Temel ve Türetilmiş Nicelikler Kazanım Test Çöz

MEB · 9. Sınıf · Fizik · KUVVET VE HAREKET

9. Sınıf Fizik dersi "Temel ve Türetilmiş Nicelikler" konusu için MEB müfredatına uygun 9 soruluk kazanım testi. Kazanımı doğrudan ölçen klasik sorular. Testi çözdükten sonra doğru cevapları, çözümleri ve kazanım analizini görebilirsin.

Görünüm:

Soruların ön izlemede ve testte nasıl görüneceğini seç.

Soruları aşağıda inceleyebilir, yanıtlamak ve sonuçlarını görmek için testi başlatabilirsin.

Sorular

  1. 1.

    Fizik dersinde incelenen beş farklı niceliğin SI birimleri; frekans için s−1\text{s}^{-1}, kütle için kg, elektriksel yük için A⋅s\text{A}\cdot\text{s}, uzunluk için m ve basınç için kg/(m⋅s2)\text{kg}/(\text{m}\cdot\text{s}^2) olarak verilmiştir. Bu niceliklerin SI birim sistemindeki niteliklerine göre sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Kütle ve elektriksel yük, doğadaki tek bir özelliği doğrudan temsil ettiği için temel nicelik olarak sınıflandırılır.
    • B) Frekans, biriminde yalnızca saniye bulunduğu için başka bir niceliğe ihtiyaç duyulmadan tanımlanan temel bir niceliktir.
    • C) Elektriksel yük ve frekans, birimleri temel büyüklüklerin birimlerinden matematiksel bağıntılarla elde edildiği için türetilmiş niceliktir.
    • D) Basınç ve kütle, birden fazla temel büyüklüğün birimi kullanılarak türetildiği için türetilmiş nicelikler grubundadır.
    • E) Verilen niceliklerden üç tanesi temel nicelik, iki tanesi ise türetilmiş nicelik sınıfındadır.
  2. 2.

    Bir laboratuvar çalışmasında incelenen niceliklerin SI birimleri; akım şiddeti için Amper (A), sürat için metre/saniye (m/s), özkütle için kilogram/metreküp (kg/m³) ve sıcaklık için Kelvin (K) olarak kaydedilmiştir. Bu niceliklerin SI birim sistemindeki nitelikleri ve sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) Akım şiddeti, birim zamanda iletkenin kesitinden geçen yük miktarı olarak hesaplandığı için türetilmiş nicelik sınıfındadır.
    • B) Sürat, temel bir nicelik olan uzunluğun değişimiyle ilişkili olduğu için temel nicelikler grubunda değerlendirilir.
    • C) Sıcaklık, termometredeki sıvının genleşme miktarıyla dolaylı ölçüldüğü için türetilmiş nicelikler arasında yer alır.
    • D) Özkütle, yapısında temel bir nicelik olan kütle birimini barındırdığı için temel nicelik olarak sınıflandırılır.
    • E) Akım şiddeti ve sıcaklık, SI birim sisteminde başka bir niceliğe ihtiyaç duyulmadan doğrudan tanımlanan temel niceliklerdir.
  3. 3.

    Bir fizik çalışmasında incelenen niceliklerin SI birim sistemindeki temel birim bileşenleri analiz edilmiş ve X'in biriminin yalnızca saniye (s), Y'nin biriminin metre ile saniyenin oranı (m/s), Z'nin biriminin yalnızca kilogram (kg) ve T'nin biriminin ise kilogram, metre ve saniyenin bileşimi (kg⋅m/s2\text{kg}\cdot\text{m}/\text{s}^2) olduğu belirlenmiştir. Buna göre bu niceliklerin nitelikleri ve sınıflandırılmasıyla ilgili hangisi doğrudur?

    • A) X ve Y nicelikleri, başka bir büyüklüğe ihtiyaç duyulmadan tanımlandığı için temel niceliktir.
    • B) Z ve T niceliklerinin her ikisi de temel niceliklerin matematiksel bağıntısıyla türetilmiş büyüklüklerdir.
    • C) Y ve Z nicelikleri, birden fazla temel niceliğin birimi kullanılarak tanımlanan türetilmiş büyüklüklerdir.
    • D) X ve Z doğrudan tanımlanan temel nicelikler iken Y ve T temel nicelikler cinsinden ifade edilen türetilmiş niceliklerdir.
    • E) Y ve T nicelikleri tek bir temel büyüklükle doğrudan tanımlanırken X ve Z türetilmiş nicelik sınıfındadır.
  4. 4.

    Fizik dersinde hazırlanan bir veri tablosunda dört farklı niceliğin SI birimleri; X için m, Y için kg/(m·s²), Z için K ve T için m/s olarak kaydedilmiştir. Bu niceliklerin SI birim sistemindeki nitelikleri ve sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) X ve Z nicelikleri başka bir büyüklüğe ihtiyaç duyulmadan doğrudan tanımlandığı için temel, Y ve T nicelikleri ise temel büyüklüklerin matematiksel bağıntılarıyla ifade edildiği için türetilmiş niceliktir.
    • B) Y ve Z nicelikleri birden fazla temel büyüklüğün birimi kullanılarak modellendiği için türetilmiş nicelikler sınıfında yer alır.
    • C) X ve T niceliklerinin her ikisi de yapısında metre birimi bulundurduğu için doğrudan tanımlanan temel niceliklerdir.
    • D) Y niceliği tek bir ölçme aracıyla doğrudan belirlenen temel bir büyüklük iken Z niceliği bağıntılarla hesaplanan türetilmiş bir büyüklüktür.
    • E) Verilen niceliklerin tümü SI birim sisteminde bağımsız olarak tanımlanmış temel büyüklükler grubuna aittir.
  5. 5.

    Bir araştırmacının deney sürecinde kaydettiği beş fiziksel nicelik ve bu niceliklerin SI birim sistemindeki birimleri şu şekildedir: • Hacim: m3\text{m}^3 • Madde miktarı: mol\text{mol} • Güç: kg⋅m2/s3\text{kg}\cdot\text{m}^2/\text{s}^3 • Işık şiddeti: cd\text{cd} • Elektriksel direnç: kg⋅m2/(A2⋅s3)\text{kg}\cdot\text{m}^2/(\text{A}^2\cdot\text{s}^3) Buna göre, incelenen niceliklerin nitelikleri ve SI sistemindeki sınıflandırmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    • A) Hacim ve madde miktarı, tek bir fiziksel büyüklüğü doğrudan temsil ettiği için her ikisi de temel nicelik niteliğindedir.
    • B) Işık şiddeti, birimi birden fazla büyüklüğün matematiksel bağıntısıyla türetildiği için türetilmiş nicelikler arasında yer alır.
    • C) Güç ve elektriksel direnç nicelikleri, formüllerinde skaler büyüklükler yer aldığından temel nicelik olarak sınıflandırılır.
    • D) Verilen nicelikler arasında yalnızca elektriksel direnç türetilmiş büyüklük olup diğer dört nicelik bağımsız tanımlanan temel niceliklerdir.
    • E) Madde miktarı ve ışık şiddeti bağımsız tanımlanan temel nicelikler iken; hacim, güç ve elektriksel direnç temel birimlerle ifade edilen türetilmiş niceliklerdir.
  6. 6.

    Fizik laboratuvarında yapılan bir birim analizi çalışmasında K, L, M ve N niceliklerinin SI birim sistemindeki özellikleri şu şekilde kaydedilmiştir: K niceliğinin birimi kg·m/s² olup birden fazla temel büyüklüğün birimiyle tanımlanmıştır; L niceliğinin birimi cd olup tek bir büyüklük olarak doğrudan tanımlanmıştır; M niceliğinin birimi m² olup temel bir niceliğin matematiksel bağıntısıyla türetilmiştir; N niceliğinin birimi K olup başka bir niceliğe ihtiyaç duyulmadan doğrudan ifade edilmektedir. Buna göre kaydedilen niceliklerden hangileri türetilmiş nicelik sınıfında yer alır?

    • A) Yalnız K
    • B) Yalnız L
    • C) L ve N
    • D) K ve M
    • E) K, L ve M
  7. 7.

    Fizik dersindeki bir etkinlikte öğrenciler; SI birim sisteminde birimleri sırasıyla kg, m/s, mol, kg⋅m/s2\text{kg}\cdot\text{m}/\text{s}^2 ve kg⋅m2/s2\text{kg}\cdot\text{m}^2/\text{s}^2 olarak listelenen K, L, M, N ve P niceliklerine ait bir veri tablosu oluşturmuştur. Bu niceliklerin nitelikleri ve sınıflandırılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

    • A) K ve L nicelikleri doğrudan ölçülebildiği için temel nicelik; M, N ve P nicelikleri ise bağıntılarla hesaplandığı için türetilmiş niceliktir.
    • B) N ve P niceliklerinin birimleri üç farklı temel birim içerdiğinden bu nicelikler temel nicelik; K, L ve M nicelikleri ise türetilmiş niceliktir.
    • C) L ve M nicelikleri temel büyüklüklerin birbirine oranlanmasıyla elde edildiğinden her ikisi de türetilmiş niceliktir.
    • D) K ve M nicelikleri başka bir niceliğe ihtiyaç duyulmadan doğrudan tanımlanan temel nicelikler; L, N ve P nicelikleri ise temel niceliklerin matematiksel ilişkileriyle ifade edilen türetilmiş niceliklerdir.
    • E) K, L ve M nicelikleri temel nicelik sınıfında yer alırken yalnızca N ve P nicelikleri türetilmiş nicelik sınıfındadır.
  8. 8.

    Bir öğrenci, SI birim sistemindeki nicelikleri başka bir niceliğe ihtiyaç duyulmadan doğrudan tanımlananlar (temel) ile temel niceliklerin matematiksel ilişkileriyle ifade edilenler (türetilmiş) şeklinde sınıflandırmaktadır. Öğrencinin incelediği niceliklerin SI birimleri I. A\text{A} (amper), II. m/s2\text{m/s}^2 (metre/saniye2^2), III. kg⋅m2/s3\text{kg}\cdot\text{m}^2/\text{s}^3 (watt) ve IV. K\text{K} (kelvin) olduğuna göre bu niceliklerin temel ve türetilmiş olarak doğru gruplandırması hangi seçenekte verilmiştir?

    • A) Temel nicelikler: I ve IV; Türetilmiş nicelikler: II ve III
    • B) Temel nicelikler: I ve II; Türetilmiş nicelikler: III ve IV
    • C) Temel nicelikler: II ve III; Türetilmiş nicelikler: I ve IV
    • D) Temel nicelikler: I, III ve IV; Türetilmiş nicelikler: II
    • E) Temel nicelikler: IV; Türetilmiş nicelikler: I, II ve III
  9. 9.

    Bir laboratuvar çalışmasında kaydedilen nicelikler ve bu niceliklerin SI birim sistemindeki karşılıkları şunlardır: I. Termometre ile ölçülen sıcaklık: Kelvin (K) II. Dinamometre ile ölçülen kuvvet: Newton (kg·m/s²) III. Kronometre ile ölçülen zaman: Saniye (s) IV. Voltmetre ile ölçülen potansiyel fark: Volt (kg·m²/(A·s³)) V. Fotometre ile ölçülen ışık şiddeti: Kandela (cd) Buna göre, ölçülen bu niceliklerden hangileri türetilmiş niceliktir?

    • A) I ve III
    • B) I, III ve V
    • C) II ve V
    • D) II ve IV
    • E) III, IV ve V

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.