Asit ve Baz Çözeltilerinde Denge Kazanım Test Çöz

Sorular

1. Diş çürüklerinin oluşumunu engellemek için hazırlanan bir ağız gargarası formülasyonunda aşağıdakilerden hangisinin yer alması kimyasal ve biyolojik açıdan en uygundur?

   • A) Diş minesini çözen pH değeri 3 olan fosforik asit çözeltisi
   • B) Ağız içi pH değerini 7,2-7,8 aralığında tutan ve florür içeren hafif bazik tampon çözelti
   • C) Ağız mukozasını tahriş eden pH değeri 13 olan sodyum hidroksit çözeltisi
   • D) Ağızdaki asitliği artıran pH değeri 2 olan asetik asit çözeltisi
   • E) Diş minesi yapısını bozan derişik hidroklorik asit karışımı

2. Mide rahatsızlıklarının giderilmesinde kuvvetli bazlar yerine suda az çözünen zayıf bazik süspansiyonların tercih edilme nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Zayıf bazların mide asidiyle hiçbir kimyasal tepkimeye girmemesi
   • B) Kuvvetli bazların asitleri nötralize etme kapasitesinin bulunmaması
   • C) Zayıf bazların mide pH değerini aniden 14 seviyesine çıkarması
   • D) Kuvvetli bazların yemek borusu ve mide dokusunu tahrip eden kostik etkiye sahip olması
   • E) Zayıf bazların tepkime sonucunda kuvvetli asit üretmesi

3. Ağır egzersiz sonrasında terleme nedeniyle asitliği artan ve pH değeri 4,0 seviyesine düşen cildi dengelemek için uygulanması gereken en uygun adım nedir?

   • A) Cildi pH değeri 1 olan kuvvetli asitle silmek
   • B) Cildi pH değeri 13 olan kuvvetli bir baz çözeltisiyle yıkamak
   • C) Cildi ılık su ve pH değeri 5,5 olan hafif asidik-dengeli bir temizleyiciyle arındırmak
   • D) Cilt yüzeyine pH değeri 2 olan konsantre limon suyu sürmek
   • E) Cilt nemini tamamen yok eden pH değeri 11 olan kostik çözeltisi uygulamak

4. Aşırı mide asiditesini gidermek için antiasit seçilirken hızlı gaz çıkışına bağlı mide şişkinliğini önlemek amacıyla aşağıdaki bazik tuz veya hidroksitlerden hangisinin kullanımı en uygundur?

   • A) Hidroklorik asit ile tepkimesinden karbon dioksit gazı açığa çıkaran sodyum bikarbonat
   • B) Mide duvarına zarar veren kuvvetli bir baz olan potasyum hidroksit
   • C) Midede hızlıca gaz oluşturan kalsiyum karbonat tableti
   • D) Asidik özellik gösteren amonyum klorür çözeltisi
   • E) Gaz çıkışı oluşturmadan asidi nötralize eden alüminyum hidroksit bileşiği

5. Sağlıklı insan cildinin doğal pH değeri yaklaşık 5,5 olduğuna göre cilt bariyerini ve nem dengesini korumak için hangi temizleme ürünü en uygundur?

   • A) pH değeri 5,5 olan hafif asidik cilt temizleme jeli
   • B) pH değeri 10 olan geleneksel bazik kalıp sabun
   • C) pH değeri 1 olan kuvvetli asidik çözelti
   • D) pH değeri 12 olan bazik çamaşır suyu karışımı
   • E) pH değeri 2 olan saf glikolik asit sıvısı

6. Ağız içerisinde bakterilerin ürettiği asitlerin diş minesini aşındırmasını önlemek amacıyla tercih edilmesi gereken en uygun ağız bakım ürünü hangisidir?

   • A) pH değeri 3 olan asidik ağız çalkalama suyu
   • B) pH değeri 14 olan kuvvetli bazik potasyum hidroksit çözeltisi
   • C) pH değeri 2 olan elma sirkesi çözeltisi
   • D) pH değeri 7,5-8,5 aralığında olan hafif bazik diş macunu
   • E) pH değeri 4 olan gazlı ve asidik gargara sıvısı

7. Mide öz suyunun aşırı asidik hâle gelmesi durumunda mide pH dengesini sağlamak için aşağıdaki maddelerden hangisinin kontrollü miktarda tüketilmesi en uygundur?

   • A) pH değeri 1 olan seyreltik hidroklorik asit çözeltisi
   • B) pH değeri yaklaşık 8,5 olan magnezyum hidroksit süspansiyonu
   • C) pH değeri 13 olan sodyum hidroksit çözeltisi
   • D) pH değeri 2,5 olan limon suyu çözeltisi
   • E) pH değeri 12 olan derişik amonyak çözeltisi

8. 50 mL hacmindeki $Ca(OH)_2$ çözeltisi, 0,1 M HCl standart çözeltisi ile titre edildiğinde eşdeğerlik noktasına ulaşmak için 100 mL HCl harcanmaktadır. Buna göre başlangıçtaki $Ca(OH)_2$ çözeltisinin derişimi kaç mol/L'dir?

   • A) 0,025
   • B) 0,050
   • C) 0,100
   • D) 0,200
   • E) 0,400

9. Derişimi bilinmeyen bir KOH çözeltisinin derişimini belirlemek amacıyla standart $HNO_3$ çözeltisi kullanılarak bir titrasyon deneyi planlanıyor. Buna göre deney düzeneğinde büret ve erlenmayer içine konulması en uygun olan maddeler aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

   • A) Büret: Derişimi bilinen standart $HNO_3$ çözeltisi | Erlenmayer: Belirli hacimde KOH çözeltisi ve indikatör
   • B) Büret: Belirli hacimde KOH çözeltisi ve indikatör | Erlenmayer: Saf su
   • C) Büret: Saf su | Erlenmayer: Standart $HNO_3$ çözeltisi
   • D) Büret: İndikatör çözeltisi | Erlenmayer: Derişimi bilinen standart $HNO_3$ çözeltisi
   • E) Büret: Derişimi bilinmeyen KOH çözeltisi | Erlenmayer: Yalnızca standart $HNO_3$ çözeltisi

10. 0,2 M 100 mL $H_2SO_4$ çözeltisinin 0,4 M KOH standart çözeltisi ile tam nötrleşmesi sağlanıyor. Buna göre dönüm noktasına ulaşmak için harcanan KOH çözeltisi kaç mililitredir?

    • A) 50
    • B) 100
    • C) 150
    • D) 200
    • E) 250

11. 25 mL hacmindeki HCl çözeltisini oda koşullarında tam olarak nötrleştirmek için 0,1 M NaOH standart çözeltisinden 50 mL harcanmaktadır. Buna göre başlangıçtaki HCl çözeltisinin derişimi kaç mol/L'dir?

    • A) 0,05
    • B) 0,10
    • C) 0,15
    • D) 0,20
    • E) 0,40

12. Laboratuvarda kuvvetli bir asit olan HNO₃ çözeltisi ile kuvvetli bir baz olan KOH çözeltisi karıştırılarak nötralleşme tepkimesi gerçekleştirilmektedir. Bu deneyde bağımsız değişken olarak eklenen KOH hacmi alındığında, nötralleşmeyi takip etmek amacıyla seçilen bağımlı değişkenler aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

    • A) Yalnızca kullanılan asidin türü ve kabın hacmi
    • B) Atmosfer basıncı ve indikatörün mol kütlesi
    • C) Yalnızca kullanılan bazın başlangıç derişimi
    • D) Çözeltinin pH değeri, sıcaklığı ve elektriksel iletkenliği
    • E) Çözeltinin rengi ve tepkime kabının kütlesi

13. Seyreltik bir sülfürik asit ($\text{H}_2\text{SO}_4$) çözeltisine baryum hidroksit ($\text{Ba(OH)}_2$) çözeltisi damla damla eklendiğinde çözeltinin elektriksel iletkenliği ölçülüyor. Çözeltide suda az çözünen $\text{BaSO}_4$ katısı çökerken elektriksel iletkenliğin başlangıçta azaldığı, tam nötralleşme anında minimuma indiği ve baz eklenmeye devam edildiğinde tekrar arttığı gözleniyor. Bu deneyde iletkenliğin minimum değere ulaşması operasyonel olarak hangi durumun gerçekleştiğini gösterir?

    • A) Çözeltideki su miktarının tamamen tükendiğini
    • B) Ortamdaki $\text{H}^+$ ve $\text{SO}_4^{2-}$ iyonlarının $\text{OH}^-$ ve $\text{Ba}^{2+}$ iyonlarıyla stokiyometrik olarak tamamen birleştiğini
    • C) Tepkimenin durduğunu ve kimyasal dengenin bozulduğunu
    • D) Asit çözeltisinin derişiminin başlangıçtakinin iki katına çıktığını
    • E) Çözelti pH değerinin 0'a düştüğünü

14. Kuvvetli tek değerli bir asidin 0,1 M 100 mL sulu çözeltisi ile kuvvetli tek değerli bir bazın 0,1 M 100 mL sulu çözeltisi 25 °C'de karıştırılıyor. Bu deney sonucunda gerçekleşen tam nötralleşme olayı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

    • A) Tepkimeye giren $\text{H}^+$ iyonu mol sayısı ile $\text{OH}^-$ iyonu mol sayısı birbirine eşittir.
    • B) Karışımın 25 °C'deki son pH değeri 7 olur.
    • C) Tepkime ekzotermik olduğundan çözelti sıcaklığında bir miktar artış gözlenir.
    • D) Net iyon denklemi $\text{H}^+(aq) + \text{OH}^-(aq) \rightarrow \text{H}_2\text{O}(s)$ şeklindedir.
    • E) Karışımda hiçbir serbest iyon kalmadığı için çözelti elektriği iletmez.

15. Kuvvetli bir asit çözeltisine uygun bir indikatör damlatılıp üzerine damla damla kuvvetli baz çözeltisi eklendiğinde indikatörün rengi aniden değişmektedir. Bu gözleme dayalı olarak nötralleşme olayı operasyonel açıdan nasıl tanımlanır?

    • A) Eklenen bazın ortamdaki serbest asit iyonlarını tamamen tüketerek çözeltinin pH aralığını indikatörün dönüm noktasına ulaştırdığı kimyasal süreçtir.
    • B) Çözeltideki toplam iyon sayısının tamamen tükenerek su moleküllerine dönüştüğü fiziksel bir süreçtir.
    • C) Asit ve bazın eşit kütlelerde tepkimeye girerek çökelek oluşturması olayıdır.
    • D) Çözeltinin sıcaklığının ortam sıcaklığının altına düşmesiyle gerçekleşen endotermik bir olaydır.
    • E) İndikatör moleküllerinin baz çözeltisiyle tepkime vererek gaz üretmesi sürecidir.

16. 25 °C sıcaklıkta kuvvetli bir asit olan HCl sulu çözeltisi ile kuvvetli bir baz olan NaOH sulu çözeltisinin karıştırılması sürecinde nötralleşmenin tamamlandığı anı operasyonel olarak belirlemek için çeşitli ölçütler kullanılır. Buna göre, 25 °C'de asit üzerine baz çözeltisi yavaşça eklendiğinde tam nötralleşmenin (eşdeğerlik noktası) gerçekleştiğini doğrudan kanıtlayan operasyonel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Çözeltinin toplam hacminin başlangıçtakinin iki katına ulaşması
    • B) Karışımda gaz çıkışının sona ermesi
    • C) Çözeltinin pH değerinin 7'ye ulaşması ve ortamdaki hidronyum iyonu mol sayısının hidroksit iyonu mol sayısına eşitlenmesi
    • D) Kaptaki çözeltinin renginin tamamen şeffaf kalması
    • E) Çözeltinin elektrik iletkenliğinin sıfır değerine inmesi

17. 25 °C sıcaklıkta $0{,}1\text{ M}$ tek protonlu (monoprotik) kuvvetli HX asidi ile $0{,}1\text{ M}$ tek protonlu zayıf HY asidinin sulu çözeltileri hazırlanmıştır. HY asidinin asitlik denge sabiti $K_a = 10^{-5}$ olduğuna göre bu iki çözeltinin pH değerleri arasındaki fark ($\text{pH}_{\text{HY}} - \text{pH}_{\text{HX}}$) kaçtır?

    • A) 0
    • B) 1
    • C) 1,5
    • D) 2
    • E) 3

18. 25 °C'de eşit hacim ve derişimli HA ve HB tek protonlu asit çözeltilerine ait bazı deneysel ölçüm verileri verilmiştir: • HA çözeltisi: İyonlaşma yüzdesi = %100, İletkenlik = Yüksek • HB çözeltisi: İyonlaşma yüzdesi = %0,2, İletkenlik = Düşük Bu verilerden yola çıkarak asitlerin kuvveti üzerine araştırma yapan bir öğrencinin ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

    • A) HA asidinin sudaki çözünme tepkimesi tek yönlü okla, HB'ninki ise çift yönlü denge okuyla gösterilir.
    • B) HB çözeltisinde tanecik boyutunda $\text{HB}$ moleküllerinin derişimi, $\text{H}_3\text{O}^+$ iyonlarının derişiminden oldukça büyüktür.
    • C) Aynı koşullarda HA asidinin sulu çözeltisinin pH değeri, HB asidinin sulu çözeltisinin pH değerinden küçüktür.
    • D) HB çözeltisine aynı sıcaklıkta bir miktar saf su eklendiğinde asitlik denge sabiti ($K_a$) artar.
    • E) Elektriksel iletkenlik farkı, çözeltilerdeki birim hacme düşen serbest iyon sayısının farklı olmasından kaynaklanır.

19. Oda koşullarında bulunan 0,01 M derişimli tek değerlikli bir BOH bazının sulu çözeltisinde iyonlaşma yüzdesi %1 olarak belirlenmiştir. Bu çözelti ve bazın kuvveti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi bilimsel olarak doğrudur?

    • A) BOH bazı suda tamamen iyonlarına ayrıştığı için kuvvetli baz sınıfındadır.
    • B) Çözeltideki hidroksit iyonu derişimi $10^{-4}\text{ M}$ olup çözeltide moleküler BOH tanecikleri bulunur.
    • C) Çözeltinin pOH değeri 2, pH değeri ise 12'dir.
    • D) Bazın 25 °C'deki bazlık denge sabiti $K_b$ değeri $10^{-4}$'tür.
    • E) Çözeltideki $\text{B}^+$ iyonu sayısı, ortamdaki iyonlaşmamış BOH molekülü sayısından fazladır.

20. 25 °C sıcaklıkta hazırlanan 0,1 M derişimli HX ve HY tek protonlu asitlerinin sulu çözeltilerinden HX'in pH değeri 1, HY'nin pH değeri ise 4 olarak ölçülmüştür. Buna göre bu çözeltilerle ilgili elde edilen deneysel verilerden yola çıkılarak yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

    • A) HY asidinin sulu çözeltisindeki iyonlaşma yüzdesi HX asidinkinden daha büyüktür.
    • B) HX asidinin suda çözünmesi bir denge olayı olup ortamda iyonlaşmamış HX molekülleri baskındır.
    • C) Eşit hacimli HX ve HY çözeltilerinin elektriksel iletkenlikleri birbirine eşittir.
    • D) HX kuvvetli bir asit davranışı sergilerken HY çözeltisinde ortamdaki $\text{H}_3\text{O}^+$ derişimi başlangıç asit derişiminden küçüktür.
    • E) HY çözeltisine saf su eklendiğinde HY'nin iyonlaşma yüzdesi ve $K_a$ sabiti azalır.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.