Endüstride ve Canlılarda Enerji Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

TYT · TYT · Kimya · Endüstride ve Canlılarda Enerji

TYT Kimya dersi "Endüstride ve Canlılarda Enerji" konusu için TYT müfredatına uygun 20 soruluk yeni nesile geçiş testi. Yeni nesil sorulara hazırlayan geçiş soruları. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.

Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.

Sorular

  1. Yeşil bitkiler ve klorofil taşıyan canlılar, güneş enerjisini kimyasal bağ enerjisine dönüştürerek organik besin molekülleri üretirler. Canlılar dünyasındaki birincil enerji girişini sağlayan fotosentez tepkimesinin kimyasal denklemi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

    • A) C6H12O6+6O26CO2+6H2O+EnerjiC_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + \text{Enerji}
    • B) CH4+2O2CO2+2H2O+EnerjiCH_4 + 2O_2 \rightarrow CO_2 + 2H_2O + \text{Enerji}
    • C) 2H2O2H2+O22H_2O \rightarrow 2H_2 + O_2
    • D) 6CO2+6H2O+Gu¨nes¸ Is¸ıg˘ıC6H12O6+6O26CO_2 + 6H_2O + \text{Güneş Işığı} \rightarrow C_6H_{12}O_6 + 6O_2
    • E) C2H5OH+3O22CO2+3H2O+EnerjiC_2H_5OH + 3O_2 \rightarrow 2CO_2 + 3H_2O + \text{Enerji}
  2. Fosil yakıtların aşırı tüketimi sera etkisini artırarak küresel iklim krizini tetiklemektedir. Sera gazları güneşten gelen ışınları geçirirken dünyadan yansıyan kızılötesi (termal) ışınları soğurur. Aşağıdaki gazlardan hangisi fosil yakıtların yanmasıyla doğrudan atmosfere salınan ve sera etkisine en büyük katkıyı yapan birincil antropojenik gazdır?

    • A) Ozon (O3O_3)
    • B) Karbondioksit (CO2CO_2)
    • C) Argon (ArAr)
    • D) Azot gazı (N2N_2)
    • E) Helyum (HeHe)
  3. Sanayide kullanılan yakıtların ısıl değerleri belirlenirken üst ısıl değer (brüt) ve alt ısıl değer (net) kavramları kullanılır. Alt ısıl değer ile üst ısıl değer arasındaki farkı oluşturan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Yanma sonucu oluşan suyun buharlaşma gizli ısısı
    • B) Kömürün içerdiği kül miktarı
    • C) Yakıtın depolandığı ortamın dış basıncı
    • D) Yakıtın molekül kütlesinin büyüklüğü
    • E) Reaksiyona giren oksijen gazının saflık derecesi
  4. Geleneksel kurşunlu akümülatörler (aküler) motorlu araçlarda motorun ilk hareketini sağlamak ve elektrik sistemini beslemek amacıyla yaygın şekilde kullanılır. Bu akülerin çalışması sırasında elektrolit olarak kullanılan asidik çözelti aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Hidroklorik asit (HClHCl)
    • B) Nitrik asit (HNO3HNO_3)
    • C) Sülfürik asit (H2SO4H_2SO_4)
    • D) Asetik asit (CH3COOHCH_3COOH)
    • E) Fosforik asit (H3PO4H_3PO_4)
  5. Organik atıkların oksijensiz (anaerobik) ortamda mikroorganizmalar tarafından parçalanmasıyla biyogaz üretilir. Biyogazın yanıcı özelliğe sahip olmasını sağlayan ve karışımda en yüksek oranda bulunan temel gaz aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Oksijen (O2O_2)
    • B) Kükürt dioksit (SO2SO_2)
    • C) Azot (N2N_2)
    • D) Metan (CH4CH_4)
    • E) Helyum (HeHe)
  6. Enerji tasarrufu ve verimliliği, aynı miktarda iş veya hizmeti daha az enerji tüketerek elde etmeyi hedefler. Buna göre, binalarda ısı yalıtımında kullanılan malzemelerin (strafor, taş yünü vb.) en temel kimyasal ve fiziksel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Düşük ısı iletkenlik katsayısına ve gözenekli yapıya sahip olmaları
    • B) Elektrik akımını çok iyi iletmeleri
    • C) Yüksek yoğunluklu ve tamamen kristal yapıda olmaları
    • D) Suda kolayca çözünerek kimyasal tepkimeye girmeleri
    • E) Isı sığalarının sıfıra yakın olması
  7. Doğal gazın boru hatlarıyla taşınamadığı uzak mesafelere ulaştırılabilmesi için soğutularak sıvılaştırılması gerekir. Bu şekilde hacmi yaklaşık 600 kat küçültülür. Endüstride yüksek basınç ve yaklaşık -162 °C sıcaklıkta depolanıp taşınan bu sıvılaştırılmış doğal gaza verilen kısaltma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) CNG
    • B) LPG
    • C) LNG
    • D) Biyogaz
    • E) SNG
  8. Güneş pilleri (fotovoltaik piller), güneş ışığını doğrudan elektrik enerjisine dönüştüren yarı iletken cihazlardır. Fotovoltaik hücrelerin üretiminde en yaygın olarak kullanılan temel yarı iletken element aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Demir
    • B) Kükürt
    • C) Bakır
    • D) Silisyum
    • E) Alüminyum
  9. Nükleer enerji santrallerinde ağır atom çekirdeklerinin nötronlarla bombardıman edilerek daha küçük çekirdeklere bölünmesiyle çok büyük miktarda enerji açığa çıkar. Nükleer santrallerde elektrik enerjisi üretmek için kullanılan bu çekirdek bölünmesi tepkimesine ne ad verilir?

    • A) Füzyon
    • B) Fisyon
    • C) İyonlaşma
    • D) Elektroliz
    • E) Polimerleşme
  10. Termik santrallerde ve endüstriyel fırınlarda kullanılan yakıtların yanma verimini artırmak ve yakıt tasarrufu sağlamak için yanma odasına gönderilen hava miktarı hassas bir şekilde ayarlanır. Yanma odasına yetersiz miktarda oksijen (hava) verilmesi durumunda ortaya çıkacak temel kimyasal ve çevresel sorun aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Tepkimenin tamamen endotermik hâle gelerek sönmesi
    • B) Yalnızca su buharı oluşarak baca gazının yoğunlaşması
    • C) Eksik yanma sonucu zehirli karbonmonoksit (COCO) ve kurum salımının artması
    • D) Yanma sıcaklığının kontrolsüz biçimde aşırı yükselmesi
    • E) Oksijen fazlalığı nedeniyle azot gazının tamamen parçalanması
  11. Fosil yakıtların kullanımının azaltılması amacıyla geliştirilen biyodizel, geleneksel dizel yakıtına alternatif çevre dostu bir yakıttır. Biyodizel eldesinde bitkisel veya hayvansal yağlar metanol gibi kısa zincirli bir alkol ile bazik ortamda tepkimeye sokulur. Transesterifikasyon adı verilen bu kimyasal reaksiyon sonucunda biyodizelin yanında yan ürün olarak elde edilen organik madde aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Gliserin (Gliserol)
    • B) Asetik asit
    • C) Etilen glikol
    • D) Aseton
    • E) Formaldehit
  12. Taşınabilir elektronik cihazlarda ve elektrikli araçlarda hafiflikleri ve yüksek enerji yoğunlukları sebebiyle lityum-iyon piller yaygın olarak tercih edilmektedir. Lityum elementinin pillerde bu derece yüksek voltaj ve enerji yoğunluğu sağlamasının temel elektrokimyasal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) En yüksek standart indirgenme potansiyeline sahip ametal olması
    • B) En küçük atom kütlesine ve en yüksek standart yükseltgenme potansiyeline sahip metal olması
    • C) Doğada sadece serbest metalik hâlde kararlı bulunması
    • D) Kimyasal tepkimelerinde birden fazla pozitif değerlik alabilmesi
    • E) Elektrik iletkenliğinin tüm metallerden daha zayıf olması
  13. Benzinli motorlarda yakıtın düzensiz ve erken tutuşması motor vuruntusuna neden olur. Bu vuruntuyu önleme kabiliyeti oktan sayısı ile ifade edilir. Benzinin oktan sayısını belirlemede referans olarak kullanılan ve oktan sayısı sırasıyla 100 ile 0 kabul edilen hidrokarbon çifti aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Metan – Propan
    • B) İzooktan (2,2,4-trimetilpentan) – n-Heptan
    • C) Benzen – Toluen
    • D) Siklohekzan – n-Hekzan
    • E) Etilen – Asetilen
  14. Canlıların tükettiği temel besin maddeleri (karbonhidratlar, yağlar ve proteinler) vücutta yakıldığında farklı miktarlarda enerji açığa çıkarır. Yağlar, karbonhidratlara kıyasla gram başına yaklaşık iki kat daha fazla enerji verir. Yağların karbonhidratlardan belirgin şekilde daha yüksek kalori değerine sahip olmasının kimyasal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Yağ moleküllerinin suda çözünmeyen apolar yapıda olması
    • B) Karbonhidratların yapısında azot atomlarının bulunması
    • C) Yağların yapısındaki hidrojen/oksijen oranının daha yüksek olması ve daha az yükseltgenmiş bulunması
    • D) Yağların sindiriminin midede başlayıp ince bağırsakta tamamlanması
    • E) Karbonhidratların hücresel solunumda oksijensiz yıkılabilmesi
  15. Ham petrol rafinerilerinde petrol, fraksiyonlu damıtma kulesinde kaynama noktası farkına göre bileşenlerine ayrılır. Bu işlem sonucunda farklı karbon sayılı hidrokarbon karışımları elde edilir. Damıtma kulesinin en üst bölgesinden gaz veya düşük kaynama noktalı sıvı olarak ilk ayrılan ürün grubu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Fuel-oil ve katran
    • B) Gaz yağı ve motorin
    • C) Sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ve nafta
    • D) Madeni yağlar ve parafin
    • E) Asfalt ve zift
  16. Geleceğin temiz enerji taşıyıcısı olarak görülen hidrojen gazı, yakıt pillerinde oksijen gazı ile kontrollü bir şekilde tepkimeye sokularak doğrudan elektrik enerjisi üretir. Bu sürecin çevreye duyarlı bir teknoloji olarak kabul edilmesinin en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Tepkimenin tek kimyasal yan ürününün su (H2OH_2O) olması
    • B) Hidrojen gazının atmosferde serbest hâlde çok bol bulunması
    • C) Yakıt hücresinde reaksiyonun endotermik gerçekleşmesi
    • D) Sıvı hidrojenin oda koşullarında kolayca depolanabilmesi
    • E) Hidrojenin yanma hızının diğer tüm gazlardan yavaş olması
  17. Kömürün kalitesi ve verdiği ısı miktarı, oluşum sürecindeki jeolojik yaşa ve yapısındaki karbon yüzdesine bağlı olarak değişir. Karbon yüzdesi arttıkça kömürün ısıl değeri de yükselir. Buna göre, aşağıdaki kömür türlerinden hangisi en yüksek karbon yüzdesine ve en yüksek ısıl değere sahiptir?

    • A) Linyit
    • B) Turba
    • C) Taş kömürü
    • D) Antrasit
    • E) Grafit
  18. Canlı organizmalarda hücresel solunum sırasında glikoz molekülü oksijenle parçalanarak yaşam faaliyetleri için gerekli olan enerjiye dönüştürülür. Bu süreç kimyasal olarak yavaş bir yanma reaksiyonu olarak kabul edilir. Hücresel solunum sürecinde açığa çıkan enerjinin doğrudan depolandığı ve hücre içinde harcandığı temel kimyasal molekül aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Glikojen
    • B) DNA
    • C) Adenozin trifosfat (ATP)
    • D) Karbondioksit
    • E) Enzim
  19. Biyokütle enerjisi, organik atıkların veya bitkisel maddelerin çeşitli süreçlerle işlenmesiyle elde edilen yenilenebilir bir enerji türüdür. Şeker kamışı veya mısır gibi tarımsal ürünlerin fermantasyonu sonucu yaygın olarak biyoyakıt üretilmektedir. Bu biyokimyasal süreç sonucunda benzinle karıştırılarak yakıt olarak kullanılan temel bileşik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Biyoetanol
    • B) Biyodizel
    • C) Biyogaz
    • D) Gliserin
    • E) Metanol
  20. Fosil yakıtların yanması sonucu atmosfere salınan gazlar küresel ısınmaya ve asit yağmurlarına sebep olmaktadır. Bir çevre mühendisi, sanayi tesislerinde kömür yerine doğal gaz kullanımına geçilmesini önermektedir. Buna göre, kömür yerine doğal gaz tercih edilmesinin temel çevresel avantajı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Yanması sonucunda hiçbir sera gazı üretmemesi
    • B) Birim kütle başına daha az kükürtlü bileşik ve kül oluşturması
    • C) Yanma reaksiyonunun endotermik olarak gerçekleşmesi
    • D) Yenilenebilir bir enerji kaynağı sınıfında yer alması
    • E) Oksijensiz ortamda da tam verimle yanabilmesi

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.