Kısaltmaların Yazımı Konu Anlatımı

Konu anlatımı notları

1. Büyük Harflerle Yapılan Kısaltmalar

   Kurum, kuruluş, ülke ve kitap adlarının baş harfleriyle oluşturulan kısaltmalarda harfler arasına nokta konmaz. Bu kuralın gelenekleşmiş iki istisnası bulunmaktadır: T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe).

   Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın açılımı değil, kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır:

   • TDK'ye (TDK'ya değil; Türkçede 'ka' sesi yoktur, 'ke' sesi vardır)
   • TBMM'nin
   • THY'de
   • MEB'e

   Kısaltma bir kelime gibi okunabiliyorsa ek, kısaltmanın okunuşuna göre getirilir:

   • ASELSAN'da
   • TÜBİTAK'ın
   • BOTAŞ'ın

   Küçük Harflerle Yapılan Kısaltmalar

   Küçük harflerle kurulan standart ölçü ve tartı birimlerinde uluslararası kısaltmalar esas alınır ve bunların sonuna nokta konmaz:

   • m (metre), kg (kilogram), cm (santimetre), km (kilometre)

   Ölçü birimlerine gelen ekler, kesme işaretiyle ayrılarak kısaltmanın açılışına göre eklenir:

   • kg'dan (kilogramdan)
   • cm'yi (santimetreyi)
   • km'ye (kilometreye)

   Ölçü birimleri dışında kalan küçük harfli kısaltmaların çoğunun sonuna nokta konur:

   • vb. (ve benzeri), sf. (sayfa), haz. (hazırlayan), çev. (çeviren)

   Sonunda nokta bulunan bu tür kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz; doğrudan noktanın ardına yazılır: vb.leri, sf.da.

   Üs İşaretli Kısaltmalar

   Üs işareti içeren kısaltmaların sonuna nokta veya kesme işareti konmaz; getirilen ek üs işaretinin okunuşuna uygun olarak yazılır:

   • m²ye (metrekareye)
   • cm³e (santimetreküpe)
   • km²ye (kilometrekareye)

   Sert ünsüzle biten kısaltmalara ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde, kısaltmanın okunuşundaki son ünsüz yumuşamaz:

   • AGİK'in (AGİĞ'in değil)
   • TÜBİTAK'a (TÜBİTAĞ'a değil)

   Ancak birlik sözcüğüyle kurulan kimi kısaltmalarda yumuşama görülür: ÇUKOBİRLİK'e (okunuşta Çukobirliğe biçiminde telaffuz edilebilir ancak yazımda korunur).