Nokta ( . ) Konu Anlatımı

KPSS · KPSS · Türkçe · Noktalama İşaretleri

KPSS Türkçe dersi Nokta ( . ) konu anlatımı.

Konu anlatımı notları

  1. Cümle Sonunda Nokta Kullanımı

    Nokta (.), Türkçede anlamca tamamlanmış, yüklemi bulunan kurallı veya devrik yargı bildiren cümlelerin sonuna konur. Cümlenin bitimini göstererek metinde duraklama noktasını belirler.

    • Örnek: Bilimsel araştırmalar, hipotezin doğruluğunu somut verilerle ortaya koydu.

    Eksiltili (yüklemi tamamlanmamış) cümlelerin sonuna nokta değil, üç nokta (...) getirildiğine dikkat edilmelidir.

    Özel İşlevler: Kısaltmalar ve Sıra Bildiren Sayılar

    Nokta, metin içinde dil bilgisel ve matematiksel düzen sağlamak amacıyla belirli kalıplarda kullanılır:

    • Bazı Kısaltmaların Sonu: Gelenekselleşmiş veya küçük harfle yapılan kısaltmaların sonunda yer alır (vb., Prof., Dr., Cad., sf.). Ancak büyük harfle yapılan kurum ve kuruluş kısaltmalarında (TDK, MEB gibi) araya veya sona nokta konmaz (İstisnalar: T.C. ve T.).
    • Sıra Bildiren Sayılar: Sayılardan sonra sıra bildirmek (-ıncı / -inci eki yerine) amacıyla kullanılır (15. yüzyıl, II. Mehmet, 4. Cadde).
    • Madde Numaralama: Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra konur (1., 2., A., b.).

    Tarih, Saat ve Sayı Basamakları

    Yazışmalarda ve akademik metinlerde sıkça karıştırılan kullanım alanları şunlardır:

    • Tarih Gösterimi: Gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur (29.10.1923, 15.01.2024). Ay adı harfle yazıldığında araya nokta konmaz (29 Ekim 1923).
    • Saat ve Dakika Gösterimi: Saat ile dakika arasına yalnızca tek nokta konur (09.30, 14.15). Bu alanda iki nokta (:) kullanımı yaygın bir yazım yanlışıdır.
    • Büyük Sayıların Basamaklanması: Dört veya daha çok basamaklı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak aralarına nokta konur (1.500, 328.450.000).
    • Matematiksel İşlem: Matematikte çarpma işareti yerine kullanılır (4 . 5 = 20).