Fizik Bilimi Özgün Kurgu Test Çöz

Sorular

1. 1.

   Yapay bir biyosfer kubbesinde çalışan araştırmacılar; bitki gövdelerinde suyun yükselmesini adezyon ve kohezyon kuvvetleriyle (biyoloji), zemin kayaçlarının ufalanmasını ısıl genleşme farklarıyla (jeoloji) ve filtrelerdeki toz tutulumunu elektrostatik çekimle (çevre bilimleri) kontrollü deneylerle test etmiştir. İncelenen her süreçte, farklı disiplinlere ait olayların ortak olarak madde, kuvvet ve enerji değişimleri gibi temel değişkenlerle yönetildiği ölçülmüştür. Buna göre araştırmacıların disiplinler arası bu gözlemlerden yararlanarak fizik biliminin diğer alanlarla ilişkisi ve tanımına yönelik yapacağı aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

   • A) Fizik bilimi yalnızca cansız doğadaki mekanik hareketleri incelediğinden, biyolojik ve jeolojik süreçlerdeki enerji dönüşümleri fiziğin kapsamı dışında kalır.
   • B) Farklı disiplinlerdeki olayların ortak fiziksel niceliklerle açıklanabilmesi, bu disiplinlerin bağımsız birer bilim dalı olma özelliğini yitirerek tamamen fiziğe dönüştüğünü gösterir.
   • C) Farklı disiplinlerdeki özel olguların ardında madde ve enerjinin temel etkileşimlerinin bulunması, fiziğin evrendeki bu ortak ilişkileri inceleyen temel bir doğa bilimi olarak tanımlanmasını sağlar.
   • D) Deneylerde gözlemlenen kuvvet ve enerji aktarımları yalnızca mikro ölçekte geçerli olduğundan, jeolojik ve atmosferik makro olaylar fiziksel ilkelerle modellenemez.
   • E) Diğer disiplinlerin fizik prensiplerini kullanması, fiziğin kendi teorik ilkeleri olmayan ve yalnızca ölçüm araçları üreten yardımcı bir teknoloji dalı olduğunu kanıtlar.
2. 2.

   Stratosferin üst katmanlarında görev yapan bir araştırma platformu; kutup ışıklarının oluşumundaki yüklü parçacıkların sapmasını (astronomi), güneş ışınlarının atmosfer moleküllerindeki kimyasal bağları koparma enerjisini (kimya) ve göçmen kuşların yön bulurken yararlandığı manyetik kuvvetleri (biyoloji) kontrollü sensörlerle ölçmüştür. Farklı disiplinlere ait bu süreçlerden toplanan tüm veriler; kütle, kuvvet, dalga ve enerji etkileşimleri gibi ortak fiziksel büyüklüklerle modellenmiştir. Araştırmacıların disiplinler arası bu deneysel bulgulardan yola çıkarak tümevarımsal bir akıl yürütmeyle ulaşabileceği en kapsamlı fizik tanımı hangisidir?

   • A) Fizik; yalnızca atmosfer olaylarını ve gök cisimlerinin yörüngelerini inceleyerek diğer bilim dallarından tamamen yalıtılmış çalışan kuramsal bir alandır.
   • B) Fizik; canlı organizmaların biyokimyasal reaksiyonlarını ve kalıtsal özelliklerini sınıflandırarak laboratuvar ortamında yeni türler üreten uygulamalı bir disiplindir.
   • C) Fizik; mikro evrenden makro evrene kadar maddenin yapısını, enerjiyi ve bunlar arasındaki temel etkileşimleri nedensellik çerçevesinde inceleyen temel bir doğa bilimidir.
   • D) Fizik; doğadaki kuvvet ve dalga hareketlerini sadece teknolojik araçlar ve haberleşme cihazları üretmek amacıyla kullanan bir mühendislik dalıdır.
   • E) Fizik; kimyasal bileşiklerin moleküler yapısını ve maddelerin birbiriyle girdiği tepkimelerin hızını deneysel yöntemlerle ölçen bir laboratuvar bilimidir.
3. 3.

   Geleceğin uzay kolonisi için tasarlanan yaşam küresinde; astronotların sinir hücrelerindeki elektriksel iletim (biyoloji), solunum havasını sağlayan gazların basınç ve sıcaklık ilişkileri (kimya), dinlenme odalarındaki ses dalgalarının frekansı ile yankılanması (müzik ve sanat) kontrollü sensörlerle ölçülmektedir. Elde edilen deneysel veriler, farklı disiplinlere ait bu olayların tümünün ortak paydada elektriksel yük, kinetik enerji ve dalga yayılımı gibi temel ilkelerle yönetildiğini göstermiştir. İncelenen bu disiplinler arası ilişkilerden hareketle tümevarımsal bir genelleme yapan bir araştırmacının fizik bilimini tanımlayan en doğru ifadesi hangisidir?

   • A) Fizik bilimi; canlı organizmaları ve kimyasal tepkimeleri kapsamı dışında bırakan, yalnızca makro boyuttaki mekanik araçların hareketini inceleyen bir mühendislik dalıdır.
   • B) Fizik bilimi; mikro ve makro evrendeki olayları madde, enerji ve kuvvet etkileşimleri temelinde inceleyerek kimyadan biyolojiye ve müziğe kadar diğer disiplinlerdeki temel süreçlere kuramsal zemin oluşturan bir doğa bilimidir.
   • C) Fizik bilimi; doğadaki deneysel ve gözlemsel verilerden bağımsız, yalnızca kuramsal matematiksel formüller ve soyut uzay geometrileri üreten bir mantık sistemidir.
   • D) Fizik bilimi; biyolojik organizmaların canlılık niteliklerini ve kimyasal maddelerin bileşimini doğrudan sınıflandırarak diğer tüm doğa bilimlerini kendi bünyesine katan tekil bir üst disiplindir.
   • E) Fizik bilimi; evrendeki temel etkileşimleri ve enerji yasalarını araştırmaktan ziyade yalnızca yapay elektronik aygıtların ve haberleşme sistemlerinin tasarımını amaçlayan uygulamalı bir teknik alandır.
4. 4.

   Kapalı bir ekosistem araştırma kapsülünde çalışan bilim ekibi; yer altı suyunun bitki gövdesinde yükselmesini kılcallık kuvvetleriyle, fotosentez reaktöründeki ışık enerjisinin depolanmasını foton etkileşimleriyle, havalandırma fanlarının çalışmasını ise manyetik indüksiyon akımıyla test etmiştir. Kontrollü sensörlerle toplanan veriler; biyoloji, kimya ve mühendislik alanlarına ait bu süreçlerin ortak temel kuvvet ve enerji aktarımlarına dayandığını göstermiştir. Araştırma ekibinin disiplinler arası bu gözlemlerden hareketle tümevarımsal bir yaklaşımla ulaşacağı en kapsamlı fizik bilimi tanımı hangisidir?

   • A) Fizik; yalnızca canlı organizmaların hayatta kalma stratejilerini ve hücresel enerji metabolizmasını inceleyen doğa bilimidir.
   • B) Fizik; farklı maddelerin birbiriyle tepkimeye girerek yeni kimyasal bileşikler oluşturma süreçlerini deneysel olarak araştıran bilim dalıdır.
   • C) Fizik; evrendeki maddenin yapısını, enerji biçimlerini ve bu iki unsurun birbiriyle olan temel etkileşimlerini doğa yasaları çerçevesinde inceleyen bilim dalıdır.
   • D) Fizik; yalnızca endüstriyel mekanik düzeneklerin verimini artırmayı ve elektrikli aygıtların üretim maliyetlerini düşürmeyi amaçlayan uygulamalı alandır.
   • E) Fizik; gök cisimlerinin geçmişteki konumlarını geometrik modellerle haritalandırarak uzay araştırmalarına veri sağlayan kuramsal disiplindir.
5. 5.

   Gelişmiş bir uçuş simülasyonu ve atmosfer laboratuvarında çalışan araştırmacılar; hava akımlarının model kanatlara uyguladığı kaldırma kuvvetini, kabin içinde oluşan ses dalgalarının rezonans özelliklerini ve yüksek ivmeli manevralarda test mankenlerinin yapay damarlarındaki sıvı basıncı değişimlerini kontrollü sensörlerle ölçmüştür. Farklı disiplinlerle kesişen bu deneylerden toplanan veriler; havacılık, akustik ve biyolojiye ait süreçlerin ortak temel kuvvetler, dalga hareketleri ve enerji etkileşimlerine dayandığını göstermiştir. Araştırmacıların disiplinler arası bu gözlem ve bulgulardan yola çıkarak tümevarımsal bir akıl yürütmeyle ulaşabileceği en kapsamlı fizik tanımı hangisidir?

   • A) Fizik; evrendeki madde ve enerjinin yapısını, bunların birbiriyle etkileşimini, temel kuvvetleri ve doğa yasalarını deney ve gözleme dayalı matematiksel modellerle inceleyen temel bir doğa bilimidir.
   • B) Fizik; yalnızca canlı organizmaların hayatta kalma mekanizmalarını ve hücre içi biyokimyasal reaksiyonları laboratuvar ortamında sınıflandıran bir tıp ve yaşam bilimidir.
   • C) Fizik; teknolojik makinelerin üretim maliyetlerini düşürmek ve endüstriyel tasarımları estetik ilkelere göre optimize etmek amacıyla kurallar geliştiren uygulamalı bir mühendislik dalıdır.
   • D) Fizik; yerkürenin katmanlarını, maden yataklarının oluşum süreçlerini ve geçmiş jeolojik dönemleri inceleyen betimsel bir yer bilimidir.
   • E) Fizik; saf zihinsel düşünceye dayalı soyut matematiksel aksiyomları deney ve gözleme ihtiyaç duymaksızın üreten kuramsal bir felsefe dalıdır.
6. 6.

   Yıldızlararası bir araştırma gemisinin biyosfer simülasyonunda görevli araştırmacılar; yapay yer çekimi tamburundaki merkezcil ivmenin astronotların kan basıncına etkisini (biyoloji), sera modülündeki ışık dalgalarının klorofil moleküllerindeki elektron uyarılmasına etkisini (kimya) ve iyon itki motorundaki manyetik alanın plazma parçacıklarının hareketine etkisini (uzay bilimleri) sensörlerle ölçmüştür. Elde edilen tüm kontrollü ölçüm verileri; canlı fizyolojisinden kimyasal dönüşümlere kadar farklı alanlara ait olayların kuvvet, enerji aktarımı ve parçacık etkileşimleri gibi ortak ilkelerle çalıştığını ortaya koymuştur. Araştırma ekibinin farklı bilim dallarıyla kesişen bu deneylerden elde ettiği bulgular doğrultusunda fizik biliminin kapsamını tanımlaması istenmiştir. Buna göre yapılan tümevarımsal çıkarımlar göz önüne alındığında, fizik biliminin çalışma alanını ve diğer disiplinlerle bağını eksiksiz yansıtan tanım hangisidir?

   • A) Fizik; yalnızca teknolojik sistemlerin geliştirilmesinde kullanılan mekanik hareketleri ve kuvvetleri matematiksel formüllerle modelleyen uygulamalı bir mühendislik dalıdır.
   • B) Fizik; kimyasal ve biyolojik süreçlerin dışında kalan, evrendeki yalnızca gök cisimlerini ve uzay boşluğundaki büyük kütleli maddeleri gözlemleyen bir astronomi bilimidir.
   • C) Fizik; doğada çıplak gözle gözlemlenebilen makroskobik olayları sınıflandıran, mikro parçacık düzeyindeki madde etkileşimlerini ise diğer disiplinlere bırakan bir doğa felsefesidir.
   • D) Fizik; mikro ölçekteki atom altı parçacıklardan makro ölçekteki evren sistemlerine kadar madde ve enerjinin karşılıklı etkileşimlerini, hareketlerini ve temel yasalarını inceleyerek diğer disiplinlere kuramsal zemin sağlayan temel bir doğa bilimidir.
   • E) Fizik; canlı organizmaların biyokimyasal yapısını ve metabolik tepkimelerini açıklamak amacıyla sadece laboratuvar ortamında kontrollü enerji ölçümleri yapan deneysel bir tıp alt dalıdır.
7. 7.

   Geleceğin koruma teknolojileri laboratuvarında çalışan araştırmacılar; antik tiyatrolarda sesin yankılanma ve yayılmasını (müzik ve sahne sanatları), taş yapı maketlerinde yük ve gerilme dağılımlarını (mimarlık ve inşaat mühendisliği), tarihi kalıntıların yaş tayinini ise radyoaktif çekirdek bozunmalarını (tarih ve arkeoloji) kontrollü sensörlerle test etmiştir. Elde edilen güvenli veri ve ölçümler; farklı disiplinlere ait bu olayların dalga, kuvvet, kütle ve ışıma gibi ortak fiziksel büyüklüklerle modellendiğini göstermiştir. Araştırmacıların disiplinler arası bu gözlem ve ilişkilerden yararlanarak tümevarımsal bir akıl yürütmeyle ulaşabileceği en kapsamlı fizik tanımı hangisidir?

   • A) Madde ve enerjinin yapısını, özelliklerini ve birbiriyle olan temel etkileşimlerini gözlem ve deneylere dayanarak inceleyen doğa bilimidir.
   • B) Canlı organizmaların iç yapılarını ve hücresel düzeyde gerçekleşen kimyasal tepkimeleri laboratuvar ortamında inceleyen yaşam bilimidir.
   • C) İnsan topluluklarının geçmişteki kültürel gelişimini ve yazılı belgelerin dönemsel doğruluklarını araştıran sosyal bilimdir.
   • D) Doğadaki olaylardan bağımsız, yalnızca zihinsel aksiyomlar ve soyut sayısal bağıntılar kurarak çalışan biçimsel bilimdir.
   • E) Çevresel tasarımların görsel uyumunu ve mekânların akustik estetiğini insan psikolojisine göre düzenleyen uygulamalı sanat dalıdır.
8. 8.

   Geleceğin okyanus araştırma kubbesinde çalışan araştırmacılar; deniz canlılarının yön bulmada kullandığı ses dalgalarını incelerken akustikten (müzik ve ses bilimi), su katmanlarındaki sıcaklık ve basınç değişimlerinin oluşturduğu enerji taşınımını ölçerken termodinamikten (coğrafya), deniz tabanındaki minerallerin çözünme süreçlerini takip ederken ise atomlar arası bağ kuvvetlerinden (kimya) yararlanmıştır. Gerçekleştirilen tüm bu kontrollü deney ve gözlemlerde, farklı alanlara ait olayların ortak bir paydada madde ve enerjinin etkileşimine dayandığı belirlenmiştir. Araştırmacıların disiplinler arası bu gözlem ve verilerden yola çıkarak tümevarımsal bir akıl yürütmeyle ulaşabilecekleri en kapsamlı fizik tanımı hangisidir?

   • A) Canlı organizmaların su altındaki yaşamsal döngülerini ve hücresel düzeydeki kimyasal madde alışverişlerini deneysel olarak araştıran doğa bilimidir.
   • B) Doğada gerçekleşen tüm fiziksel ve kimyasal süreçleri yalnızca matematiksel semboller ve soyut formüller yardımıyla modelleyen kuramsal bir düşünce sistemidir.
   • C) Yer kabuğundaki maden yataklarının kökenini ve gezegenlerin jeolojik katmanlarını sadece gözlemsel saha verileriyle sınıflandıran yer bilimidir.
   • D) Madde ile enerji arasındaki etkileşimleri, evrenin işleyişini belirleyen temel doğa yasalarını ve bu yasaların farklı ortamlardaki yansımalarını inceleyen temel doğa bilimidir.
   • E) Okyanus ve atmosferdeki dalgalanmaların yol açtığı mekanik zararları önlemek amacıyla koruyucu cihazlar geliştiren uygulamalı bir mühendislik alanıdır.
9. 9.

   Geleceğin ekolojik araştırma üssünü tasarlayan bir öğrenci ekibi; bitkilerde suyun iletimini kohezyon ve kılcallık kuvvetleriyle, kimyasal tepkimelerdeki enerji dönüşümlerini termodinamik ilkeleriyle, gezegenlerin yörünge hareketlerini ise kütle çekim kuvvetiyle inceleyen deney istasyonları kurmuştur. Farklı disiplinlere ait bu süreçlerde madde ve enerjinin davranışını güvenli ölçümlerle kaydeden ekip, farklı doğa olaylarının benzer temel etkileşimlere dayandığını belirlemiştir. Ekibin gerçekleştirdiği bu deney ve gözlemlerden yola çıkarak tümevarımsal bir akıl yürütmeyle ulaşabileceği en kapsamlı fizik tanımı hangisidir?

   • A) Fizik; yalnızca cansız varlıkların hareketini matematiksel denklemlerle modelleyen kuramsal bir bilim dalıdır.
   • B) Fizik; kimyasal tepkimelerin hızını ve canlı çeşitliliğini laboratuvarda doğrudan kontrol eden uygulamalı bir alandır.
   • C) Fizik; evrendeki tüm doğal süreçleri sadece gök cisimlerinin kütlesel çekimi üzerinden açıklayan gözlemsel bir disiplindir.
   • D) Fizik; diğer bilim dallarının ürettiği deneysel verileri kaydetmek için ölçüm aletleri geliştiren yardımcı bir teknik alandır.
   • E) Fizik; mikro evrenden makro evrene kadar madde ile enerjinin etkileşimlerini ve bu etkileşimleri yöneten temel yasaları inceleyerek diğer doğa bilimlerine temel oluşturan bir disiplindir.

Doğru cevaplar ve adım adım çözümler testi tamamladıktan sonra gösterilir.