Ücretsiz Kullanmaya Başla

Tırnak İşareti ( “ ” ) Konu Anlatımı

KPSS · KPSS · Türkçe · Noktalama İşaretleri

KPSS Türkçe dersi Tırnak İşareti ( “ ” ) konu anlatımı.

Konu anlatımı notları

  1. Doğrudan Aktarılan Cümleler

    Başka bir kimseden veya metinden olduğu gibi aktarılan sözler tırnak işareti ( “ ” ) içine alınır. Bu aktarımlarda sözün yapısı, sözcük sırası ve imlası değiştirilmez.

    • İç noktalama kuralı: Tırnak içine alınan alıntının sonuna uygun olan noktalama işareti (nokta, soru işareti, ünlem vb.) konur ve ardından tırnak kapatılır.
    • Büyük harf kuralı: Alıntı tam bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle başlar.

    Örnek:
    Mustafa Kemal Atatürk: “Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.” diyerek bilimin yol göstericiliğini vurgulamıştır.

    Özel Olarak Belirtilmek İstenen Sözler ve Başlıklar

    Tırnak işareti, metin akışında özel olarak dikkat çekilmek istenen terimlerin, kavramların ve sanat yapıtlarının belirtilmesinde kullanılır:

    • Vurgulanan Kavramlar: Cümle içinde özellikle belirtilmek istenen sözler tırnak içine alınabilir.
      Örnek: Barışın kalıcı olması ancak toplumdaki “hoşgörü” bilincinin yerleşmesiyle mümkündür.
    • Eser ve Yazı Adları: Kitap, makale, şiir gibi eserlerin adları ile bölüm başlıkları tırnak içine alınır.
      Örnek: Yazarın ilk baskısı tükenen “Kendi Gök Kubbemiz” adlı şiir kitabı yeniden yayımlandı.

    Not: Yazıda tırnak içine alınan eser veya yazı adları yerine söz konusu adlar eğik yazı (italik) biçiminde de gösterilebilir; bu durumda tırnak işareti kullanılmaz.

    Eklerin Bağlanması ve Tek Tırnak İşareti ( ‘ ’ )

    Tırnak işaretinin kullanımında eklerin durumu ve iç içe tırnak yapıları özel kural ve inceliklere tabidir:

    • Eklerin Yazımı: Tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen çekim eklerini ayırmak için ayrıca kesme işareti ( ’ ) kullanılmaz. Ek, doğrudan kapama tırnağından hemen sonra bitiştirilerek yazılır.
      Örnek: Yakup Kadri’nin “Yaban”ını lise yıllarında okumuştum.
    • Tek Tırnak İşareti: Tırnak içinde verilen ve yeniden tırnağa alınması gereken sözler, başlıklar ya da kavramlar tek tırnak işareti ile gösterilir.
      Örnek: Edebiyat öğretmeni: “Sınıfta Yahya Kemal’in ‘Süleymaniye’de Bayram Sabahı’ şiirini tahlil edeceğiz.” dedi.

    Sık Yapılan Hatalar ve Önemli Hatırlatmalar

    Tırnak işaretinin kullanımıyla ilgili sınavlarda ve metin üretiminde en çok düşülen yanılgılar şunlardır:

    • Dolaylı Aktarımlar: Başkasına ait düşünce birebir aktarılmıyor, aktaranın kendi cümleleriyle aktarılıyorsa tırnak işareti kullanılmaz.
      Yanlış: Yarın toplantıya “gelemeyeceğini” söyledi.
      Doğru: Yarın toplantıya gelemeyeceğini söyledi.
    • Çift Kesme Hatası: Tırnak işaretinden sonra gelen eki ayırmak için ayrıca kesme işareti konulması yazım yanlışıdır.
      Yanlış: “Sinekli Bakkal”’ı defalarca okudu.
      Doğru: “Sinekli Bakkal”ı defalarca okudu.
    • Noktalamanın Tırnak Dışına Bırakılması: Alıntı cümlenin bitiş noktalaması mutlaka tırnağın içinde yer almalıdır.
      Yanlış: “Yarın görüşürüz”.
      Doğru: “Yarın görüşürüz.”