Mekânın Aynası Haritalar Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

MEB · 9. Sınıf · Coğrafya · MEKÂNSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ

9. Sınıf Coğrafya dersi "Mekânın Aynası Haritalar" konusu için MEB müfredatına uygun 18 soruluk yeni nesile geçiş testi. Yeni nesil sorulara hazırlayan geçiş soruları. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.

Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.

Sorular

  1. 🧭 Deniz seviyesinden başlayarak zirveye doğru tırmanan bir dağcılık ekibi, ellerindeki topoğrafya haritasında izohips çizgilerinin aniden birbirine çok yaklaştığı ve bir noktada iç içe kapalı dairesel eğrilere dönüştüğünü görmektedir. Bu dağcılık ekibinin haritadaki bu unsurlara dayanarak yapacağı en mantıklı arazi yorumu hangisidir?

    • A) Çok geniş ve düz bir tarım havzasına yaklaşıldığı
    • B) Dik yamaçlı bir vadiden geçilerek zirveye (doruğa) doğru ilerlendiği
    • C) Sığ ve dalgasız bir göl kıyısına ulaşıldığı
    • D) Akarsuyun biriktirme yaptığı bir delta ovasına girildiği
    • E) Karstik erime sonucu oluşmuş derin bir obruğun içine inildiği
  2. 🌍 Coğrafya dersinde dilsiz bir dünya haritası üzerinde çalışma yapan öğrenciler, 40° Kuzey paraleli üzerinde yer alan Ankara ve Pekin kentlerini işaretlemişlerdir. İki kentin de aynı paralel üzerinde yer alması, bu yerlerde aşağıdaki özelliklerden hangisinin yıl boyunca kesinlikle aynı kalmasını sağlar?

    • A) Günlük yerel saat değerlerinin
    • B) Yıllık toplam yağış miktarının
    • C) Gece ile gündüz süreleri arasındaki farkın
    • D) Başlangıç meridyenine olan metre cinsinden uzaklıklarının
    • E) Doğal bitki örtüsü türlerinin
  3. 📐 Bir coğrafya kulübü, okul bahçesinde yapacakları oryantiring sporu için ellerindeki haritayla yön bulmaya çalışmaktadır. Haritada ölçeğin bozulduğunu fark eden öğrenciler, hedef noktaları arasındaki kuş uçuşu gerçek mesafeyi en doğru şekilde bulmak için haritanın hangi bileşeninden kesinlikle yararlanmalıdır?

    • A) Coğrafi koordinat çizgilerinin aralıklarından
    • B) Haritanın lejantındaki sembollerden
    • C) Çizgi ölçek (grafik ölçek) çubuğundan
    • D) Yön okunun kuzey ucundan
    • E) Haritanın başlığında yazan amaçtan
  4. 🗺️ Farklı madenlerin çıkarıldığı alanları sadece türlerine göre (krom, bakır, demir vb.) ayırt etmek amacıyla sınırları belirli renklerle boyanmış bir Türkiye maden haritası incelenmektedir. Madenlerin miktarını değil sadece cinsini ve dağılışını gösteren bu nitel harita türü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Koroplet harita
    • B) İzoplet harita
    • C) Noktalama haritası
    • D) Korokromatik (renklendirme) haritası
    • E) Akış haritası
  5. 📊 Bir tarım raporunda, ülkemizde yetiştirilen zeytin ağaçlarının coğrafi dağılışını göstermek için her 50.000 ağacı temsil eden kırmızı noktaların dilsiz harita üzerine yerleştirildiği bir yöntem kullanılmıştır. Bu yöntemin adı ve zeytin tarımının kıyılardaki yoğunlaşmasını gösterme şekli sırasıyla hangisidir?

    • A) Koroplet haritası - Sınır çizgileri ile
    • B) Noktalama yöntemi - Noktaların sıklığı ve kümelenmesi ile
    • C) Akış haritası - Yön oklarının boyutu ile
    • D) İzoplet yöntemi - Sıcaklık eğrileri ile
    • E) Korokromatik yöntem - Alanların farklı renklere boyanması ile
  6. ✈️ Tokyo (140° Doğu) kentinde yerel saat çarşamba günü 08.00 iken, Londra'da (0° Başlangıç Meridyeni) bulunan bir haber merkezine canlı yayın bağlantısı yapılacaktır. Boylam farkı ve dünya dönüş yönü göz önüne alındığında, Londra'daki muhabirin yayına bağlanacağı gün ve yerel saat aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Salı, 22.40
    • B) Çarşamba, 17.20
    • C) Çarşamba, 02.40
    • D) Salı, 12.00
    • E) Çarşamba, 13.20
  7. ⛰️ Dijital harita üzerinde çalışan bir mühendislik grubu, sarp yamaçlardan oluşan bir vadinin iki yakası arasına kurulacak köprü projesi üzerinde çalışmaktadır. Köprü ayaklarının oturacağı zeminlerin yükselti değerlerini ve yamaç eğimlerini en doğru şekilde saptamak için hangi iki dijital analiz aracını birlikte kullanmalıdırlar?

    • A) Katman ekleme ve alan hesaplama
    • B) Profil çıkarma ve koordinat/uzunluk ölçümü
    • C) Fotoğraf etiketleme ve projeksiyon değiştirme
    • D) Lejant düzenleme ve ölçek büyütme
    • E) Noktalama analizi ve idari sınır belirleme
  8. 🌲 Bir doğa koruma derneği, orman yangınlarının yıllara göre yayılım alanlarını karşılaştırmalı olarak dijital haritaya aktarmaktadır. Bu çalışmada haritaya eklenecek olan koordinatlı saha fotoğrafları ve yangın sınırı çizimleri, aşağıdaki CBS ve dijital harita kazanımlarından hangisini doğrudan destekler?

    • A) Sadece harita ölçeğinin küçültülmesini sağlar.
    • B) Haritada zamansal değişimin ve mekansal ilişkilerin analiz edilmesini kolaylaştırır.
    • C) Haritanın matematiksel konumunu tamamen değiştirir.
    • D) Haritadaki projeksiyon hatasını sıfıra indirir.
    • E) Sadece idari sınırların belirlenmesine yardımcı olur.
  9. 🚚 Bir lojistik uzmanı, İstanbul'dan kalkan tırların Avrupa ülkelerine taşıdığı yük miktarlarını harita üzerinde görselleştirmek istemektedir. Çıkış noktasından hedef ülkelere doğru çizilen çizgilerin kalınlığının, taşınan yük miktarına göre değiştiği bu dinamik harita türü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Koroplet harita
    • B) Noktalama haritası
    • C) İzoplet harita
    • D) Akış haritası
    • E) Korokromatik harita
  10. 💻 Dijital harita uygulamalarını kullanan bir mimarlık ofisi, dağlık bir arazide yapılacak yol çalışması için en az eğimli rotayı belirlemek istemektedir. Uygulamanın hangi özelliğini kullanırlarsa arazinin dikey kesitini (yükselti değişimini) görerek en az maliyetli yolu seçebilirler?

    • A) Alan hesaplama aracı
    • B) Profil çıkarma özelliği
    • C) Noktasal etiketleme yöntemi
    • D) Ölçek değiştirme butonu
    • E) Fotoğraf ekleme menüsü
  11. 📍 Bir araştırmacı, başlangıç meridyeninin batısında ve ekvatorun kuzeyinde yer alan bir bölgenin haritasını incelemektedir. Bu bölgenin coğrafi koordinat değerleri yazılırken hangi yön kısaltmalarının bir arada kullanılması zorunludur?

    • A) Güney (S) ve Doğu (E)
    • B) Kuzey (N) ve Batı (W)
    • C) Kuzey (N) ve Doğu (E)
    • D) Güney (S) ve Batı (W)
    • E) Sadece Kuzey (N) koordinatları
  12. 🚢 Akdeniz'den yola çıkan bir yük gemisi, sırasıyla Süveyş Kanalı ve Babülmendep Boğazı'nı geçerek Hint Okyanusu'na ulaşacaktır. Bu geminin kaptanının rotasını güvenle planlaması ve takip edebilmesi için öncelikle kullanması gereken harita türü ve harita unsuru eşleştirmesi hangisidir?

    • A) Fiziki harita - Renk basamakları lejantı
    • B) Beşeri harita - Nüfus yoğunluğu sembolleri
    • C) Denizcilik (Kartografik) haritası - Coğrafi koordinatlar ve deniz derinliği hatları
    • D) Topografya haritası - Eş yükselti eğrileri
    • E) Siyasi harita - Ülke sınır renkleri
  13. 📈 Bir coğrafya öğretmeni, dilsiz harita üzerinde öğrencilerine Türkiye'nin illere göre yıllık yağış miktarı dağılışını göstermelerini istemiştir. Öğrencilerin yağış eğrilerini birleştirerek oluşturacağı ve aynı yağış değerine sahip noktaları birbirine bağlayan en uygun harita türü hangisidir?

    • A) Noktalama haritası
    • B) Akış haritası
    • C) İzoplet (eş değer) haritası
    • D) Korokromatik harita
    • E) Oransal sembol haritası
  14. 🛰️ Akıllı telefonlarımızdaki navigasyon uygulamalarında konumumuzun anlık olarak harita üzerinde mavi bir nokta şeklinde hareket ettiğini görürüz. Bu teknolojinin arkasında yeryüzündeki kesin koordinatımızı saniyeler içinde belirleyen temel sistem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Eş yükselti eğrisi sistemi (İzohips)
    • B) Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) veri tabanı
    • C) Küresel Konumlama Sistemi (GPS)
    • D) Silindirik Projeksiyon Sistemi
    • E) Uzaktan Algılama Spektrumu
  15. 🗺️ Bir lojistik firması, yeni kuracağı dağıtım merkezleri için bölgesel nüfus yoğunluklarını analiz etmek istemektedir. Harita tasarımcısının, bölgelerdeki nüfus yoğunluğunu koyu tondan açık tona doğru derecelendirilmiş renklerle göstermek için tercih etmesi gereken harita türü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Koroplet harita
    • B) İzoplet harita
    • C) Korokromatik harita
    • D) Akış haritası
    • E) Noktalama haritası
  16. 🌐 Yerel saat farklarının uçuş rotalarını etkilemesini inceleyen bir coğrafyacı, iki şehir arasındaki zaman farkını hesaplamak istemektedir. Bu araştırma için haritadaki hangi temel unsurdan doğrudan yararlanması gerekir?

    • A) Haritanın ölçek türünden
    • B) Harita lejantındaki renk basamaklarından
    • C) Coğrafi koordinat sistemindeki boylam değerlerinden
    • D) Projeksiyon yönteminin çeşidinden
    • E) Yön okunun gösterdiği kuzey açısıyla yön bulmaktan
  17. 🔍 Bir doğa yürüyüşü grubu, ellerindeki haritada yeşil ve kahverengi renklerin yan yana geldiği dar bir şeritte çok sayıda sık izohips (eş yükselti) çizgisi fark etmiştir. Harita üzerindeki bu lejant renkleri ve izohips sıklığı birlikte değerlendirildiğinde, grubun nasıl bir arazi yapısıyla karşılaşması beklenir?

    • A) Ormanlık ve düz bir ovalık alana girileceğini gösterir.
    • B) Kısa mesafede yüksekliği hızla değişen dik bir yamacın olduğunu gösterir.
    • C) Geniş bir göl yüzeyine ve sulak alana ulaşıldığını belirtir.
    • D) Sürekli rüzgar alan kurak bir plato düzlüğü olduğunu anlatır.
    • E) Gelgit akıntılarının oluşturduğu bir delta ovasını ifade eder.
  18. Bir lojistik firması, A şehri (35° Doğu) ile B şehri (50° Doğu) arasındaki sevkiyat rotasını dijital bir harita uygulaması üzerinden planlamaktadır. Uygulama, iki şehir arasındaki yerel saat farkını 60 dakika olarak hesaplamış ve rotanın geçtiği bölgelerdeki 'nüfus yoğunluğunu' göstermek amacıyla 'koroplet (renklendirilmiş alan) harita' katmanını kullanmıştır. Buna göre; lojistik uzmanı, haritadaki koroplet katmanı ve bu katmana ait lejant bilgilerini kullanarak, sevkiyat kamyonlarının tırmanacağı yolların eğim derecelerini ve güzergâh üzerindeki dağların tam yükselti değerlerini tespit edebilir.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.