bezleri
19.
Canlılarda sindirim olayları; enzimlerin etki ettiği ortam, besin alma mekanizmaları ve işlenebilecek besinlerin boyutu gibi ölçütlere göre hücre içi ve hücre dışı sindirim olarak sınıflandırılır. Buna göre, bir sindirim sürecinin hücre içi sindirimden ayrılarak kesinlikle hücre dışı sindirim olarak sınıflandırılmasını sağlayan temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Polimer besinlerin yapı taşlarına ayrılması sırasında su moleküllerinin harcanması
- B) Sindirimde görevli hidrolaz enzimlerinin ribozomlarda sentezlenmesi
- C) Sindirilecek besin maddesinin büyüklüğünün hücrenin endositoz kapasitesiyle sınırlı olmaması
- D) Hidroliz tepkimeleri sonucunda açığa çıkan monomerlerin sitoplazmaya alınması
- E) Sindirim reaksiyonlarının hücrenin doğrudan ATP harcamadığı kimyasal tepkimeler olması
20.
Canlılarda sindirim olayında işlev gören hücresel yapılar, sindirimin gerçekleştiği ortama (hücre içi veya hücre dışı) göre sınıflandırılmaktadır. Buna göre, bir canlının sindirim sürecinde aşağıdaki hücresel yapılardan hangisinin oluşması, o canlıda kesinlikle hücre içi sindirim yapıldığını gösteren bir ölçüttür?
- A) Hidroliz enzimlerinin polipeptit zincirlerini sentezleyen ribozom organeli
- B) Sindirim enzimlerini işleyip kesecikler halinde paketleyen golgi cisimciği
- C) Sentezlenen sindirim enzimlerini hücre zarına taşıyan salgı kofulu
- D) Sindirim ürünlerinin sitoplazmaya geçişini denetleyen hücre zarı
- E) Besin kofulunun hidrolitik enzim taşıyan lizozomla kaynaşmasıyla oluşan sindirim kofulu
21.
Canlılarda sindirim çeşitleri; olayın gerçekleştiği ortam ve besin maddesinde meydana gelen değişimin niteliği ölçüt alınarak sınıflandırılır. Buna göre, sindirim çeşitleri ve bu süreçlerde işlev gören yapılarla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
- A) Hücre içi sindirim – Besin kofulunun sindirim kanalı boşluğuna hidroliz enzimi salgılaması
- B) Mekanik sindirim – Mide boşluğunda pepsin enziminin peptit bağlarını koparması
- C) Hücre dışı sindirim – Sindirim enzimlerinin ekzositozla hücre dışındaki bir lümene salgılanması
- D) Kimyasal sindirim – Safra tuzlarının büyük yağ damlalarını küçük damlacıklara dönüştürmesi
- E) Hücre içi sindirim – Sindirim kanalında polimer besinlerin yapı taşlarına ayrıştırılması
22.
Canlılarda sindirim sistemini oluşturan yapılar; besinlerin geçici depolanması, mekanik olarak ufalanması, enzimatik hidrolize uğratılması ve sindirim ürünlerinin emilimi gibi birincil işlev ölçütlerine göre sınıflandırılır. Buna göre, aşağıda verilen sindirim yapısı ve dahil edildiği işlevsel sınıflandırma eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) Kursak — Besinlerin sindirim enzimleri salgılanarak kimyasal hidrolize uğratıldığı sindirim yapısı
- B) Taşlık — Besin monomerlerinin emilerek vücut sıvılarına aktarıldığı emilim yapısı
- C) Tükürük bezleri — Besinlerin yalnızca fiziksel olarak parçalanıp yumuşatılmasını sağlayan mekanik sindirim yapısı
- D) Kalın bağırsak — Polimer besinlerin sindirim kofulları oluşturularak hücre içi sindirime uğratıldığı sindirim yapısı
- E) İnce bağırsak — Enzimatik hidrolizle kimyasal sindirimin tamamlandığı ve besin monomerlerinin emildiği sindirim yapısı
23.
Bir biyoloji dersinde öğrencilerden insan vücudunda gerçekleşen aşağıdaki olayları “sindirimin gerçekleştiği yer” ve “besinin kimyasal yapısının değişimi” ölçütlerine göre sınıflandırmaları istenmiştir: I. Safra sıvısının etkisiyle büyük yağ damlalarının ince bağırsak boşluğunda küçük yağ damlacıklarına dönüştürülmesi II. Mide boşluğunda pepsin enziminin proteinleri polipeptitlere parçalaması III. Akyuvar hücresinin fagositozla içine aldığı bakteriyi lizozom enzimleri yardımıyla yapı taşlarına ayrıştırması Buna göre, numaralanmış olayların sindirim çeşitleriyle doğru eşleştirmesi hangisidir?
- A) I: Hücre içi mekanik sindirim — II: Hücre dışı mekanik sindirim — III: Hücre içi kimyasal sindirim
- B) I: Hücre dışı kimyasal sindirim — II: Hücre dışı kimyasal sindirim — III: Hücre dışı mekanik sindirim
- C) I: Hücre içi kimyasal sindirim — II: Hücre dışı mekanik sindirim — III: Hücre içi kimyasal sindirim
- D) I: Hücre dışı mekanik sindirim — II: Hücre içi kimyasal sindirim — III: Hücre dışı kimyasal sindirim
- E) I: Hücre dışı mekanik sindirim — II: Hücre dışı kimyasal sindirim — III: Hücre içi kimyasal sindirim
24.
Hücre çeperine sahip ayrıştırıcı bir mantar ile hücre çeperi bulunmayan tek hücreli bir amipin beslenme süreçleri incelendiğinde, mantarın amipten farklı olarak hücre içi sindirim yapamayıp yalnızca hücre dışı sindirim gerçekleştirdiği görülür. Bu durumun ortaya çıkmasında, canlıların sahip olduğu sindirim yapıları ve hücresel özellikleri dikkate alındığında mantarın hangi özelliği temel gerekçeyi oluşturur?
- A) Hücre dışı ortama hidroliz enzimi salgılama yeteneğinin bulunmaması
- B) Polimer besinleri monomerlerine ayrıştıracak enzim çeşitliliğine sahip olmaması
- C) Hücre zarında madde geçişlerini sağlayan taşıyıcı proteinlerin görev yapmaması
- D) Besinlerin kimyasal bağlarını koparmadan önce mekanik sindirim uygulayamaması
- E) Hücre çeperinin varlığı nedeniyle fagositoz yaparak besin kofulu oluşturamaması
25.
Besinlerin kimyasal bağları koparılmadan yüzey alanlarının genişletilmesi esasına dayanan sindirim biçimi ile enzimler yardımıyla kimyasal bağlarının hidroliz edilmesi esasına dayanan sindirim biçimi sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru adlandırılmış ve örneklendirilmiştir?
- A) Mekanik sindirim: Midedeki kas hareketleriyle besinlerin bulamaç hâline getirilmesi / Kimyasal sindirim: İnce bağırsakta maltaz enziminin maltozu glikozlara parçalaması
- B) Kimyasal sindirim: Tükürük amilazının nişastayı parçalaması / Mekanik sindirim: Karaciğerde üretilen safra tuzlarının büyük yağ damlalarını küçük damlacıklara dönüştürmesi
- C) Hücre dışı sindirim: Midede pepsin enziminin proteinleri parçalaması / Hücre içi sindirim: Akyuvarların mikroorganizmaları koful içinde sindirmesi
- D) Mekanik sindirim: Safra sıvısının yağlardaki ester bağlarını koparması / Kimyasal sindirim: Dişler yardımıyla besinlerin küçük parçalara bölünmesi
- E) Hücre içi sindirim: Fagositoz ile alınan besinlerin lizozomla hidrolizi / Hücre dışı sindirim: Safra tuzlarının yağların yüzey alanını artırması
26.
Havası alınmış kapalı bir kaba glikoz çözeltisi ve bira mayası eklenerek uygun sıcaklıkta etil alkol fermantasyonu gerçekleştirilmektedir. Bu deneyde fermantasyon hızını doğrudan belirlemek isteyen bir araştırmacının birim zamanda ölçmesi gereken en uygun parametre aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Ortamda tüketilen oksijen gazı miktarı
- B) Açığa çıkan karbondioksit gazının hacmi
- C) Tepkimeye giren enzimlerin toplam kütlesi
- D) Kaptaki su moleküllerinin tükenme hızı
- E) Çözeltideki glikoz derişimindeki artış miktarı
27.
Havası boşaltılmış kapalı bir deney kabına aktif ekmek mayası süspansiyonu ile %10'luk glikoz çözeltisi eklenmiş ve kap, bir iletim borusuyla kireç suyu bulunan tüpe bağlanmıştır. 30 °C'de tutulan bu düzenekte kireç suyunun bir süre sonra bulandığı ve deney kabındaki sıcaklığın arttığı gözlenmiştir. Buna göre deneyde gerçekleşen olaylar ve elde edilen sonuçlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Mayaların gerçekleştirdiği fermantasyon tepkimeleri ortama ısı verir.
- B) Kireç suyunun bulanması, tepkimeler sonucunda karbondioksit gazı oluştuğunu gösterir.
- C) Deney sürecinde glikoz moleküllerindeki kimyasal bağ enerjisinin tamamı ısı enerjisine dönüşmüştür.
- D) Deney kabında oluşan ürünlerin etkisiyle sıvı ortamın asitliği artış gösterir.
- E) Mayaların enerji üretimi için ortamda serbest oksijen bulunmasına ihtiyaç duyulmamıştır.
28.
Havası boşaltılmış kapalı bir deney kabına glikoz çözeltisi ve canlı bira mayası ekleyen bir öğrenci, kabı bir cam boruyla kireç suyu bulunan bir kaba bağlamıştır. Bir süre sonra kapta etil alkol miktarının arttığı ve kireç suyunun bulandığı gözlendiğine göre, bu deneyden elde edilen bulgularla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- A) Fermantasyon sürecinde glikoz molekülü tamamen inorganik bileşiklere kadar parçalanmıştır.
- B) Maya hücreleri oksijensiz ortamda metabolik faaliyetlerini sürdürürken ortama gaz salınımı yapmıştır.
- C) Kireç suyunun bulanması, deney kabındaki oksijen miktarının zamanla azaldığını kanıtlar.
- D) Deney kabında oluşan etil alkolün kimyasal bağ enerjisi, başlangıçtaki glikozunkinden daha yüksektir.
- E) Kaptaki sıcaklığın artış göstermesi fermantasyonun endotermik bir tepkime olduğunu gösterir.
29.
Havası alınmış kapalı bir kaba glikoz çözeltisi ile bira mayası ekleyen bir öğrenci, kabı ince bir boruyla kireç suyu bulunan bir deney tüpüne bağlamıştır. Bir süre sonra kireç suyunun bulandığını ve reaksiyon kabında sıcaklık artışı olduğunu gözlemleyen öğrencinin bu deneyden elde ettiği verilere dayalı olarak ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
- A) Bira mayaları glikozu parçalarken oksijenli solunum gerçekleştirmiştir.
- B) Fermantasyon sürecinde ortama ısı yayılmış ve yan ürün olarak karbondioksit gazı oluşmuştur.
- C) Kireç suyunun bulanması, kapta son ürün olarak laktik asit biriktiğini kanıtlar.
- D) Deney kabında gerçekleşen fermantasyon tepkimeleri süresince net ATP üretimi gerçekleşmemiştir.
- E) Kapalı ortamdaki glikoz derişimi zamanla artarken etil alkol miktarı sabit kalmıştır.
30.
Eşit miktarda glikoz çözeltisi ve bira mayası içeren, hava almayacak biçimde kapatılmış özdeş iki düzenekten biri 30 °C, diğeri 70 °C sıcaklıktaki ortama bırakılmıştır. Deney süresi sonunda yalnızca 30 °C'deki düzenekte gaz kabarcığı oluşumu ile kireç suyunun bulandığı gözlendiğine göre, bu deneyden fermantasyonla ilgili çıkarılabilecek en doğru yargı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Fermantasyon tepkimelerini katalizleyen enzimler yüksek sıcaklıkta denatüre olduğu için fermantasyon durmuştur.
- B) Yüksek sıcaklık fermantasyon tepkimesi sırasında açığa çıkan gazın kireç suyuyla tepkime vermesini engellemiştir.
- C) Maya mantarları 30 °C'de etil alkol üretirken 70 °C'de yalnızca laktik asit fermantasyonu gerçekleştirmiştir.
- D) Sıcaklık arttıkça fermantasyon hızı sürekli artış göstererek glikozun çok hızlı tükenmesine yol açmıştır.
- E) Bira mayası hücreleri glikozu enerji kaynağı olarak yalnızca oda sıcaklığının altındaki değerlerde kullanabilir.
31.
Ağzı hava almayacak biçimde kapatılmış bir deney kabına glikoz çözeltisi ve ekmek mayası süspansiyonu konularak kaba gaz basıncını ölçen bir manometre bağlanmıştır. Bu deney düzeneğinde birim zamanda açığa çıkan gaz miktarını artırmak amacıyla aşağıdaki uygulamalardan hangisinin yapılması en uygundur?
- A) Ortam sıcaklığını 30 °C'den 75 °C'ye yükseltmek
- B) Kaba glikoz çözeltisi ile birlikte pH değerini 1'e düşürecek kuvvetli asit eklemek
- C) Substrat miktarının sınırlı olmadığı ortama ilave ekmek mayası eklemek
- D) Kaba düzenli hava pompalayarak ortamdaki serbest oksijen derişimini artırmak
- E) Deney kabının içine karbondioksiti bağlayan kalsiyum hidroksit çözeltisi dökmek
32.
Havası alınmış kapalı bir deney kabına glikoz çözeltisi ile maya hücreleri konulup kaba bir manometre bağlandığında, manometredeki gaz basıncının ve ortam sıcaklığının arttığı gözlenmiştir. Bu deney sonucuna göre maya hücrelerinde gerçekleşen fermantasyon süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Tepkimeler sırasında karbondioksit gazı açığa çıkmış ve çevreye ısı yayılmıştır.
- B) Maya hücreleri laktik asit fermantasyonu yaparak ortamdaki gaz miktarını artırmıştır.
- C) Basınç değişimi hücrelerin glikoz sentezlemesi sonucu gaz üretmesinden kaynaklanmıştır.
- D) Sıcaklık artışı ortamda oksijenli solunumun başladığını ve oksijen tüketildiğini kanıtlar.
- E) Manometredeki sıvının hareketi kaptaki sıvı glikoz derişiminin zamanla yükselmesine bağlıdır.
33.
İçinde glikoz çözeltisi ve bira mayası bulunan kapalı bir deney kabına manometre ile kireç suyu içeren bir tüp bağlanarak düzenek oda sıcaklığında bekletilmiştir. Bir süre sonra kireç suyunun bulandığı ve manometredeki sıvı seviyesinin yükseldiği gözlendiğine göre bu deneyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Bira mayası hücrelerinin gerçekleştirdiği laktik asit fermantasyonu deney kabındaki gaz basıncını artırmıştır.
- B) Deney sürecinde kaptaki glikoz molekülleri yalnızca inorganik son ürünlere kadar parçalanmıştır.
- C) Açığa çıkan karbondioksit gazı manometredeki basıncı artırmış ve kireç suyunun bulanmasına neden olmuştur.
- D) Kaptaki kimyasal tepkimeler ilerledikçe glikoz miktarı ile birlikte deney kabının sıcaklığı da sürekli azalmıştır.
- E) Fermantasyon sırasında ortamdaki serbest oksijen gazı tüketildiği için kireç suyunda bulanma gerçekleşmiştir.
34.
Havası alınmış eşit hacimli iki özdeş deney kabına aynı miktarda glikoz çözeltisi ve eşit sayıda aktif bira mayası hücresi eklenip kapların ağzına esnek balon takılmıştır. Kaplardan biri 30 °C'de, diğeri ise 70 °C'de uygun süre bekletildiğinde gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) İkinci kapta yüksek sıcaklığın enzimatik reaksiyonları hızlandırması sonucu balon daha fazla şişer.
- B) Birinci kapta etil alkol fermantasyonu sonucu açığa çıkan karbondioksit gazı balonun şişmesini sağlar.
- C) Her iki kapta da glikoz eşit oranda tüketileceğinden son durumdaki sıvı pH değerleri aynı kalır.
- D) İkinci kapta laktik asit fermantasyonu gerçekleştiğinden gaz çıkışı gözlenmez.
- E) Birinci kapta oksijenli solunum gerçekleştiğinden gaz basıncı zamanla azalır.
35.
Bir öğrenci, bira mayası hücrelerinin fermantasyon hızına sıcaklığın etkisini incelemek amacıyla eşit miktarda glikoz çözeltisi ve maya içeren kapların ağzına esnek balonlar takarak düzenekleri farklı sıcaklıklardaki ortamlarda bekletmiştir. Deney sürecinde balonların hacimsel değişimini kaydeden öğrencinin bu araştırmasındaki bağımsız değişken ve ölçülen gösterge aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- A) Bağımsız değişken: Sıcaklık; Ölçülen gösterge: Açığa çıkan karbondioksit miktarı
- B) Bağımsız değişken: Glikoz derişimi; Ölçülen gösterge: Ortamdaki etil alkol miktarı
- C) Bağımsız değişken: Sıcaklık; Ölçülen gösterge: Tüketilen oksijen gazı miktarı
- D) Bağımsız değişken: Maya hücresi sayısı; Ölçülen gösterge: Balonun şişme süresi
- E) Bağımsız değişken: Kaptaki sıvı hacmi; Ölçülen gösterge: Ortamın sıcaklık değişimi
36.
Hücrelerde enerji elde etmek amacıyla tüketilen glikoz, yağ asidi ve amino asit moleküllerinin oksijenli solunum süreçleri karşılaştırıldığında, bu üç farklı besin monomerinin yıkımı için aşağıdakilerden hangisi ortaktır?
- A) Hücresel solunum tepkimelerine doğrudan glikoliz evresinden başlamaları
- B) Yıkımları sırasında hücrede metabolik atık olarak amonyak açığa çıkarmaları
- C) Karbon iskeletlerinin Krebs döngüsü ve elektron taşıma zinciri üzerinden yükseltgenmesi
- D) Solunum tepkimelerine katılmadan önce deaminasyon işlemine uğramaları
- E) İki karbonlu asetil gruplarına ayrışırken glikoliz enzimlerini tüketmeleri
37.
Karbonhidrat, yağ ve proteinlerin monomerlerinin hücresel solunumda enerji verici olarak kullanılması süreçleri karşılaştırıldığında, bu besinlerin yıkım basamaklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Yağ asitlerinin hücresel solunum tepkimelerine katılması glikoliz basamağındaki enzimler aracılığıyla başlar.
- B) Amino asitlerin solunum tepkimelerine dahil olabilmesi için öncelikle yapılarındaki amino grubunun uzaklaştırılması gerekir.
- C) Eşit kütledeki glikoz molekülü, yağ asidine göre daha yüksek oranda hidrojen içerdiğinden solunumda daha çok ATP üretir.
- D) Yağ asitleri ve amino asit moleküllerinin tamamı solunum tepkimelerine pirüvik asit basamağından giriş yapar.
- E) Karbonhidrat ve protein yıkımında sadece karbondioksit oluşurken, yağların yıkımında ek olarak azotlu metabolik atıklar açığa çıkar.
38.
Hücresel solunumda enerji verici olarak kullanılan karbonhidrat, yağ ve proteinlerin yıkım süreçleri karşılaştırıldığında, verilen durumlardan hangisi yalnızca proteinlerin solunuma katılması sürecinde gözlenir?
- A) Tepkimelerin tamamlanması sürecinde karbondioksit açığa çıkması
- B) Solunuma katılmadan önce deaminasyon ile azotlu yan ürün oluşturulması
- C) Yıkım sürecinde ara basamak olarak asetil-CoA molekülünün üretilmesi
- D) Elektron taşıma sisteminde indirgenme ve yükseltgenme ile ATP sentezlenmesi
- E) Oksidasyon basamaklarının sonunda yan ürün olarak su molekülünün oluşması
39.
Hücresel solunumda enerji verici olarak kullanılan temel organik besin monomerlerinin yıkım süreçleri karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Amino asitlerin solunum reaksiyonlarına katılımı yalnızca glikoliz evresinin başlangıcından gerçekleşir.
- B) Eşit kütledeki glikoz ve yağ asidi moleküllerinin oksijenli solunumla tam yıkımı sonucunda, yağ asitlerinden daha fazla metabolik su ve ATP açığa çıkar.
- C) Yağ asitlerinin solunuma katılması sürecinde deaminasyon gerçekleşirken, glikozun yıkımında bu olaya rastlanmaz.
- D) Yağların yapı taşları olan gliserol ve yağ asitleri, doğrudan Krebs döngüsüne sitrik asit olarak dahil olur.
- E) Karbonhidrat ve proteinlerin yıkımı sırasında yan ürün olarak amonyak açığa çıkarken, yağ asitlerinin yıkımında yalnızca karbondioksit oluşur.
40.
Hücresel solunumda enerji eldesi amacıyla glikoz, yağ asidi ve amino asit moleküllerinin kullanıldığı metabolik süreçler karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Yağ asitlerinin solunuma katılması sürecinde glikoliz tepkimeleri eksiksiz yürütülür.
- B) Solunum tepkimeleri sonucunda amonyak oluşumu, incelenen tüm besin monomerlerinin ortak özelliğidir.
- C) Farklı basamaklardan solunum yolağına dahil olsalar da Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemi her üç besin monomerinin enerji eldesinde de ortak olarak kullanılır.
- D) Eşit kütleleri kullanıldığında glikoz, yağ asitlerine kıyasla daha fazla hidrojen içerdiğinden elektron taşıma sisteminde daha fazla ATP üretilmesini sağlar.
- E) Amino asit molekülleri, amino gruplarını kaybetmeden glikolizin ilk basamağı olan glikoz aktivasyonuna doğrudan katılır.
41.
Hücrede enerji verici organik monomerler olan glikoz, yağ asidi ve amino asitlerin hücresel solunuma katılma süreçleri karşılaştırıldığında, gerçekleşen olaylardan hangisi yalnızca amino asitlerin yıkımına özgüdür?
- A) Yıkım sürecinde oluşan hidrojenlerin koenzimler aracılığıyla elektron taşıma sistemine aktarılması
- B) Karbon iskeletinin solunum yoluna dahil olabilmesi için deaminasyon ile amino grubunun uzaklaştırılması
- C) Tam yıkım sonucunda inorganik son ürünler olarak karbondioksit ve suyun açığa çıkması
- D) Molekülün solunum tepkimelerine katılabilmesi için doğrudan glikoliz evresine girmesi
- E) Oksijenli solunum tepkimelerinde substrat düzeyinde fosforilasyon ile ATP üretilmesi
42.
Hücresel solunumda enerji elde etmek amacıyla kullanılan karbonhidrat, yağ ve protein türevlerinin yıkım süreçleri karşılaştırıldığında, sadece amino asitlerin yıkımına özgü olan durum aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Solunum tepkimelerine girmeden önce deaminasyon ile azotlu yan ürün oluşturması
- B) Yıkım sürecinin son basamaklarında karbondioksit ve su açığa çıkarması
- C) İki karbonlu asetil bileşiğine dönüştükten sonra Krebs döngüsüne dahil olması
- D) Elektron taşıma sistemindeki indirgenme ve yükseltgenme olaylarıyla ATP üretmesi
- E) Sitoplazmada gerçekleşen glikoliz tepkimelerine doğrudan glikoz gibi katılması
43.
Hücresel solunum tepkimelerinde enerji verici olarak kullanılan glikoz, yağ asidi ve amino asit moleküllerinin yıkım süreçleri karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Yağ asitleri glikoliz evresine doğrudan katılarak pirüvat üzerinden parçalanır.
- B) Amino asitlerin solunuma katılması sürecinde deaminasyon gerçekleştiğinden azotlu bir yan ürün oluşur.
- C) Karbonhidratların yıkımı sonucunda yağlara göre birim kütle başına daha fazla metabolik su ve ATP açığa çıkar.
- D) Her üç besin grubunun monomerleri de hücresel solunum metabolizmasına sadece glikoliz evresinden dahil olur.
- E) Proteinlerin hücresel solunumda enerji verici olarak kullanımı sırasında karbondioksit çıkışı görülmez.
44.
Hücrelerde enerji eldesi amacıyla glikoz, yağ asidi ve amino asitlerin oksijenli solunumda yıkımı sırasında gerçekleşen metabolik olaylar karşılaştırıldığında, bu üç besin grubunun tamamı için ortak olan durum hangisidir?
- A) Yıkım tepkimeleri başlamadan önce molekülden bir amino grubunun uzaklaştırılması
- B) Karbon iskeletlerinin doğrudan glikoliz evresindeki üç karbonlu bileşiklere dönüşerek sisteme girmesi
- C) Karbon iskeletlerinin tam oksidasyonu sürecinde Krebs döngüsü ve elektron taşıma sisteminin kullanılması
- D) Yıkım reaksiyonları sonucunda birim kütle başına en yüksek miktarda ATP ve metabolik suyun üretilmesi
- E) Oksidasyon sürecinde karbondioksit ve suyun yanı sıra amonyak gibi azotlu bir metabolik atığın oluşması
45.
Hücresel solunum tepkimelerinde enerji verici olarak kullanılan glikoz, yağ asidi ve amino asit moleküllerinin yıkım süreçleri karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Her üç monomer de hücresel solunum tepkimelerine doğrudan glikoliz evresinden katılır.
- B) Solunum tepkimelerinde parçalanmaları sonucunda ortak olarak azotlu son ürünler açığa çıkar.
- C) Oksijenli solunuma dahil olduklarında Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemi evrelerinden geçerler.
- D) Hücrede enerji elde edilmeden önce tüm bu moleküllere deaminasyon işlemi uygulanır.
- E) Eşit kütleleri solunumda kullanıldığında en fazla enerjiyi amino asitler, en az enerjiyi yağ asitleri sağlar.
46.
Ökaryot bir hücredeki oksijenli solunum sürecini madde ve enerji dönüşümleri açısından modelleyen bir öğrencinin, modelini bilimsel gerçeklerle tam uyumlu hâle getirebilmesi için aşağıdaki kurgulardan hangisini seçmesi gerekir?
- A) Glikoliz evresini mitokondri matriksinde başlatıp üretilen pirüvatları sitoplazmaya aktarma
- B) Krebs döngüsünde doğrudan moleküler oksijen harcandığını ve ATP'nin yalnızca oksidatif düzeyde üretildiğini gösterme
- C) Elektron taşıma sisteminde protonların zarlar arası alandan matrikse dönüşü sırasında ATP sentaz aracılığıyla ATP sentezlendiğini belirtme
- D) FADH2 moleküllerinin hem glikoliz hem de Krebs evresinde indirgenerek sisteme elektron sağladığını kurgulama
- E) Karbondioksit çıkışının yalnızca sitoplazmada yürütülen glikoliz tepkimeleri sırasında gerçekleştiğini gösterme
47.
Hücresel solunumda glikozdan ATP elde edilme sürecini açıklamak amacıyla iki farklı model tasarlayan bir araştırmacı; birinci modelde ATP'nin tamamının doğrudan substrat düzeyinde fosforilasyonla üretildiğini, ikinci modelde ise ATP üretiminin büyük kısmının mitokondri zarları arasındaki proton derişim farkına dayandığını varsaymıştır. Araştırmacının bilimsel geçerliliği olan modeli belirleyip seçebilmesi için aşağıdaki gerekçelerden hangisine dayanması gerekir?
- A) İkinci model seçilmelidir; çünkü elektron taşıma sisteminde zarlar arası boşluğa pompalanan protonların ATP sentaz üzerinden matrikse dönmesi en yüksek miktarda ATP sentezini sağlar.
- B) Birinci model seçilmelidir; çünkü glikoliz ve Krebs döngüsündeki substrat düzeyinde fosforilasyon hücresel solunumdaki toplam enerjinin neredeyse tamamını karşılar.
- C) İkinci model seçilmelidir; çünkü pirüvat molekülünün parçalanması sırasında açığa çıkan karbondioksit molekülleri matriksteki ATP sentaz enzimini doğrudan aktive eder.
- D) Birinci model seçilmelidir; çünkü elektron taşıma sistemindeki elektron aktarımı ATP sentezini tetiklemek yerine yalnızca ısı açığa çıkmasına neden olur.
- E) İkinci model seçilmelidir; çünkü mitokondri iç zarından matrikse kontrolsüzce sızan protonlar glikoliz evresindeki net ATP üretimini artırır.
48.
Ökaryot bir hücrede gerçekleşen oksijenli solunum reaksiyonlarının işleyişini şematize eden bir bilimsel model geliştirmek isteyen bir öğrenci, madde ve enerji dönüşümleri arasındaki ilişkiyi kurarken aşağıdaki düzenlemelerden hangisini yaparsa gerçeğe en uygun modeli oluşturmuş olur?
- A) Pirüvat moleküllerinin sitoplazmada doğrudan Krebs döngüsüne katıldığını ve suyun glikoliz evresinde tüketildiğini göstermesi
- B) Solunum sürecindeki net karbondioksit çıkışının yalnızca sitoplazmik glikoliz evresinde gerçekleştiğini belirtmesi
- C) İndirgenen koenzimlerin elektron taşıma sisteminde yükseltgendiğini ve oksijenin nihai elektron alıcısı olarak görev yaptığını göstermesi
- D) Substrat düzeyinde fosforilasyon ile ATP üretiminin sadece mitokondri iç zarında meydana geldiğini kurgulaması
- E) Glikozun doğrudan mitokondri matriksine geçiş yaparak asetil-CoA oluşturmadan Krebs döngüsünü başlattığını ifade etmesi
49.
Ökaryot bir hücrede gerçekleşen hücresel solunumun madde ve enerji akışını açıklamak amacıyla alternatif modeller geliştiren bir öğrenci, bilimsel geçerliliği en yüksek olan modeli seçmek istemektedir. Buna göre öğrencinin tercih etmesi gereken bilimsel model hangi seçenekte doğru tanımlanmıştır?
- A) Glukozun doğrudan mitokondri zarlarında parçalanarak krebs döngüsüne girdiği ve oksijen varlığında tüm ATP moleküllerinin sadece substrat düzeyinde fosforilasyonla üretildiği model
- B) Sitoplazmada glikoliz sırasında açığa çıkan karbondioksitin mitokondri matriksine geçerek su moleküllerini indirgediği ve oksijen harcanmadan serbest kimyasal enerji oluşturduğu model
- C) Glikolizde glukozun pirüvata yıkımıyla başlayan, mitokondride elektronların ETS boyunca taşınarak nihai elektron tutucu oksijene iletildiği ve kemiozmotik yolla ATP sentezlendiği model
- D) Mitokondriye geçen pirüvatın fermantasyon ürünlerine dönüştüğü, açığa çıkan elektronların ise ATP sentaz enzimini doğrudan uyararak fosfat bağladığı model
- E) Glikoliz evresinde ortamdaki moleküler oksijenin tüketildiği ve ETS basamağında elektronların glukoza geri verilerek kimyasal enerjinin korunduğu model
50.
Bir öğrenci, ökaryotik bir hücrede gerçekleşen oksijenli solunum reaksiyonlarındaki madde ve enerji aktarımını göstermek amacıyla hazırladığı kavramsal modelde glikoliz, Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemi (ETS) evrelerini ilişkilendirmiştir. Öğrencinin oluşturduğu bu modeli bilimsel modellerle tam uyumlu hâle getirebilmesi için hangi düzenlemeyi yapması gerekir?
- A) Karbondioksit çıkışını glikoliz evresinin bir çıktısı olarak göstermelidir.
- B) Glikolizde üretilen pirüvatın doğrudan ETS komplekslerine bağlandığını belirtmelidir.
- C) Krebs döngüsünde indirgenen koenzimlerin taşıdığı yüksek enerjili elektronları ETS basamağına aktarmalıdır.
- D) Oksijen tüketimini mitokondri matriksindeki Krebs reaksiyonlarına doğrudan dahil etmelidir.
- E) ATP üretiminin yalnızca mitokondri iç zarındaki ATP sentaz aracılığıyla gerçekleştiğini kurgulamalıdır.
51.
Bir öğrenci, bir molekül glikozdan elde edilen enerjinin hücresel solunum basamaklarındaki dağılımını açıklamak üzere iki alternatif kavramsal model tasarlamıştır. Öğrencinin, ATP üretiminin neredeyse tamamının glikoliz ve Krebs döngüsündeki substrat düzeyinde fosforilasyonla sağlandığını varsayan birinci modeli eleyip kemiozmotik hipotezi temel alan ikinci modeli seçmesinde aşağıdaki bilimsel gerekçelerden hangisi belirleyici olmuştur?
- A) Glikozun tepkimeye girebilmesi için sitoplazmada ATP harcanarak aktifleştirilmesi
- B) Karbon atomlarının pirüvat oksidasyonu ve Krebs döngüsünde karbondioksit olarak salınması
- C) Yüksek enerjili elektronların proton gradiyenti oluşturarak ATP sentazı aktifleştirmesi
- D) Elektron taşıyıcı koenzimlerin glikoliz ve Krebs döngüsünde indirgenerek hidrojen tutması
- E) Substrat düzeyinde fosforilasyon tepkimelerinin oksijenden bağımsız olarak gerçekleşebilmesi
52.
Ökaryot bir hücrede gerçekleşen oksijenli solunum reaksiyonlarının aşamalarını ve madde dönüşümlerini modelleyen bir öğrenci, hazırladığı taslakları bilimsel ilkeler doğrultusunda karşılaştırmaktadır. Öğrencinin oluşturacağı modelin bilimsel açıdan geçerli olabilmesi için aşağıdaki eşleştirmelerden hangisini içermesi gerekir?
- A) Karbon dioksit çıkışının yalnızca sitoplazmadaki glikoliz basamağında gerçekleştiğinin gösterilmesi
- B) Elektron taşıma sisteminde son elektron tutucu olarak oksijenin indirgendiğinin ve su oluştuğunun gösterilmesi
- C) Glikoz molekülünün doğrudan mitokondri matriksine aktarılarak pirüvik aside yıkıldığının gösterilmesi
- D) Substrat düzeyinde fosforilasyon ile ATP üretiminin sadece krista üzerindeki enzimlerle sağlandığının gösterilmesi
- E) NAD+ koenziminin indirgenme tepkimelerinin yalnızca mitokondri iç zarında tamamlandığının gösterilmesi
53.
Ökaryot bir hücrede gerçekleşen hücresel solunum sürecini şematik bir akış modeliyle göstermek isteyen bir öğrenci; reaksiyon basamaklarını, bu basamakların gerçekleştiği hücresel kısımları ve meydana gelen temel olayları eşleştirmektedir. Buna göre öğrencinin oluşturacağı bilimsel açıdan geçerli ve doğru modelde aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yer almalıdır?
- A) Glikoliz – Mitokondri matriksi – FADH2 üretimi ve karbondioksit çıkışı
- B) Krebs döngüsü – Mitokondri dış zarı – Oksijen tüketimi ve fotofosforilasyon
- C) Elektron Taşıma Sistemi (ETS) – Mitokondri iç zarı – Oksijen tüketimi ve en yüksek ATP kazancı
- D) Pirüvat oksidasyonu – Sitoplazma – Su moleküllerinin parçalanması ve glikoz oluşumu
- E) Elektron Taşıma Sistemi (ETS) – Çekirdek zarı – Karbondioksit tüketimi ve substrat düzeyinde fosforilasyon
54.
Ökaryot bir hücrede gerçekleşen oksijenli solunum reaksiyonlarının basamaklarını, girdi-çıktı ilişkilerini ve ATP üretim mekanizmalarını gösteren bilimsel bir akış şeması modeli tasarlayan bir öğrenci, hazırladığı taslakları hücresel solunumun temel ilkeleriyle karşılaştırmaktadır. Buna göre öğrencinin modelinde yer vereceği aşağıdaki ifadelerden hangisi, hücresel solunumun bilimsel işleyişini doğru temsil eder?
- A) Glikoliz evresinde glikozun pirüvata yıkımı sırasında hem substrat düzeyinde fosforilasyonla ATP sentezi hem de koenzim indirgenmesi gerçekleşir.
- B) Krebs döngüsü reaksiyonlarında karbondioksit çıkışı tamamlanırken hücredeki en yüksek miktardaki ATP oksidatif fosforilasyonla üretilir.
- C) Elektron taşıma zincirinde son elektron alıcısı olan oksijen, doğrudan glikolizden gelen pirüvat molekülüyle birleşerek suyu oluşturur.
- D) Pirüvatın asetil-CoA molekülüne dönüştüğü hazırlık evresinde sitoplazmada substrat düzeyinde fosforilasyonla net ATP kazancı sağlanır.
- E) Glikoliz basamağında indirgenen NADH molekülleri, oksijen varlığında yükseltgenmek üzere doğrudan fermentasyon tepkimelerine aktarılır.
55.
Ökaryot bir hücrede gerçekleşen oksijenli solunum sürecini madde ve enerji akışı yönüyle modellemek isteyen bir öğrenci, sürecin evreleri arasındaki ilişkileri incelemektedir. Bu öğrencinin mevcut bilimsel modellerle tam uyumlu ve geçerli bir model oluşturabilmesi için yapacağı tercihlerden hangisi doğrudur?
- A) Karbon dioksit çıkışının glikoliz evresinde tamamlandığını, metabolik suyun ise Krebs döngüsünde oluştuğunu kabul eden model
- B) Glikozun kimyasal bağ enerjisinin tamamının glikoliz basamağında doğrudan ATP'ye dönüştürüldüğünü varsayan model
- C) Karbon atomlarının mitokondri matriksinde karbondioksit olarak ayrıldığını, son elektron alıcısı oksijenin ise iç zarda indirgendiğini gösteren model
- D) Elektron taşıma sisteminde protonların zarlar arası boşluktan mitokondri matriksine doğru aktif taşımayla pompalandığını öne süren model
- E) NAD+ koenziminin sadece fermantasyonda indirgendiğini, Krebs döngüsünde ise elektron taşıyıcı olarak yalnız FAD'ın kullanıldığını savunan model
56.
İnsanda besinlerle alınan polimerlerin hücresel solunumda enerji kaynağı olarak kullanılabilmesi için sindirim, emilim ve dolaşım sistemlerinin eş güdüm içinde çalışması gerekir. Buna göre, sindirim kanalına ulaşan nişastadan kas hücresinde ATP üretimine kadar geçen süreç dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Emilim sürecinin engellenmesi durumunda sindirim tamamlansa dahi monomerler hedef dokuya kan yoluyla taşınamayacağı için hücrede ATP eldesi aksar.
- B) Sindirim enzimleri yetersiz kaldığında polimerler doğrudan emilerek dolaşım sıvısı aracılığıyla hedef hücrelerin içine aktarılır.
- C) Dolaşım sistemindeki bir aksama, sindirilmiş monomerlerin bağırsak lümeninden epitel hücrelerine geçişini doğrudan durdurur.
- D) Hücre zarı polimer besinlerin geçişine izin verdiği için kimyasal sindirim gerçekleşmese de hücresel enerji üretimi kesintisiz sürer.
- E) Taşıma sistemi yalnızca metabolik atıkların uzaklaştırılmasını sağladığından monomerlerin kas hücrelerine ulaştırılmasında işlev görmez.
57.
Ağız yoluyla alınan polimer yapılı bir besinin çizgili kas hücrelerinde hücresel solunumla enerjiye dönüştürülebilmesi için sindirim, emilim ve taşıma basamaklarından geçmesi gerekir. Bu süreçlerin insanda enerji eldesindeki gerekliliği ve işleyişiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Büyük moleküllü besinler hücre zarından geçemediğinden, hücresel solunumda substrat olarak kullanılabilmeleri için öncelikle monomerlerine ayrılmaları zorunludur.
- B) Sindirim kanalında hidroliz edilmeyen polimerler, ince bağırsak epitelinden pasif taşımayla doğrudan kana emilerek hedef hücrelere iletilir.
- C) Besinlerin sindirimi tamamlandıktan sonra dolaşım sistemine ihtiyaç kalmadan tüm dokular enerji ihtiyacını doğrudan sindirim kanalından karşılar.
- D) İnce bağırsaktaki emilim yüzeyi işlevini yitirse bile polimer besinler lenf yoluyla hücrelere taşınıp hücre içinde enerjiye dönüştürülür.
- E) Hücrelerin ATP üretebilmesi için besinlerin sindirim tepkimelerinin münhasıran kan sıvısı içinde gerçekleşmesi gerekir.
58.
Besinlerle alınan karbonhidratların doku hücrelerinde hücresel solunumla enerjiye (ATP) dönüştürülmesi sürecinde sindirim, emilim ve taşıma olayları birbirini izler. Bu süreçlerin enerji eldesindeki gerekliliğine ilişkin aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Sindirim kanalında monomerlerine ayrılamayan polimerler doğrudan kana emilerek hedef hücrelerde yakıt olarak tüketilir.
- B) Kimyasal sindirimin yetersiz kalması monomer oluşumunu engelleyeceğinden emilimi ve hücrelere taşınacak substrat miktarını sınırlar.
- C) Dolaşım sistemiyle dokulara aktarılan besin monomerleri, hücresel solunum tepkimelerini doğrudan kan plazması içinde gerçekleştirir.
- D) İnce bağırsaktaki emilim yüzeyinin azalması sadece lenf kılcallarını etkilediğinden kandaki glikoz taşınımını ve ATP üretimini değiştirmez.
- E) Hücrelerin ATP üretebilmesi için besinlerin sindirilmesi zorunlu olmayıp hücreler polimerleri doğrudan zardan içeri alarak solunuma katar.
59.
İnsanda besinlerden hücresel düzeyde ATP sentezlenebilmesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçleri birbiriyle bağlantılı olarak gerçekleşir. Bu süreçlerin işleyişi dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Sindirim kanalında hidroliz gerçekleşmeden büyük moleküller doğrudan dolaşım sistemine geçerek hücrelere enerji sağlar.
- B) Emilim süreci aksadığında, sindirim tamamlansa dahi hücrelerin enerji metabolizması için gerekli substrat tedariki yetersiz kalır.
- C) Dolaşım sistemi yetersiz kalsa bile sindirim kanalındaki hücreler tüm vücudun ihtiyacı olan ATP'yi üreterek dokulara dağıtır.
- D) Sindirim enzimleri eksik salgılandığında emilim yüzeyi genişleyerek hücrelerin monomer ihtiyacını doğrudan karşılar.
- E) Besin monomerlerinin hücre zarından geçebilmesi için mutlaka dolaşım sıvısında polimerleşmesi gerekir.
60.
İnsanda karbonhidrat ağırlıklı beslenen sağlıklı bir bireyin çizgili kas hücrelerinde hücresel solunum yoluyla ATP üretebilmesi için sindirim, emilim ve taşıma sistemleri eş güdüm içinde çalışır. Bu sistemlerin enerji eldesindeki zorunlu birlikteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudan bir kanıt oluşturur?
- A) Hücre zarından geçemeyen polimerlerin monomerlerine hidroliz edilip epitelden kana verilmesi ve kan yoluyla hedef hücreye ulaştırılmasının ATP üretimi için ön koşul olması
- B) Sindirim kanalında besinlerin mekanik olarak parçalanmasının kimyasal bağlardaki enerjiyi doğrudan açığa çıkarması
- C) Emilim sürecinin yalnızca pasif taşıma ile gerçekleşerek hücrelerin enerji harcamasını tamamen engellemesi
- D) Dolaşım sisteminin besin monomerlerini parçalayarak hücre dışı alanda yüksek miktarda ATP sentezlemesi
- E) Sindirime uğramayan büyük moleküllerin doğrudan kan plazmasına geçip kas dokusunda depolanması
61.
İnsanda tüketilen besinlerden hücresel düzeyde ATP üretilebilmesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerinin art arda ve koordineli şekilde gerçekleşmesi gerekir. Bu süreçlerin birbiriyle ilişkisi ve enerji metabolizmasındaki rolü dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Sindirim sürecinde monomerlerine ayrıştırılan besinler, doğrudan kana karışmadan hücreler tarafından difüzyonla alınarak oksijenli solunuma sokulur.
- B) Taşıma sistemi yalnızca hücresel atıkların uzaklaştırılmasını sağladığından besinlerin mitokondriye ulaştırılmasında görev almaz.
- C) Hücre zarından geçemeyen polimerlerin monomerlere parçalanması, bu yapı birimlerinin kana aktarılması ve hedef dokulara iletilmesi hücresel solunum substratının sağlanması için zorunludur.
- D) Besinlerin sindirimi tamamlanmadan dolaşım sistemine doğrudan emilimi gerçekleşebilir ve hücreler polimerleri doğrudan solunum tepkimelerinde kullanabilir.
- E) Emilim basamağında meydana gelen bir aksaklık, yalnızca sindirim enzimlerinin üretimini durdurur; dokulardaki hücresel ATP üretim hızını etkilemez.
62.
Ağız yoluyla yeterli düzeyde karbonhidrat tüketen bir bireyde, bağırsak epitelindeki glukoz emilimi yetersiz kaldığında iskelet kası hücrelerinde ATP üretiminin belirgin şekilde azaldığı saptanmıştır. Bu gözleme dayanılarak besinlerden enerji eldesi süreçleriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
- A) Sindirilen besinlerin dolaşım sıvısına geçişi sağlanmadan doku hücrelerinde hücresel solunum gerçekleştirilemez.
- B) Karbonhidratların sindirimi tamamlanmasa bile monomerler hücreler tarafından kandan doğrudan alınabilir.
- C) Doku hücreleri enerji ihtiyacını karşılamak için sindirim kanalındaki polimerleri doğrudan fagositozla alabilir.
- D) Dolaşım sistemi monomer taşınmasında rol oynamadığı için emilim aksasa da hücre içi enerji üretimi etkilenmez.
- E) Besinlerin sindirimi ve emilimi engellense dahi doku hücreleri solunum için gerekli glukozu kendisi sıfırdan üretebilir.
63.
İnsanda tüketilen büyük moleküllü besinlerin hücrelerde hücresel solunumla ATP üretimine katılabilmesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçlerinin kesintisiz işlemesi gerekir. Bu süreçlerin enerji eldesindeki zorunlu ilişkisi dikkate alındığında aşağıdaki bilimsel çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Sindirim kanalında besinlerin hidroliziyle açığa çıkan ATP molekülleri, dolaşım sistemiyle hedef hücrelere taşınır.
- B) Polimer besinler hücre zarından doğrudan geçebildiği için sindirime uğramadan emilerek solunum tepkimelerine katılır.
- C) Büyük moleküllü besinler hücre zarından geçemediğinden monomerlerine parçalanmalı, emilerek kan yoluyla hücrelere ulaştırılmalıdır.
- D) Dolaşım sistemi yetersiz kalsa bile sindirim kanalındaki monomerler difüzyonla tüm vücut hücrelerine yeterli hızda yayılır.
- E) Besinlerin sindirimi tamamlanmadan kana emilmesi durumunda hücresel enerji üretimi mitokondride kesintisiz devam eder.
64.
İnsanda polimer yapılı besinlerden hücresel düzeyde ATP sentezlenebilmesi için sindirim, emilim ve taşıma süreçleri ardışık bir düzen içinde işler. Buna göre, besinlerden enerji eldesi sürecinde bu sistemlerin iş birliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Dolaşım sistemi devreden çıksa bile bağırsakta emilen organik monomerler doku sıvısı difüzyonu ile tüm organların enerji ihtiyacını tek başına karşılayabilir.
- B) Polimer yapılı besinlerin sindirime uğramadan doğrudan dolaşıma katılması, doku hücrelerinin daha kısa sürede ATP üretmesine olanak tanır.
- C) Sindirim polimerleri hücre zarından geçebilecek monomerlere dönüştürür; bu monomerlerin emilimle kana geçip dolaşımla dokulara ulaştırılması hücresel enerji üretimi için zorunludur.
- D) Emilim süreci yalnızca inorganik tuzların kana geçişini yönetirken organik monomerlerin tamamı sindirim kanalı hücrelerinde solunumla tüketilir.
- E) Taşıma sistemi, besin monomerlerini emilim basamağına gereksinim duymadan doğrudan bağırsak boşluğundan damar içine aktif taşımayla aktarır.
65.
İnsanda doku hücrelerinin hücresel solunumla ATP üretebilmesi; sindirim kanalında besinlerin monomerlerine parçalanması, bu monomerlerin epitel hücrelerinden kana geçmesi ve dolaşım sistemiyle hedef hücrelere iletilmesi basamaklarının eksiksiz gerçekleşmesine bağlıdır. Buna göre sindirim, emilim ve taşıma süreçlerinin enerji eldesindeki işlevsel ilişkisiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Monomerlerin dolaşım sistemiyle taşınması, sindirim gerçekleşmese dahi hücrelerin enerji üretimi için yeterlidir.
- B) Besinlerin sindirilmeden doğrudan dolaşım sistemine verilmesi, doku hücrelerinde enerji üretim verimini artırır.
- C) Emilim basamağında meydana gelen bir aksama, sindirilen monomerlerin hücrelere ulaştırılmasını ve enerji eldesini engeller.
- D) Sindirim kanalında hidroliz sırasında açığa çıkan kimyasal bağ enerjisi, hücreler tarafından ATP sentezinde doğrudan kullanılır.
- E) Taşıma sistemi yalnızca metabolik atıkları uzaklaştırdığından enerji verici moleküllerin hücrelere sunulmasında etkili değildir.
66.
Bir omurgasız hayvan türünde besinlerin tek bir açıklıktan vücut boşluğuna alındığı, enzimlerle kısmen parçalandıktan sonra hücre içine fagositozla aktarılarak kofulda sindirimin tamamlandığı belirlenmiştir. Bu canlının sindirim yapısı ve gerçekleştirdiği sindirim çeşitleri hangi seçenekte doğru sınıflandırılmıştır?
- A) Çift açıklıklı sindirim sistemi – Yalnız hücre dışı sindirim
- B) Tek açıklıklı sindirim sistemi – Hem hücre içi hem hücre dışı sindirim
- C) Dolaşım destekli sindirim kanalı – Yalnız mekanik sindirim
- D) Çift açıklıklı sindirim sistemi – Yalnız hücre içi sindirim
- E) Tek açıklıklı sindirim sistemi – Yalnız hücre dışı sindirim
67.
Bir biyoloji öğretmeni canlılardaki sindirim çeşitlerini sindirimin gerçekleştiği yer ve sindirim kanalının açıklık sayısı ölçütlerine göre sınıflandırmak için üç farklı canlının özelliğini belirtmiştir: Amip besinleri fagositozla koful içine alarak parçalar; hidra besinleri tek açıklıklı vücut boşluğunda kısmen sindirdikten sonra hücre içine alarak sindirimi tamamlar; toprak solucanı ise ağız ve anüs olmak üzere iki açıklıklı sindirim kanalında hücre dışı sindirim yapar. Buna göre, öğretmenin belirlediği ölçütler dikkate alındığında canlıların sindirim özellikleri ile ilgili aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?
- A) Amipte sadece hücre dışı sindirim görülürken toprak solucanında hücre içi sindirim gerçekleşir.
- B) Hidra tek açıklıklı sindirim boşluğuna sahip olup hem hücre dışı hem de hücre içi sindirim yapar.
- C) Toprak solucanı tek açıklıklı sindirim kanalına sahip olduğundan sadece hücre içi sindirim yürütür.
- D) Amip ve hidra, besinlerini sadece hücre dışı sindirim enzimleriyle parçalayan canlılar grubundadır.
- E) Hidra ve toprak solucanı, iki açıklıklı sindirim sistemine sahip canlılar grubunda yer alır.
68.
Bir biyoloji laboratuvarında tek açıklıklı sindirim boşluğuna sahip bir hidra ile iki açıklıklı sindirim kanalına sahip bir toprak solucanının besinleri işleme süreçleri karşılaştırılmaktadır. Bu iki canlının sindirim yapıları ve biçimleri dikkate alındığında, toprak solucanının sindirim sistemi hidraya göre hangi temel avantajı sağlar?
- A) Besinlerin sindiriminde lizozom enzimlerini kullanarak hücre içi sindirimi tamamen terk etmesi
- B) Besin giriş ve atık çıkışının aynı açıklıktan yapılması sayesinde su kaybını en aza indirmesi
- C) Besinlerin tek yönlü ilerlemesiyle farklı bölgelerde ardışık ve özelleşmiş sindirim basamaklarına olanak tanıması
- D) Yalnızca mekanik sindirim yaparak kimyasal sindirim için gereken enerji tüketimini önlemesi
- E) Sindirim atıklarını dolaşım sistemine doğrudan vererek vücut dışına atılmasını hızlandırması
69.
Sindirim enzimleri hücre dışındaki bir boşluğa salgılanarak besinlerin yapı taşlarına ayrıldığı ve tek bir açıklığın hem besin alımı hem de atık atımı için kullanıldığı canlıdaki sindirim çeşidi ve sindirim yapısı hangi seçenekte doğru sınıflandırılmıştır?
- A) Hücre içi sindirim - Çift açıklıklı sindirim sistemi
- B) Hücre içi sindirim - Tek açıklıklı sindirim sistemi
- C) Hücre dışı sindirim - Tek açıklıklı sindirim sistemi
- D) Hücre dışı sindirim - Çift açıklıklı sindirim sistemi
- E) Mekanik sindirim - Gelişmiş sindirim sistemi
70.
Laboratuvarda incelenen bir hayvan türünün besinleri ağız yoluyla alıp özelleşmiş bir kanal boşluğunda enzimlerle parçaladığı, emilim sonrasında kalan atıkları ise vücudun zıt kutbundaki anüsten dışarı attığı saptanmıştır. Bu canlı sindirim çeşidi ve sindirim yapısı ölçütlerine göre sınıflandırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğru olur?
- A) Hücre içi sindirim – Tek açıklıklı sindirim boşluğu
- B) Hücre dışı sindirim – İki açıklıklı sindirim kanalı
- C) Hücre içi sindirim – İki açıklıklı sindirim kanalı
- D) Hücre dışı sindirim – Tek açıklıklı sindirim boşluğu
- E) Hem hücre içi hem hücre dışı sindirim – Tek açıklıklı sindirim boşluğu
71.
Bir biyoloji laboratuvarında incelenen bir hayvan türünün, besinlerini vücuduna tek bir açıklıktan alıp sindirilmeyen atıkları yine aynı açıklıktan dışarı attığı, besinlerin öncelikle özel bir boşlukta hidroliz enzimleriyle kısmen parçalandığı, ardından oluşan parçaların fagositozla hücre içine alınarak lizozom enzimleri yardımıyla yapı taşlarına ayrıldığı tespit edilmiştir. Bu canlının sindirim yapıları ve süreçleri dikkate alındığında, sindirim sistemi ve besinlerin hidroliz edilme basamaklarına ilişkin aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?
- A) İki açıklıklı tam sindirim sistemi — Yalnızca hücre içi sindirim
- B) Tek açıklıklı eksik sindirim sistemi — Hem hücre dışı hem hücre içi sindirim
- C) Tek açıklıklı eksik sindirim sistemi — Yalnızca hücre dışı sindirim
- D) İki açıklıklı tam sindirim sistemi — Hem hücre dışı hem hücre içi sindirim
- E) Tek açıklıklı tam sindirim sistemi — Yalnızca mekanik sindirim
72.
Canlılarda sindirimin gerçekleştiği yer ve sindirim sisteminin anatomik yapısı temel sınıflandırma ölçütleri olarak alındığında, hidra ile toprak solucanının sindirim özellikleri hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?
- A) Hidra: Hücre içi ve hücre dışı sindirim, tek açıklıklı sindirim boşluğu; Toprak solucanı: Hücre dışı sindirim, iki açıklıklı sindirim kanalı
- B) Hidra: Yalnızca hücre içi sindirim, tek açıklıklı sindirim boşluğu; Toprak solucanı: Hücre içi ve hücre dışı sindirim, iki açıklıklı sindirim kanalı
- C) Hidra: Hücre dışı sindirim, iki açıklıklı sindirim kanalı; Toprak solucanı: Yalnızca hücre içi sindirim, tek açıklıklı sindirim boşluğu
- D) Hidra: Yalnızca hücre dışı sindirim, tek açıklıklı sindirim boşluğu; Toprak solucanı: Hücre dışı sindirim, tek açıklıklı sindirim boşluğu
- E) Hidra: Hücre içi ve hücre dışı sindirim, iki açıklıklı sindirim kanalı; Toprak solucanı: Yalnızca hücre içi sindirim, iki açıklıklı sindirim kanalı
73.
Bir araştırmacı; amipin besinleri fagositozla hücre içine alıp kofulda parçaladığını, hidranın besinleri vücut boşluğuna alarak salgıladığı enzimlerle parçalayıp atıkları aynı açıklıktan uzaklaştırdığını, toprak solucanının ise besinleri ağızdan alıp sindirim kanalında parçalayarak atıkları anüsten attığını gözlemlemiştir. Bu canlıların sindirim çeşitleri ve sindirim yapılarıyla ilgili yapılan sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?
- A) Amip, tek açıklıklı sindirim boşluğuna sahip olup besinleri yalnızca mekanik yolla sindirir.
- B) Hidra, tek açıklıklı sindirim yapısına sahip olup hücre dışı sindirim gerçekleştirir.
- C) Toprak solucanı, tek açıklıklı sindirim sistemine sahip olup sindirimi hücre içinde tamamlar.
- D) Hidra ve toprak solucanı, sindirim organı bulunmayan ve yalnızca kofulda sindirim yapan gruptadır.
- E) Amip ve toprak solucanı, iki açıklıklı gelişmiş sindirim kanalına sahip canlılar grubundadır.
74.
Sindirim çeşitleri sindirimin gerçekleştiği ortama göre, sindirim yapıları ise kanalın açıklık sayısına göre sınıflandırılmaktadır. Bu ölçütler dikkate alındığında hidra ve toprak solucanının sindirim özellikleri ile ilgili aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?
- A) Hidra yalnızca hücre dışı sindirim yapar ve iki açıklıklı bir sindirim sistemine sahiptir.
- B) Toprak solucanı hem hücre içi hem hücre dışı sindirim yapar ve tek açıklıklı bir sindirim boşluğuna sahiptir.
- C) Hidra yalnızca hücre içi sindirim gerçekleştirir ve sindirim yapıları gelişmiş iki açıklıktan oluşur.
- D) Hidra hem hücre dışı hem hücre içi sindirim yapan tek açıklıklı bir yapıya sahipken, toprak solucanı hücre dışı sindirim yapan iki açıklıklı tam bir sindirim kanalına sahiptir.
- E) Toprak solucanı yalnızca hücre içi sindirim yapan iki açıklıklı bir kanala sahipken, hidra yalnızca hücre dışı sindirim yapan tek açıklıklı bir yapıya sahiptir.
75.
Sindirim sistemine sahip canlılar; sindirim kanalının açıklık sayısı ve besinlerin kimyasal yıkımının gerçekleştiği alan ölçüt alınarak sınıflandırılmaktadır. Bu ölçütlere göre iki ucu açık (tam) bir sindirim kanalına sahip olup besinlerin kimyasal sindirimini yalnızca hücre dışı sindirimle gerçekleştiren canlı grubu hangi seçenekte doğru örneklendirilmiştir?
- A) Süngerler
- B) Planaryalar
- C) Hidralar
- D) Toprak solucanları
- E) Paramesyumlar
76.
Hücrelerde besin maddelerinin parçalanmasıyla açığa çıkan kimyasal bağ enerjisinin metabolik süreçlerdeki rolünü araştıran bir bilim insanı, hücresel solunumu engellenen bir hücrede aktif taşıma ve protein sentezi gibi olayların hızla durduğunu, ancak sindirim kofullarında hidroliz tepkimelerinin bir süre daha sürdüğünü saptamıştır. Bu bulgulara dayanılarak besinlerden elde edilen enerjinin hücresel metabolizmaya katkısı ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
- A) Hücrede gerçekleşen tüm metabolik olaylar doğrudan besinlerden elde edilen ATP enerjisine bağımlıdır.
- B) Besinlerden sağlanan kimyasal enerji, hidroliz tepkimelerinin aktivasyon enerjisini karşılamak amacıyla kullanılır.
- C) Besinlerin yıkımıyla üretilen enerji, aktif taşıma ve biyosentez gibi endergonik süreçlerin yürütülmesinde zorunludur.
- D) Hücre solunumu durduğunda monomer sentezine yönelik anabolik tepkimeler enerji harcanmadan devam eder.
- E) Besinlerden elde edilen serbest enerji molekülleri komşu hücrelere aktarılarak ortak kullanılır.
77.
Bir hayvan hücresinde besin monomerlerinin hücresel solunumla yıkımı sonucu açığa çıkan kimyasal bağ enerjisi ve bu enerjinin metabolik faaliyetlerdeki kullanımı incelenmiştir. Buna göre, besinlerden elde edilen enerjinin hücresel süreçlere aktarılmasıyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi kanıta dayalı doğru bir çıkarımdır?
- A) Besinlerin yıkımıyla serbest kalan enerjinin tamamı doğrudan polimer sentezi gibi anabolik tepkimelerin yürütülmesinde harcanır.
- B) Besinlerden serbest kalan enerji ATP molekülünün fosfat bağlarına aktarılarak biyokimyasal işlerin sürdürülmesinde kullanılır.
- C) Hücresel solunum sırasında açığa çıkan ısı enerjisi, zardan aktif taşıma yapılmasında doğrudan kimyasal iş enerjisi olarak tüketilir.
- D) Besinlerden sağlanan enerji hücre içinde dönüştürülemediği için ihtiyaç fazlası enerji nükleik asitlerin omurgasına katılır.
- E) Besinlerin parçalanmasıyla üretilen ATP, hücre dışına salgılanarak dokular arasında serbestçe enerji transferi sağlar.
78.
Hücrelerde besin monomerlerinin yıkımıyla açığa çıkan kimyasal bağ enerjisi, doğrudan hücresel işlerde kullanılmak yerine öncelikle ATP molekülünün yapısında tutulur. Buna göre besinlerden elde edilen enerjinin metabolik süreçlere katkısıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Besinlerin parçalanmasıyla serbest kalan enerji, hücredeki tüm biyokimyasal tepkimelere doğrudan aktarılarak kullanılır.
- B) Besinlerden ATP'ye aktarılan serbest enerji; aktif taşıma, biyosentez ve kas kasılması gibi endergonik olayların gerçekleşmesini sağlar.
- C) Besin monomerlerinin oksijenli solunumla parçalanması sonucu açığa çıkan enerjinin tamamı ATP sentezinde tutulur.
- D) Besin kaynaklı enerjiden sentezlenen ATP molekülleri, ihtiyaç hâlinde kullanılmak üzere dolaşım sıvısında uzun süre depolanabilir.
- E) Besinlerden kazanılan enerji sadece mekanik hareketlerde harcanır ve hücrenin madde dengesinin korunmasında rol oynamaz.
79.
Bir hayvan hücresinde besin monomerlerinin hücresel solunumla parçalanması sonucu serbest kalan kimyasal bağ enerjisinin bir kısmı ATP sentezinde kullanılırken bir kısmı da ortama ısı olarak yayılmaktadır. Hücredeki enerji dönüşümleri ve metabolik işlevler dikkate alındığında, bu durumla ilgili olarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Besinlerdeki kimyasal bağ enerjisi, herhangi bir ara moleküle aktarılmadan doğrudan biyosentez tepkimelerinde tüketilir.
- B) Solunum reaksiyonları sırasında çevreye salınan ısı enerjisi, hücre tarafından depolanarak ADP molekülünün fosforilasyonunda kullanılır.
- C) Hücresel solunumda üretilen ATP molekülleri hücre zarından dışarı salgılanarak komşu dokuların enerji ihtiyacını karşılar.
- D) Besinlerin yıkımıyla elde edilen serbest enerjinin ATP formuna aktarılması, hücredeki aktif taşıma ve biyopolimer sentezi gibi endergonik süreçlerin yürütülmesini sağlar.
- E) Hücre içindeki tüm katabolik tepkimelerin başlayıp tamamlanabilmesi için besinlerden üretilen ATP moleküllerinin sürekli hidroliz edilmesi gerekir.
80.
Bir hayvan hücresinde hücresel solunum yoluyla glikozdan ATP üretiminin durdurulması durumunda; protein sentezi, aktif taşıma ve hücre bölünmesi gibi süreçlerin sonlandığı, buna karşın difüzyon gibi pasif olayların devam ettiği gözlenmiştir. Bu duruma dayanılarak besinlerden elde edilen enerjinin metabolik süreçlere katkısıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
- A) Besinlerin kimyasal bağ enerjisi, hücrede gerçekleşen her türlü madde taşınımı için mutlak bir gerekliliktir.
- B) Besinlerden açığa çıkarılan enerji, hücredeki endergonik nitelikli yapım ve düzenleme olaylarının yürütülmesini sağlar.
- C) Hücresel biyosentez tepkimelerinde gereken enerji, besin monomerlerinin doğrudan yapıya katılmasıyla karşılanır.
- D) Besin kaynaklı enerji üretimi kesildiğinde hücrenin sadece büyüme ve çoğalma fonksiyonları sınırlandırılır.
- E) Canlılar anabolik süreçlerini sürdürebilmek için besin enerjisini depolamadan doğrudan ısı formunda kullanır.
81.
Bir memeli hayvan hücresinde besin monomerlerinin hücresel solunumla yıkımı sonucu açığa çıkan kimyasal bağ enerjisinin bir kısmı ATP molekülünde depolanırken bir kısmı da ısı enerjisi olarak ortama verilir. Hücrede gerçekleşen bu enerji dönüşümü ve metabolik olaylar dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Besinlerin parçalanması sonucu açığa çıkan kimyasal enerjinin tamamı ATP bağlarında tutulur.
- B) ATP'nin hidrolizi sonucu serbest kalan enerji, polimer sentezi ve aktif taşıma gibi metabolik işlerde kullanılır.
- C) Hücreler, besinlerin kimyasal bağ enerjisini ATP'ye aktarmadan doğrudan mekanik işe dönüştürür.
- D) Besinlerden elde edilen enerjiyle sentezlenen ATP molekülleri, hücreler arasında dolaşarak farklı dokulara aktarılır.
- E) Canlı vücudunda gerçekleşen hidroliz tepkimelerinin tamamı ATP enerjisinin harcanmasıyla gerçekleşir.
82.
Bir hücrede glikoz moleküllerinin hücresel solunum ile yıkımı sonucunda açığa çıkan enerjinin metabolik süreçlerdeki kullanımı incelenmektedir. Buna göre besinlerden elde edilen enerjinin özellikleri ve hücre metabolizmasına katkısı ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Besinlerden açığa çıkan kimyasal bağ enerjisinin tamamı ATP molekülüne aktarılarak gerektiğinde kullanılmak üzere hücrede uzun süreli depolanır.
- B) Besinlerin kimyasal bağ enerjisi doğrudan hücresel işlerde kullanılamaz; öncelikle biyolojik iş yapabilen hücresel enerji birimi olan ATP'ye aktarılmalıdır.
- C) Hücre içinde besin monomerlerinin parçalanmasıyla kazanılan ATP enerjisi, hidroliz tepkimelerinin başlatılması için harcanır.
- D) Hücrede besin yıkımıyla üretilen ATP molekülleri, enerji ihtiyacı daha fazla olan komşu doku ve hücrelere hücre zarından geçerek kolayca aktarılır.
- E) Besinlerden elde edilen enerji, hücredeki anabolik tepkimelerin gerçekleşebilmesi için gereken aktivasyon enerjisini tamamen ortadan kaldırır.
83.
Bir memeli canlıya ait hücrelerde besin monomerlerinin hücresel solunumla yıkımı sonucu açığa çıkan enerjinin ATP molekülüne aktarıldığı; hücrede ATP üretiminin engellenmesi durumunda protein sentezi ve aktif taşıma olaylarının durduğu, basit difüzyonun ise sürdüğü tespit edilmiştir. Bu gözleme dayalı olarak besinlerden elde edilen enerjinin metabolik süreçlerdeki rolüyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
- A) Besinlerin parçalanmasıyla açığa çıkan kimyasal enerji, hücre içi ve dışı tüm madde geçiş süreçlerinde doğrudan harcanmak zorundadır.
- B) Besinlerden serbest kalan enerji ATP'ye aktarılarak hücrenin enerji gerektiren sentez ve aktif taşıma gibi yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesini sağlar.
- C) Hücrede besinlerden elde edilen ATP molekülleri, hücreler arasında depolanıp ihtiyaç duyulduğunda diğer dokulara serbestçe iletilir.
- D) Besin monomerlerinin yıkımından elde edilen enerjinin tamamı hücresel işlerde kullanılamadan doğrudan çevreye ısı olarak yayılır.
- E) Besin kaynaklı enerji üretimi kesintiye uğradığında hücredeki tüm fiziksel ve kimyasal mekanizmalar aynı anda durur.
84.
Besin monomerlerinin hücresel solunumla parçalanması sonucu açığa çıkan kimyasal bağ enerjisinin doğrudan metabolik olaylarda kullanılmayıp önce ATP sentezinde değerlendirilmesi, canlı metabolizmasında önemli bir uyumdur. Bu metabolik stratejinin canlıya sağladığı katkıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- A) Enerjinin hücre içinde gereksinim duyulan metabolik tepkimelere kontrollü, küçük paketler hâlinde ve anlık aktarılmasını sağlar.
- B) Besinlerdeki enerjinin tamamının hiçbir kayıp olmadan yüzde yüz verimle kimyasal işe dönüştürülmesine olanak tanır.
- C) Hücrenin dış ortamdan bağımsız olarak ihtiyaç duyduğu tüm enerjiyi uzun süreli depo formunda saklamasını gerçekleştirir.
- D) Besinlerin yıkımı sırasında hücre içi sıcaklığın hızla yükselerek enzimlerin daha hızlı çalışmasını uyarır.
- E) Metabolik tepkimelerin tamamının ekzergonik özellik kazanmasını sağlayarak aktivasyon enerjisi ihtiyacını ortadan kaldırır.
85.
Hücrelerde organik besinlerin yıkımıyla serbest kalan kimyasal bağ enerjisi, doğrudan metabolik işlerde harcanmak yerine hücresel solunum aracılığıyla ATP molekülünde depolanır. Buna göre besin enerjisinin ATP formuna dönüştürülerek kullanılması, canlının metabolik süreçlerine katkısı bakımından aşağıdaki çıkarımlardan hangisini doğrular?
- A) Enerjinin kontrollü ve küçük birimler hâlinde metabolik süreçlere aktarılmasını sağlar.
- B) Hücresel tepkimeler sırasında açığa çıkan enerjinin tamamının kimyasal bağlara aktarılmasını sağlar.
- C) Hücrelerin anabolik faaliyetler için dış ortamdan organik besin alma gereksinimini sonlandırır.
- D) Dehidrasyon tepkimelerinin gerçekleşmesi için gereken aktivasyon enerjisi engelini ortadan kaldırır.
- E) Besinlerin yıkımı sonucu oluşan enerjinin ısıya dönüşümünü engelleyerek hücre içi sıcaklığı sabit tutar.

Yapay zekâ ile ders çalış

Test çöz

Konu anlatımları

Soru PDF’lerini indir

Besinlerden Enerjiye Kazanım PDF İndir

Sorular

Hızlı Linkler

Kullanım Koşulları

Unlock the power of AI

Yapay zekâ ile ders çalış

Test çöz

Konu anlatımları

Soru PDF’lerini indir

Provide additional feedback

Why do you like this response?

Provide your feedback

Share

Sorular