Molekül Polarlığı ve Apolarlığı Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. C2H2Cl2 kapalı formülüne sahip iki geometrik izomerin içerdiği atomların türü, sayısı ve aralarındaki bağ çeşitleri (polar kovalent) tamamen aynıdır. Ancak bu izomerlerden birinin net dipol momenti sıfırdan farklı (polar) iken diğerinin dipol momenti sıfırdır (apolar). Buna göre, aynı bağları içeren bu iki yapının polarlık farkını belirleyen en temel bilimsel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Apolar izomerde karbon-klor bağlarının tamamen apolar karaktere dönüşmesi
   • B) Polar izomerde klor atomlarının çekim gücünün karbon atomları tarafından tamamen sönümlenmesi
   • C) Hidrojen atomlarının elektronegatifliğinin polar izomerde aniden yükselmesi
   • D) Apolar izomerde klor atomlarının birbirine göre zıt (trans) yönlerde simetrik konumlanarak bağ dipollerini sıfırlaması
   • E) İzomerlerin birinde bağ yapan elektronların tamamen serbest kalarak delokalize olması

2. Kimya dersinde öğrenciler 'XYn' formülüne sahip kovalent bağlı moleküllerin polarlığını tahmin etmek amacıyla bir ölçüt listesi hazırlamaktadır. Amaçları, her türlü XYn yapılı moleküle uygulanabilecek evrensel bir kural belirlemektir. Buna göre, öğrencilerin ulaştığı aşağıdaki genellemelerden hangisi her zaman kesinlikle doğrudur?

   • A) Merkez atom X üzerinde ortaklanmamış elektron çifti bulunmuyorsa ve tüm Y atomları özdeş ise molekül apolardır.
   • B) Formüldeki n sayısı tek bir sayı ise molekül her zaman polar özellik gösterir.
   • C) X ve Y atomları arasındaki elektronegatiflik farkı sıfırdan büyükse molekül her durumda polar olur.
   • D) Merkez atomunun çapı büyüdükçe molekülün apolar olma olasılığı kesinlikle artar.
   • E) Molekül içi kovalent bağların tümü polar ise molekül de kesinlikle polar yapılıdır.
3. 

   Bir kimya laboratuvarındaki bilgisayar simülasyonunda, üç farklı molekülün uzay-dolgu modelleri incelenmektedir. Modellerin simetri yapıları ve yük yoğunlukları analiz edilerek polariteleri tayin edilecektir. Buna göre, uzay-dolgu modelleri verilen X, Y ve Z moleküllerinin polarlık sınıflandırılması aşağıdakilerden hangisinde doğru gösterilmiştir?

   • A) X: Apolar, Y: Polar, Z: Apolar
   • B) X: Polar, Y: Apolar, Z: Polar
   • C) X: Polar, Y: Polar, Z: Apolar
   • D) X: Apolar, Y: Apolar, Z: Polar
   • E) X: Polar, Y: Polar, Z: Polar

4. Periyodik sistemin 5A grubunda yer alan azot ve fosfor elementlerinin hidrojenle oluşturduğu NH3 ve PH3 moleküllerinin ikisi de üçgen piramit geometrisine sahiptir. Ancak NH3 molekülünün polaritesi ve dipol momenti, PH3 molekülüne göre çok daha belirgindir. Buna göre, iki benzer geometrili moleküldeki bu polarite farkının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Fosfor atomunun azottan daha kararlı olması
   • B) PH3 molekülündeki tüm kovalent bağların apolar kovalent bağ olması
   • C) Hidrojen atomlarının fosforla bağ kurarken elektron vermesi
   • D) PH3 molekülünün asimetrik yük dağılımına izin vermemesi
   • E) Azot atomunun elektronegatifliğinin fosfor atomundan çok daha yüksek olması

5. Yüksek elektronegatiflik farkına sahip polar kovalent bağlar içeren bazı moleküllerin, deneysel ölçümler sonucu tamamen apolar karakterde olduğu ve dipol momentinin sıfırlandığı tespit edilmiştir. Bu durum moleküler simetri ile kolayca açıklanabilmektedir. Bu deneysel bulguyu rasyonel bir şekilde açıklayan bilimsel kanıt aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Bağ atomlarının sadece soy gaz elektron düzenine ulaşması
   • B) Bağların tamamının tekli kovalent bağ olması
   • C) Merkez atomunun elektronegatifliğinin çok küçük olması
   • D) Moleküldeki polar kovalent bağların dipol vektörlerinin simetrik dağılarak birbirini sönümlemesi
   • E) Molekülün yalnızca çift sayıda atom içermesi
6. 

   Sınıfta öğrencileriyle bir etkinlik yapan kimya öğretmeni, tahtaya bazı moleküllerin Lewis nokta formüllerini çizmiştir. Öğrencilerinden bu görsellere dayanarak moleküllerin polar ya da apolar olarak gruplandırılmasını istemiştir. Görseldeki moleküller göz önüne alındığında yapılan aşağıdaki sınıflandırmalardan hangisi doğrudur?

   • A) Polar: I ve III; Apolar: II ve IV
   • B) Polar: II; Apolar: I, III ve IV
   • C) Polar: II ve IV; Apolar: I ve III
   • D) Polar: I, II ve III; Apolar: IV
   • E) Polar: III ve IV; Apolar: I ve II

7. Çözünürlük kurallarından 'Benzer benzeri çözer' ilkesine göre polar maddeler polar çözücülerde, apolar maddeler ise apolar çözücülerde iyi çözünür. Laboratuvarda polar bir çözücü hazırlayan araştırmacının, bu çözücüde iyi çözünmesini beklediği bir karışım hazırlaması gerekmektedir. Buna göre, aşağıdaki madde çiftlerinden hangisindeki her iki bileşik de net dipol momentine (μ ≠ 0) sahip olduğundan polar çözücüde iyi çözünür?

   • A) CO2 ve CH4
   • B) BH3 ve HCl
   • C) NH3 ve H2O
   • D) BeH2 ve CCl4
   • E) CS2 ve He

8. Düzgün dörtyüzlü yapıya sahip olan CH4 molekülü apolar bir karakter taşırken, yapıdaki hidrojenlerden birinin yerine klor gelmesiyle oluşan CH3Cl polar özellik kazanır. Bu iki molekülün polarlık farkı, elektron yoğunluğu dağılımı üzerinden açıklanmaktadır. Buna göre, CH3Cl molekülünün polar olmasının sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Klor atomunun yüksek elektronegatifliği nedeniyle elektron bulutunu kendi tarafına çekerek simetrik yük dağılımını bozması
   • B) Karbon atomunun klor atomuyla üçlü bağ yapması
   • C) Moleküldeki klor atomunun hidrojenden daha az elektron içermesi
   • D) Klor atomunun merkez atom olarak davranıp simetri eksenini kaydırması
   • E) Hidrojenlerin elektronegatifliklerinin tamamen sıfır olması

9. Bir öğretmen tahtaya BF3 ve NF3 moleküllerinin yapısal özelliklerini yazarak polaritesini sormaktadır. BF3 molekülünün dipol momenti sıfır iken, benzer sayıda atom içeren NF3 molekülünün net bir dipol momentine sahip olduğu görülür. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

   • A) Flor atomunun azot atomuyla daha zayıf bağlar kurması
   • B) NF3 bileşiğinde iyonik karakterin BF3'e göre daha yüksek olması
   • C) Bor atomunun azottan daha elektronegatif olması
   • D) Bor ve azot atomlarının her ikisinin de 3. periyot elementi olması
   • E) NF3'te azot atomu üzerinde ortaklanmamış elektron çifti bulunmasının geometrik simetriyi bozması

10. Laboratuvarda CO2 ve H2O moleküllerinin modellerini inceleyen bir öğrenci, her iki molekülde de merkez atomların ikişer atomla bağ yaptığını görür. Buna rağmen H2O polar iken CO2 apolar bir karakter sergiler. Buna göre, moleküllerin polarlık farkını belirleyen en temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Oksijen atomlarının her iki bileşikte farklı elektronegatiflik değeri sergilemesi
    • B) H2O molekülündeki oksijen atomu üzerinde ortaklanmamış elektron çiftlerinin bulunması
    • C) CO2 molekülünde karbon atomunun sadece tekli kovalent bağ yapması
    • D) Hidrojenin elektronegatiflik değerinin karbonunkinden çok yüksek olması
    • E) CO2 molekülünün kırık doğru geometriye sahip olması

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.