Türkiye’de Sanayi Kazanım Test Çöz

Sorular

1. Türkiye'de sanayinin planlı gelişmesini sağlamak, çevre kirliliğini önlemek ve kentleşmeyi düzene sokmak amacıyla Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) kurulmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi Organize Sanayi Bölgelerinin kurulma amaçları arasında yer almaz?

   • A) Sanayi atıklarının arıtılmasını kolaylaştırarak çevreyi korumak
   • B) Kent içindeki düzensiz sanayi tesislerini tek bir alanda toplamak
   • C) Ortak altyapı ve enerji imkânları sunarak üretim maliyetlerini düşürmek
   • D) Sanayi tesislerini sadece hammadde kaynaklarının bulunduğu kırsal alanlara toplamak
   • E) Bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarını azaltmak

2. Türkiye'de un, makarna ve bisküvi gibi unlu mamuller sanayisi özellikle Konya, Ankara, Eskişehir ve Kayseri gibi İç Anadolu illerinde gelişme göstermiştir. Bu durum üzerinde etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Buğday üretiminin bölgede yoğun olması (Hammadde)
   • B) Bölgenin su kaynakları bakımından çok zengin olması
   • C) İşçilik maliyetlerinin Türkiye ortalamasının altında olması
   • D) Taş kömürü yataklarının varlığı
   • E) İklimin nemli ve ılıman geçmesi

3. Türkiye'de TUSAŞ, ASELSAN, ROKETSAN ve MKE gibi savunma sanayisinin öncü kurum ve tesisleri ağırlıklı olarak Ankara ve çevresinde kümelenmiştir. Savunma sanayi tesislerinin stratejik olarak İç Anadolu'da kurulmasında etkili olan temel etmen aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Bölgede zengin demir yataklarının bulunması
   • B) Güvenli jeopolitik konum ve jeostratejik derinlik
   • C) İklimin yıl boyunca üretime elverişli olması
   • D) Enerji maliyetlerinin kıyı bölgelerine göre düşük olması
   • E) Liman bağlantılarının çok güçlü olması

4. Türkiye'deki sanayi tesislerinin ve sanayi üretiminin yaklaşık yarısı Marmara Bölgesi sınırları içerisinde toplanmıştır. Marmara Bölgesi'nin sanayide bu kadar öne çıkmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi diğerlerine göre daha azdır?

   • A) Ulaşım ağının son derece gelişmiş olması
   • B) Sermaye birikiminin ve nitelikli iş gücünün fazla olması
   • C) Tüketici nüfusun ve pazar olanaklarının genişliği
   • D) Limanların hinterlandının geniş ve işlek olması
   • E) Zengin metalik maden yataklarına sahip olması

5. Türkiye'de çıkarılan boksit madeninin işlendiği tek alüminyum tesisi Konya Seydişehir'de yer alır ve hammaddeye yakındır. Bakır madeni ise Elazığ (Maden), Artvin (Murgul) ve Samsun'da işlenmektedir. Samsun Bakır İşletmeleri'nin kurulmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Zengin bakır madeni yatakları
   • B) Yüksek elektrik enerjisi üretimi
   • C) Ulaşım ve liman imkânları
   • D) Kalifiye iş gücü bolluğu
   • E) Yerel tüketim pazarının büyüklüğü

6. Türkiye'de çimento, tuğla ve kiremit fabrikaları ülke genelinde son derece yaygın bir dağılım göstermektedir. Bu sanayi kollarının Türkiye'nin hemen her bölgesine dağılmış olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Yüksek teknoloji kullanımının gerekmemesi
   • B) Dış pazarlara ihracatın çok kolay olması
   • C) Üretimde kullanılan enerji maliyetinin düşük olması
   • D) Hammaddesinin (taş ve toprak) her bölgede bol ve yaygın bulunması
   • E) Devlet tarafından özel teşvik tedbirlerinin uygulanması

7. Kâğıt sanayisinin temel hammaddesi selüloz olup bu hammadde büyük oranda orman ürünlerinden elde edilmektedir. Aşağıdaki illerin hangisinde kâğıt fabrikasının bulunması hammaddeye yakınlık faktörüyle doğrudan açıklanır?

   • A) Zonguldak
   • B) Konya
   • C) Şanlıurfa
   • D) Eskişehir
   • E) Kayseri

8. Şeker pancarı tarladan söküldükten sonra kısa süre içinde işlenmesi gereken ve taşıma maliyeti yüksek olan çabuk bozulabilir bir tarım ürünüdür. Bu durumun Türkiye'deki şeker fabrikalarının coğrafi dağılışı üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Fabrikaların sadece liman kentlerinde toplanması
   • B) Tesislerin enerji nakil hatlarına yakın kurulması
   • C) Üretimin yalnızca kıyı bölgelerinde yapılması
   • D) Fabrikaların maden yataklarına yakın inşa edilmesi
   • E) Fabrikaların ekim alanlarına yakın yerlerde kurulması

9. Otomotiv sanayisi yüksek sermaye, nitelikli iş gücü, ulaşım kolaylığı ve geniş pazarlama ağı gerektiren karmaşık bir imalat koludur. Aşağıdaki şehirlerin hangisinde otomotiv imalat tesisi yer almaz?

   • A) Kocaeli
   • B) Hakkâri
   • C) Bursa
   • D) Aksaray
   • E) Sakarya

10. Tekstil ve giyim sanayisi Türkiye ekonomisinde istihdam ve ihracat açısından en gelişmiş sektörlerden biridir. Genellikle ham madde, iş gücü, sermaye ve pazar olanaklarının geliştiği merkezlerde yoğunlaşmıştır. Aşağıdaki illerden hangisinde tekstil ve dokuma sanayisi diğerlerine göre daha az gelişmiştir?

    • A) Denizli
    • B) Bursa
    • C) Artvin
    • D) Gaziantep
    • E) İstanbul

11. Türkiye'de ham petrol işleyen petrol rafinerileri stratejik öneme sahip sanayi tesisleridir. Bu rafinerilerin bir kısmı liman ve pazar alanlarında, bir kısmı ise hammadde çıkarım sahasında yer alır. Türkiye'deki petrol rafinerileri düşünüldüğünde, kuruluş yerinin seçiminde hammaddeye yakınlık faktörünün etkili olduğu tek rafineri aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İzmit (İpraş) Petrol Rafinerisi
    • B) İzmir (Aliağa) Petrol Rafinerisi
    • C) Kırıkkale (Orta Anadolu) Petrol Rafinerisi
    • D) Mersin (Ataş) Petrol Rafinerisi
    • E) Batman Petrol Rafinerisi

12. Sanayi tesislerinin kuruluş yeri seçiminde hammadde veya enerji kaynağının bulunmadığı ancak liman imkânı ve geniş art ülkeye (hinterlant) sahip yerler tercih edilebilmektedir. İskenderun Demir-Çelik Fabrikası'nın kuruluş yerinin belirlenmesinde etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Ulaşım ve liman imkânları
    • B) Zengin demir cevheri yatakları
    • C) Taş kömürü havzasına yakınlık
    • D) Su kaynaklarının bolluğu
    • E) Ucuz iş gücü temini

13. Türkiye'de bazı ağır sanayi tesisleri, üretim süreçlerinde yüksek miktarda ısı ve enerjiye ihtiyaç duydukları için enerji kaynaklarına yakın alanlarda kurulmuşlardır. Karabük ve Ereğli'de demir-çelik fabrikalarının kurulmasında etkili olan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Demir madeni yataklarının bölgede bulunması
    • B) Tüketim merkezlerine yakın olması
    • C) İklim koşullarının üretime elverişli olması
    • D) Taş kömürü yataklarına ve enerji kaynağına yakınlık
    • E) Nitelikli iş gücünün bölgede fazla olması

14. Türkiye'de bazı sanayi tesislerinin kuruluş yerinin belirlenmesinde hammaddeye yakınlık temel etkendir. İşlendiğinde kütlesi önemli oranda azalan ya da çabuk bozulan ürünleri işleyen tesisler hammadde kaynağına yakın kurulur. Buna göre aşağıdaki sanayi kollarından hangisinin kuruluş yerinin seçiminde hammaddeye yakınlık zorunluluğu diğerlerine göre daha yüksektir?

    • A) Otomotiv sanayisi
    • B) Çay işleme sanayisi
    • C) Dokuma sanayisi
    • D) Cam sanayisi
    • E) Petrokimya sanayisi

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.