Ücretsiz Kullanmaya Başla

2017 Anayasasının Temel Özellikleri Konu Anlatımı

KPSS · KPSS · Vatandaşlık · Anayasa Hukukuna Giriş, Temel Kavramlar Ve Türk Anayasa Tarihi

KPSS Vatandaşlık dersi 2017 Anayasasının Temel Özellikleri konu anlatımı.

Konu anlatımı notları

  1. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine Geçiş

    16 Nisan 2017 referandumu ile kabul edilen ve 9 Temmuz 2018 tarihinde tam olarak yürürlüğe giren 6771 sayılı Kanun, 1982 Anayasası'nda kapsamlı değişiklikler meydana getirmiştir. Bu değişikliklerin en belirgin unsuru, parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmesidir.

    Yapılan reformla birlikte yürütme organının iki başlı yapısı (Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu) sona erdirilmiş, yürütme yetkisi ve görevi doğrudan ve tek başına Cumhurbaşkanına verilmiştir. Başbakanlık makamı ve Bakanlar Kurulu lağvedilmiş, Cumhurbaşkanı devletin ve yürütmenin tek yetkili başı konumuna getirilmiştir.

    TBMM'nin Yapısı ve Denetim Yolları

    2017 Anayasa değişiklikleriyle yasama organında şu temel düzenlemeler yapılmıştır:

    • Milletvekili Sayısı: Türkiye Büyük Millet Meclisi üye sayısı 550'den 600'e çıkarılmıştır.
    • Seçilme Yaşı: Milletvekili seçilme yaşı 25'ten 18'e indirilmiştir (askerlikle ilişiği olanlar hariç, ilişiği bulunmamak şartı getirilmiştir).
    • Seçim Dönemi: TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin beş yılda bir aynı gün yapılması esası benimsenmiştir.
    • Denetim Yetkileri: Gensoru ve meclis soruşturması kapsamında hükümeti düşürme usulleri kaldırılmış; TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yolları yazılı soru, genel görüşme, meclis araştırması ve meclis soruşturması olarak yeniden düzenlenmiştir.
    • Kanun Teklifi: Kanun teklif etme yetkisi münhasıran milletvekillerine tanınmış, Cumhurbaşkanına yalnızca Bütçe ve Kesin Hesap Kanun Teklifi sunma hakkı verilmiştir.

    Yürütme Yetkisi ve Yargı Düzenlemeleri

    Yeni sistemde yürütme ve yargı erklerinde önemli kurumsal dönüşümler gerçekleştirilmiştir:

    • Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi: Cumhurbaşkanına, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarma yetkisi tanınmıştır. Anayasanın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar kararname ile düzenlenemez.
    • Askeri Yargının Kaldırılması: Disiplin mahkemeleri dışında askeri mahkemeler, Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) tamamen kaldırılmıştır.
    • HSK'nin Yapısı: Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun adındaki "Yüksek" ibaresi çıkarılarak Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) adını almıştır. Üye sayısı 13, daire sayısı 2 olarak belirlenmiş; Adalet Bakanı ve Adalet Bakanlığı İlgili Bakan Yardımcısı (eski Müsteşar) doğal üye yapılmıştır.
    • Anayasa Mahkemesi Üye Sayısı: Askeri yargıdan gelen üyelerin görev süresi bittiğinde yerlerine yeni atama yapılmayacağı öngörülmüş ve mahkemenin üye sayısı 17'den 15'e indirilmiştir.