Bileşiklerin Adlandırılması Etkileşimden Maddeye Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Bir geçiş metali olan M elementinin sülfat iyonu (SO42-) ile oluşturduğu kararlı bileşiğin adı M(IV) sülfat şeklinde belirlenmiştir. Buna göre, aynı M katyonunun fosfat (PO43-) iyonu ile oluşturacağı bileşiğin formülü ve sistematik adı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

   • A) M(PO4)2 / M(II) fosfat
   • B) M3(PO4)4 / M(IV) fosfat
   • C) M4(PO4)3 / M(III) fosfat
   • D) M3PO4 / M(I) fosfat
   • E) M(PO4)4 / M(IV) fosfat

2. Laboratuvarda çalışan bir araştırmacı, hazırladığı kimyasal maddelerin etiketlerine şu adlandırmaları yazmıştır: Etiket NoBileşik FormülüYazılan Adı ICaH2Kalsiyum hidrür IICO2Karbon dioksit IIIN2ODiazot monoksit IVFeCl2Demir di klorür VSO3Kükürt trioksit Araştırmacının iyonik ve kovalent bileşiklerin adlandırma kurallarını karıştırarak hata yaptığı etiket hangisidir?

   • A) I
   • B) II
   • C) III
   • D) IV
   • E) V

3. Bir kimya öğretmeni tahtaya AlCl3 ve FeCl3 bileşiklerini yazıyor. Öğrencilerden bu iki bileşiğin adlandırma kuralları arasındaki temel farkı ve bunun nedenini sorgulamalarını istiyor. Doğru çıkarımı yapan öğrencinin ifadesi hangisidir?

   • A) Her iki bileşikte de üç klor olduğu için klorların sayısı adlandırmada Romen rakamıyla gösterilmiştir.
   • B) Demir kovalent bağ yaparken, alüminyum iyonik bağ yaptığı için adlandırma kuralları farklıdır.
   • C) Demir klorür adlandırılırken 'tri' ön eki kullanılır çünkü demir kovalent özellik gösterir.
   • D) Alüminyum sabit değerlikli (+3) bir metal olduğundan Romen rakamına ihtiyaç duyulmaz; demir ise değişken değerlikli olduğundan yükü parantez içinde belirtilir.
   • E) Alüminyum bileşiği kovalent, demir bileşiği iyonik karakter taşıdığı için adlandırma farkı oluşur.

4. Kimya dersinde Elif, nötr SO3 taneciği ile SO32- iyonunun adlandırılmasındaki farkı araştırmaktadır. Elif'in ulaştığı ve bu iki taneciğin adlandırılmasındaki temel farkı açıklayan bilimsel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Her iki tanecik de kovalent yapıda olduğundan ikisi de 'Kükürt trioksit' şeklinde okunur.
   • B) SO32- iyonu adlandırılırken kükürt atomunun yükseltgenme basamağı parantez içinde belirtilir.
   • C) SO3 bileşiği iyonik yapıda olduğundan Latince ön ekler kullanılmadan doğrudan okunur.
   • D) İyonların adlandırılmasında atom sayılarını belirten ön eklerin kullanımı zorunludur.
   • E) Nötr tanecik kovalent bir molekül olup ön eklerle adlandırılırken; yüklü tanecik çok atomlu bir anyon (Sülfit) olarak özel adıyla adlandırılır.

5. Karbon monoksit (CO) ve Diazot monoksit (N2O) adlandırmaları karşılaştırıldığında, CO bileşiğindeki birinci ametale ait 'mono' ön ekinin kullanılmama nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Karbon elementinin elektronegatifliğinin azottan daha yüksek olması.
   • B) Oksijen atomunun her iki bileşikte de farklı yükseltgenme basamaklarına sahip olması.
   • C) Kovalent bağlı bileşiklerde birinci ametalin sayısı bir ise Latince sayısal ön ekinin yazılmaması kuralı.
   • D) Azot atomunun doğada iki atomlu moleküller halinde bulunması zorunluluğu.
   • E) Karbon monoksit bileşiğinin iyonik karakterinin daha baskın olması.

6. Bir tarsia yapboz etkinliğinde üçgen kartların kenarlarında bileşik formülleri ve sistematik adları yer almaktadır. Bir öğrenci elindeki kartın bir kenarında Amonyum fosfat adını görüyor. Bu kenarın tam karşısına yerleştirilmesi gereken doğru formül aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) NH4PO4
   • B) (NH4)3PO4
   • C) (NH3)3PO4
   • D) AlPO4
   • E) (NH4)2HPO4

7. Selin, değişken değerlikli metallerin oluşturduğu iyonik bileşiklerin adlandırılmasıyla ilgili aşağıdaki tabloyu hazırlamıştır: Bileşik FormülüSistematik Adı FeODemir(II) oksit Fe2O3Demir(III) oksit PbO2Kurşun(II) oksit SnCl4Kalay(IV) klorür Selin'in hatasını düzeltmek için tablodaki hangi bileşiğin sistematik adını değiştirmesi gerekir?

   • A) FeO
   • B) Fe2O3
   • C) PbO2
   • D) SnCl4
   • E) Tabloda herhangi bir hata bulunmamaktadır.

8. Bir kimya asistanı, laboratuvarda üzerinde sadece 'Bakır klorür' yazan eski bir şişenin CuCl mi yoksa CuCl2 mi içerdiğini ayırt edememektedir. Bu karışıklığı önlemek amacıyla uygulanması gereken sistematik adlandırma kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Değişken değerlikli metallerin bileşiklerinde metalin aldığı yük parantez içinde Romen rakamıyla belirtilmelidir.
   • B) Kovalent karakter gösteren bu bileşikler için Latince sayısal ön ekler kullanılmalıdır.
   • C) Metalin ve ametalin elektronegatiflik farkına göre adlandırma sırası değiştirilmelidir.
   • D) Klor atomlarının sayısına göre 'Bakır monoklorür' ve 'Bakır diklorür' şeklinde adlandırma yapılmalıdır.
   • E) Metal atomunun çekirdek yükü anyon adından önce parantez içinde gösterilmelidir.

9. Bir laboratuvarda karbondioksit (CO2) gazı ile sodyum klorür (NaCl) katısı içeren şişeler etiketlenecektir. Karbondioksit adlandırmasında 'di' ön eki kullanılırken, sodyum klorürde sayı belirten bir ön ek kullanılmamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Karbondioksitin gaz, sodyum klorürün oda koşullarında katı fiziksel halde bulunması.
   • B) NaCl bileşiğinin yapısında sadece bir tane klor atomu barındırması.
   • C) Kovalent bağlı moleküler bileşiklerin iyonik bileşiklere göre daha kararsız yapıda olması.
   • D) İyonik bileşiklerde katyon ve anyon oranları yük denkliğine göre sabit olduğundan sayısal ön ek kullanılmaması.
   • E) Sodyum metalinin değişken değerlik alabilen aktif bir geçiş metali olması.

10. Mutfaktaki kimyasalları inceleyen bir öğrenci, yemek tuzu (NaCl) ve kireç taşı (CaCO3) bileşiklerini adlandırırken katyon adının yanına doğrudan anyon adını yazmıştır. Öğrencinin bu adlandırmayı yaparken kullandığı temel kural aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Sabit değerlikli metallerin oluşturduğu iyonik bileşiklerde metal adından sonra anyon adı doğrudan okunur.
    • B) Tüm metal bileşikleri adlandırılırken metalin yükü parantez içinde Romen rakamı ile belirtilir.
    • C) İyonik bileşiklerde ametal atomlarının sayısı Latince ön ekler kullanılarak belirtilir.
    • D) Adlandırma yapılırken önce anyonun adı, ardından katyonun adı okunmalıdır.
    • E) Bileşiği oluşturan atomların toplam sayısı adlandırmanın sonunda belirtilmelidir.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.