Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Tarımsal alanlarda kimyasal gübre ve aşırı su kullanımı, iklim değişikliğinin sıcaklık artışı etkisiyle birleşerek toprakta tuzlanmaya yol açmaktadır. Toprakların tuzlanmasını önlemek ve tarımsal verimliliği korumak için hangi yöntem uygulanmalıdır?

   • A) Tarlayı günün en sıcak saatinde yüksek debili suyla aralıksız yıkamak
   • B) Kimyasal gübreleme miktarını artırarak bitkinin tuza direncini zorlamak
   • C) Tarlalardaki drenaj kanallarını tamamen kapatıp suyun toprakta göllenmesini sağlamak
   • D) Toprak nem sensörlü akıllı sulama yapmak ve organik gübre kullanımına geçmek
2. 2.

   Büyükşehirlerde yaz aylarında baraj doluluk oranlarının kritik seviyelere düşmesi temiz su krizini derinleştirmektedir. Binalarda şebeke suyu tüketimini azaltmak amacıyla hayata geçirilebilecek en işlevsel proje hangisidir?

   • A) Çatı yağmur suyu hasadı ve gri su geri kazanım sistemlerini binalara entegre etmek
   • B) Şebeke suyunu bahçe ve çevre sulamalarında sınırsız olarak kullanıma açmak
   • C) Su sayaçlarını kaldırarak hanelerde su kullanım miktarının takibini sonlandırmak
   • D) Binalardaki tüm atık suları arıtmadan doğrudan şehir içi akarsulara boşaltmak
3. 3.

   Ülkemizde elektrik üretiminde fosil yakıt kullanımının yüksek olması, atmosferdeki sera gazı birikimini ve iklim değişikliğini hızlandırmaktadır. Ulusal düzeyde karbon salımını azaltmak için enerji yönetiminde atılması gereken en temel adım hangisidir?

   • A) Kömür ve linyit ile çalışan termik santrallerin sayısını hızla artırmak
   • B) Sanayi bacalarındaki filtreleme zorunluluğunu kaldırarak üretimi hızlandırmak
   • C) Güneş ve rüzgâr gibi yenilenebilir enerji yatırımlarını artırıp enerji verimliliğini yaygınlaştırmak
   • D) Şehir içi ulaşımda bireysel benzinli araç kullanımını teşvik etmek
4. 4.

   İklim değişikliği nedeniyle deniz seviyesinin yükselmesi ve fırtına dalgaları, Türkiye'nin kıyı şeritlerinde kıyı erozyonuna neden olmaktadır. Kıyı alanlarını korumak ve erozyonu önlemek için en uygun doğa tabanlı çözüm hangisidir?

   • A) Kıyıdaki tüm doğal kumul tepelerini düzleştirerek plaj işletmelerini büyütmek
   • B) Kıyı çizgisi boyunca deniz tabanından sürekli kum çekip inşaatlarda kullanmak
   • C) Kıyı sulak alanlarını kurutarak yerleşime ve sanayi tesislerine açmak
   • D) Kıyı kumullarındaki yerel bitki örtüsünü korumak ve sulak alanları restore etmek
5. 5.

   Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde artan kuraklık ve yüksek sıcaklıklar, tarım topraklarında organik madde kaybına ve çölleşme tehlikesine neden olmaktadır. Toprak sağlığını korumak ve çölleşmeyi engellemek için uygulanması gereken sürdürülebilir tarım yöntemi hangisidir?

   • A) Nöbetleşe ekim (münavebe) yapmak ve toprak yüzeyini bitki artıklarıyla örtmek (malçlama)
   • B) Hasat sonrasında tarlada kalan anız örtüsünü yakarak toprağı temizlemek
   • C) Her yıl aralıksız şekilde sadece aynı tek tip tahıl ürününü ekmek
   • D) Toprağı her hasat sonrası çok derin sürerek güneş ışığına doğrudan maruz bırakmak
6. 6.

   Göller Yöresi'nde sıcaklık artışına bağlı şiddetli buharlaşma ve sulama kanallarındaki su kayıpları göl seviyelerinin kritik düzeye inmesine yol açmaktadır. Göl ekosistemlerini korumak amacıyla iletim hatlarında yapılacak en doğru uygulama hangisidir?

   • A) Açık toprak kanalların genişliğini iki katına çıkararak su akışını hızlandırmak
   • B) Su iletimini açık kanallar yerine kapalı ve basınçlı boru hatlarıyla gerçekleştirmek
   • C) Gölden çekilen su miktarını artırarak tarım arazilerini sürekli su altında tutmak
   • D) Göle dökülen doğal kaynak sularının yönünü gölden uzaklaştıracak kanallara vermek
7. 7.

   Karadeniz Bölgesi'nde küresel iklim değişikliğinin etkisiyle kısa sürede düşen ani ve şiddetli yağışlar sel ve taşkınlara yol açmaktadır. Bu taşkınların yıkıcı etkisini azaltmaya yönelik en sürdürülebilir mühendislik ve çevre çözümü hangisidir?

   • A) Dere yataklarını daraltarak çevresine konut ve iş yerleri inşa etmek
   • B) Dağ yamaçlarındaki ormanları kesip yerine geniş tarım arazileri açmak
   • C) Dere yataklarının doğal akışını korumak ve havza boyunca ağaçlandırma yapmak
   • D) Şiddetli yağış alan bölgelerdeki akarsuların üzerini tamamen betonla kapatmak
8. 8.

   Akdeniz ve Ege bölgelerinde iklim değişikliğine bağlı uzayan kurak dönemler ve aşırı sıcaklar orman yangını riskini artırmaktadır. Orman varlığımızı korumak ve yangınların yayılmasını önlemek amacıyla alınabilecek en etkili önlem hangisidir?

   • A) Yangın emniyet şeritleri açmak ve erken uyarı sensör ağları kurmak
   • B) Orman tabanındaki tüm doğal otsu bitki örtüsünü kimyasallarla yok etmek
   • C) Ormanlık alanları yalnızca tek bir çam türü ile ağaçlandırmak
   • D) Orman içi rüzgâr hareketlerini engellemek için yüksek yapay duvarlar örmek
9. 9.

   Büyükşehirlerdeki yoğun betonlaşma ve asfalt yüzeyler, küresel sıcaklık artışıyla birleştiğinde kentsel ısı adası etkisine yol açmaktadır. Şehir merkezlerindeki bu sıcaklık baskısını azaltmak için geliştirilebilecek en uygun kentsel çözüm hangisidir?

   • A) Bina aralarındaki açık alanları otopark olarak asfaltlamak
   • B) Şehir içindeki cadde aydınlatmalarında yüksek güçlü ampuller kullanmak
   • C) Şehir merkezindeki toplu taşıma hatlarını tamamen yer altına almak
   • D) Binalarda yeşil çatı uygulamalarını artırmak ve kent ormanları oluşturmak
10. 10.

    İç Anadolu Bölgesi'nde iklim değişikliğine bağlı olarak yer altı su seviyeleri hızla düşmekte ve obruk oluşumları artmaktadır. Bölgedeki su kaynaklarını korumak için tarımsal üretimde uygulanması gereken en etkili çözüm yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Tarlalarda geleneksel salma sulama yöntemini yaygınlaştırmak
    • B) Damla sulama sistemine geçip kuraklığa dayanıklı ürünler yetiştirmek
    • C) Su ihtiyacı yüksek olan endüstriyel bitkilerin ekim alanını artırmak
    • D) Derin sondaj kuyuları açarak yer altı sularını daha hızlı çekmek
11. 11.

    Küresel iklim değişikliğinin neden olduğu kuraklık ve çölleşme, tarımsal üretimi doğrudan sınırlandırmaktadır. Bu durumun küresel boyutta yol açabileceği en kritik sosyoekonomik sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Şehirlerdeki sanayi üretiminin tamamen durarak köy yaşamına dönülmesi
    • B) Gıda krizlerinin baş göstermesi ve buna bağlı kitlesel göç dalgalarının yaşanması
    • C) Dünya genelinde fosil yakıt rezervlerinin hızla artış göstermesi
    • D) Bütün bitki türlerinin kuraklığa karşı doğal bağışıklık kazanması
12. 12.

    Tarım alanlarındaki aşırı kimyasal gübre kullanımı ve büyükbaş hayvancılık faaliyetleri de atmosferdeki sera gazı miktarını artırmaktadır. Büyükbaş hayvanların sindirim süreçlerinde açığa çıkarak atmosfere karışan ve güçlü bir sera etkisi yaratan gaz hangisidir?

    • A) Helyum
    • B) Kloroflorokarbon
    • C) Ozon
    • D) Metan
13. 13.

    Küresel ısınmanın devam etmesi durumunda karasal ve sucul tatlı su kaynakları doğrudan etkilenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi tatlı su kaynakları üzerinde küresel iklim değişikliğinin yaratacağı olası bir tehdittir?

    • A) Dağlardaki kalıcı kar ve buzul örtüsünün küçülmesiyle akarsu rejimlerinin bozulması
    • B) Buharlaşmanın durması sonucunda göl su seviyelerinin sürekli yükselmesi
    • C) Yeraltı su rezervlerinin tuz oranının tamamen sıfırlanması
    • D) Tarımsal sulama ihtiyacının kendiliğinden ortadan kalkması
14. 14.

    İklim ve hava olayları kavramları birbirinden farklı süreçleri ifade eder. Buna göre, aşağıda verilen olaylardan hangisi doğrudan küresel iklim değişikliğinin bir kanıtı olarak değerlendirilebilir?

    • A) Bir şehirde bir gün boyunca aralıksız dolu yağışının görülmesi
    • B) Bir bölgede son otuz yılın ortalama sıcaklık değerlerinde sürekli artış kaydedilmesi
    • C) Sabah saatlerinde oluşan yoğun sisin öğleye doğru dağılması
    • D) Bir haftalık hava tahmin raporunda sıcaklığın mevsim normallerinde seyretmesi
15. 15.

    Küresel iklim değişikliği ile mücadele kapsamında ülkeler çeşitli uluslararası anlaşmalar imzalamakta ve politikalar geliştirmektedir. Aşağıdakilerden hangisi küresel iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini azaltmaya yönelik uygulamalardan biri değildir?

    • A) Binalarda ısı yalıtımı yapılarak enerji tüketiminin azaltılması
    • B) Toplu taşıma sistemlerinin elektrikli araçlarla yaygınlaştırılması
    • C) Enerji üretiminde linyit ve taş kömürü kullanımının teşvik edilmesi
    • D) Geri dönüşüm uygulamalarının geliştirilerek doğal kaynak kullanımının kısıtlanması
16. 16.

    Küresel ısınma sonucunda okyanus sularının sıcaklığı ve atmosferdeki karbondioksit çözünürlüğü değişmektedir. Bu durumun denizel ekosistemler üzerindeki en olası sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Okyanus sularının asitlik derecesinin artması ve mercan resiflerinin zarar görmesi
    • B) Deniz tabanındaki tatlı su kaynaklarının miktarında hızlı bir çoğalma olması
    • C) Bütün deniz canlılarının karasal yaşama uyum sağlamaya başlaması
    • D) Kıyı erozyonunun tamamen durması ve su döngüsünün yavaşlaması
17. 17.

    Ormanlar, fotosentez sırasında atmosferdeki karbondioksiti kullanarak karbon dengesinin korunmasında önemli rol oynar. Geniş orman alanlarının tahrip edilmesinin küresel iklim üzerindeki temel etkisi nedir?

    • A) Yeryüzüne ulaşan zararlı morötesi ışınların tamamen engellenmesi
    • B) Atmosferdeki karbondioksit miktarının artarak sera etkisinin güçlenmesi
    • C) Okyanus sularının donma noktasının yükselerek küresel soğuma başlaması
    • D) Atmosferdeki toplam oksijen miktarının ani şekilde tükenmesi
18. 18.

    Sanayileşme ve kentleşme ile birlikte atmosferdeki sera gazı derişimi son yüzyılda rekor seviyelere ulaşmıştır. Aşağıdaki gazlardan hangisi atmosferde birikerek sera etkisini en fazla artıran gazlar arasında yer alır?

    • A) Oksijen
    • B) Azot
    • C) Karbondioksit
    • D) Helyum
19. 19.

    Küresel iklim değişikliğinin temel nedenlerinden biri atmosferdeki sera etkisinin kontrolsüz şekilde kuvvetlenmesidir. Buna göre, aşağıda verilen insan faaliyetlerinden hangisi sera gazı salımını artırarak bu süreci hızlandırır?

    • A) Kömür ve petrol gibi yakıtlarla çalışan termik santrallerin yaygınlaşması
    • B) Rüzgâr ve güneş enerjisi santrallerinin sayısının artırılması
    • C) Ormanlık alanların korunarak ağaçlandırma çalışmalarının yapılması
    • D) Sanayi tesislerinde enerji verimliliği yüksek filtreleme teknolojilerinin kullanılması
20. 20.

    Fosil yakıtların aşırı kullanımı sonucu atmosfere salınan sera gazlarının miktarındaki artış, küresel ısınmaya yol açmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun doğrudan ortaya çıkardığı olası sonuçlardan biri değildir?

    • A) Kutuplardaki buzul kütlelerinin erimesi
    • B) Deniz seviyelerinde küresel ölçekte yükselme görülmesi
    • C) Güneş sistemindeki gezegenlerin yörünge sürelerinin değişmesi
    • D) Şiddetli kuraklık ve aşırı hava olaylarının sıklığının artması

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.