Kimyasal Türler Arası Etkileşimler Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Saf bir X maddesinin farklı durumdaki değişim denklemleri şu şekildedir: 1. Değişim: $X(k) + Q_1 \rightarrow X(s)$ 2. Değişim: $X(g) + Q_2 \rightarrow X^+(g) + e^-$ Buna göre $Q_1$ ve $Q_2$ enerji değerleri ve değişim türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   • A) $Q_1$ değeri $Q_2$'den büyüktür.
   • B) 1. değişimde kimyasal bağlar kırılmıştır.
   • C) 2. değişim fiziksel bir olaydır.
   • D) $Q_1$ zayıf etkileşimlerin, $Q_2$ ise atomdan elektron koparmak için gereken güçlü etkileşim seviyesindeki enerjidir.
   • E) Her iki değişimde de molekül içi kovalent bağlar kopmuştur.

2. Ağ kovalent (dev kovalent) katılar, atomların üç boyutlu uzayda sürekli kovalent bağlarla bağlanmasıyla oluşan son derece sert ve erime noktası yüksek yapılardır. Buna göre aşağıdaki maddelerden hangisi ağ kovalent kristal yapıya örnek verilebilir?

   • A) Elmas (Karbon, C)
   • B) Kuru buz (Karbondioksit, $CO_2$)
   • C) Yemek tuzu ($NaCl$)
   • D) İyot kristali ($I_2$)
   • E) Çinko metali ($Zn$)

3. Bir iyonik katı suda çözündüğünde, su moleküllerinin dipol uçları iyonların etrafını sararak "hidratlaşma" olayını gerçekleştirir. İyon-dipol etkileşimi ne kadar güçlü olursa hidratlaşma enerjisi (açığa çıkan enerji) o kadar yüksek olur. Buna göre eşit mol sayılı $Li^+$, $Na^+$ ve $K^+$ iyonlarının suda çözünmesi sırasında açığa çıkan hidratlaşma enerjilerinin karşılaştırılması aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir? (3Li, 11Na, 19K)

   • A) $K^+ > Na^+ > Li^+$
   • B) $Na^+ > Li^+ > K^+$
   • C) $Li^+ > Na^+ > K^+$
   • D) $Li^+ > K^+ > Na^+$
   • E) $K^+ > Li^+ > Na^+$

4. VSEPR (Valence Shell Electron Pair Repulsion) kuramına göre moleküllerin geometrik şekilleri ve bağ açıları merkez atomun hibritleşme türüne ve ortaklanmamış elektron çifti sayısına bağlı olarak değişir. Buna göre $CH_4$, $NH_3$ ve $H_2O$ moleküllerinin bağ açılarının büyükten küçüğe doğru doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) $H_2O > NH_3 > CH_4$
   • B) $CH_4 > NH_3 > H_2O$
   • C) $NH_3 > CH_4 > H_2O$
   • D) $CH_4 > H_2O > NH_3$
   • E) $H_2O > CH_4 > NH_3$

5. Özdeş kaplarda aynı sıcaklıkta bulunan saf $H_2O$, $H_2S$ ve $H_2Se$ bileşikleri ile ilgili kaynama noktaları karşılaştırıldığında $H_2O > H_2Se > H_2S$ ilişkisi tespit ediliyor. Bu durumun nedeni ile ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur? (8O, 16S, 34Se)

   • A) $H_2O$'nun kaynama noktasının en yüksek olma sebebi molar kütlesinin en büyük olmasıdır.
   • B) $H_2S$ molekülleri apolar olduğu için kaynama noktası en düşüktür.
   • C) $H_2Se$'nin kaynama noktasının $H_2S$'den yüksek olması hidrojen bağlarının daha güçlü olmasındandır.
   • D) Üç molekülde de sadece London kuvvetleri etkindir.
   • E) $H_2O$'da moleküller arası baskın etkileşim hidrojen bağı iken, $H_2Se$'nin $H_2S$'den yüksek olmasının sebebi London kuvvetleridir.

6. Kovalent bağlarda iki atom arasındaki bağ sayısı arttıkça bağ uzunluğu kısalır, bağ sağlamlığı ve bağ enerjisi artar. Karbon atomları arasında oluşabilen tekli (C-C), ikili (C=C) ve üçlü (C≡C) bağlar göz önüne alındığında bu bağların özellikleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

   • A) Bağ uzunluğu en fazla olan üçlü bağdır (C≡C).
   • B) Bağ enerjisi en küçük olan üçlü bağdır (C≡C).
   • C) Tekli bağın (C-C) kırılması için gereken enerji en yüksektir.
   • D) Bağ sağlamlığı sıralaması C≡C > C=C > C-C şeklindedir.
   • E) İkili bağın (C=C) uzunluğu, tekli bağın (C-C) uzunluğundan daha fazladır.

7. Moleküllerin Lewis nokta yapıları çizilirken toplam değerlik elektron sayısı hesaplanır, merkez atom belirlenir ve atomlar oktet/dublet kuralına uydurulur. Bazı moleküllerde merkez atom oktetini tamamlayamazken bazılarında oktet genişlemesi yaşanabilir. Aşağıda verilen molekül ve iyonlardan hangisinin Lewis yapısındaki merkez atom oktet kuralına tam olarak uymuştur? (1H, 5B, 6C, 7N, 8O, 15P, 16S, 17Cl)

   • A) $BH_3$
   • B) $PCl_5$
   • C) $NH_3$
   • D) $SF_6$
   • E) $NO$

8. Bir maddenin başka bir madde içinde çözünmesi sürecinde "benzer benzeri çözer" ilkesi geçerlidir. Polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler apolar çözücülerde iyi çözünür. Buna göre oda koşullarında sıvı olan aşağıdaki madde çiftlerinden hangisinin birbiri içerisinde homojen bir karışım (çözelti) oluşturması beklenmez?

   • A) $H_2O(s) - C_6H_{14}(s)$
   • B) $C_2H_5OH(s) - H_2O(s)$
   • C) $CCl_4(s) - C_6H_6(s)$
   • D) $CH_3COCH_3(s) - H_2O(s)$
   • E) $CS_2(s) - I_2(s)$

9. Metalik bağ, pozitif yüklü metal iyonlarının serbestçe hareket eden valans elektron denizinde batmış gibi düşünülmesiyle açıklanır. Elektron denizi modeli, metallere elektrik ve ısı iletkenliği, tel ve levha haline gelebilme gibi özellikler kazandırır. Metalik bağın sağlamlığı; katyonun yükü arttıkça artar, katyonun yarıçapı arttıkça azalır. Aynı grupta bulunan 3Li, 11Na ve 19K metalleri için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

   • A) Metalik bağ sağlamlığı en fazla olan Lityum'dur.
   • B) Erime noktası en düşük olan Potasyum'dur.
   • C) Her üç metal de elektron denizi sayesinde elektriği iletir.
   • D) Atom yarıçapı en büyük olan Potasyum'dur.
   • E) Metalik bağ gücü en fazla olan Potasyum olduğu için en sert metaldir.

10. Soygazlar ve apolar moleküller kalıcı dipollere sahip değildir. Ancak polar bir molekül veya iyon yaklaştığında anlık olarak yük dengeleri bozularak indüklenmiş (geçiçi) dipol oluştururlar. Buna göre aşağıda verilen madde çiftlerinden hangisi arasındaki baskın etkileşim türü "Dipol - İndüklenmiş Dipol" etkileşimidir?

    • A) $NaCl(k) - H_2O(s)$
    • B) $H_2O(s) - I_2(k)$
    • C) $C_6H_6(s) - CCl_4(s)$
    • D) $HCl(g) - NH_3(g)$
    • E) $Mg^{2+}(aq) - Cl^-(aq)$

11. Hidrojen bağı, hidrojen atomunun elektronegatifliği çok yüksek olan F, O, N atomlarına doğrudan bağlı olduğu moleküller arasında görülen en güçlü zayıf etkileşim türüdür. Hidrojen bağı içeren maddelerin erime ve kaynama noktaları, benzer molekül kütlesine sahip diğer maddelere göre oldukça yüksektir. Buna göre eşit dış basınç altında bulunan aşağıdaki bileşiklerden hangisinin kaynama noktasının en yüksek olması beklenir?

    • A) $CH_3-O-CH_3$
    • B) $CH_3-CH_2-F$
    • C) $CH_3-CH_2-CH_3$
    • D) $HO-CH_2-CH_2-OH$
    • E) $CH_3-CH_2-OH$

12. Bir molekülün polar ya da apolar olması, bağların polarlığına ve molekülün geometrik simetrisine bağlıdır. Bağ polar olmasına rağmen molekül simetrik bir yük dağılımına sahipse net dipol momenti sıfır olur ve molekül apolar karakter kazanır. Buna göre aşağıdaki moleküllerden hangisinde polar kovalent bağ bulunmasına rağmen molekül apolardır?

    • A) $BH_3$
    • B) $H_2S$
    • C) $NF_3$
    • D) $HCl$
    • E) $CH_3Cl$

13. İyonik bileşiklerde örgü enerjisi; iyonların yüklerinin çarpımı ile doğru, iyonlar arası uzaklık (yarıçap toplamı) ile ters orantılıdır. Örgü enerjisi arttıkça iyonik bağın sağlamlığı ve bileşiğin erime noktası genellikle artar. Buna göre MgO, NaF ve NaCl bileşiklerinin erime noktalarının küçükten büyüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir? (11Na, 12Mg, 9F, 17Cl, 8O)

    • A) MgO < NaF < NaCl
    • B) NaF < NaCl < MgO
    • C) NaCl < MgO < NaF
    • D) MgO < NaCl < NaF
    • E) NaCl < NaF < MgO

14. Kimyasal türler arası etkileşimler, bağın kopması veya oluşması sırasındaki enerji değişimine göre genel olarak güçlü ve zayıf etkileşimler biçiminde sınıflandırılır. Bir süreçte meydana gelen enerji değişimi genellikle 40 kJ/mol'den büyükse güçlü, küçükse zayıf etkileşim olarak kabul edilir. Buna göre aşağıda verilen değişimlerden hangisinde baskın olan etkileşim türü yanlış sınıflandırılmıştır?

    • A) $H_2O(g) \rightarrow H_2O(s)$ : Zayıf Etkileşim
    • B) $Na(s) \rightarrow Na(g)$ : Güçlü Etkileşim
    • C) $NaCl(k) \rightarrow Na^+(g) + Cl^-(g)$ : Zayıf Etkileşim
    • D) $CH_4(g) \rightarrow C(g) + 4H(g)$ : Güçlü Etkileşim
    • E) $I_2(k) \rightarrow I_2(g)$ : Zayıf Etkileşim

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.