Soru Zamirleri Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Soru Zamiri Nedir?

   İsimlerin yerini soru yoluyla tutan, cevap verildiğinde bir isim ya da başka bir zamirle karşılanan sözcüklere soru zamiri denir.

   Soru zamirleri, cümlede adın üstlendiği bütün görevleri yerine getirebilir. Bir cümlede soru zamirine verilen yanıt yine bir isim veya zamir olur.

   • Örnek: Pazardan ne aldın? → Elma aldım. (Cevap isimdir.)
   • Örnek: Kapıyı çalan kimdi? → Oydu. (Cevap zamirdir.)

   En Çok Kullanılan Soru Zamirleri

   Türkçede temel soru zamirleri kim ve ne sözcükleridir. Bu sözcükler ve türevleri ad çekim eklerini (durum, iyelik, çokluk) alarak çeşitlenir:

   • Kim: Kimi, kime, kimde, kimden, kimin, kimler
   • Ne: Neyi, neye, neticede neyde, neyden, neler
   • Hangisi: Hangimiz, hangileri, hangisine
   • Kaçı: Kaçınız, kaçında, kaçı
   • Nere / Neresi: Nereye, nerede, nereden

   Not: "Hangi" ve "kaç" sözcükleri tek başınayken ve çekim eki almadığında genellikle sıfattır; ancak iyelik veya durum eki aldıklarında (hangisi, kaçı) soru zamirine dönüşür.

   Kritik Ayrım: Zamir mi, Sıfat mı, Zarf mı?

   Soru bildiren sözcüğün türünü belirlerken sözcüğün bir ismin önünde mi yer aldığına yoksa doğrudan ismin yerini mi tuttuğuna bakılır:

   • Soru Sıfatı: İsmi doğrudan belirtir.
     Örnek: Hangi yoldan gidelim? ("yol" ismini belirtir.)
   • Soru Zamiri: İsmin yerini doğrudan tutar, çekim eki alır.
     Örnek: Hangisinden gidelim? (Yol isminin yerini tutar.)
   • Soru Zarfı: Eylemi ya da eylemsiyi durum, zaman veya sebep yönünden sorgular.
     Örnek: Buraya nasıl geldin? (Gelme eyleminin tarzını sorar.)
   • Soru Zamiri (Durum ekiyle): Neye bakıyorsun? (İsmin yerini tutar.)

   Soru Anlamının Kaynağına Dikkat Ediniz

   Bir cümlede soru zamirinin bulunması, o cümlenin soru anlamının mutlaka soru zamiriyle sağlandığı anlamına gelmez. Cümlede mı / mi soru edatı varsa, soru anlamını edat üstlenir.

   • "Kimin geldiğini biliyor musun?" → Cümlede "kimin" soru zamiri vardır; fakat cümlenin soru anlamı mu edatıyla sağlanmıştır (Cevap "evet/hayır" gerektirir).
   • "Bu saatte buraya kim geldi?" → Soru anlamı doğrudan kim soru zamiriyle sağlanmıştır.

   Soru zamirleri cümlede özne, nesne, dolaylı tümleç veya ek fiil alarak yüklem görevinde bulunabilir.