Asit, Baz ve Tuz Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. $25^\circ\text{C}$'de derişimi ve hacmi bilinen zayıf bir baz olan $NH_3$ çözeltisini tam olarak nötrleştirmek için gereken kuvvetli asit $HCl$'nin mol sayısı bilinmektedir. Bu nötrleşme tepkimesi tamamlandığı anda (eşdeğerlik noktasında) kapta oluşan çözeltinin pH değerini hesaplayabilmek için aşağıdakilerden hangisinin bilinmesine gerek yoktur?

   • A) $25^\circ\text{C}$'de suyun iyonlaşma sabiti ($K_w$)
   • B) Çözeltinin son durumdaki toplam hacmi
   • C) Amonyak ($NH_3$) için bazlık sabiti ($K_b$)
   • D) Nötrleşme tepkimesinin entalpi değişimi ($\Delta H$)
   • E) Karışımın bulunduğu ortamın sıcaklığı

2. Görselde kuvvetli bir asit olan $HCl$'nin ikisi de eşit hacimli olan iki ayrı kapta bulunan sulu çözeltileri verilmiştir. 1. kapta pH = 2 olan $100\text{ mL}$ $HCl$, 2. kapta pH = 3 olan $100\text{ mL}$ $HCl$ çözeltisi bulunmaktadır. Bu iki çözelti boş bir kapta karıştırıldığında oluşan yeni çözeltinin pH değeri kaç olur? ($\log 5,5 \approx 0,74$)

   • A) 2,26
   • B) 2,50
   • C) 2,74
   • D) 3,26
   • E) 1,26

3. Lewis asit-baz tanımına göre elektron çifti kabul eden türler asit, elektron çifti bağışlayan türler ise baz olarak sınıflandırılır. Buna göre aşağıdaki tepkimelerin hangisinde altı çizili madde Lewis bazı olarak davranmaktadır?

   • A) $\underline{\text{BF}_3} + \text{NH}_3 \rightarrow \text{F}_3\text{B-NH}_3$
   • B) $\text{Cu}^{2+} + 4\underline{\text{NH}_3} \rightarrow [\text{Cu}(\text{NH}_3)_4]^{2+}$
   • C) $\underline{\text{Al}^{3+}} + 6\text{H}_2\text{O} \rightarrow [\text{Al}(\text{H}_2\text{O})_6]^{3+}$
   • D) $\underline{\text{H}^+} + \text{OH}^- \rightarrow \text{H}_2\text{O}$
   • E) $\underline{\text{Fe}^{3+}} + \text{SCN}^- \rightarrow [\text{Fe}(\text{SCN})]^{2+}$

4. Saf sudaki çözünürlük dengesi esnasında, zayıf bir baz olan $NH_3$'ün konjuge asidi olan $NH_4^+$ iyonunun $25^\circ\text{C}$'deki hidroliz sabiti ($K_h$) $5 \times 10^{-10}$'dur. Buna göre amonyak ($NH_3$) bazının aynı sıcaklıktaki iyonlaşma sabiti ($K_b$) kaçtır? ($25^\circ\text{C}$'de $K_w = 10^{-14}$)

   • A) $2 \times 10^{-5}$
   • B) $5 \times 10^{-5}$
   • C) $2 \times 10^{-4}$
   • D) $5 \times 10^{-24}$
   • E) $1 \times 10^{-5}$

5. Oda koşullarında hazırlanan $0,2\text{ M}$ $100\text{ mL}$ $HCN$ çözeltisi ile $0,1\text{ M}$ $100\text{ mL}$ $NaCN$ tuzu çözeltisi karıştırılarak bir tampon sistem elde ediliyor. Oluşan tampon çözeltinin pH değeri kaçtır? ($HCN$ için $K_a = 5 \times 10^{-10}$)

   • A) 5
   • B) 7
   • C) 9
   • D) 10
   • E) 11

6. Brønsted-Lowry asit-baz tanımına göre proton ($H^+$) veren tür asit, proton alan tür ise bazdır. $\text{HCO}_3^-(\text{suda}) + \text{H}_2\text{O}(\text{sivı}) \rightleftharpoons \text{CO}_3^{2-}(\text{suda}) + \text{H}_3\text{O}^+(\text{suda})$ Tepkimesiyle ilgili aşağıda verilen yargılardan hangisi yanlıştır?

   • A) $\text{HCO}_3^-$, $\text{CO}_3^{2-}$'ın konjuge asididir.
   • B) $\text{H}_2\text{O}$ proton alarak baz gibi davranmıştır.
   • C) $\text{H}_3\text{O}^+$ iyonu $\text{H}_2\text{O}$'nun konjuge asididir.
   • D) $\text{CO}_3^{2-}$ tersinir tepkimede proton alarak $\text{HCO}_3^-$'ı oluşturur.
   • E) $\text{HCO}_3^-\text{ ve }\text{H}_3\text{O}^+$ birbirinin eşlenik asit-baz çiftidir.

7. Zayıf bir monoasit olan $HY$'nin $25^\circ\text{C}$'deki $0,1\text{ M}$'lık sulu çözeltisinde iyonlaşma yüzdesi %0,1'dir. Buna göre aynı sıcaklıkta $HY$ asidinin iyonlaşma sabiti ($K_a$) kaçtır?

   • A) $1 \times 10^{-5}$
   • B) $1 \times 10^{-6}$
   • C) $1 \times 10^{-7}$
   • D) $1 \times 10^{-8}$
   • E) $1 \times 10^{-9}$

8. Nötrleşme tepkimeleri sonucunda oluşan tuzlar, kendilerini oluşturan asit ve bazın kuvvetine bağlı olarak asidik, bazik ya da nötr özellik gösterirler. Buna göre $25^\circ\text{C}$'de sulu çözeltisinin pH değeri 7'den büyük olan tuz aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) $NH_4Cl$
   • B) $NaNO_3$
   • C) $KCl$
   • D) $NaCH_3COO$
   • E) $Al_2(SO_4)_3$

9. Tampon çözeltiler, az miktarda kuvvetli asit veya baz eklendiğinde ortamın pH değerindeki değişime direnç gösteren sistemlerdir. Buna göre aşağıda verilen madde çiftlerinden hangisinin eşit mollerde karıştırılmasıyla asidik bir tampon çözelti elde edilir?

   • A) $HCl$ ve $NaCl$
   • B) $NH_3$ ve $NH_4Cl$
   • C) $CH_3COOH$ ve $CH_3COONa$
   • D) $NaOH$ ve $CH_3COONa$
   • E) $HNO_3$ ve $KNO_3$

10. $25^\circ\text{C}$'de $0,2\text{ M}$ $200\text{ mL}$ $HCl$ sulu çözeltisi ile $0,1\text{ M}$ $300\text{ mL}$ $Ba(OH)_2$ sulu çözeltisi karıştırılıyor. Oluşan yeni çözeltinin aynı sıcaklıktaki pOH değeri kaçtır? ($\log 2 \approx 0,3$)

    • A) 1,4
    • B) 2,6
    • C) 12,6
    • D) 0,7
    • E) 13,3

11. Oda koşullarında bulunan bir miktar zayıf tek değerli asit ($HA$) çözeltisine aynı sıcaklıkta bir miktar saf su ekleniyor. Bu işlem sonucunda çözeltide gerçekleşen değişimler değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlış olur?

    • A) Asidin iyonlaşma yüzdesi artar.
    • B) Çözeltinin pH değeri artar.
    • C) Asitlik sabiti ($K_a$) değeri değişmez.
    • D) Çözeltideki toplam $H^+$ mol sayısı artar.
    • E) $[OH^-]$ iyonları derişimi azalır.

12. Suyun otonötrleşmesi (oto-iyonizasyonu) endotermik bir süreçtir. Oda koşullarında ($25^\circ\text{C}$) suyun iyonlaşma sabiti $K_w = 10^{-14}$ iken, sıcaklık $60^\circ\text{C}$'ye çıkarıldığında suyun iyonlaşma sabiti $K_w = 10^{-13}$ olmaktadır. Buna göre $60^\circ\text{C}$'deki saf su ile ilgili ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) $pH < 7$ olduğu için su asidik özellik kazanır.
    • B) $pOH = 6,5$ olup çözelti nötr karakterdedir.
    • C) Ortamda $[H^+] > [OH^-]$ eşitliği sağlanır.
    • D) $pH + pOH = 14$ bağıntısı geçerliliğini korur.
    • E) Sıcaklık arttığı için suyun iyonlaşma yüzdesi azalmıştır.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.