Denge Kazanım Test Çöz

Sorular

1. Sabit sıcaklık ve hacimli kapalı bir kapta gerçekleşen $\text{CO(g)} + \text{H}_2\text{O(g)} \rightleftharpoons \text{CO}_2\text{(g)} + \text{H}_2\text{(g)}$ tepkimesi dengededir. Sisteme aynı sıcaklıkta bir miktar $\text{CO(g)}$ ilave edilip sistem yeniden dengeye ulaştığında, ilk denge durumuna göre aşağıdaki niceliklerden hangisi azalır?

   • A) $\text{CO}_2$ gazının derişimi
   • B) $\text{CO}$ gazının mol sayısı
   • C) İleri yöndeki tepkime hızı
   • D) Kaptaki toplam gaz basıncı
   • E) $\text{H}_2\text{O}$ gazının derişimi

2. Dengede bulunan homojen bir gaz tepkimesine sabit sıcaklık ve hacimde pozitif katalizör ilave edilmektedir. Bu işlem sonucunda sistemde gerçekleşen değişim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   • A) İleri ve geri yöndeki tepkime hızları aynı oranda artar.
   • B) Denge ürünler yönüne kayarak ürün verimini artırır.
   • C) Tepkimenin denge sabiti ($K_c$) büyür.
   • D) İleri aktifleşme enerjisi düşerken geri aktifleşme enerjisi değişmez.
   • E) Denge derişimleri değişerek toplam mol sayısı artar.

3. Kalıcı ve dengedeki bir gaz tepkimesinde sıcaklık artırıldığında denge sabitinin ($K_c$) sayısal değerinin küçüldüğü ve girenlerin mol sayısının arttığı belirlenmiştir. Buna göre bu tepkime ve denge durumu ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

   • A) Tepkime endotermik (ısı alan) bir tepkimedir.
   • B) Sıcaklık artışı girenler yönündeki tepkime hızını ileri tepkime hızına göre daha fazla artırmıştır.
   • C) Sıcaklık düşürüldüğünde toplam molekül sayısı artar.
   • D) İleri yöndeki aktifleşme enerjisi geri yöndeki aktifleşme enerjisinden büyüktür.
   • E) Sıcaklık artırıldığında geri tepkime hız sabiti ($k_g$) küçülür.

4. Sabit sıcaklıkta kapalı bir kapta gerçekleşen $PCl_5(g) \rightleftharpoons PCl_3(g) + Cl_2(g)$ tepkimesinin denge sabiti $K_c = 0,5$'tir. Belirli bir anda sistemde $[PCl_5] = 0,4\text{ M}$, $[PCl_3] = 0,1\text{ M}$ ve $[Cl_2] = 0,1\text{ M}$ olduğu ölçüldüğüne göre, sistemin dengeye ulaşma sürecine ilişkin aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

   • A) $Q_c = 0,25$ olduğundan sistem dengededir.
   • B) $Q_c > K_c$ olduğundan sistem girenler yönüne kayar.
   • C) $Q_c = 0,025$ olup sistem dengeye ulaşmak için ürünler yönüne ilerler.
   • D) Dengeye ulaşılıncaya kadar $PCl_5$ derişimi artar.
   • E) İleri tepkime hızı geri tepkime hızından küçük olduğu için geri yönde ilerler.

5. Belirli bir sıcaklıkta 1 litrelik kapalı kapta $H_2(g) + I_2(g) \rightleftharpoons 2HI(g)$ tepkimesi gerçekleşmektedir. Tepkimenin bu sıcaklıktaki denge sabiti $K_c = 64$'tür. Kaptaki anlık madde miktarları 0,1 mol $H_2$, 0,1 mol $I_2$ ve 0,8 mol $HI$ olduğuna göre sistemin durumuyla ilgili hangisi söylenebilir?

   • A) Sistem dengededir; ileri ve geri tepkime hızları birbirine eşittir.
   • B) Sistem dengede değildir; dengeye ulaşmak için girenler yönüne kayar.
   • C) $Q_c = 8$ olup sistem ürünler lehine ilerlemektedir.
   • D) $Q_c > K_c$ olduğundan zamanla $HI$ derişimi azalır.
   • E) Sistem dengede değildir; ileri tepkime hızı geri tepkime hızından büyüktür.

6. T sıcaklığında 2 litrelik sabit hacimli kapta gerçekleşen $N_2(g) + 3H_2(g) \rightleftharpoons 2NH_3(g)$ tepkimesinin denge sabiti $K_c = 10$'dur. Belirli bir anda kapta 0,4 mol $N_2$, 0,2 mol $H_2$ ve 0,4 mol $NH_3$ gazları bulunmaktadır. Bu verilere dayalı olarak yapılan aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Tepkime dengededir ve ileri hız geri hıza eşittir.
   • B) $Q_c = 50$ olup sistem ürünler lehine ilerler.
   • C) Dengeye ulaşılırken kaptaki toplam molekül sayısı azalır.
   • D) $Q_c < K_c$ olduğundan zamanla $NH_3$ gazının mol sayısı artar.
   • E) $Q_c = 200$ olduğundan sistem dengeye ulaşmak için girenler lehine ilerler.

7. Sabit sıcaklıkta 1 litrelik kapalı bir kapta gerçekleşen $2SO_2(g) + O_2(g) \rightleftharpoons 2SO_3(g)$ tepkimesinin denge sabiti $K_c = 25$'tir. Kaptaki gazların anlık mol sayıları $0,1\text{ mol } SO_2$, $0,2\text{ mol } O_2$ ve $0,2\text{ mol } SO_3$ olarak belirlendiğine göre, sistemin dengeye ulaşması sürecinde gazların derişimlerindeki değişim için hangisi doğrudur?

   • A) $SO_2$ derişimi artar, $SO_3$ derişimi azalır.
   • B) $SO_3$ derişimi artar, $SO_2$ ve $O_2$ derişimleri azalır.
   • C) Tüm gazların derişimleri sabit kalır.
   • D) $O_2$ derişimi artar, $SO_3$ derişimi sabit kalır.
   • E) $SO_2$ ve $SO_3$ derişimleri azalırken $O_2$ derişimi artar.

8. Belirli bir sıcaklıkta $A(g) + B(g) \rightleftharpoons 2C(g)$ tepkimesinin denge sabiti $K_c = 4$'tür. Sabit hacimli bir kapta herhangi bir anda $[A] = 0,2\text{ M}$, $[B] = 0,2\text{ M}$ ve $[C] = 0,8\text{ M}$ olarak ölçüldüğüne göre, sistemin denge durumu ve dengeye ulaşma yönü aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Sistem dengededir ve ileri yöndeki tepkime hızı geri yöndekine eşittir.
   • B) $Q_c = 4$ olduğundan sistem dengededir ve net bir değişim gözlenmez.
   • C) $Q_c < K_c$ olduğundan sistem dengede değildir ve ürünler yönüne ilerler.
   • D) $Q_c > K_c$ olduğundan sistem dengede değildir ve girenler yönüne ilerler.
   • E) $Q_c = 2$ olduğundan sistem dengeye ulaşmak için ürün derişimini artırır.

9. Sabit sıcaklıkta kapalı bir kapta dengede bulunan $CaCO_3(k) \rightleftharpoons CaO(k) + CO_2(g)$ sistemi için derişimler cinsinden denge sabiti ($K_c$) ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) $K_c = \frac{[CaO][CO_2]}{[CaCO_3]}$
   • B) $K_c = [CO_2]$
   • C) $K_c = \frac{[CO_2]}{[CaCO_3]}$
   • D) $K_c = \frac{1}{[CO_2]}$
   • E) $K_c = [CaO][CO_2]$

10. Sabit sıcaklıkta $N_2(g) + 3H_2(g) \rightleftharpoons 2NH_3(g)$ tepkimesi için farklı başlangıç miktarlarıyla kurulan dengelerde ölçülen denge derişimlerinin aşağıdaki matematiksel oranlardan hangisinde daima sabit bir $K_c$ değerine eşit olduğu keşfedilir?

    • A) $\frac{[NH_3]}{[N_2][H_2]}$
    • B) $\frac{2[NH_3]}{[N_2] + 3[H_2]}$
    • C) $\frac{[NH_3]^2}{[N_2][H_2]^3}$
    • D) $\frac{[N_2][H_2]^3}{[NH_3]^2}$
    • E) $\frac{[NH_3]^2}{[N_2]^3[H_2]}$

11. Gaz ve katı fazların bir arada bulunduğu genel bir denge tepkimesi $aA(g) + bB(k) \rightleftharpoons cC(g)$ şeklinde verilmiştir. Bu tepkimenin derişimler cinsinden denge bağıntısının matematiksel modeli aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) $K_c = \frac{[C]^c}{[A]^a \cdot [B]^b}$
    • B) $K_c = \frac{[A]^a}{[C]^c}$
    • C) $K_c = \frac{c[C]}{a[A]}$
    • D) $K_c = \frac{[A]^a \cdot [B]^b}{[C]^c}$
    • E) $K_c = \frac{[C]^c}{[A]^a}$

12. Sabit sıcaklıkta 1 litrelik kapalı bir kapta dengede bulunan $2NO_2(g) \rightleftharpoons N_2O_4(g)$ sisteminde 0,2 mol $NO_2$ ve 0,8 mol $N_2O_4$ gazları bulunmaktadır. Buna göre sistemin derişimler cinsinden denge sabiti ($K_c$) değeri nedir?

    • A) 20
    • B) 10
    • C) 4
    • D) 0,5
    • E) 0,05

13. Sabit hacimli bir kapta gerçekleşen $C(k) + CO_2(g) \rightleftharpoons 2CO(g)$ heterojen denge tepkimesi için derişimler cinsinden denge sabiti ($K_c$) bağıntısı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) $K_c = \frac{[CO]^2}{[C][CO_2]}$
    • B) $K_c = \frac{[CO_2]}{[CO]^2}$
    • C) $K_c = \frac{2[CO]}{[CO_2]}$
    • D) $K_c = \frac{[CO]^2}{[CO_2]}$
    • E) $K_c = [CO]^2$

14. Sabit sıcaklıkta gerçekleşen tek basamaklı $2A(g) \rightleftharpoons B(g)$ tepkimesinin ileri hız sabiti $k_i = 8 \times 10^{-2}$, geri hız sabiti $k_g = 2 \times 10^{-2}$ olduğuna göre bu tepkimenin derişimler cinsinden denge sabiti ($K_c$) değeri kaçtır?

    • A) 0,25
    • B) 4
    • C) 8
    • D) 16
    • E) 64

15. Sabit sıcaklıkta kapalı bir kapta dengede bulunan gaz fazındaki bir tepkime ortamına radyoaktif izotop içeren ürün molekülleri eklendiğinde, bir süre sonra giren maddelerin yapısında da bu radyoaktif izotopa rastlanması kimyasal dengenin hangi özelliğini kanıtlar?

    • A) Tepkimenin tek yönlü ve tam verimli olarak gerçekleştiğini
    • B) Denge anında ortamda yalnızca ürün taneciklerinin bulunduğunu
    • C) Denge durumunda ileri ve geri tepkimelerin eş zamanlı olarak devam ettiğini
    • D) İzotop atomların kimyasal tepkimelerin hızını tamamen durdurduğunu
    • E) Kimyasal dengenin sadece açık kaplarda ve değişken sıcaklıkta kurulabildiğini

16. Dengeye ulaşmış tersinir bir kimyasal tepkimeyle ilgili olarak yapılan aşağıdaki bilimsel değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

    • A) Denge anında girenlerin mol sayısı her zaman ürünlerin mol sayısına eşittir.
    • B) Denge anında kimyasal tepkime tamamen sonlandığı için tanecik hareketi durur.
    • C) Tepkime kabındaki maddelerin tamamı tükenmiştir ve kapta madde kalmamıştır.
    • D) İleri tepkimenin hız sabiti daima geri tepkimenin hız sabitine eşit olmak zorundadır.
    • E) Mikroskobik düzeyde madde dönüşümü devam ederken makroskobik özellikler değişmez.

17. Sabit sıcaklık ve hacimde renksiz $\text{N}_2\text{O}_4$ gazının kahverengi $\text{NO}_2$ gazına dönüştüğü tersinir tepkimede, başlangıçta koyulaşan kahverengi rengin bir süre sonra sabit kalması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A) Sistemin dinamik dengeye ulaşması ve maddelerin derişimlerinin sabitlenmesiyle
    • B) Kaptaki $\text{N}_2\text{O}_4$ gazının tamamen tükenip tepkimenin sonlanmasıyla
    • C) İleri tepkimenin durması ve yalnızca geri tepkimenin gerçekleşmesiyle
    • D) Kaptaki toplam gaz basıncının sıfıra düşmesiyle
    • E) $\text{NO}_2$ moleküllerinin tamamen renksiz hâle gelmesiyle

18. Sabit hacimli kapalı bir kaba sabit sıcaklıkta yalnızca giren maddeler konularak başlatılan tersinir bir tepkimede, sistem dengeye ulaşıncaya kadar ileri ($r_{\text{ileri}}$) ve geri ($r_{\text{geri}}$) tepkime hızları nasıl değişir?

    • A) $r_{\text{ileri}}$ artar, $r_{\text{geri}}$ azalır ve sıfırda eşitlenir.
    • B) $r_{\text{ileri}}$ ve $r_{\text{geri}}$ başlangıçtan itibaren sabit kalır.
    • C) $r_{\text{ileri}}$ azalırken $r_{\text{geri}}$ de azalır ve sabit bir değerde buluşur.
    • D) $r_{\text{ileri}}$ zamanla azalır, $r_{\text{geri}}$ zamanla artar ve birbirine eşitlenir.
    • E) $r_{\text{ileri}}$ değişmez, $r_{\text{geri}}$ sürekli artarak $r_{\text{ileri}}$ değerini geçer.

19. Sabit sıcaklıkta kapalı bir kapta gerçekleşen tersinir bir kimyasal tepkimenin dinamik denge durumuna ulaştığını kanıtlayan temel koşul aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İleri yöndeki tepkimenin tamamen durması ve ürün derişiminin sıfırlanması
    • B) İleri ve geri tepkime hızlarının birbirine eşit olması ve makroskobik özelliklerin sabit kalması
    • C) Kaptaki toplam molekül sayısının girenlerin başlangıç molekül sayısına eşitlenmesi
    • D) Girenlerin ve ürünlerin molar derişimlerinin her zaman birbirine eşit olması
    • E) Tepkime kabındaki sıcaklığın ve basıncın sürekli olarak artış göstermesi

20. Kapalı bir kapta gerçekleştirilen bir kimyasal süreçte, belirli koşullar altında giren maddelerin ürünlere dönüştüğü, koşullar değiştirildiğinde ise oluşan ürünlerin yeniden başlangıç maddelerini oluşturduğu gözlenmiştir. Buna göre, bir kimyasal tepkimenin tersinir olduğuna kanıt oluşturabilecek gözlemlenebilir nitelik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Tepkimenin her zaman sabit sıcaklıkta gerçekleşmesi
    • B) Tepkime kabında sadece tek bir maddenin bulunması
    • C) Giren maddelerden en az birinin tamamen tükenmesi
    • D) Değişen koşullara bağlı olarak renk veya faz değişiminin tersine dönebilmesi
    • E) Tepkime sonunda toplam kütlenin başlangıçtakinden farklı olması

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.