Sayıların Yazımı Konu Anlatımı
KPSS Türkçe dersi Sayıların Yazımı konu anlatımı.
Konu anlatımı notları
Sayıların Harfle Yazılışı ve Ayrı Yazılma Kuralı
Türkçede sayılar metin içerisinde genellikle harfle yazılır. Birden fazla kelimeden oluşan sayılar her zaman ayrı yazılır.
- Örnek: bin yıldan beri, on dört gün, üç yüz altmış beş
İstisnai Bitişik Yazım Durumları
- Mali Belgeler: Çek, senet, bono vb. ticari belgelerde araya sonradan harf veya rakam eklenmesini önlemek amacıyla sayılar bitişik yazılır: altıyüzelliTL.
- Oyun Adları: Sayılardan oluşan iskambil ve taş oyunlarının adları bitişik yazılır: yirmibir, altmışaltı, beştaş.
- Müzik Terimleri: Müzikte makam ve usul belirten terimler bitişik yazılır: onsekizses, çiftebüyüksakil.
Saat, Para, Ölçü ve İstatistiki Bilgiler
Saat, para tutarı, ölçü ve istatistiksel verilere ilişkin sayılarda rakam kullanılması esastır.
- Örnek: 17.30'da, 1.500.000 lira, 25 kilometre, 150 kişi, %50 başarı
Saatler ve dakikalar metin içinde harfle de yazılabilir: saat dokuzu beş geçe, saat üçte.
Dört veya Daha Çok Basamaklı Sayıların Kolay Okunması
- Dört veya daha çok basamaklı sayılar, sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve aralarına nokta konur: 4.500, 28.450, 326.197.
- Dört veya daha çok basamaklı sayılarda geçen bin, milyon, milyar ve trilyon sözleri harfle yazılabilir: 1 milyar 500 milyon kişi, 3 bin 250 adet.
Sıra Sayılarının Yazılışı
Sıra sayıları yazıyla ya da rakamla gösterilebilir. Rakamla gösterilmesi durumunda ya rakamdan sonra bir nokta konur ya da rakamdan sonra kesme işareti konularak derece bildiren ek yazılır.
- Doğru: 15. veya 15'inci, 2. veya 2'nci, 8. veya 8'inci
- Yanlış: 15.'inci (Hem nokta hem ek bir arada kullanılamaz), 2'inci (Tabandaki sayı ünlüyle bittiğinde çift ünlü oluşamaz; doğrusu 2'ncidir).
Üleştirme Sayılarının Yazılışı
Üleştirme sayıları metin içinde yalnızca harfle yazılır; rakamla yazılması imla kılavuzuna göre yanlıştır.
- Doğru: ikişer, beşer, yüzer, yedişer
- Yanlış: 2'şer, 5'er, 100'er
Romen Rakamlarının Kullanım Alanları
Romen rakamları yalnızca belirli tarihsel ve biçimsel bağlamlarda kullanılır:
- Tarihî olaylarda ve yüzyıllarda: XX. yüzyıl, II. Dünya Savaşı
- Hükümdar adlarında: III. Selim, XIV. Louis
- Tarihlerde ay adlarının yazılışında: 29.X.1923
- Kitap ve dergi ciltlerinde, ansiklopedi maddelerinde veya kitapların ön bölümlerindeki sayfa numaralandırmalarında: Cilt I
Tarihlerin Yazılışı ve Ay/Gün Adları
Belirli bir tarih bildiren gün ve ay adları büyük harfle başlar; belirli bir tarih bildirmeyenler ise küçük harfle yazılır.
- Örnek: 29 Mayıs 1453 Salı günü, 1923 yılının Ekim ayı (belirli tarih var).
- Örnek: Okullar genellikle eylülün ikinci haftasında açılır (belirli gün yok).
Tarihler rakamla yazılırken gün, ay ve yıl arasına yalnızca nokta (.) veya eğik çizgi (/) getirilebilir; kısa çizgi (-) ya da diğer işaretler kullanılmaz: 29.10.1923 veya 29/10/1923.
Kesirli Sayılar ve Eklere İlişkin Kurallar
- Kesirli sayılarda ondalık kısımları ayırmak için Türkçede virgül kullanılır: 15,2 (on beş tam onda iki).
- Sayılara getirilen ekler, sayının okunuşuna göre son sese uydurularak kesme işaretiyle ayrılır ve ünlü uyumlarına tabi tutulur: 1923'te (sertleşme kuralı), 2000'de, Saat 13.00'te (Saat başlarında sıfırlar değil, tabandaki sayı esas alınır).

