Homeostazinin Sağlanamadığı Durumlarda Oluşabilecek Sağlık Problemleri Özgün Kurgu Test Çöz
11. Sınıf Biyoloji dersi "Homeostazinin Sağlanamadığı Durumlarda Oluşabilecek Sağlık Problemleri" konusu için MEB müfredatına uygun 20 soruluk özgün kurgu testi. Yaratıcı ve özgün senaryolu sorular. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.
Soruların ön izlemede ve testte nasıl görüneceğini seç.
Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.
Sorular
- 1.
Gelişmiş akustik yalıtımlı derin yer altı gözlemevinde görevli biyotıp heyeti, personelde iç kulak sıvılarının dengesini inceleyen güvenilir klinik araştırma raporlarını değerlendirmektedir. Raporda; iç kulaktaki endolenfatik keseden sıvı geri emiliminin aksaması nedeniyle endolenf hacminin homeostatik eşiğin çok üzerine çıktığı, artan hidrolik basıncın zar labirenti gererek reseptör tüy hücrelerinde ilerleyici mekanik deformasyona neden olduğu bildirilmektedir. İncelenen tıbbi veriler, bu homeostatik sapmanın personelde kronik baş dönmesi ve sensörinöral işitme kaybına yol açtığını belgelemektedir. Buna göre araştırma ekibinin, incelenen bilimsel verilerden yola çıkarak homeostazinin korunamamasına bağlı gelişen sağlık problemini test etmek üzere kuracağı en uygun hipotez aşağıdakilerden hangisidir?
- 2.
Yapay Çevre ve Kapalı Yaşam Destek Üssü'nde görev yapan biyotıp ekibi, ortama sızan sentetik bir kimyasal bileşiğin sindirim kanalında sekretin reseptörlerini bloke ettiğini bildiren güvenilir araştırma bulgularını incelemektedir. Raporda; pankreastan ince bağırsağa bikarbonat iyonu salgısının durması nedeniyle duodenal kimus sıvısının asidik kaldığı, bu durumun duodenal epitel dokusunda kimyasal aşınmaya ve alkali ortamda çalışan sindirim enzimlerinin inaktive olmasına yol açtığı belgelenmiştir. Buna göre araştırma ekibinin, incelenen bilimsel verilerden yola çıkarak homeostazinin korunamamasına bağlı gelişen sağlık problemini test etmek üzere kuracağı en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?
- 3.
Yapay ekosistemli bir yeraltı araştırma yerleşkesinde görev yapan tıp ekibi, bitki koruma amacıyla kullanılan bir kimyasal bileşiğin sinir-kas kavşağındaki asetilkolinesteraz enzimini engellediğini saptayan güvenilir araştırma bulgularını incelemektedir. Raporda; asetilkolinin parçalanamaması nedeniyle sinaps boşluğundaki nörotransmitter derişiminin homeostatik sınırların çok üzerine çıktığı belgelenmiştir. İncelenen klinik veriler, bu homeostatik sapmanın kas hücresi zarında sürekli depolarizasyonu tetikleyerek diyafram dâhil tüm iskelet kaslarında kontrolsüz kasılı kalmaya neden olduğunu bildirmektedir. Buna göre araştırma ekibinin, incelenen bilimsel verilerden yola çıkarak homeostazinin korunamamasına bağlı gelişen sağlık problemini test etmek üzere kuracağı en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?
- 4.
Gelecekte kurulan kurak bölge araştırma kubbesinde çalışan personelin, terleme sonrası elektrolit desteği almadan yalnızca aşırı saf su tüketmesi sonucu vücut sıvı dengesinin bozulduğu tespit edilmiştir. Güvenilir biyotıp raporunda; plazma sodyum derişiminin kritik eşiğin altına düşerek hücre dışı ortamı hipotonik hâle getirdiği, bu sapmanın suyun ozmozla nöronların içine hücum etmesine ve kafa içi basıncın artmasına yol açtığı belgelenmiştir. Buna göre araştırma ekibinin, incelenen bilimsel verilerden yola çıkarak homeostazinin sağlanamamasına bağlı gelişen sağlık problemini açıklamak üzere kuracağı en uygun hipotez aşağıdakilerden hangisidir?
- 5.
Biyomühendislik temelli bir derin deniz keşif istasyonunda görev yapan sağlık heyeti, personelde karaciğerin safra boşaltım kanallarının mikroskobik düzeyde tıkanmasını inceleyen güvenilir klinik araştırma verilerini değerlendirmektedir. Raporda; yaşlı alyuvarların parçalanmasıyla üretilen bilirubinin safraya aktarılamaması sonucu kandaki derişiminin homeostatik sınırın çok üzerine çıktığı belgelenmiştir. İncelenen tıbbi veriler, plazmada serbest bilirubin düzeyinin yükselmesinin hücre zarlarından geçerek nöronlarda mitokondriyal enerji üretimini baskıladığını ve ilerleyici sinir dokusu harabiyetine yol açtığını bildirmektedir. Buna göre araştırma heyetinin, güvenilir araştırma bulgularından yola çıkarak homeostazinin korunamamasına bağlı gelişen sağlık problemini test etmek üzere kuracağı en uygun hipotez aşağıdakilerden hangisidir?
- 6.
Yapay Biyosfer ve İleri Yaşam Destek Üssü'nde görev yapan biyotıp heyeti, personelin mineral dengesini izleyen güvenilir hematoloji araştırma bulgularını değerlendirmektedir. Raporda; hepsidin hormonunun yetersizliğine bağlı olarak bağırsaktan demir emiliminin denetlenemediği ve transferrin bağlama kapasitesinin aşılmasıyla plazmadaki serbest demir derişiminin homeostatik sınırın çok üzerine çıktığı bildirilmektedir. Bu serbest demir fazlalığının kontrolsüz serbest radikal oluşumunu tetikleyerek hücre zarlarında lipid peroksidasyonuna ve parankim organlarda ilerleyici hücresel harabiyete yol açtığı belgelenmiştir. Buna göre heyetin, incelenen bilimsel verilerden yola çıkarak homeostazinin korunamamasına bağlı gelişen sağlık problemini test etmek üzere kuracağı en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?
- 7.
Yeraltı jeotermal araştırma üssünde görev yapan biyomedikal heyet, personelde kanın akışkanlık dengesini inceleyen güvenilir hematoloji araştırma raporlarını değerlendirmektedir. Raporda; plazmadaki doğal antikoagülan mekanizmaların baskılanması sonucu aktif trombin düzeyinin homeostatik sınırın çok üzerine çıktığı, bu sapmanın fibrinojenin kontrolsüzce fibrin iplikçiklerine dönüşmesini tetikleyerek kılcal damarlarda yaygın mikropıhtı birikimine neden olduğu belgelenmiştir. İncelenen klinik veriler, oluşan bu mikropıhtıların hedef organlarda doku beslenmesini (perfüzyonunu) engelleyerek ilerleyici hücresel nekroza yol açtığını göstermektedir. Buna göre araştırma heyetinin, güvenilir araştırma bulgularından yola çıkarak homeostazinin korunamamasına bağlı gelişen sağlık problemini test etmek üzere kuracağı en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?
- 8.
Derin uzay keşif kapsülünde solunum gazlarının akciğer fizyolojisi üzerindeki etkilerini inceleyen biyotıp heyeti, güvenilir fizyolojik araştırma bulgularını değerlendirmektedir. Raporda; alveol epitelinde sentezlenen sürfaktan miktarının kritik eşiğin altına düşmesiyle alveol içi sıvı tabakasının yüzey geriliminin homeostatik sınırların çok üzerine çıktığı, bu sapmanın soluk verme sırasında alveollerin içe doğru büzülerek kapanmasına ve fonksiyonel solunum yüzey alanının kaybedilmesine yol açtığı bildirilmektedir. Buna göre heyetin, incelenen araştırma bulgularından yola çıkarak homeostazinin korunamamasına bağlı gelişen sağlık problemini açıklamak üzere kuracağı en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?
- 9.
Karasal izolasyon ve derin kanyon araştırma üssünde görevli biyotıp heyeti, personelin hücresel metabolizma ve atık dengesini izleyen güvenilir laboratuvar raporlarını değerlendirmektedir. Raporda; pürin yıkım ürünü olan ürik asidin vücuttan uzaklaştırılamaması nedeniyle kandaki derişiminin homeostatik sınırın çok üzerine çıktığı ve çözünürlük eşiğinin aşılmasıyla eklem sıvısında mikrokristallerin çökeldiği belgelenmiştir. Güvenilir klinik araştırmalar, bu çökelmenin fagositoz yapan akyuvarları tetikleyerek eklem kıkırdağında ilerleyici yangısal harabiyete yol açtığını bildirmektedir. Buna göre heyetin, incelenen araştırma bulgularından yola çıkarak homeostazinin korunamamasına bağlı gelişen sağlık problemini açıklamak üzere kuracağı en uygun bilimsel hipotez aşağıdakilerden hangisidir?
- 10.
Gezegenler arası araştırma gemisinde görev yapan uzay tıbbı heyeti, mikro yer çekimli ortamda uzun süre kalan personelin klinik raporlarını ve güvenilir fizyolojik araştırma bulgularını değerlendirmektedir. Raporda; yer çekiminin azalmasına bağlı olarak vücut sıvılarının kafa bölgesine göç etmesiyle ön kamaradaki göz içi sıvısının drenajının aksadığı, yükselen göz içi basıncının homeostatik eşiği aşması sonucunda optik sinir liflerinde mekanik baskı ve ilerleyici görme alanı kaybı geliştiği bildirilmektedir. Buna göre heyetin, incelenen araştırma verilerinden yola çıkarak homeostazinin korunamamasına bağlı gelişen sağlık problemini test etmek üzere kuracağı en uygun hipotez aşağıdakilerden hangisidir?
- 11.
Yüzen Okyanus Biyoteknoloji Platformu'nda görevli sağlık heyeti, karaciğer protein sentezi baskılanan personelin klinik izlem raporlarını değerlendirmektedir. Güvenilir tıp raporunda; plazma albümin derişiminin homeostatik düzeyin altına inmesiyle kanın onkotik (kolloid ozmotik) basıncının düştüğü, kılcal damarlardan dokular arasına süzülen sıvının geri emilim oranının azaldığı ve lenfatik drenaj kapasitesinin aşılmasıyla dokularda yaygın sıvı birikimi (ödem) geliştiği bildirilmektedir. Buna göre heyetin, incelenen bilimsel verilerden yola çıkarak homeostazinin korunamamasına bağlı gelişen sağlık problemini açıklamak üzere kuracağı en uygun hipotez aşağıdakilerden hangisidir?
- 12.
Yörünge Biyotıp İstasyonu'nda görev yapan araştırma ekibi, hücresel oksijen algılama mekanizmasının aksamasına bağlı olarak eritropoietin salgısının baskılanamadığı bireyleri inceleyen güvenilir klinik raporları değerlendirmektedir. Raporda; kemik iliğinde eritrosit üretiminin durdurulamamasıyla hematokrit değerinin homeostatik eşiğin çok üzerine çıktığı, bu durumun kan viskozitesini (akış direncini) aşırı artırarak mikrodolaşımı yavaşlattığı ve dokularda iskemik hasara yol açtığı bildirilmektedir. Buna göre araştırma ekibinin, incelenen bilimsel verilerden yola çıkarak homeostazinin sağlanamamasına bağlı gelişen sağlık sorununu açıklamak üzere kuracağı en uygun hipotez hangisidir?
- 13.
Uzun süreli kapalı çevre deneylerinin yürütüldüğü derin mağara araştırma istasyonunda görevli biyotıp heyeti, personelde karaciğerin amonyak homeostazisini sağlayan enzim komplekslerinin baskılandığını gösteren güvenilir araştırma bulgularını incelemektedir. İncelenen raporda; amino asit metabolizması sonucu açığa çıkan amonyağın üreye dönüştürülememesi nedeniyle kandaki serbest amonyak derişiminin homeostatik düzeyin katbekat üzerine çıktığı, bu durumun beyin astrositlerinde ozmotik dengesizliğe ve nörolojik işlev kaybına yol açtığı belgelenmiştir. Buna göre araştırma ekibinin, elde edilen bilimsel veriler ışığında homeostazinin sağlanamamasına bağlı gelişen sağlık problemini test etmek üzere kuracağı en uygun hipotez hangisidir?
- 14.
Antarktika buzul altı araştırma istasyonunda görevli biyomedikal ekibi, kapalı yaşam destek ünitesindeki mineral filtre arızası nedeniyle personelde hücre dışı potasyum derişiminin homeostatik sınır olan 5,0 mmol/L seviyesinin belirgin şekilde üzerine çıktığını saptayan klinik laboratuvar verilerini değerlendirmektedir. Güvenilir tıp raporunda; kanda yükselen potasyum iyonlarının miyokart hücrelerinin dinlenme zarı potansiyelini bozduğu, repolarizasyon evresini aksatarak ölümcül kardiyak iletim bloklarına ve ritim bozukluklarına yol açtığı bildirilmektedir. Buna göre ekibin, homeostazinin korunamamasına bağlı gelişen bu sağlık probleminin mekanizmasını test etmek üzere kuracağı hipotezde yer alan bağımsız ve bağımlı değişkenler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- 15.
Yüksek irtifa stratosfer laboratuvarında görevli tıp ekibi, hücresel besin kullanımını izleyen güvenilir fizyolojik araştırma bulgularını değerlendirmektedir. Raporda; pankreastan insülin salgılanmasının engellenmesiyle kandaki glukoz derişiminin homeostatik sınırların katbekat üzerine çıktığı, ancak hücre içine glukoz alınamadığı için dokuların şiddetli enerji açığı yaşadığı bildirilmektedir. Ayrıca bu homeostatik sapmanın, hücrelerin zorunlu olarak kontrolsüz yağ yıkımına yönelmesine ve kanda biriken asidik keton bileşiklerinin dokularda yaygın işlev kaybı oluşturmasına yol açtığı saptanmıştır. Buna göre araştırma ekibinin, incelenen bilimsel veriler ışığında homeostazinin sağlanamamasına bağlı gelişen sağlık sorununu açıklamak üzere kuracağı en uygun hipotez hangisidir?
- 16.
Yapay İklim Simülasyon İstasyonu'nda görevli tıp ekibi, aşırı sıcak ve yüksek nem koşullarında ter buharlaşmasının engellenmesiyle vücut sıcaklığının düzenlenemediğini gösteren fizyolojik araştırma verilerini değerlendirmektedir. Güvenilir tıp raporunda; terleme ile ısı atımının durması sonucu çekirdek vücut sıcaklığının homeostatik sınır olan 37 °C'den 41 °C ve üzerine tırmandığı, bu durumun hücresel proteinlerin üç boyutlu yapısını bozarak nöronal iletim kaybına ve çoklu organ hasarına yol açtığı bildirilmektedir. Buna göre araştırma ekibinin, incelenen bilimsel verilerden yola çıkarak homeostazinin sağlanamamasına bağlı gelişen sağlık problemlerini açıklamak üzere kuracağı en uygun hipotez hangisidir?
- 17.
Okyanus tabanındaki araştırma istasyonunda görevli biyomedikal ekibi, kapalı yaşam ortamındaki karbondioksit birikiminin kan plazmasındaki serbest hidrojen iyonu derişimini kritik eşiğin üzerine çıkardığını belgeleyen güvenilir fizyoloji raporlarını değerlendirmektedir. Raporda, solunumsal asidoz nedeniyle kan pH değerinin homeostatik sınırların altına inmesinin hücresel enzimlerin işleyişini aksatarak kardiyak ritim bozukluklarına ve bilinç kaybına yol açtığı bildirilmektedir. Buna göre araştırma ekibinin, incelenen bilimsel bulgular ışığında homeostazinin sağlanamamasına bağlı gelişen sağlık problemlerini açıklamak üzere kuracağı en uygun hipotez hangisidir?
- 18.
Yapay biyosfer habitatında kalsiyum metabolizmasını inceleyen biyotıp ekibi, ortamdaki bir kimyasal bileşiğin paratiroit bezi hücrelerinde parathormon salgısını sürekli uyardığını gösteren klinik laboratuvar verilerini incelemektedir. Güvenilir araştırma raporunda; kemik yıkımının hızlanmasıyla kanda kalsiyum derişiminin homeostatik sınırın çok üzerine çıktığı, bu durumun nöron zarlarındaki uyarılabilirliği baskılayarak refleks kaybına ve böbreklerde kalsiyum tuzlarının birikmesiyle doku hasarına yol açtığı bildirilmektedir. Buna göre araştırma ekibinin, incelenen verilerden yola çıkarak homeostazinin bozulmasıyla ortaya çıkan sağlık problemlerini açıklamak üzere kuracağı en uygun bilimsel hipotez hangisidir?
- 19.
Biyosfer Araştırma İstasyonu'nda görevli tıp ekibi, kapalı yaşam alanında açığa çıkan bir kimyasal bileşiğin nefron toplama kanallarındaki akuaporin su kanallarının hücre zarına yerleşimini engellediğini saptayan klinik raporları değerlendirmektedir. Raporda; ADH etkisinin hücresel düzeyde aksaması sonucunda personelde aşırı miktarda seyreltik idrar çıkışı, hızla yükselen plazma ozmotik basıncı ve nörolojik belirtilere varan hücresel dehidrasyon tablosunun geliştiği bildirilmektedir. Buna göre araştırma ekibinin, incelenen klinik bulgular ışığında homeostazinin bozulmasıyla ortaya çıkan sağlık problemini açıklamak üzere kuracağı en uygun bilimsel hipotez hangisidir?
- 20.
Derin uzay simülasyon habitatında görev yapan biyomedikal araştırma ekibi, kronik stres ve yüksek sodyumlu beslenmeye bağlı olarak aldosteron salgısının baskılanamadığı bireylerde böbreklerden aşırı sodyum ve su geri emiliminin damar içi hacmi anormal düzeyde artırdığını gösteren güvenilir klinik raporları incelemektedir. Raporda, homeostatik mekanizmaların bozulmasıyla ortaya çıkan bu hacim artışının damar endotelinde mekanik gerilime yol açarak hedef organlarda mikrovasküler harabiyet başlattığı bildirilmektedir. Buna göre araştırma ekibinin incelenen bilimsel verilerden yola çıkarak homeostazinin sağlanamamasına bağlı gelişen sağlık sorununu açıklamak üzere kuracağı en uygun hipotez hangisidir?
Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.

