Çözünürlük Dengesi Kazanım Test Çöz

Sorular

1. Suda az çözünen ve çözünme denklemi $Mg(OH)_2(k) \rightleftharpoons Mg^{2+}(suda) + 2OH^-(suda)$ olan katısıyla dengedeki sulu çözeltiye sabit sıcaklıkta bir miktar $HCl$ çözeltisi ekleniyor. Buna göre sistemde gerçekleşen değişimler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

   • A) $Mg(OH)_2$ katısının çözünürlüğü azalır.
   • B) Dipteki $Mg(OH)_2$ katı miktarı azalır.
   • C) $Mg(OH)_2$ tuzunun $K_{çç}$ değeri artar.
   • D) Çözeltideki $Mg^{2+}$ iyon derişimi azalır.
   • E) Ortamdaki $OH^-$ iyon derişimi artar.

2. Belirli bir sıcaklıkta $CaF_2$ tuzunun saf sudaki molar çözünürlüğü $1 \times 10^{-4}\text{ M}$'dir. Buna göre $CaF_2$ tuzunun aynı sıcaklıkta $0,01\text{ M }NaF$ sulu çözeltisindeki molar çözünürlüğü kaç M'dir?

   • A) $4 \times 10^{-12}$
   • B) $2 \times 10^{-10}$
   • C) $4 \times 10^{-8}$
   • D) $1 \times 10^{-6}$
   • E) $4 \times 10^{-4}$

3. Suda çözünme denklemi $AB(k) \rightleftharpoons A^+(suda) + B^-(suda) + ısı$ şeklinde olan katısıyla dengedeki doymuş sulu çözeltinin sıcaklığı düşürülmektedir. Bu işlem sonucunda gerçekleşen değişimlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   • A) Dipteki katı $AB$ miktarı artar.
   • B) Çözünürlük çarpımı ($K_{çç}$) değeri küçülür.
   • C) Çözeltideki $A^+$ iyon derişimi azalır.
   • D) $AB$ tuzunun molar çözünürlüğü artar.
   • E) Çözeltinin iletkenliği azalır.

4. Suda az çözünen $PbI_2$ tuzunun aynı sıcaklıkta aşağıdaki üç farklı ortamdaki çözünürlükleri incelenmektedir: I. Saf su II. 0,1 M $KI$ sulu çözeltisi III. 0,1 M $Pb(NO_3)_2$ sulu çözeltisi Buna göre $PbI_2$ tuzunun bu ortamlardaki molar çözünürlüklerinin büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) I > III > II
   • B) I > II > III
   • C) II > III > I
   • D) III > II > I
   • E) I = II = III

5. Doygun $AgCl$ sulu çözeltisine sabit sıcaklıkta bir miktar katı $NaCl$ eklenip tamamen çözünmesi sağlanıyor. Buna göre çözeltideki $Ag^+$ iyon derişimi, $Cl^-$ iyon derişimi ve $AgCl$ tuzunun çözünürlük çarpımı ($K_{çç}$) değeri nasıl değişir?

   • A) $[Ag^+]$ artar, $[Cl^-]$ artar, $K_{çç}$ artar.
   • B) $[Ag^+]$ azalır, $[Cl^-]$ azalır, $K_{çç}$ değişmez.
   • C) $[Ag^+]$ artar, $[Cl^-]$ azalır, $K_{çç}$ azalır.
   • D) $[Ag^+]$ değişmez, $[Cl^-]$ artar, $K_{çç}$ değişmez.
   • E) $[Ag^+]$ azalır, $[Cl^-]$ artar, $K_{çç}$ değişmez.

6. Suda çözünmesi endotermik olan $XY_2$ tuzunun dipte katısı bulunmayan doygun sulu çözeltisinin sıcaklığı artırılmaktadır. Buna göre çözeltideki molar çözünürlük ve çözünürlük çarpımı ($K_{çç}$) değerlerindeki değişim aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

   • A) Molar çözünürlük azalır, $K_{çç}$ artar.
   • B) Molar çözünürlük artar, $K_{çç}$ artar.
   • C) Molar çözünürlük artar, $K_{çç}$ değişmez.
   • D) Molar çözünürlük azalır, $K_{çç}$ azalır.
   • E) Molar çözünürlük değişmez, $K_{çç}$ artar.

7. Suda çözünmesi endotermik olan az çözünür bir tuzun doymuş sulu çözeltisinin sıcaklığı artırıldığında tanecik modelinde ve çözünürlük dengesinde gerçekleşen değişim hangisidir?

   • A) Çözünme hızı azalırken çökelme hızı artar.
   • B) Dipteki katı miktarı artar ve çözünürlük azalır.
   • C) Çözünürlük çarpımı sabiti ($K_{çç}$) küçülür.
   • D) Çözeltideki serbest iyon derişimi artar ve $K_{çç}$ değeri büyür.
   • E) İyonların ortalama kinetik enerjisi azalır.

8. Belirli bir sıcaklıkta $PbI_2$ tuzu için çözünürlük çarpımı $K_{çç} = 8 \cdot 10^{-9}$'dur. Bir çözeltide $[Pb^{2+}] = 2 \cdot 10^{-3}$ M ve $[I^-] = 10^{-2}$ M olarak ölçüldüğüne göre sistemin durumu için hangisi doğrudur?

   • A) İyon çarpımı $Q_{çç} > K_{çç}$ olduğundan sistem dengede değildir ve çökelme gözlenir.
   • B) İyon çarpımı $Q_{çç} = K_{çç}$ olduğundan çözelti tam doygundur ve çökelme olmaz.
   • C) İyon çarpımı $Q_{çç} < K_{çç}$ olduğundan çözelti doymamıştır.
   • D) Çökelmeyi başlatmak için ortama saf su eklenmelidir.
   • E) Çözeltideki $Pb^{2+}$ iyonları derişimi zamanla artar.

9. Suda az çözünen kalsiyum karbonat ($CaCO_3$) katısının doymuş sulu çözeltisine aynı sıcaklıkta bir miktar asit çözeltisi eklendiğinde çözünürlüğün artmasının temel nedeni nedir?

   • A) Asidin katı $CaCO_3$ ile doğrudan çökelek oluşturması
   • B) Çözeltideki $Ca^{2+}$ iyonları derişiminin başlangıçta azalması
   • C) Çözünürlük çarpımı ($K_{çç}$) değerinin asit ilavesiyle büyümesi
   • D) $H^+$ iyonlarının $CO_3^{2-}$ iyonları ile tepkimeye girerek karbonat derişimini azaltması
   • E) Çözelti hacminin artmasıyla çözünme hızının sıfıra inmesi

10. Suda az çözünen $AgCl$ katısının doymuş sulu çözeltisine aynı sıcaklıkta bir miktar katı $NaCl$ tuzu eklendiğinde sistemde meydana gelen değişim hangisidir?

    • A) $AgCl$ katısının çözünürlüğü azalır.
    • B) $AgCl$ katısının çözünürlük çarpımı ($K_{çç}$) artar.
    • C) Çözeltideki $Ag^+$ iyon derişimi artar.
    • D) Çözeltideki toplam $Cl^-$ iyon derişimi azalır.
    • E) Dipteki $AgCl$ katı kütlesi azalır.

11. Suda az çözünen $X_3Y_2$ iyonik katısının doymuş sulu çözeltisindeki çözünürlük çarpımı ($K_{çç}$) bağıntısı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) $K_{çç} = [X^{2+}] \cdot [Y^{3-}]$
    • B) $K_{çç} = [X^{2+}]^2 \cdot [Y^{3-}]^3$
    • C) $K_{çç} = \frac{[X^{2+}]^3 \cdot [Y^{3-}]^2}{[X_3Y_2]}$
    • D) $K_{çç} = [X^{3+}]^3 \cdot [Y^{2-}]^2$
    • E) $K_{çç} = [X^{2+}]^3 \cdot [Y^{3-}]^2$

12. Suda az çözünen katısıyla dengede bulunan bir tuz çözeltisinde, çözünme ve çökelme süreçleri arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

    • A) Çözünme ve çökelme olayları tamamen durmuştur.
    • B) Çözünme hızı, çökelme hızına eşittir.
    • C) Çözünme hızı çökelme hızından daha büyüktür.
    • D) Çökelme hızı sıfır, çözünme hızı sabittir.
    • E) Çözeltideki iyonlar zamanla tamamen katı faza geçer.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.