Sesin Madde İle Etkileşimi Kazanım Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Ses kirliliğinin canlılar üzerindeki biyolojik etkilerini inceleyen bir araştırmada, sürekli yüksek gürültüye maruz kalan canlılarda stres hormonu düzeylerinin arttığı ve odaklanma süresinin azaldığı gözlenmiştir. Bu araştırmadan elde edilen bulgular aşağıdaki hipotezlerden hangisini doğrudan destekler?

   • A) Ses kirliliği canlıların fizyolojik ve bilişsel süreçlerinde olumsuz değişimlere yol açar.
   • B) Ses şiddetinin artması tüm canlıların metabolizma hızını daima düşürür.
   • C) Yüksek ses sadece işitme organında mekanik hasara neden olur, genel sağlığı etkilemez.
   • D) Ses dalgalarının frekansı canlıların biyolojik yapısından tamamen bağımsız yayılır.
2. 2.

   Bir fabrikada çalışan makinelerin oluşturduğu ses kirliliğinin çalışanların işitme sağlığına zarar vermemesi için bilimsel bir kontrol planı hazırlanmaktadır. Aşağıdaki önlemlerden hangisi ses kirliliğini alıcıda (bireyde) azaltmaya yönelik kişisel bir koruma yöntemidir?

   • A) Makinelerin titreşim önleyici elastik takozlar üzerine monte edilmesi
   • B) Çalışanların standartlara uygun akustik kulak koruyucu donanım kullanması
   • C) Fabrika duvarlarının ses sönümleyici panellerle kaplanması
   • D) Yüksek ses üreten motorların ses geçirmez kabin içine alınması
3. 3.

   Bir kütüphanedeki ses kirliliğini engellemek amacıyla zemin kaplaması için sert seramik, cilalı ahşap parke ve kalın keçe halı test edilmiştir. Bu malzemeler arasında ses yutma katsayısı en yüksek olan kaplama türü hangisidir?

   • A) Sert seramik
   • B) Cilalı ahşap parke
   • C) Kalın keçe halı
   • D) Parlak granit kaplama
4. 4.

   Yoğun araç trafiğinin bulunduğu bir caddede ses kirliliğini önlemek için çift camlı pencereler ile tek camlı pencerelerin yalıtım performansları karşılaştırılmıştır. Çift camlı sistemlerin ses iletimini tek cama göre daha fazla engellemesinin temel bilimsel gerekçesi nedir?

   • A) İki cam arasındaki gaz/hava boşluğunun ses dalgalarının doğrudan iletimini zorlaştırması
   • B) Çift camın ses dalgalarının frekansını artırarak insan kulağının duyamayacağı aralığa taşıması
   • C) Cam katmanlarının ses dalgalarını tamamen soğurarak ışığa dönüştürmesi
   • D) İki cam levhanın ses hızını katı ortamda maksimum düzeye çıkarması
5. 5.

   Bir araştırma grubu, ses kirliliğinin insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini incelemek için sabit bir ses kaynağına olan mesafeyi değiştirerek ses şiddeti ölçümleri yapmıştır. Bu bilimsel araştırmada ses kaynağına olan uzaklık hangi değişken türünü temsil eder?

   • A) Bağımsız değişken
   • B) Bağımlı değişken
   • C) Kontrol edilen (sabit tutulan) değişken
   • D) Ölçülemeyen rastgele faktör
6. 6.

   Bir havalimanı çevresinde yaşayan kuş popülasyonlarının üreme ve iletişim davranışlarının yüksek sesten olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir. Bu problemin çözümünde ses kirliliğini kaynağında azaltmaya yönelik en uygun bilimsel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Kuş türlerinin farklı doğal alanlara zorunlu göç ettirilmesi
   • B) Uçak motorlarında ses sönümleyici akustik kaplamaların ve yeni motor teknolojilerinin kullanılması
   • C) Yaşam alanlarının etrafına sadece kuşların duyabileceği frekansta yeni ses cihazları konulması
   • D) Kuşların bulunduğu bölgelere ses yansıtıcı metal duvarlar örülmesi
7. 7.

   Bir yaşam alanındaki ses kirliliğini azaltmak için bina cephelerinde cam yünü, strafor köpük ve pürüzsüz mermer kaplama kullanılarak ortamdaki ses şiddeti düzeyleri ölçülmüştür. Gözenekli ve yumuşak yapıdaki cam yününün mermere göre sesi daha iyi soğurmasının temel nedeni nedir?

   • A) Ses dalgalarının gözenekli yapı içinde sürtünme ve kırılmalarla ısı enerjisine dönüşmesi
   • B) Mermerin ses dalgalarını tamamen yok eden bir kimyasal yapıya sahip olması
   • C) Gözenekli yapıların ses dalgalarını daha yüksek bir hızla doğrudan geri yansıtması
   • D) Cam yününün sert yapısı sayesinde ses dalgalarının genliğini artırması
8. 8.

   Şehir merkezindeki bir sanayi bölgesinde ses kirliliğini azaltmak amacıyla dört farklı yalıtım paneli özdeş ses kaynaklarıyla test edilmiştir. Panellerin ses düzeyini azaltma miktarları sırasıyla 8 dB, 15 dB, 23 dB ve 12 dB ölçüldüğüne göre, en etkili yalıtımı sağlayan panel kaç desibel (dB) düşüş sağlamıştır?

   • A) 8 dB
   • B) 12 dB
   • C) 15 dB
   • D) 23 dB
9. 9.

   Ses kirliliğini azaltmak amacıyla otoyol kenarlarına ses bariyerleri kurulması planlanmaktadır. Bu bariyerlerde kullanılacak malzemenin ses yalıtım performansını belirlemede en güvenilir bilimsel kanıt aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Malzemenin üretim maliyetinin ve temin kolaylığının düşük olması
   • B) Malzemenin farklı frekanslardaki ses dalgalarını soğurma katsayısına ait laboratuvar ölçümleri
   • C) Malzemenin dış ortam hava koşullarına ve güneş ışığına karşı renk dayanıklılığı
   • D) Malzemenin montaj hızının diğer yapı gereçlerine göre daha kısa sürmesi
10. 10.

    Otoyol kenarlarına yerleştirilen ses bariyerlerinin yola bakan iç yüzeylerinin delikli ve pürüzlü panellerden üretilmesinin temel gerekçesi nedir?

    • A) Araçlardan çıkan sesleri tekrar yola doğru düzgünce yansıtmak
    • B) Ses dalgalarının havadaki yayılma hızını düşürmek
    • C) Sesin bariyer üzerinden kırılmadan doğrudan gökyüzüne iletilmesini sağlamak
    • D) Ses enerjisinin delikli yapılarda soğurularak çevreye yayılmasını engellemek
11. 11.

    Aynı şiddette ses üreten bir hoparlörün önüne sırasıyla eşit kalınlıkta strafor köpük ve kurşun levha konulduğunda, strafor köpüğün sesi soğurma oranının kurşun levhadan daha yüksek olmasının nedeni nedir?

    • A) Strafor köpüğün bol gözenekli ve hava boşluklu bir yapıya sahip olması
    • B) Kurşun levhanın strafor köpükten daha az yoğun olması
    • C) Strafor köpüğün sesi kurşun levhaya göre daha fazla yansıtması
    • D) Kurşun malzemenin ses dalgalarını tamamen yok etmesi
12. 12.

    Bir sinema salonunun duvarlarının girintili çıkıntılı ahşap paneller ve kumaş kaplamalarla donatılmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Ses dalgalarının hızını artırarak arka sıralara daha çabuk ulaştırmak
    • B) Sesin sadece tek bir doğrultuda düzgün yansımasını sağlamak
    • C) İstenmeyen yankıları önlemek ve sesin net duyulmasını sağlamak
    • D) Salon içerisindeki sesin dışarıya daha güçlü iletilmesini sağlamak
13. 13.

    Çift camlı pencerelerin arasındaki havanın boşaltılması (vakumlanması) durumunda ses yalıtımının belirgin şekilde artmasının bilimsel nedeni nedir?

    • A) Sesin boşlukta daha yüksek hızla yayılıp ortamı terk etmesi
    • B) Ses dalgalarının yayılmak için maddesel bir ortama ihtiyaç duyması
    • C) Boşluk ortamının ses dalgalarını tamamen yansıtması
    • D) Cam yüzeylerin vakum ortamında esnekliğini kaybetmesi
14. 14.

    Bir ses dalgası iki farklı oda arasındaki sert bir duvara çarptığında gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle yanlıştır?

    • A) Ses enerjisinin bir kısmı ilk odaya geri yansır.
    • B) Ses enerjisinin bir kısmı duvar malzemesi tarafından soğurulur.
    • C) Ses dalgalarının bir bölümü diğer odaya iletilir.
    • D) Ses enerjisinin tamamı hiçbir kayba uğramadan diğer odaya iletilir.
15. 15.

    Aşağıdaki maddelerden hangisi üzerine düşen ses enerjisini diğerlerine göre en yüksek oranda soğurur?

    • A) Cam yünü
    • B) Demir levha
    • C) Beton blok
    • D) Porselen tabaka
16. 16.

    Ses yalıtımında kullanılan bir maddenin performansı değerlendirilirken, sesin iletilmesi ve soğurulması ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğru bir çıkarımdır?

    • A) Sesin iletimi ne kadar fazla ise yalıtım o kadar başarılıdır.
    • B) Bir malzemenin ses yansıtma kapasitesi arttıkça yalıtım gücü her zaman artar.
    • C) Ses enerjisini yüksek oranda soğuran malzemeler ses geçişini azaltır.
    • D) Ses dalgalarının boşlukta yayılmasını hızlandıran maddeler iyi yalıtkanlardır.
17. 17.

    Tamamen boş bir odada konuşulduğunda sesin çınlaması fazla iken, aynı odaya mobilya, halı ve perdeler yerleştirildiğinde çınlamanın kaybolması sesin hangi etkileşimi ile doğrudan kanıtlanır?

    • A) Yumuşak ve pürüzlü eşyaların ses dalgalarını soğurmasıyla
    • B) Odadaki havanın yoğunluğunun artarak sesi tamamen iletmesiyle
    • C) Eşyaların ses dalgalarının frekansını artırmasıyla
    • D) Boş odadaki duvarların sesi eşyalı odaya göre daha fazla soğurmasıyla
18. 18.

    Bir mekânda sesin yankılanmasını önlemek ve ortamı sessizleştirmek isteyen bir araştırmacının aşağıdaki yüzey kaplamalarından hangisini tercih etmesi bilimsel olarak en uygundur?

    • A) Düz ve cilalanmış mermer plakalar
    • B) Pürüzsüz ve geniş cam paneller
    • C) İnce ve sert metal levhalar
    • D) Gözenekli ve yumuşak akustik süngerler
19. 19.

    Sert ve pürüzsüz fayanslarla kaplı bir banyoda üretilen sesin, halı ve kalın perdelerle döşeli bir salona göre daha şiddetli ve çınlamalı duyulması sesin hangi özelliğiyle açıklanır?

    • A) Sesin banyodaki hava ortamında daha hızlı yayılmasıyla
    • B) Banyodaki sert yüzeylerde sesin yansımasının soğurulmaya göre daha fazla olmasıyla
    • C) Salondaki eşyaların ses dalgalarını banyoya göre daha fazla yansıtmasıyla
    • D) Ses kaynağının banyoda daha yüksek frekanslı ses üretmesiyle
20. 20.

    Bir araştırmacı, açık havada rüzgârsız bir günde 20 °C sıcaklıkta ve 5 °C sıcaklıkta aynı ses kaynağından eşit uzaklıkta durarak sesin kulağına ulaşma süresini ve netliğini karşılaştırıyor. Bu araştırmacının test ettiği hipotez cümlesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Ses kaynağının yapısı değiştikçe ses dalgalarının frekansı artar.
    • B) Ses dalgalarının hızı kaynağın hareket yönüne göre değişiklik gösterir.
    • C) Sesin ortamdaki yayılma sürati ve iletim performansı ortam sıcaklığı arttıkça artar.
    • D) Ses şiddeti azaldıkça ses dalgalarının ortamdaki dalga boyu büyür.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.