Elektrik Yükleri ve Elektrik Enerjisi Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. İpek kumaşa sürtülerek pozitif yüklenen bir cam çubuk, yalıtkan iple asılmış hafif bir K küresine yaklaştırıldığında K küresini çekiyor; aynı cam çubuk yalıtkan iple asılmış L küresine yaklaştırıldığında ise L küresini itiyor. Buna göre K ve L kürelerinin yük cinsleri hakkında aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

   • A) K küresi kesinlikle negatif yüklüdür.
   • B) L küresi kesinlikle pozitif yüklüdür.
   • C) K ve L kürelerinin ikisi de nötrdür.
   • D) L küresi negatif yüklüdür.

2. Aşağıdaki tabloda bir evde bulunan bazı elektrikli aletlerin güçleri ve günlük ortalama çalışma süreleri verilmiştir. Elektrikli CihazGüç (Watt)Günlük Çalışma Süresi (Saat) Televizyon1005 Bulaşık Makinesi18001 Klima15004 Buzdolabı20024 Buna göre bir gün boyunca en fazla elektrik enerjisi tüketen cihaz hangisidir?

   • A) Televizyon
   • B) Bulaşık Makinesi
   • C) Buzdolabı
   • D) Klima

3. Bir fen bilimleri öğretmeni, elektrik enerjisinin ısıya dönüşümünü göstermek için aynı uzunluk ve kalınlıktaki nikel-krom tel ile bakır teli özdeş pillerin bulunduğu devrelere bağlıyor. Nikel-krom telin bağlı olduğu devredeki telin çok daha fazla ısındığı ve üzerindeki balmumunu hızla erittiği gözlemleniyor. Bu deneyden çıkarılacak en kapsamlı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) İletkenin direnci arttıkça üzerinden geçen akımın oluşturduğu ısı miktarı artar.
   • B) Bakır tel elektrik akımına nikel-krom telden daha fazla zorluk gösterir.
   • C) Elektrik enerjisinin ısıya dönüşmesi için devrede anahtarın açık olması gerekir.
   • D) Telin cinsi elektrik enerjisinin ısıya dönüşümünde hiçbir etkiye sahip değildir.

4. Nötr bir elektroskobun topuzuna negatif (-) yüklü bir iletken küre dokundurulup çekiliyor. Bu işlem tamamlandıktan sonra elektroskobun topuzunun ve yapraklarının yük cinsi ile yaprakların durumu aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

   • A) Topuz pozitif, yapraklar negatif olur ve yapraklar açılır.
   • B) Topuz negatif, yapraklar nötr olur ve yapraklar kapalı kalır.
   • C) Topuz ve yapraklar negatif (-) yüklenir, yapraklar açılır.
   • D) Topuz ve yapraklar pozitif (+) yüklenir, yapraklar kapanır.

5. Elektrostatik yüklerin günlük yaşamdaki etkilerini inceleyen bir öğrenci aşağıdaki durumları listeliyor: I. Akaryakıt tankerlerinin arkasında yere değen metal zincir taşınması II. Fotokopi makinelerinde tamburun toner tozlarını kâğıda aktarması III. Fabrika bacalarına elektrostatik filtre takılarak tozların tutulması Bu uygulamalardan hangileri statik elektriğin zararlarını önleme amacına yöneliktir?

   • A) Yalnız I
   • B) Yalnız II
   • C) I ve III
   • D) II ve III

6. Evlerde kullanılan üç uçlu topraklı prizlerde; faz (canlı uç), nötr ve toprak hattı bulunur. Toprak hattı doğrudan elektrikli cihazın dış metal gövdesine bağlanır. Topraklı priz kullanımının temel güvenlik amacı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Cihazın şebekeden daha fazla elektrik enerjisi çekmesini sağlamak
   • B) Cihaz gövdesinde oluşabilecek kaçak elektriği toprağa aktararak elektrik çarpmasını engellemek
   • C) Elektrik faturalarındaki enerji tüketim bedelini yarı yarıya düşürmek
   • D) Cihazın çalışma hızını ve mekanik gücünü iki katına çıkarmak

7. Otomobil boyama fabrikalarında boya tanecikleri püskürtülürken pozitif yükle yüklenir; boyanacak araç gövdesi ise topraklanarak negatif yükle yüklenir. Bu sanayi uygulamasının sağladığı en önemli avantaj aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Boya taneciklerinin birbirine yapışarak damlacık oluşturması
   • B) Araç yüzeyinin elektrik akımı üretebilir hâle gelmesi
   • C) Boya taneciklerinin aynı yükle birbirini iterek dağılması ve araca homojen yapışarak boya israfını önlemesi
   • D) Boyanın kuruma süresinin günlerce uzatılması

8. Fotoğraf makinelerinin flaşları, defibrilatör (elektroşok) cihazları ve dokunmatik ekran teknolojilerinde elektrik enerjisini depolayıp gerektiğinde aniden boşaltan devre elemanları kullanılır. Elektrik yükünü ve enerjisini elektrostatik alanda depolayan bu teknolojik devre elemanı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Reosta (Ayarlı Direnç)
   • B) Kondansatör (Sığaç)
   • C) Termik Sigorta
   • D) Elektrik Motoru

9. Elektrik yüklü özdeş iletken X ve Y küreleri birbirine dokundurulup ayrıldığında her ikisinin de nötr olduğu belirleniyor. Buna göre dokundurulmadan önce bu iki kürenin başlangıçtaki yük durumları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   • A) Her ikisi de eşit miktarda pozitif yüklüdür.
   • B) Küreler zıt işaretli ve eşit büyüklükte yüke sahiptir.
   • C) X pozitif yüklü, Y ise başlangıçta nötrdür.
   • D) Her iki küre de başlangıçta negatif yüklüdür.

10. Gücü 2000 Watt olan bir elektrikli süpürge günde 0,5 saat çalıştırılmaktadır. Elektrik enerjisinin 1 kWh (kilowattsaat) bedeli 3 TL olduğuna göre bu süpürgenin 30 günlük kullanım maliyeti kaç TL'dir?

    • A) 90 TL
    • B) 60 TL
    • C) 120 TL
    • D) 30 TL

11. Akkor ampul, tasarruflu (kompakt floresan) lamba ve LED lamba eşit miktarda ışık akısı (aydınlatma) üretmektedir. Bu lambaların harcadıkları elektrik enerjisi miktarları incelendiğinde en az enerjiyi LED lambanın, en çok enerjiyi ise akkor ampulün harcadığı görülüyor. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) LED lambanın elektrik akımını hiç iletmemesi
    • B) Akkor ampulün elektrik enerjisinin büyük bir kısmını ışık yerine ısı enerjisine dönüştürmesi
    • C) Tasarruflu lambanın ışık üretirken mekanik enerji harcaması
    • D) Akkor ampulün devredeki gerilimi tamamen düşürmesi

12. Elektrik yükleri ile ilgili yapılan bir deneyde; K cismi L cismine yaklaştırıldığında birbirlerini ittiği, L cismi M cismine yaklaştırıldığında ise birbirlerini çektiği gözlemleniyor. K cisminin negatif (-) yüklü olduğu bilindiğine göre M cisminin yük durumu aşağıdakilerden hangisi olabilir?

    • A) Yalnızca pozitif yüklüdür.
    • B) Yalnızca negatif yüklüdür.
    • C) Pozitif yüklü veya nötr olabilir.
    • D) Kesinlikle negatif yüklüdür.

13. Bir elektrik motoru ile bir elektrik jeneratörünün (dinamo) çalışma prensipleri karşılaştırılmaktadır. Bu iki cihazda gerçekleşen temel enerji dönüşümleri aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

    • A) Motor: Mekanik $ightarrow$ Elektrik; Jeneratör: Elektrik $ightarrow$ Mekanik
    • B) Motor: Isı $ightarrow$ Elektrik; Jeneratör: Mekanik $ightarrow$ Isı
    • C) Motor: Elektrik $ightarrow$ Kimyasal; Jeneratör: Kimyasal $ightarrow$ Elektrik
    • D) Motor: Elektrik $ightarrow$ Mekanik (Hareket); Jeneratör: Mekanik (Hareket) $ightarrow$ Elektrik

14. Evlerdeki elektrik tesisatına bağlanan sigortalar, devreden aşırı akım geçtiğinde akımı keserek yangın ve cihaz hasarlarını önler. 16 Amperlik bir sigortanın bağlı olduğu 220 Volt gerilimli bir prize, üzerinde 3300 Watt yazan bir fırın takıldığında meydana gelecek durumla ilgili hangisi doğrudur?

    • A) Fırın 15 A akım çeker ve sigorta devreyi kesmeden fırın normal çalışır.
    • B) Fırın 20 A akım çeker ve sigorta anında atarak devreyi keser.
    • C) Fırının direnci sigorta değerinden küçük olduğu için fırın çalışmaz.
    • D) Sigorta akımı artırarak fırının aşırı ısınmasına neden olur.

15. Özdeş direnç tellerinden yapılan K ve L ısıtıcılarından K'nin direnci L'ninkinden büyüktür ($R_K > R_L$). Her iki ısıtıcı aynı şehir gerilimine sahip prize takılarak eşit süre çalıştırılıyor. Buna göre ısıtıcıların çevreye yaydığı ısı enerjileri arasındaki ilişki ve gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Direnci büyük olduğu için K ısıtıcısı daha fazla ısı yayar.
    • B) Paralel bağlı gerilimde düşük dirençten daha büyük akım geçtiği için L daha fazla ısı yayar.
    • C) Eşit sürede çalıştıkları için her iki ısıtıcının yaydığı ısı miktarı eşittir.
    • D) K ısıtıcısından geçen elektrik akımı L ısıtıcısından daha büyüktür.

16. Nötr ve iletken bir küre, iletken bir telle toprağa bağlanmıştır. Bu sırada pozitif yüklü bir çubuk küreye dokundurulmadan yaklaştırılıyor. Pozitif çubuk kürenin yanında tutulurken toprak bağlantısı kesilip ardından çubuk uzaklaştırılırsa kürenin son yük durumu ne olur?

    • A) Küre negatif (-) yüklü hâle gelir.
    • B) Küre nötr kalmaya devam eder.
    • C) Küre pozitif (+) yüklü hâle gelir.
    • D) Kürenin yarısı pozitif, yarısı negatif kalır.

17. Bir binanın çatısına kurulan paratoner (yıldırımsavar) sistemi, fırtınalı havalarda bulut ile yeryüzü arasındaki elektrik yükü transferini güvenli bir şekilde toprağa iletir. Buna göre paratoner sisteminin çalışma prensibi ve topraklama ilişkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A) Paratoner yalnızca pozitif yüklü bulutlardaki yükleri nötrlemek için çalışır.
    • B) Sistem, elektrik enerjisini doğrudan kimyasal enerjiye dönüştürerek depolar.
    • C) Topraklama sayesinde aşırı elektrik yükü güvenli iletken hat üzerinden toprağa aktarılır.
    • D) Paratoner binanın elektrik tesisatındaki gerilimi sürekli sıfıra indirir.

18. Yaprakları tamamen açık olan negatif yüklü bir elektroskobun topuzuna, bilinmeyen bir X cismi yaklaştırıldığında elektroskobun yapraklarının biraz kapandığı gözlemleniyor. Buna göre yaklaştırılan X cisminin elektriksel durumu ile ilgili hangisi kesinlikle yanlıştır?

    • A) X cismi pozitif yüklüdür.
    • B) X cismi negatif yüklüdür.
    • C) X cismi nötrdür.
    • D) X cismi iletken ve topraklanmış bir cisimdir.

19. Yün kumaşa sürtülen ebonit (plastik) çubuk negatif yükle yüklenirken, ipek kumaşa sürtülen cam çubuk pozitif yükle yüklenmektedir. Buna göre sürtünme ile elektriklenme sürecinde gerçekleşen olaylarla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

    • A) Cam çubuktan ipek kumaşa pozitif yük geçişi gerçekleşmiştir.
    • B) Yün kumaş sürtünme sonucunda elektron alarak negatif yüklenmiştir.
    • C) Sürtünmeyle elektriklenmede yalnızca negatif yükler (elektronlar) hareket eder.
    • D) Ebonit çubuktaki proton sayısı başlangıçtakine göre belirgin şekilde artmıştır.

20. Yalıtkan sapından tutulan pozitif yüklü bir K iletken küresi, nötr ve iletken olan L-M küre çiftine L tarafından dokundurulmadan yaklaştırılıyor. K küresi yerinde tutulurken L ve M küreleri birbirinden ayrıldığına göre, L ve M kürelerinin son yük dağılımları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) L nötr, M pozitif yüklü olur.
    • B) L negatif, M pozitif yüklü olur.
    • C) L pozitif, M negatif yüklü olur.
    • D) Her iki küre de pozitif yüklü olur.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.