Ücretsiz Kullanmaya Başla

Kpss Güncel Bilgiler Konu Anlatımı

KPSS · KPSS · Vatandaşlık · Uluslararası Kuruluşlar Ve Güncel Olaylar

KPSS Vatandaşlık dersi Kpss Güncel Bilgiler konu anlatımı.

Konu anlatımı notları

  1. Birleşmiş Milletler (BM) Teşkilatı

    Birleşmiş Milletler, 24 Ekim 1945 tarihinde barış ve güvenliği sağlamak amacıyla kurulmuştur. Türkiye, San Francisco Konferansı'na katılarak teşkilatın kurucu üyeleri arasında yer almıştır.

    Güvenlik Konseyi ve Karar Mekanizması

    BM Güvenlik Konseyi toplam 15 üyeden oluşur. Bu üyelerden 5'i daimi, 10'u ise Genel Kurul tarafından 2 yıllık süreyle seçilen geçici üyelerdir.

    • Daimi Üyeler (Veto Yetkisine Sahip Ülkeler): ABD, Rusya, Çin, Birleşik Krallık ve Fransa (kodlama: FİRÇA).
    • Geçici Üyeler: Coğrafi dağılım ilkesine göre belirlenir ve veto hakları bulunmaz.

    BM'nin yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı Hollanda'nın Lahey kentinde bulunur. Teşkilatın ana idari merkezi ise New York'tadır.

    Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)

    1949 yılında Washington Antlaşması ile kurulan kolektif savunma örgütüdür. Türkiye, Kore Savaşı'na asker göndermesinin ardından 1952 yılında Yunanistan ile birlikte NATO'ya üye olmuştur.

    • NATO'nun karar alma organı Kuzey Atlantik Konseyi'dir ve kararlar oy birliği ile alınır.
    • Örgütün merkezi Brüksel'dedir.
    • Kolektif savunma ilkesi Antlaşma'nın 5. maddesinde düzenlenmiştir.
    • NATO'ya son katılan üyeler Finlandiya (31. üye) ve İsveç'tir (32. üye).

    Avrupa Konseyi

    1949 yılında Londra Antlaşması ile kurulan insan hakları, hukukun üstünlüğü ve çoğulcu demokrasiyi savunan kuruluştur. Türkiye, kuruluşundan kısa bir süre sonra 1949 yılı içinde teşkilata kurucu üye statüsünde dâhil olmuştur. Yargı organı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) olup merkezi Strazburg'dadır.

    Türk Devletleri Teşkilatı (TDT)

    Temeli 2009 yılında imzalanan Nahçıvan Anlaşması'na dayanan ve eski adı Türk Keneşi (Türk Konseyi) olan örgüt, 2021 İstanbul Zirvesi'nde Türk Devletleri Teşkilatı adını almıştır.

    • Üye Ülkeler: Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan.
    • Gözlemci Üyeler: Macaristan, Türkmenistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC).
    • Örgütün genel sekreterliği İstanbul'da bulunmaktadır.

    D-8 (Gelişen Sekiz Ülke)

    1997 yılında İstanbul Deklarasyonu ile kurulan ekonomik iş birliği örgütüdür. Üyeleri: Türkiye, İran, Pakistan, Bangladeş, Malezya, Endonezya, Mısır ve Nijerya'dır. Sekreteryası İstanbul'da faaliyet göstermektedir.

    Sınavda Dikkat Edilmesi Gereken Karşılaştırmalar

    • Türkiye'nin Kurucu Olduğu Kuruluşlar: Birleşmiş Milletler (1945), Avrupa Konseyi (1949), Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEİ - 1992), D-8 (1997), Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT), Türk Devletleri Teşkilatı (2009).
    • Türkiye'nin Sonradan Üye Olduğu Kuruluşlar: NATO (1952), OECD (1961 - kurucu statüde kabul edilmekle birlikte OEEC'nin devamıdır), Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ - 1995).
    • G-20: Dünyanın en büyük ekonomileri arasında yer alan 19 ülke, Avrupa Birliği ve Afrika Birliği'nden oluşur. Türkiye kurucu üyedir.

    Not: Uluslararası örgüt sorularında Türkiye'nin üyelik statüsü, sekreterya merkezleri ve genişleme süreçlerinde birliğe katılan en son ülkeler doğrudan soru değeri taşımaktadır.