Kalıtım Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Heterozigot genotipe sahip iki bireyin çaprazlanması sonucunda fenotipinde çekinik özelliği gösteren bir yavrunun oluşma olasılığı yüzde kaçtır?

   • A) %100
   • B) %75
   • C) %25
   • D) %50
2. 2.

   Kalıtımla ilgili kavramlar arasındaki kapsama ilişkisi büyükten küçüğe doğru sıralandığında hangi seçenek doğru olur?

   • A) Kromozom > DNA > Gen > Nükleotid
   • B) DNA > Kromozom > Gen > Nükleotid
   • C) Kromozom > Gen > DNA > Nükleotid
   • D) Nükleotid > Gen > DNA > Kromozom
3. 3.

   Bir karakteri kontrol eden alel genlerin birbirinden farklı olması durumu aşağıdaki kavramlardan hangisiyle adlandırılır?

   • A) Homozigot (Saf döl)
   • B) Fenotip
   • C) Resesif (Çekinik)
   • D) Heterozigot (Melez döl)
4. 4.

   Bir canlının sahip olduğu genetik yapının tamamı ile bu yapının dış görünüşe yansıması arasındaki ilişkiyi ifade eden temel kavram çifti aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Baskın gen – Çekinik gen
   • B) Genotip – Fenotip
   • C) Saf döl – Melez döl
   • D) Karakter – Çekinik gen
5. 5.

   Akraba evliliği sonucunda fenotipinde kalıtsal bir hastalık görülen bir bireyin durumu, genetik olarak hangi olayla açıklanır?

   • A) Anne ve babadan gelen aynı çekinik alellerin döllenmeyle saf döl (homozigot) duruma geçmesi
   • B) Baskın bir hastalık alelinin çekinik alel tarafından etkisiz hâle getirilmesi
   • C) Döllenme sırasında eşey kromozomlarının yapısının değişmesi
   • D) Vücut hücrelerindeki alel genlerin tek bir ebeveynden aktarılması
6. 6.

   Birinci derece kuzen olan iki birey ile aralarında akrabalık bağı bulunmayan iki birey karşılaştırıldığında, kuzen olan bireyler için hangisi doğrudur?

   • A) Sahip oldukları toplam kromozom sayısı akraba olmayanlara göre daha fazladır.
   • B) Ortak atadan aldıkları aynı nükleotit dizilimlerine sahip gen bölgelerinin oranı daha yüksektir.
   • C) Hücrelerindeki çekinik genlerin tamamı mutasyona uğramış durumdadır.
   • D) Vücut hücrelerinde baskın alel bulundurma ihtimalleri yoktur.
7. 7.

   Genetik danışmanlık hizmeti alan akraba iki bireye, doğacak çocuklarının genetik sağlığı ile ilgili verilecek en doğru bilimsel bilgi hangisidir?

   • A) Evlenmelerinde hiçbir sakınca yoktur çünkü akrabalık genetik risk oluşturmaz.
   • B) Doğacak tüm çocukların hasta olması kaçınılmaz olduğu için çocuk sahibi olmaları engellenmelidir.
   • C) Aile geçmişindeki çekinik genlerin birleşme riski yüksek olduğundan genetik tarama testleri yaptırmaları gerekir.
   • D) Sadece erkek çocuklarda hastalık görüleceği için kız çocuk sahibi olmaları önerilir.
8. 8.

   Akraba evliliklerinin genetik sonuçlarını analiz eden bir öğrencinin aşağıdaki ifadelerden hangisini kullanması kavram yanılgısı içerdiğini gösterir?

   • A) Akrabalık derecesi arttıkça benzer genlerin çocukta bir araya gelme olasılığı yükselir.
   • B) Akraba evliliği yapmış sağlıklı iki bireyin tamamen sağlıklı genotipe sahip çocukları da olabilir.
   • C) Akraba evliliklerinde görülen genetik hastalıklar çoğunlukla çekinik genlerin fenotipe yansımasıdır.
   • D) Akraba evliliği yapan bireylerin genlerindeki sağlıklı aleller baskılanarak kendiliğinden kusurlu gene dönüşür.
9. 9.

   Kalıtsal hastalıkların toplumdaki görülme sıklığı ile akraba evlilikleri arasındaki ilişki değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi en uygun bilimsel çıkarımdır?

   • A) Akraba evliliği oranının yüksek olduğu toplumlarda nadir görülen çekinik hastalıkların rastlanma sıklığı artar.
   • B) Akraba evliliği azaldıkça toplumdaki çekinik genlerin tamamı popülasyondan yok olur.
   • C) Akraba evlilikleri toplumda yalnızca cinsiyete bağlı kalıtsal hastalıkların sıklığını artırır.
   • D) Akraba evliliği toplumun genelinde genetik çeşitliliği artıran en önemli faktördür.
10. 10.

    Fenotipinde çekinik bir kalıtsal hastalık göstermeyen akraba iki bireyin evliliğinden hasta bir çocuk dünyaya gelmiştir. Buna göre anne ve babanın genotipleri ile ilgili kesin olan yargı hangisidir?

    • A) Anne homozigot baskın, baba heterozigot genotiptedir.
    • B) Hem anne hem de baba ilgili gen bakımından heterozigottur (taşıyıcıdır).
    • C) Anne ve babadan biri homozigot çekinik, diğeri homozigot baskındır.
    • D) Anne ve babanın her ikisi de homozigot baskın genotipe sahiptir.
11. 11.

    “Akraba evliliği bireylerin DNA dizilimini doğrudan bozar ve daha önce ailede hiç bulunmayan yeni genetik hastalıklar üretir.” iddiasını çürüten en doğru bilimsel açıklama hangisidir?

    • A) Akraba evliliği yalnızca kan grubu uyuşmazlığına bağlı sağlık sorunlarına yol açar.
    • B) Akraba evliliği kromozomların ayrılmama olasılığını tamamen ortadan kaldırır.
    • C) Akraba evliliği yeni gen oluşturmaz; var olan çekinik genlerin homozigot duruma geçme olasılığını artırır.
    • D) Akraba evliliğinde gen aktarımı sadece baskın aleller üzerinden gerçekleşir.
12. 12.

    Otozomal çekinik taşınan bir kalıtsal hastalık bakımından taşıyıcı (heterozigot) olan iki akrabanın yapacağı evlilikten doğacak çocuklar için hangisi söylenebilir?

    • A) Her bir doğumda çocuğun hasta olma olasılığı %25'tir.
    • B) İlk çocuk hasta doğarsa sonraki çocukların kesinlikle sağlıklı olması beklenir.
    • C) Doğacak çocukların tamamı kesinlikle taşıyıcı genotipe sahip olur.
    • D) Anne veya babadan sadece birinin çekinik geni aktarması çocuğun hasta olması için yeterlidir.
13. 13.

    Akraba evliliği ve kalıtsal hastalıkların aktarımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak doğrudur?

    • A) Akraba evliliği yapan tüm çiftlerin doğacak bütün çocukları kesinlikle hasta olur.
    • B) Akraba olmayan bireylerin evliliklerinde çekinik kalıtsal hastalıklar hiçbir zaman görülmez.
    • C) Akraba evliliği yalnızca baskın genlerle taşınan hastalıkların ortaya çıkma riskini artırır.
    • D) Akraba evliliği genetik çeşitliliği azaltırken çekinik genlerin fenotipte ortaya çıkma olasılığını artırır.
14. 14.

    Akraba evliliği yapan bireylerin çocuklarında kalıtsal hastalıkların görülme olasılığının akraba olmayan bireylere göre daha yüksek olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Akraba bireylerin üreme hücrelerinde daha sık mutasyon meydana gelmesi
    • B) Ortak atadan gelen aynı çekinik hastalık alellerinin bir araya gelme ihtimalinin artması
    • C) Baskın genlerin yapısının değişerek hastalığa yol açan gene dönüşmesi
    • D) Akraba evliliklerinde kromozom sayısının değişme riskinin yükselmesi
15. 15.

    Bir çaprazlama sonucunda oluşan 800 bezelye bitkisinden 200 tanesinin beyaz çiçekli, 600 tanesinin ise mor çiçekli olduğu belirlenmiştir. Buna göre çaprazlanan ebeveyn bezelyelerin genotipleri aşağıdakilerden hangisidir? (Mor çiçek aleli baskındır.)

    • A) Melez döl $\times$ Melez döl
    • B) Saf döl baskın $\times$ Melez döl
    • C) Saf döl çekinik $\times$ Melez döl
    • D) Saf döl baskın $\times$ Saf döl çekinik
16. 16.

    Homozigot sarı tohumlu bir bezelye ile heterozigot sarı tohumlu bir bezelyenin çaprazlanması sonucu yeşil tohumlu bir bezelye elde etme olasılığı yüzde kaçtır? (Sarı tohum aleli baskındır.)

    • A) %25
    • B) %0
    • C) %50
    • D) %75
17. 17.

    Heterozigot düzgün tohumlu bir bezelye ile buruşuk tohumlu bir bezelyenin çaprazlanması sonucu oluşacak yavruların heterozigot genotipe sahip olma olasılığı yüzde kaçtır? (Düzgün tohum aleli baskındır.)

    • A) %0
    • B) %25
    • C) %50
    • D) %75
18. 18.

    Uzun boylu iki bezelye bitkisinin çaprazlanması sonucunda kısa boylu bezelyelerin de oluştuğu gözlenmiştir. Buna göre çaprazlanan ata bezelyelerin genotipleri hangisidir? (Uzun boy aleli baskındır.)

    • A) Her ikisi de heterozigot
    • B) Biri homozigot baskın, diğeri heterozigot
    • C) Biri homozigot çekinik, diğeri homozigot baskın
    • D) Her ikisi de homozigot baskın
19. 19.

    Homozigot mor çiçekli bir bezelye ile beyaz çiçekli bir bezelyenin çaprazlanması sonucu oluşan birinci kuşak ($F_1$) bireylerinin genotip dağılımı aşağıdakilerden hangisidir? (Mor çiçek aleli baskındır.)

    • A) %50 homozigot baskın, %50 heterozigot
    • B) %25 homozigot baskın, %50 heterozigot, %25 homozigot çekinik
    • C) %100 homozigot çekinik
    • D) %100 heterozigot
20. 20.

    Heterozigot sarı tohumlu iki bezelye bitkisinin çaprazlanması sonucu yeşil tohumlu bezelye oluşma olasılığı yüzde kaçtır? (Sarı tohum aleli, yeşil tohum aleline baskındır.)

    • A) %0
    • B) %25
    • C) %50
    • D) %75

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.