Hücre Zarından Madde Geçişi Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Hücre zarının akıcı mozaik zar modeline göre yapısı ve seçici geçirgenliği bilinmektedir. Buna göre, aşağıda verilen maddelerden hangisinin hücre zarından geçişinde ATP harcanması beklenir?

   • A) Yağda eriyen D vitamininin zardan geçmesi
   • B) Oksijen gazının doku sıvısından hücre içine girmesi
   • C) Suyun akuaporin kanal proteinlerinden geçişi
   • D) Hücre dışındaki bir polipeptit hormonun ekzositozla salgılanması
   • E) Etil alkolün fosfolipit tabakasından hücreye sızması

2. Bir biyoloji öğretmeni, öğrencilerine hücre zarından madde geçişiyle ilgili şu bilgileri vermiştir: 'Hücre canlılığını kaybettiğinde (öldüğünde) bazı geçiş olayları hemen dururken, bazı fiziksel olaylar derişim farkı eşitlenene kadar devam edebilir.' Buna göre, ölmüş bir hücrede aşağıdaki madde taşınımı olaylarından hangisinin gerçekleşmesi beklenemez?

   • A) Suyun ozmoz kurallarına göre hücreye girmesi
   • B) Oksijen gazının basit difüzyonla hücre içine yayılması
   • C) Sodyum iyonlarının aktif taşıma ile hücre dışına pompalanması
   • D) Karbondioksitin hücre dışına difüzyonla çıkması
   • E) İyot moleküllerinin zardaki gözeneklerden içeri sızması

3. Ökaryotik bir hücrede gerçekleşen pinositoz olayı ile ilgili; I. Sıvı makromoleküllerin pinositik cep oluşturularak hücre içine alınmasıdır. II. Madde geçişi sırasında hücre zarından bir miktar zar koful yapısına katılır. III. Bakteriler ve arkeler gibi hücre çeperi bulunan tüm prokaryotlarda yaygın olarak gerçekleşir. yargılarından hangileri doğrudur?

   • A) Yalnız I
   • B) Yalnız II
   • C) I ve II
   • D) II ve III
   • E) I, II ve III

4. Bir araştırmacı, eşit büyüklükte üç patates silindirini tartmış ve kütlelerini $m_0$ olarak kaydetmiştir. Patates silindirleri derişimleri %2, %10 ve %25 olan sükroz çözeltilerine bırakılıp 2 saat bekletilmiştir. Süre sonunda patates silindirlerinin kütleleri sırasıyla $m_1$ (artmış), $m_2$ (değişmemiş) ve $m_3$ (azalmış) olarak ölçülmüştür. Buna göre patates dokusunun hücre özsuyu sükroz derişimi yaklaşık olarak yüzde kaçtır?

   • A) %2
   • B) %5
   • C) %10
   • D) %20
   • E) %25

5. Plazmolize uğramış bir bitki hücresi saf su bulunan bir kaba bırakıldığında su alarak eski normal hacmine geri dönmüştür. Bu biyolojik olay ve hücredeki değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   • A) Bu olaya deplazmoliz adı verilir ve hücrenin turgor basıncı artar.
   • B) Bu olay hemolizdir ve bitki hücresinin patlamasıyla sonlanır.
   • C) Olay süresince hücrenin ozmotik basıncı sürekli yükselir.
   • D) Hücre zarı ile çeper arasındaki boşluk daha da genişler.
   • E) Hücre su alırken hücre çeperi tamamen eriyerek yok olur.

6. Hücre zarından madde geçiş kurallarına göre farklı kimyasal özelliklere sahip moleküllerin geçiş kolaylıkları birbirinden farklıdır. Aşağıda verilen molekül çiftlerinden hangisinde ilk belirtilen molekül, ikinciye göre hücre zarından daha yavaş veya daha zor geçer?

   • A) Glikoz — Oksijen gazı
   • B) Nötr atomlar — Negatif yüklü iyonlar
   • C) A vitamini — C vitamini
   • D) Yağ asidi — Gliserol
   • E) Monosakkarit — Disakkarit

7. Bir akyuvar hücresinin kanda dolaşan yabancı bir bakteriyi yalancı ayaklarıyla sararak hücre içine alıp sindirmesi sürecinde; I. Hücre zar yüzey alanının azalması II. Hücre zarındaki fosfolipit tabakasının bükülmesi III. Lizozom organelinin görev alması IV. Peptit bağlarının hidroliz edilmesi olaylarından hangileri gerçekleşir?

   • A) I ve II
   • B) II ve III
   • C) I, III ve IV
   • D) I, II, III ve IV
   • E) II, III ve IV

8. Aşağıdaki tabloda üç farklı maddenin hücre zarından geçiş özellikleri özetlenmiştir: MaddeDerişim GradyanıTaşıyıcı ProteinATP Tüketimi XÇoktan azaKullanılmazYok YÇoktan azaKullanılırYok ZAzdan çoğaKullanılırVar Buna göre X, Y ve Z maddelerinin taşınma mekanizmaları aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

   • A) X: Kolaylaştırılmış Difüzyon | Y: Basit Difüzyon | Z: Aktif Taşıma
   • B) X: Basit Difüzyon | Y: Kolaylaştırılmış Difüzyon | Z: Aktif Taşıma
   • C) X: Basit Difüzyon | Y: Aktif Taşıma | Z: Ekzositoz
   • D) X: Ozmoz | Y: Basit Difüzyon | Z: Kolaylaştırılmış Difüzyon
   • E) X: Kolaylaştırılmış Difüzyon | Y: Aktif Taşıma | Z: Fagositoz

9. Hücre zarından madde geçiş hızına etki eden çeşitli faktörler bulunmaktadır. Buna göre, aşağıda verilen durumlardan hangisi difüzyon hızının azalmasına neden olur?

   • A) Ortam sıcaklığının optimum sınırlara kadar artırılması
   • B) İki ortam arasındaki derişim farkının artması
   • C) Taşınacak molekülün moleküler ağırlığının (büyüklüğünün) artması
   • D) Hücre zarındaki por ve taşıyıcı protein sayısının artması
   • E) Difüzyonun gerçekleştiği zar yüzey alanının genişlemesi

10. Bir tatlı su amibinin sitoplazmasındaki potasyum ($K^+$) iyonu derişimi, yaşadığı havuz suyunun potasyum derişiminin yaklaşık 40 katıdır. Amibin bu derişim farkını koruyabilmesi ve dışarıdan potasyum almaya devam edebilmesi için; I. Hücrede mitokondri faaliyetinin devam etmesi II. Hücre zarındaki taşıyıcı proteinlerin işlev görmesi III. Hücrenin sürekli fagositoz yapması durumlarından hangileri zorunludur?

    • A) Yalnız I
    • B) Yalnız II
    • C) I ve II
    • D) II ve III
    • E) I, II ve III

11. Bir bitki hücresi, derişimi hücre özsuyundan daha fazla olan hipertonik bir tuz çözeltisine konulmuştur. Bu bitki hücresinde meydana gelen olaylarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

    • A) Hücre dış ortama su vererek plazmolize uğrar.
    • B) Hücre zarının çeperden uzaklaşması sonucu aradaki mesafe artar.
    • C) Hücrenin ozmotik basıncı ve emme kuvveti artış gösterir.
    • D) Hücrenin merkezi kofulunun hacmi ve turgor basıncı azalır.
    • E) Hücre çeperi dışarıya doğru esneyerek hücre hacmini belirgin biçimde genişletir.

12. Hücre zarından madde taşınmasında görev alan farklı yapılar ve özellikler bulunmaktadır. Kolaylaştırılmış difüzyon ile basit difüzyon arasındaki en temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) Kolaylaştırılmış difüzyonda ATP harcanması, basit difüzyonda harcanmaması
    • B) Kolaylaştırılmış difüzyonun sadece canlı olmayan ortamlarda gerçekleşmesi
    • C) Kolaylaştırılmış difüzyonda taşınmanın daima az yoğundan çok yoğuna olması
    • D) Kolaylaştırılmış difüzyonda zardaki özgül taşıyıcı veya kanal proteinlerinin kullanılması
    • E) Basit difüzyonun sadece suda çözünen polar moleküllere özgü olması

13. Bir deneyde, ökaryot bir hücrenin metabolizmasını durduran özel bir solunum zehri ortama eklenmiştir. Buna bağlı olarak hücrede ATP üretimi tamamen kesilmiştir. Bu hücrede aşağıdaki madde taşınımı mekanizmalarından hangisinin kesintiye uğramadan devam etmesi beklenir?

    • A) Fagositoz ile büyük katı besinlerin hücre içine alınması
    • B) Pinositoz ile sıvı makromoleküllerin kofulla taşınması
    • C) Ekzositoz ile dış ortama hormon salgılanması
    • D) Kolaylaştırılmış difüzyon ile glikozun hücreye girişi
    • E) Primer aktif taşıma ile potasyum iyonlarının içeri alınması

14. Turgor basıncı ile emme kuvveti ve ozmotik basınç arasındaki ilişki bitki hücrelerinin su dengesini kontrol eder. Saf suya bırakılan ve turgor durumuna geçen canlı bir bitki hücresinde zamanla meydana gelen değişimler hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A) Hücrenin ozmotik basıncı sürekli olarak artış gösterir.
    • B) Hücre zarı ile hücre çeperi arasındaki mesafe gittikçe artar.
    • C) Hücrenin turgor basıncı artarken emme kuvveti sıfıra yaklaşır.
    • D) Hücre aşırı su alarak hemolize uğrar ve parçalanır.
    • E) Hücre kofulunun hacmi küçülür ve sitoplazma yoğunlaşır.

15. Bir U borusunun tabanı sadece suya ve iyota geçirgen, nişastaya geçirgen olmayan yarı geçirgen bir zarla bölünmüştür. U borusunun A koluna %5'lik nişasta çözeltisi, B koluna ise saf su ve nişastanın ayıracı olan iyot çözeltisi eklenerek bir süre beklenmiştir. Deneyin sonucunda meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru olur?

    • A) B kolundaki sıvı seviyesi artarken A kolunda mavi-mor renk oluşur.
    • B) A kolundaki sıvı seviyesi artar ve sadece A kolunda mavi-mor renk oluşur.
    • C) Her iki kolda da nişasta sindirildiği için renk değişimi gözlenmez.
    • D) İyot molekülleri zardan geçemediği için B kolunda renk değişimi olur.
    • E) Nişasta molekülleri B koluna geçerek B kolunun sıvı seviyesini yükseltir.

16. Hücre zarından madde geçiş mekanizmaları pasif ve aktif taşıma olmak üzere iki ana grupta incelenir. Aşağıdaki madde geçişi olaylarından hangisi gerçekleşirken hücrede metabolik enerji (ATP) harcanması zorunlu değildir?

    • A) Bir amipin dış ortamdaki büyük besin parçasını yalancı ayaklarıyla yutması
    • B) Glikoz moleküllerinin derişimlerinin az olduğu taraftan çok olduğu tarafa taşınması
    • C) Akciğer kılcallarındaki oksijen gazının difüzyonla alyuvar içerisine girmesi
    • D) Pankreas hücrelerinin ürettiği sindirim enzimlerini salgı kofulu ile dışarı boşaltması
    • E) Sinir hücresinde sodyum iyonlarının derişim gradyanına karşı hücre dışına pompalanması

17. Bir araştırmacı, eşit hacim ve yoğunluktaki üç farklı alyuvar hücresini derişimleri bilinmeyen K, L ve M çözeltilerine bırakmıştır. Bir süre sonra K çözeltisindeki hücrenin büzüldüğü, L çözeltisindeki hücrenin hacminin değişmediği, M çözeltisindeki hücrenin ise şişerek patladığı (hemoliz olduğu) gözlenmiştir. Buna göre başlangıçtaki çözeltilerin yoğunluklarının çoktan aza doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) K > L > M
    • B) M > L > K
    • C) L > K > M
    • D) K > M > L
    • E) M > K > L

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.