Canlıların Temel Bileşenleri Yeni Nesile Geçiş Test Çöz

Sorular

1. Bileşik (holoenzim) bir enzimin yapısı ve çalışması incelendiğinde; protein kısım (apoenzim) ile protein olmayan yardımcı kısım (koenzim veya kofaktör) arasındaki ilişki tespit edilmiştir. Buna göre holoenzimlerin yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   • A) Bir apoenzim türü birden fazla farklı koenzim çeşidiyle çalışabilir.
   • B) Substratı tanıyan ve özgüllüğü belirleyen kısım yardımcı kısımdır.
   • C) Bir koenzim çeşidi birden fazla farklı apoenzim ile birlikte görev alabilir.
   • D) Yardımcı kısım tek başına substratı ürüne dönüştürme yeteneğine sahiptir.
   • E) Apoenzim kısmı yüksek sıcaklıkta yapısını korurken koenzim denatüre olur.

2. Açlık durumunda insan vücudunda bulunan organik besin maddelerinin enerji eldesinde kullanım sırası ile hücresel solunumda parçalandıklarında verdikleri enerji miktarları farklılık gösterir. Buna göre karbonhidrat, yağ ve proteinlerin enerji eldesinde kullanım sırası ve 1 gramlarının içerdiği enerji miktarı (en çoktan en aza) aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

   • A) Kullanım sırası: Yağ - Karbonhidrat - Protein / Enerji miktarı: Protein > Yağ > Karbonhidrat
   • B) Kullanım sırası: Karbonhidrat - Yağ - Protein / Enerji miktarı: Yağ > Protein > Karbonhidrat
   • C) Kullanım sırası: Karbonhidrat - Protein - Yağ / Enerji miktarı: Karbonhidrat > Yağ > Protein
   • D) Kullanım sırası: Protein - Yağ - Karbonhidrat / Enerji miktarı: Yağ > Karbonhidrat > Protein
   • E) Kullanım sırası: Karbonhidrat - Yağ - Protein / Enerji miktarı: Karbonhidrat > Yağ > Protein

3. Enzimlerin çalışma hızını etkileyen faktörleri inceleyen bir öğrenci grubu, sınırlı miktarda substrat bulunan ortama sürekli enzim ilave edildiğinde reaksiyon hızının zamana bağlı değişimini araştırmaktadır. Buna göre substrat miktarının sınırlı, enzim miktarının ise sürekli artırıldığı bir reaksiyonun hız-zaman grafiği aşağıdakilerden hangisindeki gibi olmalıdır?

   • A) Reaksiyon hızı önce artar, substrat tükendiğinde sıfıra düşer.
   • B) Reaksiyon hızı sürekli ve doğrusal olarak artmaya devam eder.
   • C) Reaksiyon hızı önce azalır, sonra sabit bir değerde kalır.
   • D) Reaksiyon hızı başlangıçtan itibaren hiç değişmeden sabit hızla ilerler.
   • E) Reaksiyon hiç başlamaz ve hız sürekli sıfır kalır.

4. Bir araştırmacı, insan vücudunda sentezlenen proteinlerin yüksek sıcaklık ($65^\circ\text{C}$) ve aşırı asidik pH ortamına maruz kaldığında üç boyutlu yapılarının bozulduğunu ancak amino asit dizilimlerinin değişmediğini gözlemliyor. Bu durumla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   • A) Protein denatüre olmuş ve primer (birincil) yapısını korumuştur.
   • B) Yüksek sıcaklık proteinin peptit bağlarını tamamen koparmıştır.
   • C) Denatüre olan proteinler biyolojik işlevlerini daha hızlı yerine getirir.
   • D) Bu olay sonucunda amino asitlerin radikal grupları yok olmuştur.
   • E) Protein hidrolize uğrayarak serbest amino asitlere ayrışmıştır.

5. Bir biyoloji öğretmeni tahtaya canlıların yapısında bulunan organik bileşiklere ait şu özellikleri yazıyor: • Hücre zarının yapısına katılarak akışkanlığı düzenleme • Eşey hormonlarının (östrojen, testosteron) yapısını oluşturma • D vitamini sentezinde öncül madde olma Özellikleri verilen bu organik molekül grubu aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Trigliseritler
   • B) Polipeptitler
   • C) Steroitler
   • D) Glikoproteinler
   • E) Fosfolipitler

6. Nükleik asitlerin temel yapı birimi olan bir nükleotidin yapısında azotlu organik baz, beş karbonlu şeker (pentoz) ve fosfat grubu bulunur. Buna göre bir DNA nükleotidi ile bir RNA nükleotidi karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi her ikisinde de kesinlikle aynı yapıdadır?

   • A) Beş karbonlu pentoz şekeri
   • B) Pirimidin bazı çeşidi
   • C) İnorganik fosfat grubu ($H_3PO_4$)
   • D) Pürin bazı miktarı
   • E) Glikozit bağının içerdiği atom sayısı

7. Bir deneyde üç ayrı tüpe eşit miktarda hidrojen peroksit ($H_2O_2$) konulmuştur. Tüplerden 1. tüpe parça karaciğer, 2. tüpe ezilmiş karaciğer, 3. tüpe ise kaynatılmış karaciğer eklenmiş ve oksijen gazı çıkışı izlenmiştir. Buna göre 2. tüpteki reaksiyon hızının 1. tüpten daha yüksek olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

   • A) Substrat yüzey alanının ezilme sonucu genişlemiş olması
   • B) Ezilme işlemiyle hücre dışına çıkan serbest enzim miktarının artması
   • C) Karaciğerin substrat olarak daha kolay parçalanması
   • D) 2. tüpte aktivasyon enerjisinin tamamen sıfırlanması
   • E) Kaynatma işleminin enzim aktivitesini optimum düzeye ulaştırması

8. Bir canlının hücrelerindeki proteinlerin çeşitliliği ve özgüllüğü incelendiğinde, doğada bulunan 20 çeşit amino asidin farklı dizilimlerle bir araya geldiği görülür. Buna göre proteinlerin birbirinden farklı yapıda ve işlevde olmasında aşağıdakilerden hangisi doğrudan etkili değildir?

   • A) Amino asitler arasında kurulan bağın kimyasal çeşidi
   • B) Polipeptit zincirindeki amino asitlerin sayısı
   • C) Amino asitlerin polipeptitteki diziliş sırası
   • D) Polipeptit yapısına katılan amino asitlerin çeşitleri
   • E) Sentezi şifreleyen DNA gen bölgesinin nükleotit dizilimi

9. Polisakkaritler çok sayıda glukoz biriminin glikozit bağlarıyla bağlanması sonucu oluşan makromoleküllerdir. Aşağıdaki polisakkaritlerden hangisi hem yapısal işleve sahip olup hem de yapısında karbon, hidrojen ve oksijene ek olarak azot (N) elementi bulundurur?

   • A) Glikojen
   • B) Selüloz
   • C) Nişasta
   • D) Kitin
   • E) Deoksiriboz

10. A vitamini ve C vitamininin insan vücudundaki emilimi, depolanması ve eksiklik belirtileri üzerine araştırma yapan bir hekim, bu iki vitamin grubunun metabolik farklılıklarını karşılaştırmaktadır. Buna göre suda ve yağda çözünen vitaminlerin özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

    • A) A vitamini yağda çözündüğü için fazlası karaciğerde depolanabilir.
    • B) C vitamini fazlası böbrekler yoluyla idrarla dışarı atılır.
    • C) Yağda çözünen vitaminlerin eksiklik belirtileri suda çözünenlere göre daha geç ortaya çıkar.
    • D) Vitaminler organik yapılı olup doğrudan sindirime uğramadan kana geçerler.
    • E) C vitamini hücresel solunumda substrat düzeyinde ATP sentezinde tüketilir.

11. Bir biyokimya laboratuvarında bir trigliserit (nötr yağ) molekülünün hidrolizi gerçekleştirilmiş ve reaksiyon kabındaki ürünler analiz edilmiştir. Tam hidroliz tamamlandığında ortamda oluşan yapı birimleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

    • A) Oluşan yağ asitlerinin tamamı doymuş yapıdadır.
    • B) Reaksiyon sonucu açığa çıkan gliserol sayısı yağ asidi sayısına eşittir.
    • C) Açığa çıkan monomerlerin tamamı azot atomu içerir.
    • D) Bir molekül gliserole karşılık üç molekül yağ asidi oluşur.
    • E) Hidroliz sırasında ortamın pH değeri artış gösterir.

12. İnsan vücudunda kalsiyum mineralinin yetersiz alınması durumunda kemik erimesi ve kas krampları gibi çeşitli metabolik aksaklıklar gözlenmektedir. Buna göre kalsiyum mineraliyle ilgili olarak; I. Çizgili kasların kasılma mekanizmasında görev alma, II. Kanın pıhtılaşma sürecinde rol oynama, III. Hücresel solunumda doğrudan enerji verici olarak parçalanma ifadelerinden hangileri doğrudur?

    • A) Yalnız I
    • B) Yalnız II
    • C) I ve II
    • D) II ve III
    • E) I, II ve III

13. Bir araştırmacı, eşit miktarda glukoz içeren üç ayrı deney tüpünden birincisine maltoz, ikincisine sükroz ve üçüncüsüne laktoz sentezinde görev alan enzimleri ekleyerek uygun koşullarda hidroliz ve dehidrasyon tepkimelerini inceliyor. Buna göre tepkimeler sonucunda oluşan disakkarit çeşitleri ve açığa çıkan su molekülü sayıları karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

    • A) Laktoz sentezi için glukozun yanında galaktoz monomerine de ihtiyaç duyulur.
    • B) Her üç disakkaritin sentezi sırasında birer molekül su açığa çıkar.
    • C) Maltoz sentezinde sadece iki molekül glukoz glikozit bağıyla birleşir.
    • D) Sükroz sentezinde glukozun yanı sıra fruktoz monomeri kullanılır.
    • E) Laktoz sadece bitki hücrelerinde sentezlenen bir depo disakkaritidir.

14. Bir biyoloji öğretmeni, suyun yüzey gerilimi ve kohezyon kuvvetinin canlılar için önemini göstermek amacıyla su yüzeyinde batmadan durabilen bir su böceğini öğrencilerine tanıtmaktadır. Buna göre su moleküllerinin bir arada kalmasını ve bu yüzey gerilimini oluşturmasını sağlayan temel kimyasal etkileşim aşağıdakilerden hangisidir?

    • A) İyonik bağlar
    • B) Hidrojen bağları
    • C) Kovalent bağlar
    • D) Peptit bağları
    • E) Ester bağları

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.