Varsayım Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Varsayım Nedir?

   Varsayım; gerçekte henüz gerçekleşmemiş, olup bittiği bilinmeyen ya da varlığı kanıtlanmamış bir durumu, olayı veya olguyu bir an için gerçekleşmiş, var olmuş veya tam tersi hiç yaşanmamış kabul etme durumudur.

   Varsayım bildiren cümlelerde temel amaç, ortaya konulan geçici kabul üzerinden bir sonuca varmak, bir fikir yürütmek veya muhtemel senaryoları tartışmaktır. Bu tür ifadelerde zihinsel bir kurgu söz konusudur ve durumun gerçekliği iddia edilmez.

   Temel Nitelikleri

   • Durumun anlık ya da geçici olarak kabul edilmesi esastır.
   • Kurgulanan durum bittiğinde veya gerçekle yüzleşildiğinde varsayım sona erer.
   • Mantıksal çıkarım ya da tartışma zeminini hazırlamak için kullanılır.

   Varsayım Cümlelerinde Kullanılan Anahtar İfadeler

   Türkçede varsayım anlamı genellikle belirli kalıplaşmış sözcükler, edatlar veya birleşik fiil yapılarıyla sağlanır. Bu ifadeler, cümlenin doğrudan bir kabul üzerine inşa edildiğini gösterir.

   Sık Kullanılan Kalıplar

   • Diyelim ki / Farz edelim (ki): "Diyelim ki bu sınavı dereceyle tamamladın, hangi bölümü tercih edersin?"
   • Tut ki: "Tut ki söyledikleri doğru çıktı, ne yapacaksın?"
   • Varsayalım (ki): "Varsayalım ki toplantıya kimse gelmedi, planımızı erteleyecek miyiz?"
   • Düşün ki / Bir an için kabul et: "Bir an için bütün imkânların elinden alındığını düşün."
   • -dığını kabul edelim / farz et: "Projenin onaylandığını kabul edelim, finansman açığını nasıl kapatacağız?"

   Varsayımın Diğer Anlam İlişkileriyle Karşılaştırılması

   Varsayım cümleleri sıklıkla olasılık (ihtimal) ve koşul (şart) bildiren yapılarla karıştırılabilmektedir. Bu ayrımların doğru yapılması anlam analizi açısından kritiktir.

   1. Varsayım ile Olasılık Arasındaki Fark

   • Olasılık: Bir olayın gerçekleşme veya gerçekleşmeme ihtimalini belirtir, durum ortadadır (Örn: "Yarın hava yağmurlu olabilir.").
   • Varsayım: Olayın ihtimalinden ziyade, olmamış bir şeyin kesinlikle gerçekleştiği farz edilir (Örn: "Tut ki yarın fırtına koptu, hazırlığın var mı?").

   2. Varsayım ile Koşul Arasındaki Fark

   • Koşul: Bir eylemin gerçekleşmesi başka bir eylemin varlığına bağlanır (Örn: "Düzenli çalışırsan kazanırsın.").
   • Varsayım: Eylem gerçekleşmiş sayılarak bunun düşünsel sonucu irdelenir, doğrudan şart-sonuç bağı kurulması zorunlu değildir.

   Cümle Analizleri

   Aşağıdaki cümlelerde varsayım anlamının nasıl kurulduğunu inceleyiniz:

   1. "Farz et ki bu yolculuğa tek başına çıkmak zorundasın."
      Analiz: Kişi henüz tek başına yola çıkmamıştır; ancak zihinde bu durum gerçekleşmiş gibi kabul edilerek düşünülmesi istenmektedir.
   2. "Diyelim ki aradığın cevabı hiçbir kaynakta bulamadın, araştırmayı bırakır mısın?"
      Analiz: Kaynak taramasının olumsuz sonuçlandığı peşinen varsayılmış ve bu varsayım üzerinden bir tepki ölçülmüştür.
   3. "Onun dün akşam buraya geldiğini düşünelim; peki neden bize haber vermedi?"
      Analiz: Gelip gelmediği kesin olmayan kişinin gelişi geçici bir gerçeklik olarak kabul edilip mantıksal bir soru yöneltilmiştir.