Mutasyon ve Adaptasyon Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Farklı sınıflara ait olan penguen (kuş), yunus (memeli) ve köpek balığı (balık) türlerinin tamamı suda hızlı yüzmeyi sağlayan aerodinamik (hidrodinamik) bir vücut şekline ve yüzgeç benzeri organlara sahiptir. Akrabalık dereceleri uzak olan bu canlıların benzer vücut yapılarına sahip olmasıyla ilgili en doğru çıkarım hangisidir?

   • A) Tüm bu canlılar aynı türün farklı varyasyonlarıdır ve genetik dizilimleri tamamen aynıdır.
   • B) Benzer çevre koşullarında yaşayan farklı türdeki canlılar, benzer yaşamsal sorunlara karşı benzer adaptasyonlar geliştirebilir.
   • C) Su ortamı canlıların gen yapısını bozarak hepsinde aynı mutasyonun meydana gelmesini zorunlu kılar.
   • D) Yüzgeç benzeri yapılar kalıtsal olmayıp suyun uyguladığı fiziksel sürtünme sonucu canlı yaşamında sonradan oluşur.
2. 2.

   Kutup tilkisi ve çöl tilkisi aynı türe ait olmamakla birlikte köpekgiller familyasının yakın akraba iki üyesidir. Kutup tilkisi beyaz kürk, kısa bacak ve küçük kulaklara; çöl tilkisi ise kum rengi kürk, uzun bacak ve oldukça geniş kulaklara sahiptir. Bu iki canlının vücut yapılarındaki zıtlıklar hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

   • A) Farklı ekosistemlerdeki çevre baskıları benzer canlılarda farklı adaptasyonların ortaya çıkmasına neden olmuştur.
   • B) Kürk renkleri, canlıların yaşadıkları zeminle uyum sağlayarak kamufle olmalarına yardımcı olur.
   • C) Tilkiler yaşam alanlarını birbirleriyle değiştirdiklerinde kürk ve kulak yapıları anında diğer türe dönüşür.
   • D) Kulak ve bacak boyutlarındaki farklılık vücut sıcaklığının dengelenmesi amacıyla gelişmiştir.
3. 3.

   Nilüfer bitkisinin geniş yaprakları ve yaprak yüzeyinde çok sayıda stoması (gözenek) bulunurken, kaktüs bitkisinin yaprakları dikensi yapıda olup gözenek sayısı oldukça azdır. Aynı biyolojik amaca hizmet eden bu farklılıklarla ilgili olarak aşağıdaki genellemelerden hangisine ulaşılabilir?

   • A) Bitkilerin yaprak ve gözenek özellikleri bulundukları ortamın su ve nem koşullarına göre şekillenir.
   • B) Nemli ortamda yaşayan bitkilerin terleme oranları her zaman kurak ortam bitkilerinden daha düşüktür.
   • C) Yaprak yüzeyinin genişlemesi bitkinin kuraklığa karşı direncini artıran bir adaptasyondur.
   • D) Farklı ortamlarda yaşayan bitkilerin genetik yapıları daima birbirinin aynısıdır.
4. 4.

   Bukalemunların bulundukları zeminin rengini alabilmesi ve bazı çekirge türlerinin yeşil yapraklara tıpatıp benzemesi kamuflaj örnekleridir. Bu canlıların kamuflaj yeteneği kazanmış olması hakkında aşağıdaki yargılardan hangisi bilimsel olarak savunulabilir?

   • A) Sadece üreme mevsiminde ortaya çıkan ve kalıtsal olmayan bir davranıştır.
   • B) Avcılardan korunma ve avını yakalama ihtimalini artıran kalıtsal bir uyumdur.
   • C) Canlının vücut hücrelerinde meydana gelen zararlı bir mutasyon sonucudur.
   • D) Besin bulma ihtiyacını tamamen ortadan kaldıran morfolojik bir yapıdır.
5. 5.

   Sulak alanlarda yaşayan ördek ve kaz gibi su kuşlarının parmak aralarında perdeli ayak yapısı bulunurken, ağaçlarda yaşayan kuşların parmakları kıvrık ve kavramaya uygundur. Kuşlardaki bu farklılıkla ilgili olarak aşağıdaki bilimsel çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Kuşların yaşam alanları geliştikçe tüm organ yapıları zamanla tamamen aynı hâle gelir.
   • B) Canlılar yaşadıkları habitattaki hareket ve beslenme gereksinimlerine uygun kalıtsal yapılar kazanır.
   • C) Ayak yapısındaki bu farklılıklar yalnızca canlının ömrü boyunca geçerli olan modifikasyonlardır.
   • D) Perdeli ayak yapısı su kuşlarının sadece karada daha hızlı koşmasını sağlamak için gelişmiştir.
6. 6.

   Bir araştırmacı, aynı böcek türünün yeşil ve kahverengi renkli bireylerini hem yeşil yapraklı hem de sararmış yapraklı iki ayrı kapalı bahçeye eşit sayıda bırakmıştır. Belirli bir süre sonra kuşların avladığı böcek sayıları incelenmiş ve zemin rengiyle uyumlu olan bireylerin hayatta kalma oranının daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu araştırma bulgusu canlıların çevreye uyumunda hangi sürecin doğrudan etkisini kanıtlar?

   • A) Yapay seçilim
   • B) Modifikasyon
   • C) Genetik mühendisliği
   • D) Doğal seçilim
7. 7.

   Kurak bölge bitkilerinin yaprakları genellikle iğne veya diken şeklinde küçülmüş, gövdeleri su depo edebilen etli bir yapıya kavuşmuştur. Ayrıca kök sistemleri toprağın derinliklerine doğru oldukça fazla gelişmiştir. Buna göre, kurak bölge bitkilerinin bu yapısal özellikleri kazanmasındaki asıl etken nedir?

   • A) Fotosentez hızını yavaşlatarak hücre bölünmesini durdurmak
   • B) Su kaybını en aza indirmek ve su alımını artırmak
   • C) Güneş ışığını daha geniş bir alandan soğurmak
   • D) Topraktaki organik besin maddelerinin emilimini engellemek
8. 8.

   Kutup ayılarının beyaz renkli kürkleri, geniş ayak tabanları ve derilerinin altında biriken kalın yağ tabakaları bulunmaktadır. Kutup ayılarının sahip olduğu bu özelliklerin temel biyolojik amacı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Yaşadıkları soğuk ortamda hayatta kalma ve avlanma şansını artırmak
   • B) Diğer ayı türleri ile olan besin rekabetini tamamen ortadan kaldırmak
   • C) Çevre şartlarına bağlı olarak genlerinin işleyişini geçici olarak değiştirmek
   • D) Vücut sıcaklıklarını ortam sıcaklığına göre sürekli değiştirmek
9. 9.

   Farklı çevre koşullarında yaşayan aynı türe ait tilkilerin kulak ve burun gibi vücut çıkıntılarının büyüklükleri farklılık gösterir. Sıcak iklimde yaşayan tilkilerin kulak kepçelerinin geniş, soğuk iklimde yaşayanların ise dar olması bu canlılara ısı dengesi açısından avantaj sağlar. Bu durum canlılarda görülen hangi kavramla açıklanır?

   • A) Mutasyon
   • B) Modifikasyon
   • C) Adaptasyon
   • D) Yapay seçilim
10. 10.

    Genetik çeşitliliğin artmasında rol oynayan mutasyonlarla ilgili aşağıdaki durumlardan hangisi yararlı bir mutasyona örnektir?

    • A) Albino bireylerde renk pigmentinin üretilememesi
    • B) İnsanlarda altı parmaklılığın ortaya çıkması
    • C) Hücrelerin kontrolsüz çoğalarak kanser dokusu oluşturması
    • D) Tarım bitkilerinde kuraklığa ve zararlılara karşı direnç sağlayan genetik değişimler
11. 11.

    Koyunlarda kısa bacaklılık (Ankon) durumunun aniden ortaya çıkması ve sonraki nesillerde de devam etmesi hangi kavramla açıklanır?

    • A) Modifikasyon
    • B) Üreme hücresi mutasyonu
    • C) Doğal aşılanma
    • D) Doku onarımı
12. 12.

    Mutasyon kavramı ile ilgili olarak aşağıda verilen yargılardan hangisi yanlıştır?

    • A) Genlerin yapısında meydana gelen kalıcı değişikliklerdir.
    • B) Kimyasal maddeler ve zararlı ışınlar mutasyon oluşumunu tetikleyebilir.
    • C) Canlının vücut hücresinde oluşan tüm mutasyonlar döllere mutlak surette aktarılır.
    • D) Hem gen düzeyinde hem de kromozom düzeyinde mutasyon gerçekleşebilir.
13. 13.

    DNA zincirinde meydana gelen aşağıdaki hasarlardan hangisi hücre tarafından onarılamaz ve mutasyona neden olur?

    • A) Adenin nükleotidinin karşısına timin bağlanması
    • B) Bir zincirdeki guanin nükleotidinin karşısının boş kalması
    • C) Bir zincirdeki sitozin nükleotidinin karşısına yanlışlıkla adenin gelmesi
    • D) DNA çift zincirinde aynı bölgedeki karşılıklı her iki nükleotidin birlikte koparak kaybolması
14. 14.

    Aşağıdakilerden hangisi insanlarda mutasyon sonucu ortaya çıkan kalıtsal bir hastalıktır?

    • A) Orak hücreli anemi
    • B) Grip
    • C) Raşitizm
    • D) Suçiçeği
15. 15.

    Bir biyolojik değişimin modifikasyon değil, kesinlikle mutasyon olduğunu kanıtlayan durum hangisidir?

    • A) Değişimin sadece çevre sıcaklığına bağlı olarak ortaya çıkması
    • B) DNA'daki nükleotid diziliminin ve kimyasal yapısının kalıcı olarak değişmesi
    • C) Değişimin canlının sadece dış görünüşünü etkilemesi
    • D) Canlının beslenme alışkanlığı değiştiğinde eski durumuna geri dönmesi
16. 16.

    Bir canlının karaciğer hücresinde meydana gelen DNA hasarının döle aktarılmamasının gerekçesi nedir?

    • A) Karaciğer hücrelerinde DNA molekülünün bulunmaması
    • B) Mutasyonun sadece bitkilerde kalıtsal olabilmesi
    • C) Karaciğerin vücut hücresi olması ve üreme sürecine doğrudan katılmaması
    • D) Vücut hücrelerindeki mutasyonların genin yapısını hiçbir zaman değiştirmemesi
17. 17.

    Mutasyonların canlılar üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Bazı mutasyonlar canlıya yaşama ve üreme avantajı sağlayarak biyoçeşitliliği artırabilir.
    • B) Mutasyonların tamamı ölümcül sonuçlar doğurur ve zararlıdır.
    • C) Mutasyonlar sadece tek hücreli canlılarda gözlemlenir.
    • D) Çevre koşulları normale döndüğünde mutasyonla değişen gen yapısı eski hâline döner.
18. 18.

    Canlılarda DNA diziliminin bozulmasına yol açan çevresel etkenlere mutajen denir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudan mutasyona neden olan bir etkendir?

    • A) Düzenli ve dengeli beslenme
    • B) Işık şiddetinin mevsime göre değişmesi
    • C) Spor yaparak kas kütlesinin artırılması
    • D) Yüksek dozda radyasyona maruz kalma
19. 19.

    Genetik yapıda meydana gelen değişimlerin kalıtsal olup olmadığını belirlemede kullanılan temel kanıt aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Değişimin sadece dış görünüşte ortaya çıkması
    • B) Değişimin üreme hücrelerinde meydana gelmesi
    • C) Değişime yüksek sıcaklığın neden olması
    • D) Değişimin canlının yaşam süresini kısaltması

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.