Görünür Derinlik Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Sıcak çöl havasında serap olayını inceleyen bir araştırmacı, yere yakın hava tabakasının sıcak, üstteki hava tabakasının ise soğuk olduğunu gözlemliyor. Sıcak havanın kırma indisi soğuk havaya göre daha küçük olduğuna göre yerdeki bir nesneden göze gelen ışınların izlediği yol ve görünür derinlik etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

   • A) Işınlar yukarı doğru bükülerek kırılır ve nesne havada asılıymış gibi görünür.
   • B) Işınlar doğrudan dümdüz ilerler ve hiçbir sapma gerçekleşmez.
   • C) Sıcak hava ışığı tamamen soğurarak gölge oluşturur.
   • D) Soğuk hava ışığı yansıtarak cismin sadece gerçek konumunu gösterir.
   • E) Yerden gelen ışınlar dik açı yapacak şekilde kırılıp yer altına doğru sapar.

2. Görünür derinlik yasalarını araştıran bir mühendis, su altı kameralarının odaklama hatasını düzeltmek için bir algoritma yazmaktadır. Algoritmada suyun kırma indisi (n = 4/3) sabit tutulup kameranın gerçek derinliği h arttıkça kameranın odaklanacağı görünür derinlik h' değerinin değişimi nasıl modellenmelidir?

   • A) h' = 3/4 h bağıntısına göre doğrusal artan bir model
   • B) h' = 4/3 h bağıntısına göre doğrusal artan bir model
   • C) h' değerinin sabit ve h değerinden bağımsız olduğu bir model
   • D) h arttıkça karesel olarak azalan parabolik bir model
   • E) Logaritmik olarak artan sönümlü bir model

3. Yoğun sisli bir günde, su seviyesinin hemen altındaki bir duba ile gökyüzündeki bir dron birbirine doğru bakmaktadır. Havanın kırılma indisi nhava ve suyun kırılma indisi nsu (nsu > nhava) olduğuna göre gözlemlerle ilgili hangisi doğrudur?

   • A) Dron dubayı daha uzakta, duba ise dronu daha yakında görür.
   • B) Her ikisi de birbirini gerçek konumlarında algılar.
   • C) Dron dubayı daha yakında, duba ise dronu daha uzakta görür.
   • D) Her iki gözlemci de birbirini olduğundan daha yakın görür.
   • E) Sis nedeniyle kırılma gerçekleşmez ve ikisi de birbirini göremez.

4. Kırma indisi n olan saydam bir kürenin merkezine yerleştirilen ışıklı bir cisme dışarıdan küresel yüzeye dik olarak bakan gözlemci cismi nerede görür?

   • A) Merkezden yüzeye doğru n kadar yaklaşmış olarak
   • B) Kürenin yüzeyine temas edecek kadar yakın konumda
   • C) Kürenin tam merkezinde (gerçek konumunda)
   • D) Kürenin arka dış çeperine doğru uzaklaşmış olarak
   • E) Kürenin kırma indisine bağlı olarak sonsuz uzaklıkta

5. Bir fizik öğretmeni, görünür derinlik formülünün (h' = h * ngöz / ncisim) doğruluğunu test etmek için sınıfta bir deney tasarlıyor. Öğretmen havadan (n=1) bakarak kırma indisi n olan bir sıvı içindeki cismi gözlemlediğine göre, gerçek derinlik (h) ile görünür derinlik (h') arasındaki grafik aşağıdakilerden hangisi gibi olmalıdır?

   • A) Orijinden başlayan, eğimi 1/n olan doğrusal bir grafik
   • B) h arttıkça h' değerinin sabit kaldığı yatay bir grafik
   • C) Orijinden başlayan, eğimi n olan doğrusal bir grafik
   • D) h arttıkça h' değerinin azaldığı ters orantılı bir eğri grafiği
   • E) h' değerinin sıfırdan farklı bir değerden başlayıp azalarak sıfıra gittiği grafik

6. Kalınlığı d, kırma indisi n olan paralel yüzlü cam levhanın arkasındaki bir cisme havadan bakan gözlemci, cismi levhaya yaklaşmış görür. Cismin görünür yakınlaşma miktarı (x); d ve n niceliklerinin artmasıyla nasıl değişir?

   • A) d artarsa x artar; n artarsa x azalır.
   • B) d artarsa x azalır; n artarsa x artar.
   • C) d artarsa x artar; n artarsa x artar.
   • D) Hem d hem de n artarsa x azalır.
   • E) Levha kalınlığı d artarsa x değişmez; n artarsa x artar.

7. Sıvı dolu bir kaba üstten bakan bir gözlemci, kabın tabanındaki kırmızı ve mavi renkli iki bilyeyi farklı derinliklerde görmektedir. Mavi ışığın kırılma indisi kırmızı ışığa göre daha büyük olduğuna göre bilyelerin görünür derinlikleri arasındaki ilişki nedir?

   • A) Kırmızı bilye, mavi bilyeye göre yüzeye daha yakın görünür.
   • B) Mavi bilye, kırmızı bilyeye göre yüzeye daha yakın görünür.
   • C) Her iki bilye de tam olarak gerçek derinliğinde görünür.
   • D) Işık şiddetleri eşit olduğu için ikisi de aynı görünür derinliktedir.
   • E) Mavi bilye gerçek derinliğinin altında, kırmızı ise üstünde görünür.

8. Bir cam bloğun altındaki yazıya havadan bakan bir öğrenci, yazıyı bloğun üst yüzeyine yakın görmektedir. Öğrenci aynı deneyi cam yerine elmas bir blokla yapsaydı (nelmas > ncam) yazının görünür derinliği ve gerçek konumundan sapma miktarı nasıl değişirdi?

   • A) Görünür derinlik azalırdı, sapma miktarı artardı.
   • B) Görünür derinlik artardı, sapma miktarı azalırdı.
   • C) Hem görünür derinlik hem sapma miktarı azalırdı.
   • D) Her iki değer de değişmeden aynı kalırdı.
   • E) Görünür derinlik artardı, sapma miktarı değişmezdi.

9. Derinliği sabit olan bir dalga havuzuna üstten bakan bir araştırmacı, tabandaki desenleri gerçek yerinden h kadar yukarıda algılamaktadır. Bu h kayma miktarını artırmak için tasarlanan bir deneyde aşağıdaki niceliklerden hangisi artırılmalıdır?

   • A) Havuzun taban alanı
   • B) Havuzun içindeki sıvının gerçek derinliği
   • C) Havuzun yapıldığı malzemenin kalınlığı
   • D) Ortamın sıcaklığını düşürerek sıvının özkütlesini azaltmak
   • E) Gözlemcinin havuz yüzeyine olan dik uzaklığı

10. Işığın kırılma indisi n olan bir sıvı havuzunun tabanındaki ışıklı noktasal kaynağa dışarıdan bakan gözlemci, kaynağı gerçek derinliği h'den daha yukarıda h' görünür derinliğinde görüyor. Buna göre, görünür derinliği (h') azaltmak için hangi işlem tek başına yapılmalıdır?

    • A) Havuzdaki sıvının yüksekliğini (h) artırmak
    • B) Havuzdaki sıvının kırma indisini (n) artırmak
    • C) Havuzdaki sıvının kırma indisini (n) azaltmak
    • D) Havuzun üzerine kırma indisi havadan büyük başka bir gaz pompalamak
    • E) Işık kaynağının şiddetini artırmak

11. Bir balıkçı, durgun göldeki balığı avlamak için mızrağını fırlatmak istemektedir. Balığın gerçek konumunu mızrağıyla tam isabetle vurabilmesi için balıkçı nasıl bir hedefleme yapmalıdır?

    • A) Balığı gördüğü noktanın tam üzerine nişan almalıdır.
    • B) Havada ışık kırılmadığı için gördüğü yerin daha yukarısına nişan almalıdır.
    • C) Balığı olduğundan daha derinde gördüğü için gördüğü noktanın çok yukarısına hedef almalıdır.
    • D) Balık olduğundan daha yakın göründüğü için gördüğü noktanın daha altına nişan almalıdır.
    • E) Görünür derinlik açısına bağlı olmadan doğrudan yatay doğrultuda fırlatmalıdır.

12. Laboratuvarda görünür derinlik deneyi yapan Elif, özdeş üç bardağa sırasıyla su, zeytinyağı ve gliserin doldurarak tabanlarındaki özdeş vidaları gözlemliyor. Sıvıların kırıcılık indisleri ngliserin > nzeytinyağı > nsu olduğuna göre vidaların yüzeye en yakın görünenden en uzak görünene doğru sıralanışı hangisidir?

    • A) Su - Zeytinyağı - Gliserin
    • B) Gliserin - Zeytinyağı - Su
    • C) Zeytinyağı - Gliserin - Su
    • D) Gliserin - Su - Zeytinyağı
    • E) Hepsi eşit derinlikte görünür

13. Boş bir bardağın tabanındaki mavi bilye, bardağa birbirine karışmayan K ve L sıvıları eklendiğinde farklı derinliklerde algılanıyor. Sıvıların kırma indisleri nK > nL olduğuna göre bilyenin görünür derinlik değişimini inceleyen bir öğrenci hangi sonuca ulaşır?

    • A) K sıvısı içindeki bilye, L sıvısı içindeki durumuna göre yüzeye daha yakın görünür.
    • B) L sıvısı ışığı daha çok kırdığı için bilyeyi daha yakında gösterir.
    • C) Sıvıların kırma indisleri görünür derinlik üzerinde herhangi bir etkiye sahip değildir.
    • D) Her iki sıvıda da bilye gerçek derinliğinden daha uzakta algılanır.
    • E) K sıvısının yüksekliği azaltılırsa bilye yüzeye daha yakın görünmeye başlar.

14. Bir yüzücü havuz kenarında duran arkadaşı Can'a havuzun içinden dik olarak bakmaktadır. Yüzücü, Can'ı olduğu konumdan daha uzakta gördüğüne göre bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?

    • A) Çok yoğun ortamdan az yoğun ortamdaki cisme bakıldığında cisim normalden daha uzakta görünür.
    • B) Işığın havadan suya girerken hızlanması görüş mesafesini artırır.
    • C) Az yoğun ortamdan çok yoğun ortama bakan gözlemciler cisimleri her zaman daha yakın görür.
    • D) Su yüzeyi ayna görevi görerek Can'ın sanal bir görüntüsünü arkada oluşturur.
    • E) Havuz suyunun kırma indisinin havanın kırma indisine eşit olması görüntüyü kaydırır.

15. Bir akvaryumdaki balığa dışarıdan bakan Pelin, balığı olduğundan daha yakın görmektedir. Pelin akvaryuma su yerine kırıcılık indisi sudan daha büyük olan şeffaf bir sıvı doldursaydı balığın görünür derinliği ilk duruma göre nasıl değişirdi?

    • A) Sıvının yoğunluğu arttığı için balık daha derinde görünürdü.
    • B) Işık daha az kırılacağı için balık aynı derinlikte görünürdü.
    • C) Ortamın kırma indisi arttığı için balık yüzeye daha da yakın görünürdü.
    • D) Balık sadece kendi renginde ve gerçek derinliğinde algılanırdı.
    • E) Sıvı ışığı tamamen engelleyeceği için balık hiç görünmezdi.

16. Kırıcılık indisi no olan bir sıvı dolu kaba üstten bakan gözlemci, kabın tabanındaki cismi hg görünür derinliğinde hissetmektedir. Yalnızca sıvı ortamının sıcaklığı artırılarak sıvının genleşmesi sağlandığında, gerçek derinlik (h) ve görünür derinlik (hg) değerleri nasıl değişir? (Sıvı buharlaşması ihmal edilmektedir; sıcaklıkla sıvının kırıcılık indisi azalır.)

    • A) h artar, hg azalır.
    • B) h değişmez, hg artar.
    • C) Hem h hem de hg artar.
    • D) h artar, hg değişmez.
    • E) Hem h hem de hg azalır.

17. Laboratuvarda görünür derinlik deneyi yapan Elif, tabanında özdeş metal paralar bulunan eşit yükseklikteki üç bardağı sırasıyla su (n=1,33), zeytinyağı (n=1,47) ve gliserin (n=1,4 7) ile tamamen dolduruyor. Elif bardaklara tam tepeden dikey olarak baktığında, paraların yüzeye olan görünür uzaklıkları arasındaki ilişki nasıl olur?

    • A) hsu > hzeytinyağı = hgliserin
    • B) hzeytinyağı > hgliserin > hsu
    • C) hsu = hzeytinyağı = hgliserin
    • D) hgliserin = hzeytinyağı > hsu
    • E) hsu > hzeytinyağı > hgliserin

18. Bir akvaryum üreticisi, balıkların dışarıdan bakıldığında gerçek konumlarına en yakın derinlikte görünmesini hedeflemektedir. Buna göre üretici, akvaryum camı ve içindeki sıvı için kırıcılık indisleri verilen aşağıdaki kombinasyonlardan hangisini tercih etmelidir? (Havanın kırıcılık indisi nhava = 1'dir.)

    • A) ncam = 1,60 ; nsıvı = 1,55
    • B) ncam = 1,45 ; nsıvı = 1,40
    • C) ncam = 1,50 ; nsıvı = 1,33
    • D) ncam = 1,35 ; nsıvı = 1,30
    • E) ncam = 1,70 ; nsıvı = 1,60

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.