Basınç Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Vantuzlu askılar pürüzsüz fayans yüzeyine bastırıldığında içindeki hava dışarı atılır ve askı fayansa güçlü bir şekilde yapışarak ağır eşyaları taşıyabilir. Vantuzun fayansa yapışmasını ve yerinden düşmemesini sağlayan temel etki aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Fayans ile vantuz arasında oluşan manyetik çekim kuvveti
   • B) Vantuzun içindeki havanın basıncının dışarıdaki atmosfer basıncından büyük olması
   • C) Vantuz ile fayans arasındaki havanın boşalması sonucu dıştaki açık hava basıncının vantuzu yüzeye doğru itmesi
   • D) Vantuz plastiğinin sıcaklıkla eriyerek yapışkan üretmesi

2. Özdeş üç cam kaba sırasıyla $h$ yüksekliğinde su ($d_{su} = 1\text{ g/cm}^3$), $h$ yüksekliğinde etil alkol ($d_{alkol} = 0,8\text{ g/cm}^3$) ve $h$ yüksekliğinde tuzlu su ($d_{tuzlu su} = 1,2\text{ g/cm}^3$) konulmuştur. Buna göre kap tabanlarındaki sıvı basınçlarının büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Alkol > Su > Tuzlu su
   • B) Su > Tuzlu su > Alkol
   • C) Tuzlu su > Su > Alkol
   • D) Tuzlu su = Su = Alkol

3. Baraj duvarları inşa edilirken duvarların kalınlığı su yüzeyine yakın kısımlarda ince, tabana doğru inildikçe ise gittikçe daha kalın ve geniş olacak şekilde tasarlanır. Baraj gövdesinin tabana doğru kalınlaşacak şekilde inşa edilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Suyun üst kısımlardaki akış hızının daha yüksek olması
   • B) Derinlere inildikçe artan hidrostatik sıvı basıncının duvara uyguladığı büyük kuvvete karşı dayanıklılık sağlamak
   • C) Baraj gölünün tabanında açık hava basıncının sıfıra düşmesi
   • D) Suyun yoğunluğunun tabana doğru azalarak duvarı aşındırmasını engellemek

4. Şekildeki sızdırmaz ve sürtünmesiz piston K seviyesinde dengedeyken üzerine bir ağırlık konularak L seviyesine kadar itiliyor. Piston L seviyesine getirildiğinde kap içindeki gazın basıncı ve hacmi nasıl değişir?

   • A) Gaz basıncı artar, gaz hacmi azalır.
   • B) Gaz basıncı azalır, gaz hacmi artar.
   • C) Gaz basıncı değişmez, gaz hacmi azalır.
   • D) Hem gaz basıncı hem de gaz hacmi artar.

5. Bir öğrenci aynı tuğlayı sünger zemin üzerine önce geniş yüzeyi ($2S$), ardından dar yüzeyi ($S$) üzerine koyarak süngerdeki çökme miktarlarını ölçüyor. Dar yüzeyi üzerine konulduğunda tuğlanın süngere daha fazla battığını tespit ediyor. Bu deneyde öğrencinin araştırdığı bağımsız değişken ve ulaştığı doğru sonuç hangi seçenekte verilmiştir?

   • A) Bağımsız değişken: Cismin ağırlığı — Sonuç: Ağırlık arttıkça basınç artar.
   • B) Bağımsız değişken: Temas yüzey alanı — Sonuç: Temas yüzey alanı azaldıkça katı basıncı artar.
   • C) Bağımsız değişken: Süngerin esnekliği — Sonuç: Basınç süngerin cinsine bağlı değildir.
   • D) Bağımsız değişken: Yer çekimi ivmesi — Sonuç: Yüzey alanı değiştikçe ağırlık değişir.

6. Aşağıdaki görselde bir itfaiye aracının merdivenini yukarı kaldıran hidrolik piston sistemi şematize edilmiştir. Bu sistemin çalışmasında kullanılan temel fiziksel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Gazların sıkıştırılarak kaldırma kuvveti üretmesi
   • B) Katıların basıncı her doğrultuda eşit şiddette iletmesi
   • C) Açık havanın merdivene uyguladığı basıncın sıfırlanması
   • D) Sıvıların sıkıştırılamama özelliği sayesinde üzerlerine uygulanan basıncı her yöne aynen iletmesi (Pascal Prensibi)

7. Pipetle meyve suyu içerken kutunun içindeki sıvının pipet yardımıyla ağzımıza doğru yükselmesi ve meyve suyu azaldıkça kutunun içe doğru büzülmesi gözlenir. Kutunun içe doğru büzülmesine yol açan olay aşağıdakilerden hangisi ile en iyi açıklanır?

   • A) Meyve suyu moleküllerinin kutu çeperini kimyasal olarak aşındırması
   • B) Pipet içindeki yer çekimi kuvvetinin kutuyu çekmesi
   • C) Kutunun içindeki havanın emilmesiyle iç basıncın düşmesi ve dıştaki açık hava basıncının kutuyu sıkıştırması
   • D) Sıvının kutu tabanına uyguladığı basıncın açık hava basıncından büyük olması

8. Düşey kesitleri verilen eşit taban alanlı ($S$) K, L ve M kaplarına aynı yükseklikte ($h$) aynı cins zeytinyağı doldurulmuştur. Kap tabanlarındaki sıvı basınçları ($P_K, P_L, P_M$) arasındaki doğru ilişki aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) $P_L > P_K > P_M$
   • B) $P_M > P_K > P_L$
   • C) $P_K = P_L = P_M$
   • D) $P_K > P_L = P_M$

9. Karlı bir arazide yürüyen iki dağcıdan Ahmet normal kışlık bot giyerken, eşit kilodaki Mehmet ise kar ayakkabısı (hedik) takmıştır. Ahmet kara dizlerine kadar batarken, Mehmet'in kara çok az battığı gözlemlenmiştir. Bu durum katı basıncı prensipleriyle açıklandığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   • A) Kar ayakkabısı Mehmet'in toplam ağırlığını azaltmıştır.
   • B) Kar ayakkabısı temas yüzey alanını artırarak kara uygulanan basıncı azaltmıştır.
   • C) Ahmet'in kara uyguladığı toplam kuvvet Mehmet'inkinden fazladır.
   • D) Kar ayakkabısı sürtünme kuvvetini artırıp yer çekimini engellemiştir.

10. Homojen ve katı bir tuğla yatay masa üzerinde durmaktadır. Tuğla, tam ortasından düşey bir çizgi boyunca kesilerek iki eşit parçaya ayrılıyor ve parçalardan biri masadan alınıp kenara konuluyor. Kalan yarım tuğlanın masaya uyguladığı katı basıncı ilk duruma göre nasıl değişir?

    • A) Değişmez
    • B) İki katına çıkar
    • C) Yarıya iner
    • D) Dörtte birine iner

11. Fen bilimleri öğretmeni, haşlanmış ve kabuğu soyulmuş bir yumurtayı cam şişenin ağzına koyduğunda yumurtanın içeri girmediğini gösteriyor. Ardından şişe içine yanan bir kâğıt parçası atıp yumurtayı tekrar şişe ağzına yerleştirdiğinde, alev söndükten hemen sonra yumurtanın şişenin içine çekildiği gözleniyor. Yumurtanın şişenin içine girmesini sağlayan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Şişe içindeki havanın oksijeni tükenip soğumasıyla iç gaz basıncının düşmesi ve dıştaki açık hava basıncının yumurtayı içeri itmesi
    • B) Şişenin sıcaklığının artmasıyla camın genleşip yumurtayı çekmesi
    • C) Yanan kâğıdın yumurtanın kütlesini ve ağırlığını aniden azaltması
    • D) Yumurtanın kimyasal yapısının bozulup gaz hâline geçmesi

12. Şekildeki hidrolik lift sisteminde küçük pistonun yüzey alanı $S$, büyük pistonun yüzey alanı ise $5S$'dir. Küçük pistona $F$ kuvveti uygulandığında sistem dengelenmektedir. Bu sistemin çalışma prensibi ve sıvıların basınç iletimi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Sıvılar üzerlerine uygulanan kuvveti her yöne ve aynı büyüklükte iletir.
    • B) Küçük pistonda oluşturulan basınç, sıvı tarafından büyük pistona aynen iletilir ve büyük pistonda $5F$ büyüklüğünde bir kaldırma kuvveti oluşur.
    • C) Büyük pistondaki sıvı basıncı, küçük pistondaki sıvı basıncının 5 katı olur.
    • D) Sistemde enerjiden kazanç sağlanarak işten tasarruf edilir.

13. Deniz seviyesinde ve 0 °C sıcaklıkta yapılan Torricelli deneyinde, cıva dolu cam borudaki cıva yüksekliği 76 cm olarak ölçülmüştür. Deney düzeneği hiçbir hava girişi olmadan daha yüksek bir dağın zirvesine taşınıyor. Buna göre dağın zirvesinde cam borudaki cıva seviyesinin 76 cm'den daha az ölçülmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Dağın zirvesinde cıvanın yoğunluğunun kendiliğinden artması
    • B) Yüksekliğe bağlı olarak sıcaklığın cıvayı buharlaştırması
    • C) Yükseklere çıkıldıkça üzerimizdeki hava tabakasının kalınlığı ve yoğunluğunun azalması sonucu açık hava basıncının düşmesi
    • D) Borunun içindeki boşluğun gaz üreterek cıvayı aşağıya itmesi

14. Bir araştırmacı, içi tamamen su dolu olan ağzı kapalı esnek bir plastik şişenin yan yüzeyinde aynı düşey hat üzerinde üst, orta ve alt noktalardan üç delik açıyor. Tıkaçlar aynı anda çekildiğinde deliklerden fışkıran suların yatayda aldıkları yollar gözlemleniyor. En alttaki delikten çıkan suyun yatayda en uzak mesafeye ulaşmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) En alttaki noktanın açık hava basıncına daha uzak olması
    • B) Sıvı derinliği arttıkça kabın tabanına doğru sıvı basıncının ve fışkırma hızının artması
    • C) Kabın tabanındaki su moleküllerinin yoğunluğunun üsttekilerden fazla olması
    • D) Suyun alt kısımlarda sürtünme katsayısının sıfıra yaklaşması

15. Bir inşaat mühendisi, yumuşak zeminli bir arazide taşıyıcı kolonların zemine batmasını engellemek istemektedir. Mühendis, kolonların tabanına geniş beton plakalar (pabuç) yerleştirerek sistemin güvenliğini artırmıştır. Buna göre mühendisin yaptığı bu uygulama ile amaçlanan temel fiziksel gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Toplam ağırlığı azaltarak zemine uygulanan toplam kuvveti düşürmek
    • B) Temas yüzey alanını artırıp birim alana düşen dik kuvveti (basıncı) azaltmak
    • C) Kolonların yer çekimi ivmesini sıfırlayarak sürtünmeyi artırmak
    • D) Zeminin yoğunluğunu artırarak kolon pabuçlarının esnekliğini korumak

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.